II SA/Bk 1632/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2025-11-25
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanezgłoszenie robótpozwolenie na budowęganekrozbudowa budynkusamowola budowlanaWSABiałystok

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, uznając, że planowana przebudowa ganku stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego wymagającą pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia.

Inwestor zgłosił zamiar wykonania "dodatkowej przebudowy ganku", jednak organy administracji uznały, że planowane prace wykraczają poza definicję ganku i stanowią rozbudowę budynku mieszkalnego, wymagającą pozwolenia na budowę. Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku o wniesieniu sprzeciwu. Inwestor odwołał się do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i niekonsekwencję organów. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że planowane prace faktycznie prowadzą do rozbudowy budynku, a nie budowy ganku spełniającego wyłącznie funkcję ochronną.

Sprawa dotyczyła kwalifikacji zgłoszenia budowy "dodatkowej przebudowy ganku" przez inwestora A. B. Organy administracji, w tym Prezydent Miasta Białegostoku i Wojewoda Podlaski, uznały, że planowane prace nie stanowią budowy ganku podlegającej zgłoszeniu na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" Prawa budowlanego, lecz rozbudowę budynku mieszkalnego, która wymaga pozwolenia na budowę. Argumentowano, że planowane zamierzenie wykracza poza funkcję ochronną wejścia do budynku, prowadząc do powstania dodatkowych pomieszczeń i zwiększenia kubatury budynku. Inwestor zarzucał organom błędną wykładnię przepisów, niekonsekwencję w działaniu oraz pominięcie istotnych dowodów, takich jak opinia techniczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że pojęcie ganku, choć nie zdefiniowane w ustawie, w orzecznictwie sądowym rozumiane jest jako obiekt pełniący wyłącznie funkcję ochronną wejścia do budynku. W ocenie sądu, dotychczasowe działania inwestora oraz zakres planowanych prac wskazują na próbę rozbudowy budynku mieszkalnego, a nie budowy ganku. Sąd zwrócił uwagę na kontekst faktyczny, w tym wcześniejsze zgłoszenia i wykonane roboty, które zmieniły funkcję pierwotnego ganku i doprowadziły do powstania dodatkowych pomieszczeń. W związku z tym, sąd uznał, że zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" p.b. nie było uzasadnione, a inwestycja wymagała pozwolenia na budowę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, budowa takiego obiektu nie podlega zgłoszeniu na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" Prawa budowlanego, lecz wymaga pozwolenia na budowę jako rozbudowa budynku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie ganku, zgodnie z orzecznictwem, odnosi się do obiektu pełniącego wyłącznie funkcję ochronną wejścia do budynku. W przypadku, gdy planowane zamierzenie wykracza poza tę funkcję, prowadzi do powstania dodatkowych pomieszczeń i zwiększenia kubatury budynku, należy je kwalifikować jako rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę. Kontekst faktyczny, w tym wcześniejsze roboty budowlane inwestora, potwierdza, że planowane prace stanowią rozbudowę, a nie budowę ganku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.b. art. 29 § 1 pkt 15 lit. a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa przydomowych ganków o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy łącznej liczbie nie więcej niż dwa na każde 500 m2 powierzchni działki, nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Jednakże, jeśli obiekt wykracza poza funkcję ochronną wejścia do budynku, nie można go kwalifikować jako ganku w rozumieniu tego przepisu.

p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa obiektu budowlanego wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pomocnicze

p.b. art. 30 § ust. 5c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ może wezwać do uzupełnienia zgłoszenia.

p.b. art. 30 § ust. 6 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ wnosi sprzeciw, gdy budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza przepisy prawa.

p.b. art. 30 § ust. 6 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ wnosi sprzeciw, gdy zgłoszenie dotyczy robót objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.

p.b. art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozbudowa jest definiowana jako powiększenie obiektu budowlanego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania w celu prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania obywatela do organów państwa.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równego traktowania.

Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 art. 3 § pkt 24 lit. a

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja kubatury brutto budynku, uwzględniająca m.in. ganki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Planowane zamierzenie budowlane wykracza poza definicję ganku i stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego, wymagającą pozwolenia na budowę. Kontekst faktyczny, w tym wcześniejsze roboty budowlane inwestora, wskazuje na próbę obejścia przepisów o pozwoleniu na budowę.

Odrzucone argumenty

Zgłoszenie dotyczy budowy ganku o powierzchni do 35 m2, co jest dopuszczalne na podstawie zgłoszenia. Organy były niekonsekwentne w traktowaniu podobnych zgłoszeń. Pominięcie opinii technicznej naruszyło zasady postępowania.

Godne uwagi sformułowania

"ganek jest elementem budynku, który może występować jako przybudówka z zewnętrznymi schodami przed wejściem do budynku, nakryta daszkiem podpartym słupkami, otwarta lub zamknięta ścianami z oknami, lub otwarty korytarz na zewnątrz budynku łączący jego pomieszczenia" "Brak jest podstaw do uznania za ganek obiektu budowlanego, który wykracza poza funkcję ochronną wejścia do budynku" "nie mamy już do czynienia z gankiem o powierzchni 8 m2, ale z odrębnym pomieszczeniem integralnym z budynkiem... oraz mamy do czynienia z kolejnym pomieszczeniem." "nie będzie to funkcja jedyna, wyłączna, samodzielna, niezależnie od faktu niewskazania czy jest to kuchnia, pokój czy sypialnia." "Zaakceptowanie bez sprzeciwu zgłoszenia z 13 marca 2025 r. powodowałoby zaakceptowanie rozbudowy budynku mieszkalnego bez "uchwycenia" (zainwentaryzowania) w jakiejkolwiek procedurze konieczności uzyskania na tę rozbudowę pozwolenia na budowę."

Skład orzekający

Małgorzata Roleder

przewodniczący

Anna Bartłomiejczuk

członek

Elżbieta Lemańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna zgłoszeń budowy ganków, rozróżnienie między budową ganku a rozbudową budynku, znaczenie funkcji obiektu budowlanego dla jego kwalifikacji prawnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym inwestor wielokrotnie dokonywał zgłoszeń i prac budowlanych, co wpłynęło na ocenę jego zamiaru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozumienie definicji prawnych i funkcji obiektów budowlanych, a także jak organy administracji i sądy analizują złożone sytuacje faktyczne związane z samowolą budowlaną i próbami obejścia przepisów.

Czy dobudówka do domu to zawsze ganek? Sąd wyjaśnia, kiedy zgłoszenie nie wystarczy.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 1632/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Elżbieta Lemańska /sprawozdawca/
Małgorzata Roleder /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 418
art. 29 ust. 1 pkt 15 a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Protokolant referent stażysta Emilia Jarząbska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 11 sierpnia 2025 r. nr AB-II.7843.9.2025.AM w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 11 sierpnia 2025 r. nr AB-II.7843.9.2025.AM Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku z 24 kwietnia 2025 r. nr DAR-IV.6743.1.69.2025, którą wniesiono sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych opisanych jako "dodatkowa przebudowa ganku ... rozbudowa ganku".
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 13 marca 2025 r. A.B. (dalej: inwestor, skarżący) zgłosił Prezydentowi Miasta Białegostoku zamiar "dodatkowej przebudowy ganku" przy budynku mieszkalnym na działce nr [...] przy ulicy [...] w Białymstoku. Do zgłoszenia dołączył: oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, opis zakresu robót budowlanych, mapę zasadniczą z zaznaczoną lokalizacją ganku, szkice elewacji budynku (północno-wschodniej, północno-zachodniej i południowo-zachodniej), a także kserokopię zaświadczenia Prezydenta Miasta Białegostoku z 5 stycznia 2024 r. znak DUA-IX.6743.1.319.2023 o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia z 7 grudnia 2023 r. dotyczącego budowy przydomowego ganku o pow. 8 m2 przy ww. budynku mieszkalnym na działce nr [...].
Przy piśmie z 17 marca 2025 r. inwestor uzupełnił zgłoszenie o rysunek rzutu parteru.
Następnie w aktach sprawy znajduje się decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z 1 kwietnia 2025 r. znak P1NB.5160.3.2025.DR o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego na działce nr [...] do stanu zgodnego z prawem. Z uzasadnienia decyzji wynika, że została wydana w postępowaniu naprawczym dotyczącym przebudowy budynku mieszkalnego, polegającej m.in. na wykonaniu pomieszczenia z pełnymi murowanymi ścianami, z oknami o rozmiarach 90cmx155 cm każde, pokrytego dachem – zamiast zgłoszonej 7 grudnia 2023 r. oranżerii (ogrodu zimowego z przeszklonymi ścianami) o powierzchni 8 m2 na piętrze budynku (nad istniejącym gankiem). PINB zakwalifikował ww. roboty budowlane jako rozbudowę budynku. Na podstawie przedłożonej przez inwestora oceny technicznej wszystkich wykonanych robót (poza wykonaniem pomieszczenia mieszkalnego zamiast oranżerii inwestor podniósł bowiem także poddasze nad klatką schodową celem osadzenia okna oraz zmienił kształt dachu nad klatką schodową z jednospadowego na dwuspadowy) – PINB nie stwierdził jednak konieczności ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (stwierdził, że wymagałoby to zbyt dużej ingerencji w obiekt, tj. wykonania nowej więźby dla części dachu nad nadbudowaną klatką schodową oraz zmiany zadaszenia na szklane nad istniejącym tarasem na pierwszym piętrze budynku). Dlatego orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 p.b.
Postanowieniem z 3 kwietnia 2025 r. Prezydent Miasta Białegostoku zobowiązał inwestora do uzupełnienia zgłoszenia z 13 marca 2025 r., tj. wyjaśnienia jaką funkcję pełnić będzie zgłaszane zamierzenie budowlane oraz jednoznacznego określenia czy schody wskazane na przedłożonych rysunkach są istniejące czy projektowane (z uwzględnieniem konieczności zachowania strefy kontrolowanej od istniejącej doziemnej instalacji gazowej).
W piśmie z 7 kwietnia 2025 r. inwestor poinformował, że w pierwszym zgłoszeniu ganku (znak sprawy DUA-IX.6743.1.319.2023) pomieszczenie na parterze podzielono na dwa pomieszczenia: jedno na cele ubraniowe oraz drugie jako komunikację wewnątrz ganku na pierwsze piętro budynku oraz do piwnicy. Planowane obecnie przedsięwzięcie nie jest rozbudową budynku mieszkalnego lecz ma ono polepszyć funkcjonalność istniejącego ganku przy otwieraniu drzwi zewnętrznych. Ponadto inwestor wskazał, że obecne drzwi wejściowe do ganku będą stanowiły drugie drzwi - wewnątrz ganku, co ograniczy nadmierny dopływ chłodnego powietrza. Natomiast spocznik przed drzwiami wewnętrznymi budynku musi zostać powiększony, aby spełniał wymogi prawa i zapewniał swobodę poruszania się. Wskazał, że na załączonych rysunkach istniejącą część schodów oznaczono kolorem czarnym, a część projektowaną - kolorem czerwonym.
Decyzją z 24 kwietnia 2025 r. Prezydent Miasta Białegostoku, na podstawie art. 30 ust. 5c i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: p.b.), wniósł sprzeciw do zgłoszenia rozbudowy ganku na działce nr [...] przy ul. [...] w Białymstoku. Wskazał, że stanowi to rozbudowę budynku mieszkalnego prowadzącą do powstania trzech nowych pomieszczeń w budynku i nie może nastąpić na podstawie zgłoszenia. Tymczasem ganek objęty obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" p.b., jest samodzielnym obiektem budowlanym, chociaż przylega do budynku. Organ pierwszej instancji przyznał, że obowiązujące przepisy nie zawierają definicji ganku, jednak w definicji słownikowej, którą posługuje się w takich sprawach orzecznictwo sądowe, ganek jest zadaszoną przybudówką z zewnętrznymi schodami przed wejściem do budynku, posiadającą postać otwartą (daszek wsparty na słupach, ewentualnie z ażurowymi przegrodami) lub zamkniętą (ze ścianami) (por. wyrok NSA z 10 września 2020 r., II OSK 1244/20); ganek chroni wejście do budynku przed deszczem, wiatrem i słońcem, przy czym w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" p.b. chodzi wyłącznie o ganek stanowiący samodzielny obiekt budowlany.
Organ pierwszej instancji podkreślił, że zgodnie z § 3 pkt 24 lit. "a" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2022 r., poz. 1225), do kubatury budynku brutto wlicza się między innymi kubaturę przekrytych części zewnętrznych budynku takich jak: loggie, podcienie, ganki, krużganki i werandy. Jest to argument za tym, że ganek w rozumieniu ww. przepisu nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego, tylko integralną część budynku, a wykonanie ganku w powyższym rozumieniu polega na rozbudowie budynku, nie zaś na budowie nowego, odrębnego obiektu usytuowanego jako przylegający do istniejącego budynku. Prezydent Miasta wskazał na wyrok z 26 stycznia 2022 r. w sprawie IVSA/Po 746/21, zgodnie z którym jeżeli ganek (w formie zabudowanej ścianami) jest powiązany konstrukcyjnie z budynkiem, to wykonanie tego ganku jest równoznaczne z powstaniem dodatkowego pomieszczenia, które powiększa kubaturę i powierzchnię zabudowy budynku, stanowiąc rozbudowę. Rozbudowa to bowiem powiększenie budowli lub obszaru zabudowanego, rozszerzenie zasięgu dotychczasowej inwestycji (wyrok z 15 października 2020 r., II OSK 1735/18); związana jest ze zmianą charakterystycznych parametrów obiektu, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, która nie prowadzi do powstania nowego obiektu, lecz do modyfikacji obiektu wcześniej istniejącego (wyrok z 18.05.2018 r., II GSK 1318/16; wyrok z 13 października 2020 r., II OSK 1691/20).
Uwzględniając powyższe organ pierwszej instancji wskazał, że obowiązujące przepisy posługują się pojęciem ganku w dwojakim znaczeniu: 1) jako odrębnego obiektu, samodzielnego pod względem konstrukcyjnym oraz 2) powiązanego konstrukcyjnie z istniejącym budynkiem w taki sposób, że stanowi on integralną część budynku, a jego wykonanie jest równoznaczne z powiększeniem kubatury i powierzchni zabudowy budynku. W art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" p.b. ustawodawca użył pojęcia "ganek" w pierwszym z wymienionych znaczeń. Zgłoszeniu podlega jedynie budowa ganku będącego samodzielnym obiektem, nie zaś jako rozbudowa budynku.
Dalej organ pierwszej instancji wyjaśnił, że ganek to obiekt jednoprzestrzenny a nie składający się z kilku pomieszczeń. Tymczasem z materiałów złożonych przez inwestora wynika, że na skutek zgłoszenia mają powstać trzy nowe pomieszczenia w budynku mieszkalnym jednorodzinnym. Zgodnie z załącznikiem graficznym do pisma z 7 kwietnia 2025 r. do pierwszego pomieszczenia będzie się wchodzić przez drzwi zewnętrzne oznaczone kolorem czerwonym, do drugiego pomieszczenia przez drzwi oznaczone symbolem "C", a do trzeciego pomieszczenia przez drzwi oznaczone symbolem "D". Nie jest to więc rozbudowa istniejącego ganku, ale wydzielenie nowych pomieszczeń w istniejącym budynku mieszkalnym, co stanowi rozbudowę budynku, której funkcja wykracza poza charakterystyczną funkcję ganku jako ochrony wejścia do budynku przed deszczem, wiatrem i słońcem (organ powołał się na orzecznictwo sądowe, tj. wyroki w sprawach II OSK 1244/20, II OSK 476/18, II OSK 2803/18, II OSK 1566/17). Zdaniem organu w sprawie funkcję ochronną wejścia do budynku pełnił już ganek objęty zgłoszeniem z 7 grudnia 2023 r., podczas gdy inwestor twierdzi, że to obecnie zgłaszana inwestycja ma pełnić tę funkcję. W tych okolicznościach dotychczasowy ganek przestaje pełnić swoją podstawową funkcję (sam wymaga ochrony), co potwierdza, że zgłoszenie nie dotyczy rozbudowy ganku a rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o dodatkowe pomieszczenia. Rozbudowa ta prowadzi do powstania nowej substancji budowlanej i wymaga sporządzenia projektu budowlanego oraz zatwierdzenia go w ramach procedury uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 p.b.), bądź skutecznego zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 5e p.b.) - w zależności do tego, czy obszar oddziaływania inwestycji mieści się w całości na działce, na której została zaprojektowana, czy też nie. Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest tymczasem zobowiązany do wniesienia sprzeciwu, gdy budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza przepisy prawa (art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. in fine). Przyjęcie zgłoszenia nazywanego "rozbudową ganku", które de facto jest rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, stanowiłoby naruszenie przepisów o obowiązku sporządzenia projektu budowlanego przy rozbudowie budynku (art. 28 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 2 art. 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 5e p.b.).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł inwestor, zdaniem którego narusza ona przepis art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" p.b., gdyż nie dokonano wnikliwej analizy zgłoszenia robót budowlanych i podjęto rozstrzygnięcie uznaniowo. W jego ocenie skutecznie zgłoszony ganek ma powierzchnię 8 m2, natomiast dopuszczalna przez ustawodawcę powierzchnia ganku na zgłoszenie wynosi 35 m2, przy czym łączna liczba ganków nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Mógł on zatem zgłosić (bez projektu budowlanego) dwa ganki o powierzchni zabudowy do 35 m2. Powierzchnia ganku zgłoszonego 13 marca 2025 r. wynosi 4,7m2, powierzchnia ganku istniejącego - 8 m2, co w sumie stanowi 12,27 m2 i mieści się w limicie.
Zaskarżoną decyzją z 11 sierpnia 2025 r. Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 15 pkt "a" p.b. budowa przydomowych ganków nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, które może zostać uzupełnione na wezwanie organu (art. 30 ust. 5c p.b.). Inwestor był wzywany do uzupełnienia dokumentów m.in. o wyjaśnienie funkcji zgłaszanego zamierzenia budowlanego. Przy wezwaniu poinformowano, że z załączonych do zgłoszenia dokumentów wynika, iż przedsięwzięcie nie jest budową (rozbudową) ganku ale rozbudową budynku mieszkalnego o dodatkowe pomieszczenia. Po otrzymaniu wyjaśnień Prezydent Miasta dokonał kwalifikacji zamierzenia jako rozbudowy budynku, którą to kwalifikację Wojewoda podtrzymał jako prawidłową. Z akt sprawy bowiem wynika, że inwestor przed wejściem do budynku (pomieszczenie komunikacji oraz na schody prowadzące na I piętro) na podstawie skutecznego zgłoszenia wybudował ganek, którego funkcją jest ochrona wejścia do budynku. Ganek ten podzielono na dwa pomieszczenia, tj. jedno na cele ubraniowe oraz drugie stanowiące komunikację wewnątrz ganku. Z przedłożonych rysunków wynika, że istniejący ganek posiada drzwi wewnętrzne (oznaczone lit. D) oraz zewnętrzne (oznaczone lit. C). Zgłaszany obecnie ganek o wymiarach 2,8 m na 1,88 m zaprojektowano przed gankiem już istniejącym; ma zostać wykonany z siporexu, ocieplony styropianem i łączony z istniejącą ścianą prętami; w efekcie drzwi zewnętrzne ganku (oznaczone lit. C) staną się kolejnymi drzwiami wewnętrznymi, gdyż projektowany ganek będzie miał pełne ściany wraz z drzwiami wejściowymi prowadzącymi ze schodów zewnętrznych do wnętrza budynku. Spowoduje to powstanie kilku pomieszczeń, co wykracza poza funkcję ganku. Co prawda w odwołaniu inwestor poinformował, że drzwi wewnętrzne (oznaczone lit. D) zostaną zdemontowane, jednak nie zmienia to faktu, iż zaprojektowany ganek będzie oddzielony drzwiami od ganku istniejącego i będzie tworzył oddzielne pomieszczenie.
Wojewoda wskazał, że obowiązujące przepisy ustawy p.b. nie zawierają legalnej definicji ganku. W literaturze przedmiotu jest on definiowany jako "element budynku, który może występować jako: przybudówka z zewnętrznymi schodami przed wejściem do budynku, nakryta daszkiem podpartym słupkami, otwarta lub zamknięta ścianami z oknami, lub otwarty korytarz (krużganek, balkon lub galeria) na zewnątrz budynku, łączący jego pomieszczenia, mieszczące się od strony podwórza, ewentualnie jako półotwarty taras od strony ogrodu przyległego do zabudowań" (Artur Kosicki w: Komentarz do art. 29 Prawa budowalnego pod red. Alicji Plucińskiej - Filipowicz, baza LEX). Charakter i funkcja przydomowego ganku wskazują, iż musi on być trwale związany z budynkiem mieszkalnym i pełnić funkcję służebną, pomocniczą dla tego budynku, aby mógł być uznany za obiekt budowlany niewymagający pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b.). W przypadku jednak, gdy do budynku dobudowuje się pomieszczenie wykraczające poza taką ochronną funkcję, to brak jest podstaw aby przyjąć, że chodzi o budowę ganku (wskazał wyrok NSA z 31 stycznia 2018 r., II OSK 1566/17).
W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie na podstawie spornego zgłoszenia inwestor zamierza wykonać kolejne pomieszczenie przed wejściem do budynku (drugie pomieszczenie pełniące, zdaniem inwestora, funkcję ochronną wejścia do budynku), w sytuacji gdy budynek posiada już pomieszczenie ochronne zlokalizowane przy wejściu. W konsekwencji powstaną oddzielne pomieszczenia, nawet po demontażu jednych drzwi wewnętrznych (oznaczonych literą D). Zatem rzeczywistym zamiarem nie jest budowa (rozbudowa) ganku, lecz rozbudowa istniejącego obiektu budowlanego o dodatkowe pomieszczenie.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego możliwości wykonania na podstawie zgłoszenia dwóch ganków o powierzchni po 35 m2 (gdy łączna liczba tych obiektów na działce nie przekracza dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki) Wojewoda wskazał, że argument ten nie ma istotnego znaczenia w sprawie. Do zgłoszenia budowy ganku o powierzchni 8 m2 organ nie wnosił bowiem sprzeciwu, a roboty zgłoszone 13 marca 2025 r. zaplanowano w związku z obecnym brakiem spełnienia wymogu bezpiecznego otwierania drzwi ze względu na brak dostatecznego podestu przed wejściem. Zakres tych prac budowlanych dotyczy nie tylko powiększenia podestu i zwiększenia liczby schodów lecz dobudowy dodatkowego pomieszczenia do istniejącego budynku. Decydujące znaczenie przy kwalifikacji zgłoszenia budowy ganku ma pełniona funkcja tego obiektu, tj. ochrona wejścia przed deszczem, wiatrem i słońcem. W przypadku gdy planowane pomieszczenie przekracza tę funkcję, nie ma podstaw prawnych do skorzystania z art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" p.b.
Wojewoda wskazał, że organ pierwszej instancji powołał błędną podstawę prawną sprzeciwu, tj. art. 30 ust. 5c i ust. 6 pkt 2 p.b. (nieuzupełnienie dołączonych do zgłoszenia dokumentów), podczas gdy powinien być powołany z art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b., tj. zgłoszenie robót objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro, jak ustalono w sprawie, rzeczywistym zamiarem odwołującego jest rozbudowa obiektu budowlanego o dodatkowe pomieszczenie wymagająca pozwolenia na budowę – należało zastosować art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. Błędne wskazanie podstawy prawnej w decyzji pierwszoinstancyjnej nie zmienia jednak zasadności wniesienia sprzeciwu.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do sądu administracyjnego A. B. Zarzucił naruszenie:
1. art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" p.b. - przez błędną wykładnię i uznanie, że planowany ganek o powierzchni 4,27 m2 stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego wymagającą pozwolenia na budowę, podczas gdy ustawodawca wyraźnie przewidział możliwość realizacji ganków o powierzchni do 35 m2 w trybie zgłoszenia;
2. art. 28 ust. 1 p.b. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" p.b. - przez nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, mimo że przepisy wyłączają taki obowiązek dla obiektów o parametrach zgłoszonego ganku - o pow. 4,27 m2;
3. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności pominięcie przedstawionej przez skarżącego opinii technicznej;
oraz zarzucił brak ustalenia charakteru i funkcji planowanego obiektu (na jego wielokrotne pytanie o rodzaj obiektu mającego powstać w ramach zgłoszonych robót, tj.: czy jest to pokój, sypialnia, kuchnia, garaż, korytarz, czy też ganek pełniący funkcję pomocniczą-komunikacyjno-ochronną w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt. 15 lit. "a" p.b. - żaden organ nie udzielił odpowiedzi mimo obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego); pominięto też opinię techniczną, co narusza poważnie procedurę, w tym art. 77 § 1 k.p.a.
4. przepisów postępowania - art. 80 k.p.a. - przez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego i nieuwzględnienie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (pominięcie opinii technicznej z 11 marca 2025 r., która dowodziła zgodności robót z normami (Eurokod 6, PN-B-03002, PN-B-03264), stabilności konstrukcyjnej i braku ingerencji w budynek główny – oddyletowany). W ocenie skarżącego opinia techniczna potwierdza, że ganek o pow. 4,27 m2 nie ingeruje w konstrukcję nośną domu i nie tworzy nowej "substancji mieszkaniowej";
5. art. 107 § 3 k.p.a. - przez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób niepełny i nieprzejrzysty, z użyciem nieostrych, nieudowodnionych pojęć ("nowa tkanka", "oranżeria"), które nie mają podstaw prawnych ani faktycznych. Zdaniem skarżącego organy nie wyjaśniły, dlaczego analogiczny ganek o pow. 4,27 m2 został uznany za dopuszczalny w tej samej bryle, a do innego wnioskowanego przez skarżącego ganku o pow. 4,27 m2 organy wniosły sprzeciw;
6. art. 8 k.p.a. (zasada zaufania obywatela do organów państwa) oraz art. 32 Konstytucji RP (zasada równego traktowania) - przez wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z wcześniejszym zaświadczeniem Prezydenta Miasta Białegostoku z 10 lipca 2025 r. (znak DAR-IV.6743.1.204.2025), w którym identyczny ganek, w tej samej bryle budynku, został uznany za dopuszczalny na zgłoszenie; wskazał, że jest to nierówne i sprzeczne z logiką, aby organ uznawał taki sam ganek za "rozbudowę domu", w którym skarżący dąży do realizacji zgłoszenia do 35 m2;
7. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 7 k.p.a. - przez nałożenie wymogu uzyskania pozwolenia na budowę obiektu o powierzchni zaledwie 4,27 m2, mimo że przepisy pozwalają na zgłoszenie obiektów ośmiokrotnie większych - do 35 m2, co jest wyrazem nadmiernego formalizmu i narusza zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz zaufania obywatela do państwa prawa (art. 8 k.p.a.).
8. art. 32 Konstytucji RP oraz art. 8 k.p.a. (skarżący po raz kolejny zwrócił uwagę na niekonsekwencję organu pierwszej instancji w traktowaniu zgłoszonych ganków w sytuacji, gdy decyzją z 10 lipca 2025 r. znak DAR-IV.6743.1.204.205 uznano identyczny ganek (4,27 m2), w tej samej bryle budynku, za niewymagający pozwolenia i niebędący rozbudową). W jego ocenie odmienne zakwalifikowanie drugiego, identycznego ganku narusza zasadę spójności działania organów administracji i zasadę zaufania obywatela do państwa prawa.
Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonej opinii technicznej z 11 marca 2025 r. oraz decyzji PINB z 1 kwietnia 2025 r. nr PINB.5160.3.2025.DR (dotychczasowy znak NB.1.5160.85.2024.DR) na okoliczność prawidłowości konstrukcyjnej ganku i braku ingerencji w konstrukcję budynku mieszkalnego wraz z faktem oddylatowanego ganku od budynku mieszkalnego.
Uzasadniając skargę skarżący wyjaśnił, że całkowita powierzchnia ganków zgłoszonych w sprawach znak DUA-X1.6743.1.319,2023 r. (bez sprzeciwu) oraz znak DAR-IV.6743.1.69,2025 r. (zaskarżony obecnie sprzeciw), to 12,27 m2, co mieści się w ustawowym limicie 35 m2 (art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" p.b.), mając na uwadze powierzchnię działki 633 m2. Dodał, że Prezydent Miasta Białegostoku przyjął bez sprzeciwu budowę kolejnego identycznego ganku o powierzchni 4,27 m2 przy tej samej bryle budynku - wejście na parter domu. Organy są zatem niekonsekwentne. Ganek został potraktowany raz jako samodzielny obiekt, a innym razem jako część budynku. Taka kwalifikacja jest sprzeczna z zasadą spójności wykładni prawa oraz logiki inwestycyjnej. Tymczasem bryła budynku nie ulega zmianie pod względem wysokości, szerokości, liczby kondygnacji czy kubatury. Ganek jest elementem pomocniczym, o funkcji komunikacyjno-ochronnej, oddylatowanym i konstrukcyjnie niezależnym od ścian nośnych budynku mieszkalnego. Wbrew zarzutom organu, nowa część ganku nie jest żadnym "pomieszczeniem mieszkalnym" ani "nową substancją budowlaną" w rozumieniu orzecznictwa. Sądy administracyjne podkreślają, że decydujące znaczenie ma funkcja obiektu, a nie wyłącznie jego forma (por. wyroki z 10 września 2020 r., II OSK 1244/20; z 23 maja 2023 r., II SA/Łd 89/23). Nie ma żadnego merytorycznego uzasadnienia dla tak skrajnie rozbieżnych ocen w analogicznych stanach faktycznych, zwłaszcza że rozbudowa zachodzi tylko wtedy, gdy ingerencja zmienia parametry budynku (II OSK 1691/20, II GSK 1318/16), a ganek przydomowy może być kwalifikowany jako obiekt na zgłoszenie, jeśli spełnia funkcję komunikacyjno-ochronną (II OSK 1244/20, II SA/Łd 89/23).
Skarżący podkreślił, że istotnym uchybieniem jest pominięcie treści oceny technicznej z 11 marca 2025 r. potwierdzającej, iż obiekt nie narusza prawa, i nie wymaga przywrócenia stanu poprzedniego bądź przeprowadzenia prac dodatkowych. W opinii opisano zastosowane materiały (zgodne z normami), sposób połączenia z istniejącym budynkiem (wiązanie w murze, łączniki zbrojeniowe co trzeci rząd, dylatacja funkcjonalna), parametry geometryczne i wytrzymałościowe, brak naruszenia ścian nośnych i fundamentów budynku mieszkalnego, wykonanie całości robót zgodnie ze sztuką budowlaną, brak wpływu na charakterystyczne parametry obiektu mieszkalnego, brak powstania nowej "substancji mieszkalnej", brak powiększenia kubatury budynku.
Zdaniem skarżącego organy bezpodstawnie użyły pojęcia "tkanka budynku", które nie jest terminem ustawowym. Nadto organy użyły określeń "nowa tkanka" oraz "oranżeria" sugerując samowolne "dozbrajanie budynku kawałek po kawałku" oraz "rozbudowywanie budynku kawałek po kawałku". W jego ocenie wprowadzenie do sprawy pojęć takich jak "nowa tkanka" czy "oranżeria" stanowi próbę rozszerzenia zakresu sprawy poza rzeczywiste zgłoszenie i wprowadzanie w błąd logiczny. Sprawa tymczasem dotyczy wyłącznie tego konkretnego zgłoszenia ganku o pow. 4,27 m2 i organy powinny badać tylko tę inwestycję. Skarżący powołał liczne orzecznictwo sądów administracyjnych.
Podsumowując wskazał, że najbardziej rażący jest fakt przemilczenia wydania przez Prezydenta Miasta Białegostoku zaświadczenia z 10 lipca 2025 r. (znak DARIV.6743.1.204.2025) o braku sprzeciwu wobec zgłoszenia drugiego, identycznego ganku o powierzchni 4,27 m2 w tej samej bryle budynku, dla drugiego wejścia. Skarżący podkreślił, że powierzchnia całkowita wszystkich ganków (8 m2 + 4,27 m2 + 4,27 m2) wynosi łącznie 16,54 m2, czyli znacznie poniżej limitu 35 m2 określonego w ustawie. Oba ganki są konstrukcyjnie i funkcjonalnie niezależne, a ich łączna liczba nie przekracza liczby dopuszczalnej na działce o pow. 633 m2. Decyzje organów opierają się na nadmiernie zawężającej wykładni pojęcia "ganek".
Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z: (-) dokumentacji technicznej załączonej do zgłoszenia, w szczególności rzutów parteru i przekrojów; (-) mapy poinwentaryzacyjnej z 24 czerwca 2025 na okoliczność wykazania, że dobudowywany ganek o pow. 4,27m2 jest konstrukcyjnie niezależny od budynku mieszkalnego, jest oddylatowany; (-) zaświadczenia nr DUA-XI.6743.1.319.2024 z 5 stycznia 2024 r. o braku podstaw do wzniesienia sprzeciwu do zgłoszenia budowy ganku o powierzchni 8m2 przy pierwszym wejściu w tej samej bryle budynku; (-) zaświadczenia nr DAR-IV.6743.1.204.2025 z 10 lipca 2025 r. o braku podstaw do wzniesienia sprzeciwu ganku o powierzchni 4,24 m2 przy drugim wejściu w tej samej bryle budynku; (-) pisma PINB Powiatu Grodzkiego z 29 stycznia 2025 r. znak PINB.5160.3.2025 r. (dotychczasowy znak:NB.I.5160.85.2024.DR), które nie potwierdza rozbudowy budynku, ale opisuje stan faktyczny powstały na skutek wykonania ocenianych przez PINB robót.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że nie było potrzeby określania funkcji dobudowywanego pomieszczenia (czy jest to kuchnia, pokój, sypialnia), bowiem kluczowe znaczenie ma wykraczanie funkcji tego pomieszczenia poza funkcję ochronną ganku, co wyklucza skorzystanie z art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" p.b. Nieokreślenie dokładnej funkcji dobudowywanego pomieszczenia nie stanowi naruszenia art. 7, art. 77 § 1 ani art. 80 k.p.a. Uwzględniono również, że roboty budowlane zostaną wykonane w sposób zgodny z normami, zapewniają stabilność konstrukcji i nie ingerują w budynek mieszkalny, jednak deklarowany sposób wykonania inwestycji nie ma wpływu na jej kwalifikację. Odnośnie skutecznego zgłoszenia ganku w dniu 10 lipca 2025 r. Wojewoda wskazał, że nie jest on identyczny do inwestycji, której dotyczy skarga. Kolejny ganek będzie stanowił jedne i jedyne pomieszczenie przed wejściem do budynku, bez przegród wewnętrznych. Natomiast inwestycja będąca przedmiotem sporu stanowi kolejne pomieszczenie przed wejściem do budynku, co ukazuje rysunek przedłożony przez skarżącego do pisma z 17 marca 2025 r. Odnosząc się do zarzutu użycia przez organ pojęć "oranżeria" oraz "tkanka budynku" Wojewoda wskazał, iż w części historycznej zaskarżonej decyzji, przedstawiającej chronologię zdarzeń organ wskazał, że inwestor zgłosił zamiar wykonania oranżerii nad istniejącym gankiem, natomiast z ustaleń PINB wynika, iż inwestor dokonał samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego w postaci pełnej zabudowy (co wynika z dokumentów stanowiących część akt organu pierwszej instancji znak DAR-IV.6743.1.69.2025). Natomiast wyrażenie "tkanka budynku" nie występuje w decyzji Wojewody, który rozpatrywał skuteczność wniesienia sprzeciwu wyłącznie w stosunku do ściśle określonej, zgłoszonej inwestycji.
W replice z 7 października 2025 r. do odpowiedzi na skargę skarżący podtrzymał wszystkie zarzuty i wnioski zawarte w skardze. Zaznaczył, że zarzucona mu rozbudowa dotyczy powiększenia charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, co w sprawie niniejszej nie ma miejsca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest kwalifikacja zamierzenia budowlanego objętego zgłoszeniem z 13 marca 2025 r., którego dokonano na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418 z późn. zm.), dalej: p.b. Zgodnie z tym przepisem nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa przydomowych ganków o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
W zgłoszeniu z 13 marca 2025 r. określono zamierzenie jako "dodatkową przebudowę ganku" jak na załączonym szkicu; wymiary rozbudowy: szerokość 2,80m, długość 1,88 m, wysokość 2,70m plus wykonanie ławy z fundamentem 38cm, głębokość 1,2m, plus dobudowanie podestu 1,50m plus schody ok. 1,50m. Zgłoszenie zawiera również opis rodzaju zaplanowanych prac, w którym wskazano m.in.: ganek będzie wykonany z siporexu o wymiarach 60 cm x 24 cm x 18 cm, klejone klejem do gazobetonu, wykonanie wieńca z betonu ze zbrojeniem oraz murłaty, wykonanie belek stropu, dachu kopertowego z blachą na rąbek, budynek ocieplony będzie styropianem o grubości 20 cm, połączony z istniejącą ścianą i zakotwiczony co drugi siporex prętem fi 6. Załączone do zgłoszenia szkice obrazują wygląd elewacji po wykonaniu zamierzenia, a mapa zasadnicza zawiera wskazanie usytuowania ganku względem granic działek sąsiednich. W wyjaśnieniach z 7 kwietnia 2025 r. skarżący wskazał, że zamierza wykonać ganek spełniający rolę wejścia z zewnątrz do budynku (do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), zamontowane zostaną kolejne drzwi wewnętrzne, co doprowadzi do ograniczenia nadmiernego dopływu chłodnego powietrza i umożliwi bezkolizyjny ruch między drzwiami zewnętrznymi a wewnętrznymi. Sposób układu pomieszczeń wewnątrz oraz układ komunikacyjny, jakie powstaną po zrealizowaniu inwestycji, skarżący przedstawił na szkicu (k. 65 akt adm.).
Z kolei organy obydwu instancji podkreśliły, że w sprawie nie mamy do czynienia z budową (rozbudową) ganku, bowiem w wyniku robót budowlanych nie powstanie zamierzenie budowlane spełniające wyłącznie funkcję ochronną dla wejścia do budynku. Uwzględniły przy tym organy szerszy kontekst inwestycyjny istniejący na działce inwestora. Zauważyły bowiem, że inwestycja objęta zgłoszeniem stanowi kolejną już inwestycję nazywaną przez inwestora gankiem, jednak w istocie prowadzi do rozbudowy budynku i powstania pomieszczeń o funkcji nieograniczającej się do funkcji wyznaczonej dla ganku (ochronnej dla wejścia z zewnątrz do budynku).
W ocenie sądu stanowisku organów obydwu instancji nie sposób odmówić słuszności. Ocena zgodności z prawem zgłoszenia z 13 marca 2025 r. nie może być bowiem, w tej konkretnej sytuacji, ograniczona ściśle do przedmiotu zgłoszenia, tj. nowo zamierzonej powierzchni budowlanej o wielkości 4,7 m2. Ocena powinna uwzględniać stan faktyczny zastany, tj. wynik dotychczasowych robót budowlanych w budynku mieszkalnym na działce nr [...] w tej jego części, z którą sporny "ganek" (według terminologii zgłoszenia) ma pełnić funkcję użytkową. Trafnie zwróciły na tę okoliczność organy administracji architektoniczno-budowlanej.
Wskazać trzeba, że przydomowe ganki o powierzchni zabudowy do 35 m2 w ilości łącznej nie więcej niż dwa na każde 500 m2 powierzchni działki zwolniono z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę z dniem 28 czerwca 2015 r. (art. 1 pkt 7 lit. "a" ustawy z 20 lutego 2015 r., Dz. U. poz. 443 z późn. zm., nowelizującą p.b.). Obecnie zwolnienie to wynika z art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" p.b. Nie wprowadzono jednak wówczas, aż do chwili obecnej, legalnej definicji ganku. Sposób rozumienia pojęcia ganku wskazanego w ww. przepisie wypracowano w orzecznictwie. Wskazuje się, że podstawowym i zasadniczo jedynym przeznaczeniem ganku (wiatrołapu) jest ochrona wejścia do budynku przed deszczem, wiatrem i słońcem; ganek nie ma więc samodzielnego bytu i jest przynależny do budynku. Przykładowo w sprawie II OSK 1244/20 (wyrok z 10 września 2020 r.) wskazano, że "Już chociażby uwzględniając powszechne rozumienie tego pojęcia w oparciu o definicję językową (słownikową), należy przyjąć, że ganek jest elementem budynku, który może występować jako przybudówka z zewnętrznymi schodami przed wejściem do budynku, nakryta daszkiem podpartym słupkami, otwarta lub zamknięta ścianami z oknami, lub otwarty korytarz na zewnątrz budynku łączący jego pomieszczenia" (orzeczenia.nsa.gov.pl). Zawsze jednak powinien pełnić funkcję ochronną wejścia do budynku przed deszczem, wiatrem i słońcem i to niezależnie od tego, czy można uznać, że gankiem jest także część budynku zamknięta ze wszystkich stron ścianami i przykryta dachem. "Brak jest podstaw do uznania za ganek obiektu budowlanego, który wykracza poza funkcję ochronną wejścia do budynku" (por. wyroki NSA: z 22 czerwca 2023 r., II OSK 2291/20; z 16 stycznia 2020 r., II OSK 476/18; z 20 listopada 2019 r., II OSK 2803/18; z 10 września 2020 r., II OSK 1244/20).
Funkcje ochronne ganku potwierdza też regulacja § 3 pkt 24 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 z późn. zm.), która definiuje co prawda wyłącznie kubaturę brutto budynku a nie pojęcie ganku, ale ganek wymienia obok loggi, podcieni, krużganków i werand - wskazując tym samym na charakter ganku, jako elementu służebnego wobec podstawowej funkcji budynku (np. mieszkalnej).
Mając powyższe na uwadze nie można w sprawie niniejszej pominąć, że skarżący dokonał trzech istotnych z punktu widzenia okoliczności sprawy niniejszej zgłoszeń zamiaru wykonania robót budowlanych: zgłoszenia z 7 grudnia 2023 r. (ganek o powierzchni 8 m2) – do którego nie wniesiono sprzeciwu (zaświadczenie z 5 stycznia 2024 r., znak DUA-XI.6743.1.319.2023), zgłoszenia z 7 grudnia 2023 r. (oranżeria o powierzchni 8 m2 na piętrze budynku mieszkalnego, nad tarasem nad gankiem) – do którego nie wniesiono sprzeciwu (zaświadczenie z 5 stycznia 2024 r. znak DUA-XI.6743.1.317.2023) oraz zgłoszenia z 13 marca 2025 r. (spornego w sprawie niniejszej). W wyniku dwóch zgłoszeń z 7 grudnia 2023 r. skarżący wykonał ganek a następnie nad nim – nie wykonał oranżerii ale pełną zabudowę pomieszczenia nad istniejącym tarasem pierwszego piętra budynku (s. 2 decyzji PINB PG z 1 kwietnia 2025 r., k. 16 akt adm.). Spowodowało to utratę funkcji ganku zgłoszonego 7 grudnia 2023 r. jako samodzielną, wyłącznie ochronną przed warunkami zewnętrznymi, a "ganek" ten zaczął pełnić funkcję integralnej części budynku (komunikacja, organizacja wejścia, miejsce na odzież wierzchnią). W momencie dokonania zgłoszenia z 13 marca 2025 r. (kolejnego zamierzenia określonego jako "ganek") nie mamy więc już do czynienia z istniejącym gankiem o powierzchni 8 m2, ale z pomieszczeniem pod pełną zabudową, w którym wydzielono ścianami działowymi odrębne strefy funkcjonalne (na rysunku na k. 65 akt adm. oznaczone jako "A" – na cele ubraniowe, do zdejmowania okrycia wierzchniego; "B" – komunikacja wewnątrz na pierwsze piętro i do piwnicy). W wyniku prac podjętych w budynku na skutek dwóch zgłoszeń z 7 grudnia 2023 r. doszło więc do wykonania robót budowlanych zakwalifikowanych jako samowola budowlana. Była ona przedmiotem postępowania naprawczego zakończonego decyzją PINB PG z 1 kwietnia 2025 r. W wyniku tego postępowania nie wydano decyzji rozbiórkowej bądź nakazującej doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem – ale nie dlatego, że wykonane roboty były legalne (PINB jednoznacznie wskazał, że wykonanie pełnej zabudowy na piętrze wykraczało poza zakres zgłoszenia stanowiąc nadbudowę, s. 3-4 decyzji z 1 kwietnia 2025 r.), ale dlatego, że w całokształcie "wykonano powiązania z konstrukcją budynku", co ma wpływ na jej stateczność, a ewentualna rozbiórka wymagałaby dodatkowych robót zapewniających stabilność i funkcjonalność bryły budynku (vide ocena techniczna z 11 marca 2025 r.).
Powyższe tylko pozornie pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy. Związek ten istnieje i polega na tym, że sukcesywnie wykonując kolejne roboty budowlane (jedne na podstawie zgłoszenia, inne poza jego zakresem) skarżący ingeruje w bryłę budynku realizując nowe pomieszczenia i uzyskując efekt w postaci rozbudowy budynku (zwiększania kubatury budynku, powstawania nowej substancji budowlanej w poziomie i w pionie). Inwestor czyni to bez uzyskiwania pozwolenia na budowę.
Rozpatrując w tym kontekście sporne zgłoszenie z 13 marca 2025 r. należy wskazać, że na skutek robót na podstawie tego zgłoszenia nie powstanie rozbudowa ganku o powierzchni 8 m2 - o kolejne 4,7 m2 (do łącznej powierzchni ganku wynoszącej 12, 7 m2), gdyż nie mamy już do czynienia z gankiem o powierzchni 8 m2, ale z odrębnym pomieszczeniem integralnym z budynkiem (o funkcji komunikacyjno-organizacyjnej, tyle że z wewnętrzną ścianką działową) oraz mamy do czynienia z kolejnym pomieszczeniem (objętym niniejszym sporem). To ostatnie pomieszczenie (objęte zgłoszeniem) obudowuje dotychczasowy ganek (który przestał pełnić taką funkcję), a jego konstrukcja i sposób wykonania (pełne zadaszone ściany, powiązanie konstrukcyjne z budynkiem mieszkalnym na skutek zakotwiczenia prętów fi 6 w ścianie budynku, belki stropowe, dach kopertowy, ocieplenie ze styropianu 20 cm, fundament 38 cm i głębokości 1,2 m, z podestem 1,5 m i schodami 1,50 m) wskazują, że jego konstrukcja i funkcja zdecydowanie wykraczają poza wyłącznie funkcję ochronną, rodzaj zewnętrznego wiatrołapu, stanowiąc w istocie pomieszczenie komunikacyjne, organizacyjne, do którego prowadzić będzie 1,5 m podest i 1,5 schody. Podkreślić trzeba, że funkcję ochronną przed warunkami atmosferycznymi pomieszczenie to niewątpliwie będzie pełnić, ale nie wyłącznie taką, o której jest mowa przy okazji ganków przydomowych wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" p.b. Innymi słowy nie będzie to funkcja jedyna, wyłączna, samodzielna, niezależnie od faktu niewskazania czy jest to kuchnia, pokój czy sypialnia. Kwalifikacji zatem jako przydomowego ganku, przedmiotu zamierzenia objętego zgłoszeniem z 13 marca 2025 r., przeczy dotychczasowy układ pomieszczeń oraz uzyskane zmiany w wyglądzie i kubaturze budynku, a także konstrukcja, wygląd i wynikająca z nich funkcja tego pomieszczenia.
Inaczej rzecz ujmując należy wskazać, że w wyniku nadbudowy i rozbudowy będącej przedmiotem postępowania zakończonego decyzją PINB z 1 kwietnia 2025r., dotychczasowy ganek o powierzchni 8 m2 przestał pełnić swą funkcję ochronną, a w efekcie kolejnego zgłoszenia (z 13 marca 2023 r.) powstaje rodzaj hybrydowego zamierzenia (k. 40 akt adm.) sankcjonującego (legalizującego) zwiększenie powierzchni zabudowy budynku, a więc rozbudowę tego budynku. Przyjęcie bez zastrzeżeń zgłoszenia ganku z 13 marca 2025 r. byłoby równoznaczne z akceptacją rozbudowy bez pozwolenia na budowę. W tym więc sensie funkcja zamierzenia z 13 marca 2025 r. wykracza wyłącznie poza funkcję ochronną, przewidzianą dla ganku przydomowego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" p.b.
Całościowo zamiar skarżącego jest widoczny na rysunkach przedstawiających poszczególne elewacje budynku (dołączonych do zgłoszenia) w zestawieniu ze zdjęciami budynku na k. 42 akt adm. oraz zdjęciami na k. 34 akt sądowych wskazującymi końcowy efekty robót (s. 5 opinii technicznej). Zaakceptowanie bez sprzeciwu zgłoszenia z 13 marca 2025 r. powodowałoby zaakceptowanie rozbudowy budynku mieszkalnego bez "uchwycenia" (zainwentaryzowania) w jakiejkolwiek procedurze konieczności uzyskania na tę rozbudowę pozwolenia na budowę. Jak wskazano w sprawie II OSK 1566/17 (wyrok z 31 stycznia 2018 r.) "jednakże, jeżeli - tak jak w rozpoznawanej sprawie - do ściany, w której są drzwi prowadzące na zewnątrz budynku dobudowuje się pomieszczenie wykraczające poza taką ochronną funkcję, to brak podstaw, aby przyjąć, że chodzi o budowę ganku".
Doprecyzowująco wskazać można, że z rozbudową ganku mielibyśmy do czynienia, gdyby chodziło o powiększenie powierzchni dotychczasowego ganku (co do którego nie byłoby wątpliwości o jego jedynej i wyłącznej funkcji ochronnej względem wejścia zewnętrznego), w sytuacji gdy i dotychczasowa część (rozbudowywana) i nowa (o którą następuje rozbudowa) łącznie chroniłyby jedynie zewnętrzne wejście do budynku (nie zmieniłoby się miejsce zewnętrznego wejścia do budynku). Z taką sytuacją, z wyżej wskazanych względów, nie mamy do czynienia (vide układ komunikacyjny na k. 65 akt adm.).
Nie można zgodzić się z zarzutem, iż organ odwoławczy nie uwzględnił, że roboty budowlane zostaną wykonane w sposób zgodny z normami, zapewniają stabilność konstrukcji i nie ingerują w budynek mieszkalny. Zgodnie z orzecznictwem (wyżej przywołanym) podczas kwalifikacji zgłoszenia budowy jako ganku najistotniejszy jest charakter i funkcja zaprojektowanego obiektu. Na tym też skoncentrowały swoją argumentację organy. Niezasadna jest argumentacja skarżącego, której zamiarem jest usankcjonowanie funkcji zamierzenia budowlanego przez wskazanie na jego wykonanie zgodnie ze sztuką budowlaną a nie przez uchwycenie jego istotnych, kluczowych cech kwalifikacyjnych (w szczególności funkcji).
Nieskuteczny pozostaje zarzut nieuwzględnienia oceny technicznej z 11 marca 2025 r. Przedmiotem tej oceny nie była kwalifikacja prawna wykonanych robót budowlanych oraz tego jakich zgód formalnoprawnych te roboty wymagały, ale wyłącznie kwestie techniczne.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje skuteczność zgłoszeń wykonania ganków, tj. zgłoszenia z 7 grudnia 2023 r. (bowiem zdezaktualizowało się ono na skutek późniejszych, wyżej opisanych robót budowlanych, które zasadniczo zmieniły stan faktyczny i funkcję zamierzenia zgłoszonego jako ganek o powierzchni 8 m2, co wyżej opisano) oraz zgłoszenia z 23 czerwca 2025 r. (bowiem dotyczy ono innego stanu faktycznego niż ten w sprawie niniejszej, a mianowicie dotyczy sytuacji wykonania zamierzenia pełniącego wyłącznie funkcję ochronną dla zewnętrznego wejścia). Z dokumentów dołączonych do skargi wynika, iż ganek wobec którego organ pierwszej instancji nie wniósł sprzeciwu (oznaczony na mapie nr 3), stanowić ma jedne i jedyne pomieszczenie przed wejściem do budynku, bez przegród wewnętrznych. Natomiast inwestycja będąca przedmiotem niniejszego postępowania stanowi kolejne pomieszczenie przed wejściem do budynku, co ukazuje rysunek przedłożony do pisma z 17 marca 2025 r. Zatem zgłoszenie ganku oznaczonego na mapie na k. 33 akt sądowych nr 1 oraz nr 3 (ganki, wobec których skutecznie przyjęto zgłoszenie) nie są tożsame ze zgłoszonym gankiem będącym przedmiotem niniejszego postępowania (oznaczonym nr 2). Zatem nie można uznać, iż organy naruszyły art. 8 k.p.a. czy też zasadę równego traktowania obywateli poprzez wydanie odmiennych rozstrzygnięć, gdyż ww. sprawy nie są tożsame.
Nieskuteczne pozostają również zarzuty niewyjaśnienia funkcji pomieszczeń mających powstać na skutek zgłoszenia z 13 marca 2025 r. Jeszcze raz doprecyzować trzeba, że wykroczenie poza funkcję ochronną "ganku" zgłoszonego 13 marca 2025 r. polega na próbie zalegalizowania rozbudowy budynku przez dobudowanie nowej substancji budowlanej do tej części obiektu, która była pierwotnie zgłoszona jako ganek, ale taką funkcję ochronną przestała pełnić (drzwi tego ganku stały się de facto drzwiami zewnętrznymi obiektu na skutek jego rozbudowy). Powtórzyć w tym miejscu należy za organami, że "W efekcie drzwi zewnętrzne ganku (oznaczone lit. C) staną się kolejnymi drzwiami wewnętrznymi, gdyż projektowany ganek będzie miał pełne ściany a drzwi wejściowe zaprojektowano przed schodami zewnętrznymi. Powyższe świadczy, iż planowana inwestycja spowoduje powstanie kilku pomieszczeń, co wykracza poza funkcję ganku".
Podkreślić należy za organem, że powiększenie budynku należy uznać za rozbudowę, gdy dochodzi do powiększenia jego powierzchni (zabudowy) o dodatkowe pomieszczenie. Zamiar dobudowy kolejnego pomieszczenia do skutecznie zgłoszonego uprzednio ganku (który stał się integralną częścią budynku) wykracza poza funkcję ochronną wejścia co powoduje, że nie ma podstaw prawnych aby inwestor mógł skorzystać z art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. "a" p.b. Bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia jest czy dobudowywane pomieszczenie stanowi pokój dzienny, sypialnię czy garderobę. Wbrew twierdzeniom skarżącego nieokreślenie dokładnej funkcji dobudowywanego pomieszczenia (pokój, kuchnia, pomieszczenie organizujące komunikację itd.) nie stanowi naruszenia art. 7, art. 77 § 1 ani art. 80 k.p.a.
Bez znaczenia w sprawie pozostaje jakiej terminologii używa organ na opisanie efektu poszczególnych robót budowlanych czy zamierzeń, jeśli końcowe wnioski są prawidłowe i nie naruszają prawa. Podobnie należy podzielić ocenę Wojewody odnośnie podstawy prawnej zgłoszenia sprzeciwu. Powinien być wskazany art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. jako zgłoszenie robót wymagających uzyskania pozwolenia na budowę (rozbudowa, art. 28 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 6 p.b.). Wskazanie błędnej podstawy prawnej nie ma wpływu na wynik sprawy, jeśli okoliczności wniesienia sprzeciwu są zgodne z prawem i istnieje dla nich podstawa prawna, jak ma to miejsce w sprawie niniejszej.
Sąd nie stwierdza naruszeń przepisów procesowych wskazanych w skardze, w szczególności w zakresie uzasadnienia decyzji i zgromadzenia materiału dowodowego. Wydane decyzje wyczerpująco ustosunkowują się do zagadnień spornych w sprawie a istotnych dla końcowego jej wyniku, zatem nie naruszają w szczególności art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI