II SA/BK 1577/25

II SA/Bk 1577/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Barbara Romanczuk /sprawozdawca/
Elżbieta Lemańska /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Służba cywilna
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1111
art. 29 a ust. 2
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant referent stażysta Emilia Jarząbska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 października 2025 r. sprawy ze skargi B. L. na czynność Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 16 czerwca 2025 r. nr 151820/14.05.2025 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko urzędnicze oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym rozstrzygnięciem z 16 czerwca 2025 r. nr WINB.0552.1.2025.MM Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Białymstoku (dalej PWINB lub organ) ogłosił wynik naboru na stanowisko w służbie cywilnej – księgowy w Sekcji Ekonomiczno - Księgowej Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Białymstoku.
Nabór został zrealizowany w następujący sposób.
W dniu 14 maja 2025 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Białymstoku pod numerem 151820 ogłosił nabór kandydatów na ww. stanowisko przez umieszczenie ogłoszenia na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej KPRM tj. Szefa Służby Cywilnej, na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Białymstoku, która jest jednocześnie stroną urzędu oraz na tablicy ogłoszeń w urzędzie. W treści ogłoszenia określono m.in.: zakres zadań wykonywanych na stanowisku pracy, wymagania niezbędne związane ze stanowiskiem pracy, warunki pracy, informację dotyczącą wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, informację dotyczącą metod/technik naboru, niezbędne dokumenty i oświadczenia dodatkowe, termin i miejsce składania dokumentów, klauzulę informacyjną. Z ogłoszenia wynika, że wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w urzędzie, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w miesiącu poprzedzającym datę upublicznienia ogłoszenia o naborze był mniejszy niż 6%. Termin składania ofert został określony na 26 maja 2025r.
Przed rozpoczęciem procedury naboru na wolne stanowisko tj. w dniu 13 maja 2025 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Białymstoku powołał trzyosobową Komisję, której zadaniem było przeprowadzenie naboru zgodnie z zasadami określonymi w "Procedurze naboru na wolne stanowiska pracy w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Białymstoku" (dalej: Procedura naboru) stanowiącej załącznik do Zarządzenia nr 4/2024 r. z dnia 10 lipca 2024 r. Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie procedury naboru na wolne stanowiska pracy w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, zmienionego Zarządzeniem nr 9/2024 z dnia 26 sierpnia 2024 r. PWINB oraz zarządzeniem nr 4/2025 z dnia 17 czerwca 2025 r. PWINB.
W odpowiedzi na opublikowane ogłoszenie w terminie wpłynęło 6 ofert. Wymagania formalne i niezbędne określone w ogłoszeniu o naborze spełniło 5 ofert. Wśród wszystkich ofert, które wpłynęły w terminie kopię dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność zawierała 1 oferta tj. oferta B.L. (dalej: skarżąca).
Na I etapie postępowania kwalifikacyjnego wymogi formalne spełniło zatem 5 ofert, albowiem jedna kandydatka nie spełniła wymagań niezbędnych w zakresie wyższego wykształcenia ekonomicznego (posiadała jedynie średnie wykształcenie) i w związku z tym nie wzięła udziału w dalszych etapach naboru, o czym została powiadomiona drogą mailową. Pozostałe kandydatki zostały powiadomione drogą mailową, o zakwalifikowaniu do dalszego etapu rekrutacji, który miał się odbyć w dniu 11 czerwca 2025 r. W odpowiedzi na powyższą informację kolejna kandydatka poinformowała o możliwości spotkania jedynie w godzinach popołudniowych, co skutkowało tym, że zrezygnowała z udziału w naborze.
W dniu 11 czerwca 2025 r. odbył się II etap postępowania kwalifikacyjnego będący testem wiedzy i umiejętności, do którego przystąpiło 4 kandydatów, w tym skarżąca. Minimalna liczba punktów z testu sprawdzającego wiedzę uprawniająca do przejścia do kolejnego etapu została określona zgodnie z Procedurą naboru na 9 punktów. Z testu wiedzy skarżąca uzyskała 13 punktów na 15 punktów możliwych do uzyskania tj. 87%. Był to drugi wynik ze wszystkich kandydatów, którzy uzyskali odpowiednio 15/15 punktów (100%), 12/15 punktów (80%) oraz 5/15 punktów (30%). W tym samym dniu odbył się III etap postępowania kwalifikacyjnego, tj. rozmowa kwalifikacyjna, do której zaproszono 3 kandydatów, którzy uzyskali największą liczbę punktów z testu wiedzy i umiejętności, w tym skarżącą. Z przeprowadzonej rozmowy kwalifikacyjnej skarżąca uzyskała 3 punkty (po 1 od każdego z członków komisji) na 9 możliwych do uzyskania, zgodnie z Procedurą naboru. Pozostali dwaj kandydaci otrzymali z tego etapu postępowania kwalifikacyjnego odpowiednio punktów 9 (po 3 od każdego z członków komisji) oraz punktów 5 (2 x po 1,5 punktu od dwóch członków komisji i 2 punkty od jednego członka komisji).
Po przeprowadzeniu wszystkich etapów naboru skarżąca uzyskała ogółem 16 punktów. Dwie pozostałe kandydatki uzyskały odpowiednio 24 oraz 17 punktów.
Zgodnie z Procedurą naboru warunkiem uzyskania pozytywnej oceny podczas rozmowy kwalifikacyjnej było zdobycie wyniku większego niż 50% punktów możliwych do uzyskania w trakcie tej rozmowy kwalifikacyjnej. Z rozmowy kwalifikacyjnej skarżąca uzyskała jedynie 3 punkty na 9 możliwych do uzyskania, co oznaczało, że nie otrzymał wyniku większego niż 50% punktów możliwych z tego etapu naboru. Ogólna punktacja też kwalifikowała ją na trzecim miejscu, wśród trzech kandydatów. Na tej podstawie skarżąca nie znalazła się w gronie dwóch najlepszych kandydatów tj. nie znalazła się w grupie "nie więcej niż 5 najlepszych kandydatów" wyłonionych przez Komisję, którzy zostali wskazani Podlaskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanemu celem podjęcia decyzji o zatrudnieniu. Z przeprowadzonego naboru Komisja sporządziła protokół z 11 czerwca 2025 r.
W dniu 16 czerwca 2025 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zakończył nabór informacją o wynikach naboru, która została umieszczona w BIP KPRM tj. Szefa Służby Cywilnej, w BIP PWINB oraz w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie urzędu. Skarżąca nie została wybrana do zatrudnienia na stanowisku w służbie cywilnej jako Księgowy w Sekcji Ekonomiczno – Księgowej urzędu. Wybrana została osoba, która uzyskała najwyższą punktację i jednocześnie uzyskała maksymalną ilość punktów z rozmowy kwalifikacyjnej.
W mailach z dnia 16 i 17 czerwca 2025 r. zatytułowanych "Skarga na czynności i rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnego oraz działanie WINB w Białymstoku w przedmiocie przeprowadzenia i rozstrzygnięcia naboru oraz wybrania kandydata do zatrudnienia na stanowisko księgowego" skierowanych do Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżąca wyraziła niezadowolenie z wyników naboru. Mając na uwadze treść tych pism należy uznać, że zwróciła się ona o udzielenie informacji o powodach niewybrania jej na aplikowane stanowisko, skoro – jak wskazała – do drugiego etapu naboru przeszła jako jedna z trzech osób, a więc znalazła się w gronie 5-ciu najlepszych kandydatów, spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe, o których mowa w art. 29 ustawy o służbie cywilnej. Podkreśliła, że w decyzji organ nie uwzględnił jej pierwszeństwa w zatrudnieniu, które przysługiwało jej jako osobie niepełnosprawnej.
W mailu z 17 czerwca 2025 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował skarżącą o powodach niewyłonienia jej kandydatury i niemożności skorzystania z pierwszeństwa w zatrudnieniu, z uwagi na niepełnosprawność.
Skargi o podobnej treści skarżąca wywiodła również do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, KPRM oraz Wojewody Podlaskiego, na które organ ustosunkowywał się, podtrzymując swoje stanowisko.
B.L. wniosła do sądu administracyjnego skargę na czynność organu w przedmiocie przeprowadzenia i rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko urzędnicze – księgowy w Sekcji Ekonomiczno – Księgowej (ogłoszenie nr 151820 z dnia 14.05.2025 r. na stronie internetowej Szefa Służby Cywilnej oraz ogłoszenie o wynikach naboru na to stanowisko z dnia z 16 czerwca 2025 r.).
Zarzuciła naruszenie art. 29a ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 409, dalej: u.s.c.) poprzez zaniechanie przez organ spełnienia tego obowiązku i nie przyznaniu przysługującego jej uprawnienia wynikającego z w/w artykułu i nie uzyskanie przez nią pierwszeństwa w zatrudnieniu w wyniku przeprowadzonej procedury naboru na w/w stanowisko.
Mając na względzie wskazane zarzuty, wniosła o uchylenie ogłoszenia wyniku naboru na wolne stanowisko urzędnicze - księgowy w Sekcji Ekonomiczno -Księgowej, oznaczonego numerem ogłoszenia 151820 z dnia 16.06.2025 r. na stronie internetowej w całości i przeprowadzenie ponownego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że art. 29 a ustawy o służbie cywilnej wprowadził obowiązek wyłonienia przez komisję przeprowadzającą nabór nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów spośród tych, którzy spełnili wymagania niezbędne i przedstawienia ich dyrektorowi generalnemu urzędu. Przy wyborze najlepszych kandydatów komisja bierze pod uwagę poziom spełniania wymagań niezbędnych i wymagań dodatkowych. Jeżeli w urzędzie wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w miesiącu poprzedzającym datę ogłoszenia naboru był niższy niż 6 %, pierwszeństwo w zatrudnieniu przysługuje osobie niepełnosprawnej, o ile znajduje się ona w gronie kandydatów, o których mowa w art. 29 a ust. 1. Z treści ogłoszenia o naborze na to stanowisko wynikało, że wskaźnik osób niepełnosprawnych zatrudnionych w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego jest niższy niż 6 %. Skarżąca jako osoba mająca status osoby niepełnosprawnej chciała skorzystać z przysługującego jej pierwszeństwa w zatrudnieniu, więc złożyła razem z wymaganymi dokumentami aplikacyjnymi dokument potwierdzający niepełnosprawność. Pomimo posiadanego przez skarżącą pierwszeństwa wynikającego z w/w artykułu oraz znalezieniu się przez nią nawet w gronie trzech, a nie pięciu najlepszych kandydatów spośród tych, którzy spełnili wymagania niezbędne i wymagania dodatkowe, po wszystkich trzech etapach naboru, nie została - w przeprowadzonej procedurze naboru - wybrana do zatrudnienia na w/w stanowisko księgowego, w tej państwowej jednostce budżetowej należącej do służby cywilnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Zdaniem organu, procedura naboru została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21.11.2008r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2024r. poz. 409 z późn. zm.) oraz Zarządzeniem nr 4/2024 z dnia 10.07.2024r. organu w sprawie procedury naboru na wolne stanowiska pracy w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (w przekazywanych aktach). Nie są uzasadnione, zawarte w skardze, zarzuty naruszenia art. 29a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21.11.2008r. o służbie cywilnej. Przede wszystkim przywołany przepis winien być rozumiany jako obowiązek zatrudnienia w służbie cywilnej osoby niepełnosprawnej, która po przeprowadzeniu procedury rekrutacyjnej znalazłaby się w gronie najlepszych kandydatów. W takim przypadku osobie tej służy bowiem pierwszeństwo w zatrudnieniu przed innymi, najlepszymi, kandydatami. Błędne jest przekonanie p. B.L., że spełniła kryteria wskazane art. 29a ust. 2 ustawy z dnia 21.11.2008r. o służbie cywilnej. W naborze dotyczącym ogłoszenia nr 151820 z 14.05.2025r., spośród trzech kandydatek, z którymi członkowie komisji rekrutacyjnej przeprowadzili rozmowę kwalifikacyjną, skarżąca uzyskała łącznie najmniejszą liczbę punktów. Znalazło to odzwierciedlenie w protokole naboru z dnia 11.06.2025r. (str. 61-64 przekazywanych akt). Organ wskazał także, iż błędne jest również przekonanie skarżącej, że skoro do rozmowy kwalifikacyjnej, jako ostatniego etapu rekrutacji, przystąpiło mniej niż 5 kandydatów, skarżąca ma pierwszeństwo w zatrudnieniu z racji niepełnosprawności i istniejącego w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego wskaźniku zatrudnienia osób niepełnosprawnych niższym niż 6%, wskazanym w art. 29a ust. 2 ustawy o służbie cywilnej. W kwestii organ przywołał jednolitą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą samo kandydowanie osoby z niepełnosprawnością i spełnienie wymogów formalnych, nie wystarcza, aby wobec takiej osoby zastosować preferencję pierwszeństwa zatrudnienia. Ustawodawca bowiem wyraźnie wskazał, że chodzi o kandydatów najlepszych. Tak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13.07,2023r. sygn. akt III OSK 498/22 oraz z dnia 09.05.2024r. sygn. akt III OSK 3321/23, ale także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w prawomocnym wyroku z dnia 28.10.2021r. sygn. akt III SA/Gl 1504/21 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w prawomocnym wyroku z dnia 28.06.2023r. sygn. akt II SA/Bk 483/23 (CBOSA).
Końcowo podkreślono, że przeprowadzony nabór wykazał, że p. B.L.nie była najlepszym kandydatem do zatrudnienia w rozumieniu art. 29a ust. 1 i ust. 2 ustawy o służbie cywilnej. Skarżąca była informowana o przyczynach wybrania innej osoby, w tym w mailach z dnia 16.06.2025r. oraz z dnia 17.06.2025r. (wskazana korespondencja - w załączeniu, str. 70-76). Ponadto Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadał także na skargi p. B.L. do KPRM (str. 77-83 przekazywanych akt) oraz do GUNB (str. 103-105 przekazywanych akt), podtrzymując własne stanowisko, przedstawione także w niniejszej odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie należy wskazać, że procedury konkursowe, w tym ta będąca przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej przeprowadzona na podstawie ustawy o służbie cywilnej, jest objęta kognicją sądów administracyjnych. Dopuszczalność takiej kontroli należy wywodzić z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne orzekają między innymi w sprawach skarg na inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest czynność Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku w przedmiocie rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko księgowego w Sekcji Ekonomiczno - Księgowej w procedurze przeprowadzonej na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 409, dalej: u.s.c.). Sąd podziela stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym rozstrzygnięcia wyników konkursu są aktami stosowania prawa przez organ administracji i podlegają kognicji sądów administracyjnych. Konkurs poprzedza powstanie stosunku pracy i kończy się rozstrzygnięciem w postępowaniu konkursowym - ustaleniem jego wyników (vide postanowienie z 9 maja 2001 r., II SA 3381/00 oraz wyrok z 14 lutego 2001 r. II SA 2908/00). Czynności podejmowane w toku konkursu, na podstawie i w granicach prawa, przez organ administracji publicznej mają charakter władczych czynności publicznoprawnych, których adresatem są uczestnicy konkursu realizujący swoje własne uprawnienia do udziału w konkursie. Ogłoszenie konkursu i zgłoszenie w nim udziału przez określoną osobę nie jest źródłem powstania zobowiązaniowego stosunku prawnego pomiędzy uczestnikiem konkursu a organem administracji publicznej przeprowadzającym konkurs. Powstałe w związku z prowadzeniem konkursu stosunki prawne między uczestnikami konkursu a organem administracji publicznej nie są oparte na równości (równorzędności) podmiotów. Poprzez określone w trakcie postępowania konkursowego czynności, jak np. dopuszczenie/niedopuszczenie kandydata do konkursu, wydanie informacji o konkursie, ocena poszczególnych kandydatów, wydanie informacji o wyniku naboru, organ administracji dokonuje władczych rozstrzygnięć (czynności). Sytuacja prawna uczestników konkursu jest kształtowana w drodze jednostronnych władczych rozstrzygnięć podejmowanych przez organ administracji publicznej (zamiast wielu vide ww. wyrok w sprawie II SA/Po 693/19, na orzeczenia.nsa.gov.pl, tak jak inne cytowane w niniejszej sprawie orzeczenia).
W konsekwencji, skoro postępowanie konkursowe jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej (w którym organ wobec jednostki realizuje ustawowe, władcze kompetencje), a jego wynik w sposób prawnie wiążący wpływa na sytuacje prawną osób uczestniczących w naborze (wywołuje skutek w postaci możliwości objęcia określonego stanowiska w administracji publicznej) – nie ma podstaw aby odmawiać uczestnikom konkursu, których interesu prawnego wynik konkursu wprost dotyczy, prawa do sądu (por. także wyrok z 21 stycznia 2021 r., II SA/Sz 5/20). Natomiast dla spraw związanych z samym już zatrudnieniem właściwy będzie sąd powszechny.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.s.c. korpus służby cywilnej tworzą pracownicy zatrudnieni na stanowiskach urzędniczych w urzędach wojewódzkich. Postępowanie konkursowe nie jest prowadzone w ramach stosunku pracy, a ma jedynie i dopiero doprowadzić do jego nawiązania.
Kontrolując procedurę konkursową pod względem legalności sąd nie stwierdza naruszenia prawa jeśli chodzi o sam tok procedury konkursowej a także jej wynik. Interes prawny skarżącej do zakwestionowania wyniku naboru w sprawie niniejszej jest przy tym niewątpliwy. Czynność poinformowania o wynikach naboru z 16 czerwca 2025 r. wiążąco wpływa na sytuację skarżącej, który brała udział w naborze i nie została przedstawiona do zatrudnienia, co pozbawiło ją możliwości objęcia stanowiska księgowej.
Zgodnie z art. 6 u.s.c., każdy ma prawo do informacji o wolnych stanowiskach pracy w służbie cywilnej, a nabór do służby cywilnej jest otwarty oraz konkurencyjny, z zastrzeżeniem przepisów rozdziału 4. Zasady ustawowe przeprowadzenia naboru uregulowano w Rozdziale 3 u.s.c. i polegają one na ogłoszeniu naboru kandydatów przez umieszczenie ogłoszenia o naborze w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie urzędu, w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów; ogłoszenie powinno zawierać ściśle określoną treść, w tym wskazywać nazwę i adres urzędu; określenie stanowiska pracy; wymagania związane ze stanowiskiem pracy zgodnie z opisem danego stanowiska, ze wskazaniem, które z nich są niezbędne, a które dodatkowe; zakres zadań wykonywanych na stanowisku pracy; informację o warunkach pracy na danym stanowisku pracy; informację, czy w miesiącu poprzedzającym datę upublicznienia ogłoszenia wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w urzędzie, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wynosi co najmniej 6%; wskazanie wymaganych dokumentów; termin (nie krótszy niż 10 dni od dnia ogłoszenia o naborze) i miejsce składania dokumentów (art. 26 ust. 1, art. 28 ust. 1, 2 oraz ust. 3 u.s.c.), w tym informację o konieczności złożenia dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność, jeśli taka występuje (art. 28 ust. 2b u.s.c.). Zgodnie z art. 29a ust. 1 u.s.c. w toku naboru komisja, o której mowa w art. 30 ust. 2 pkt 5, wyłania nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów, spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe, których przedstawia dyrektorowi generalnemu urzędu celem zatrudnienia wybranego kandydata. Z ust. 2 ww. przepisu wynika, że jeżeli w urzędzie wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w miesiącu poprzedzającym datę upublicznienia ogłoszenia o naborze, jest niższy niż 6%, pierwszeństwo w zatrudnieniu przysługuje osobie niepełnosprawnej, o ile znajduje się w gronie osób, o których mowa w ust. 1. Dalej ustawa wymaga, aby został sporządzony protokół z przeprowadzonego naboru zawierający ściśle określone informacje, w tym uzasadnienie dokonanego wyboru (art. 30 ust. 1 i 2 u.s.c.), a także aby informacja o wynikach naboru została upowszechniona przez jej umieszczenie w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie urzędu, w Biuletynie urzędu oraz w Biuletynie Kancelarii (art. 31 u.s.c.).
Sporny w sprawie niniejszej nabór został przeprowadzony z poszanowaniem ww. zasad oraz według "Procedury naboru" wprowadzonej zarządzeniem Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która to procedura nie wykazuje sprzeczności z zasadami wynikającymi z u.s.c. Ogłoszenie o naborze na wolne stanowisko zostało upowszechnione w Biuletynie Informacji Publicznej KPRM tj. Szefa Służby Cywilnej, w Biuletynie Informacji Publicznej Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Białymstoku oraz na tablicy ogłoszeń w urzędzie. Zawierało obligatoryjne elementy wynikające z art. 28 ust. 2, 2a i 2b u.s.c. Termin składania dokumentów został wyznaczony jako nie krótszy niż 10 dni od dnia opublikowania ogłoszenia w Biuletynie Urzędy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał Komisję do rozpatrzenia ofert kandydatów, która przeprowadziła wszystkie trzy etapy naboru wynikające z Procedury naboru, tj. sprawdziła warunki formalne ofert, zorganizowała test wiedzy i umiejętności oraz rozmowę kwalifikacyjną. Z przeprowadzonego naboru sporządzono protokół zawierający niezbędne elementy określone w art. 30 u.s.c. oraz załączniki z wynikami punktowymi poszczególnych kandydatów uzyskanymi w poszczególnych etapach naboru i wskazaniem kandydatów do zatrudnienia. Niezwłocznie po przeprowadzonym naborze informacja o jego wyniku została upowszechniona w siedzibie jednostki oraz Biuletynie Informacji Publicznej KPRM i Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku.
Analiza przepisów u.s.c. oraz sposobu przeprowadzenia procedury konkursowej nie nasuwa wątpliwości odnośnie jej legalności. Zdaniem sądu, ustalone i ogłoszone reguły były jednakowe dla wszystkich kandydatów i nie ulegały zmianie, zostały też jasno określone. Także skarżąca ostatecznie żadnych zastrzeżeń natury formalnej nie zgłaszała. Dopiero na rozprawie wskazała, że przedłożona dokumentacja nie pozwala na zweryfikowanie rzetelności i prawidłowości oceny jej wypowiedzi w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej, podnosząc także, że jedno z pytań dotyczyło okoliczności spoza zakresu ustaw wskazanych w ogłoszeniu, a mianowicie programu do księgowania PT FEnIKS.
Postępowanie konkursowe składało się z trzech etapów, które zostały wskazane w załączniku nr 1 "Procedury naboru na wolne stanowiska pracy w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Białymstoku" przyjętej Zarządzeniem nr 4/2024 r. z dnia 10 lipca 2024 r. Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie procedury naboru na wolne stanowiska pracy w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, zmienionego zarządzeniem nr 9/2024 z dnia 26 sierpnia 2024 r. PWINB oraz zarządzeniem nr 4/2025 z dnia 17 czerwca 2025 r. PWINB (akta administracyjne – brak numeracji kart i k.52-55 akt sądowoadministracyjnych).
Pierwszym etapem było złożenie wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. Organ dokonał ich analizy polegającej na sprawdzeniu kompletności ofert oraz spełnieniu wszystkich wymogów niezbędnych zamieszczonych w ogłoszeniu. Organ wykluczył jedną ofertę ze względów formalnych, z uwagi na nieposiadanie przez kandydatkę wykształcenia wyższego. Ponadto jedna kandydatka zrezygnowała w toku postępowania. Następnie organ sporządził wykaz 4 kandydatek spełniających wymogi formalne, wśród których znalazła się skarżąca. Drugim etapem naboru był sprawdzian wiedzy, kompetencji i umiejętności (test wiedzy) składający się z 15 pytań merytorycznych (II etap ust. 2 pkt 1 Procedury naboru). Z tego etapu uczestnik mógł uzyskać maksymalnie 15 punktów. Warunkiem udziału kandydata w trzecim etapie – rozmowie kwalifikacyjnej było uzyskanie z testu wiedzy wyniku równego lub wyższego niż 60% punktów możliwych do uzyskania (9 i więcej punktów – III etap ust. 1 i 6 Procedury naboru). Do etapu trzeciego uprawnione było 3 kandydatki, w tym skarżąca, która z testu wiedzy uzyskała drugi wynik spośród wszystkich kandydatek – otrzymała 13 punktów na 15 punktów możliwych do uzyskania tj. 87%. Pozostałe kandydatki otrzymały odpowiednio 15/15 punktów (100%), 12/15 punktów (80%) oraz 5/15 punktów (30%), co skutkowała że jedna kandydatka nie zakwalifikowała się do trzeciego etapu – rozmowy kwalifikacyjnej.
W tym samym dniu odbył się III etap postępowania kwalifikacyjnego, tj. rozmowa kwalifikacyjna, do której zaproszono 3 kandydatów, w tym skarżącą. Z przeprowadzonej rozmowy kwalifikacyjnej skarżąca uzyskała 3 punkty (po 1 od każdego z członków komisji) na 9 możliwych do uzyskania, zgodnie z Procedurą naboru. Pozostali dwaj kandydaci otrzymali z tego etapu postępowania kwalifikacyjnego odpowiednio punktów 9 (po 3 od każdego z członków komisji) oraz punktów 5 (2 x po 1,5 punktu od dwóch członków komisji i 2 punkty od jednego członka komisji).
Łącznie podczas całej procedury konkursowej skarżąca uzyskała ogółem 16 punktów. Dwie pozostałe kandydatki uzyskały odpowiednio 24 oraz 17 punktów.
Kluczowe w przedmiotowej sprawie jest jednak to, że zgodnie z Procedurą naboru warunkiem uzyskania pozytywnej oceny podczas rozmowy kwalifikacyjnej było zdobycie wyniku większego niż 50% punktów możliwych do uzyskania w trakcie tej rozmowy kwalifikacyjnej tj. 50% plus 1 pkt (III etap ust. 12 pkt 1 Procedury naboru). Z rozmowy kwalifikacyjnej skarżąca uzyskała jedynie 3 punkty na 9 możliwych do uzyskania, co oznaczało, że nie otrzymała wyniku większego niż 50% punktów możliwych z tego etapu naboru. Ogólna punktacja też kwalifikowała ją na trzecim miejscu, wśród trzech kandydatów. Mając powyższe na uwadze w uzasadnieniu dokonanego wybory wskazano, że najlepszą kandydatką jest pani J.S. (kandydatka z maksymalną punktacją). Zdaniem komisji kandydatka ta spełniła w najwyższym zakresie wymagania stawiane przez komisję, zwłaszcza jeśli chodziło o kryterium wiedzy praktycznej. Ponadto uznano ją za osobę kontaktową i otwartą.
W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 29a ust. 2 u.s.c., albowiem skarżąca nie uzyskała pozytywnej oceny z rozmowy kwalifikacyjnej, co niejako pośrednio dyskredytowało jej możliwość znalezienia się w gronie pięciu kandydatek, spełniających w największym stopniu wymagania niezbędne oraz dodatkowe określone w ogłoszeniu o naborze. Zdaniem sądu, przepisu tego nie można bowiem wykładać w oderwaniu do ust. 1. Co do zasady z regulacji tej wynika, że komisja wyłania i przedstawia wojewódzkiemu inspektorowi nie więcej niż 5 najlepszych kandydatów (spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe), a jeśli wśród nich znajdzie się osoba niepełnosprawna - gdy wskaźnik zatrudnienia takich osób w urzędzie jest mniejszy niż 6 % w miesiącu poprzedzających datę upublicznienia ogłoszenia – posiada ona pierwszeństwo w zatrudnieniu.
W sprawie niniejszej sytuacja taka jednak nie miała miejsca. O ile nie ma sporu co do tego, że wskaźnik zatrudnienia w wymaganym okresie był niższy niż 6 %, o tyle jednak doszło do wyłonienia tylko dwóch osób spełniających wymagania niezbędne oraz w najwyższym stopniu wymagania dodatkowe, które to osoby przedstawiono wojewódzkiemu inspektorowi jako dwóch najlepszych kandydatów. Działanie takie (przedstawienie dwóch a nie pięciu kandydatów) nie może być poczytywane za naruszenie prawa z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 29a ust. 1 u.s.c. o obowiązku wyłonienia przez komisję "nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów" a nie "pięciu kandydatów", gdy ich liczba przekracza tę wartość. Przepis ten przyznaje komisji pewną swobodę, uprawnia do działania w granicach pewnego uznania odnośnie liczby kandydatów, którzy zostaną przedstawieni wojewódzkiemu inspektorowi. Swoboda ta jest ograniczona, bowiem przedstawiona liczba "nie więcej niż pięciu" musi uwzględniać kandydatów najlepszych.
Po wtóre, jak stanowi art. 29a ust. 2 u.s.c., dopiero znalezienie się w gronie, o którym mowa w ust. 1, gwarantuje zatrudnienie osobie niepełnosprawnej. Nie chodzi jednak o to, aby osoba niepełnosprawna znalazła się wśród "nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów" spośród wszystkich, ale by znalazła się wyłącznie wśród tych, o których mowa w ust. 1. Innymi słowy, chodzi o to, aby znalazła się w gronie osób (maksymalnie pięciu lub mniej), ale faktycznie przestawionych wojewódzkiemu inspektorowi celem zatrudnienia.
W sprawie niniejszej Komisja ostatecznie wskazała dwie osoby, które w toku postępowania konkursowego kolejno zdobyły największą liczbę punktów – 24 oraz 17 punktów. Spełniony więc został warunek art. 29a ust. 1 u.s.c., bowiem przedstawiono "nie więcej niż pięciu" kandydatów najlepszych, tj. z kolejną najwyższą punktacją końcową. Decyzja w tym zakresie należała do Komisji. Skarżąca nie znalazł się w tym gronie co spowodowało, że nie została zrealizowana dyspozycja art. 29a ust. 2 u.s.c. aby mogła uzyskać pierwszeństwo w zatrudnieniu, mimo że faktycznie uzyskała trzeci najlepszy wynik z łączną liczbą 16 punktów, ale jednocześnie z brakiem uzyskania pozytywnej oceny z rozmowy kwalifikacyjnej, co nie jest bez znaczenia w sprawie.
Zaakcentować jeszcze raz należy, że ustalone i ogłoszone reguły były jednakowe dla wszystkich kandydatów i nie ulegały zmianie, zostały też jasno określone, test składał się z 15 pytań, a na rozmowie kwalifikacyjnej było 3 pytania takie same dla wszystkich kandydatek. W toku postępowania i w skardze skarżąca ostatecznie żadnych zastrzeżeń natury formalnej nie zgłaszała. Dopiero na rozprawie podniosła zarzut braku rzetelności przeprowadzonej rozmowy kwalifikacyjnej, sugerując, że w jej ocenie wypadła dobrze. Należy jednak zwrócić uwagę, że w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej komisja miała za zadanie przeanalizowanie takich kryteriów oceny kandydatów jak przygotowanie merytoryczne, komunikacja, umiejętność argumentowania, odporność na stres oraz zarządzanie ludźmi (III etap ust. 11 Procedury naboru). Kryteria dokonywania oceny kandydatów w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej były zatem dość precyzyjnie określone. Ponadto na rozprawie pełnomocnik organu, będący jednocześnie członkiem komisji rekrutacyjnej wyjaśnił, że skarżąca w rozmowie kwalifikacyjnej wypadła najgorzej, albowiem komisja negatywnie oceniła jej zdolności w zakresie komunikacji. Podkreśliła także, że każdy z członków komisji przyznał skarżącej po 1 punkcie, co świadczy o tożsamości oceny każdego z nich. Wyjaśnienia te jawią się wiarygodne i znajdujące potwierdzenie w dokumentacji konkursowej.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej, że jedno z pytań dotyczyło okoliczności spoza zakresu ustaw wskazanych w ogłoszeniu, a mianowicie programu do księgowania PT FEnIKS zdaniem Sądu podkreślić należy, że takie samo pytanie zadano wszystkim kandydatkom, a ponadto w teście wiedzy również znajdowało się pytanie z tego samego programu do księgowania, na które skarżąca udzieliła prawidłowej odpowiedzi, co oznacza, że znane jej były zagadnienia z tego zakresu. Słusznie przy tym na rozprawie podkreślił pełnomocnik organu, że jest to podstawowy program na którym pracuje księgowość, zatem jego znajomość jest niezbędna.
Zaznaczyć należy, że sąd nie kontroluje zasadności przyznania takiej a nie innej liczby punktów na poszczególnych etapach procedury konkursowej. Jest to co do zasady kwestia wewnętrzna pozostawiona przez ustawodawcę właściwości organu prowadzącego nabór i działającej z jego upoważnienia komisji. Nie może jednak ujść uwadze, że ustawowym wymogiem przeprowadzenia naboru w służbie cywilnej jest poszanowanie zasad otwartości i konkurencyjności (art. 6 u.s.c.). Otwartość naboru ma służyć zrealizowaniu konstytucyjnej zasady zapewnienia obywatelom polskim korzystającym z pełni praw publicznych równego dostępu do służby publicznej (art. 60 Konstytucji RP). Otwartość zostaje zachowana, gdy spełniony jest wymóg jawności i przejrzystości postępowania konkursowego. Konkurencyjność z kolei wiąże się z postulatem bezstronnego i rzetelnego wykonywania zadań publicznych przez organy samorządowe oraz wymaga dążenia do wyłonienia najlepszego kandydata do pracy na danym stanowisku w oparciu o kryteria merytoryczne. Przy tym za najbardziej obiektywną i transparentną metodę selekcji kandydatów ubiegających się o wolne stanowisko urzędnicze uznaje się, zastosowaną również w sprawie niniejszej, punktację za poszczególne kryteria i etapy, a następnie sumowanie punktów uzyskanych przez kandydatów. A zatem, zdaniem sądu, o ile kontroli sądu wymyka się przyznanie określonej liczby punktów za konkretne zadanie, o tyle przesłanki otwartości i konkurencyjności procedury naboru wymagają aby całokształt okoliczności punktowania i oceniania nie budził zasadniczych wątpliwości.
Lektura akt sprawy uprawnia do wniosku, że te standardy w sprawie niniejszej zostały zachowane. Już z Procedury naboru na stanowisko w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego oraz z opisu stanowiska pracy wynikało, że niezbędna jest m.in. bardzo dobra komunikatywność, w tym współpraca z wieloma służbami finansowymi oraz umiejętność argumentowania i koordynowania wielu przedsięwzięć, a także odporność na stres. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że skarżąca otrzymała co prawda drugą liczbę punktów z testu wiedzy (13 punktów na 15 możliwych), co spowodowało znalezienie się w gronie 3 osób zakwalifikowanych do rozmowy kwalifikacyjnej. Niemniej jednak z rozmowy kwalifikacyjnej uzyskała najmniejszą liczbę punktów, bo jedynie 3 na 9 możliwych. Członek Komisji wskazał, że skarżąca jako kandydatka wypadła najgorzej, w szczególności w zakresie umiejętności komunikacji, która niewątpliwie jest niezbędna, biorąc pod uwagę zakres obowiązków wymaganych na stanowisku księgowej i określony w ogłoszeniu.
Nie sposób w tych okolicznościach przyjąć, że z naruszeniem otwartości i konkurencyjności Komisja skonkludowała, iż skarżąca nie spełniła warunków w stopniu uzasadniającym znalezienie się w gronie dwóch najlepszych kandydatów przedstawionych wojewódzkiemu inspektorowi. Subiektywna ocena skarżącej odnośnie tego, jak sobie poradziła w naborze a także jej ewentualna przydatność na wolne stanowisko nie może podważyć przyznanej końcowej punktacji. Sąd zwraca uwagę, iż z uwagi na charakter stanowiska pracy w szczególności rozmowa kwalifikacyjna, nisko u skarżącej punktowana, była istotnym elementem oceny kandydatki. Jak wskazano w sprawie VII SA/Wa 1835/21, "rozmowa kwalifikacyjna to forma selekcji, która służy ustaleniu poziomu poszczególnych cech i umiejętności kandydatów; jej celem jest uzyskanie i ocena informacji o kandydacie; ta forma realizacji naboru daje możliwość poznać, poza umiejętnościami merytorycznymi kandydata, także cechy osobowościowe, to właśnie ta metoda daje kandydatom możliwość zaprezentowania się z jak największej ilości "mocnych" stron. W trakcie rozmowy kwalifikacyjnej można ocenić jak kandydat radzi sobie w kontaktach międzyludzkich i jak sprawdziłby się jako współpracownik". Dodać można, że na stanowisku pracy wymagającym kontaktu z różnymi służbami finansowymi czy też GUNB, prezentacja kandydatki w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej pozwala całościowo ją ocenić, niezależnie od posiadanych dyplomów czy certyfikatów. Organ działa tu w granicach pewnej swobody dokonując oceny kandydatki na tym etapie procedury.
Powyższe w całokształcie wskazuje, że ani nie doszło do naruszenia prawa przy wyłonieniu dwóch kandydatek w najwyższym stopniu spełniających wymagania celem przedstawienia Podlaskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, ani nie budzi zasadniczych wątpliwości sposób zrealizowania procedury konkursowej, w tym porównanie punktacji z opisem wykonania przez skarżącą zadań na poszczególnych etapach naboru oraz zestawienie tych wyników z wynikami osoby wyłonionej do zatrudnienia (różnica w punktacji między osobą zatrudnioną a skarżącą sięga 9 punktów, przy 24 możliwych do uzyskania). Nie sposób zatem stwierdzić uchybienia zasadzie legalności na którymkolwiek etapie przeprowadzonej procedury, którą zrealizowano, zdaniem sądu, z poszanowaniem wymagań ustawowych i konstytucyjnych (art. 6, art. 26 i następne, w tym art. 29a ust. 1 i 2 u.s.c.).
Trzeba też mieć na uwadze, że nawet gdyby przyjąć odmienną interpretację art. 29a ust. 2 u.s.c. od wyżej zaprezentowanej, tzn. o obowiązku przedstawienia inspektorowi pięciu (nie mniej) najlepszych kandydatów spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe (co mogłoby mieć miejsce, przy uczestniczeniu w konkursie zaledwie 4 kandydatów spełniających wymagania formalne), to również nie można pominąć, że w wyborze chodzi o kandydatów najlepszych. Jak wskazał NSA w sprawie III OSK 498/22 (wyrok z 13 lipca 2023 r.) "Pierwszeństwo w zatrudnieniu na stanowiskach urzędniczych przysługuje osobie niepełnosprawnej dopiero wtedy, jeśli znajdzie się w gronie nie więcej niż pięciu "najlepszych" kandydatów, spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe. Nie chodzi tu zatem o ogólne znalezienie się w gronie tych mniej niż pięciu pozostałych w konkursie kandydatów, ale należy dodatkowo charakteryzować się przymiotem jednego z "najlepszych" kandydatów z tej grupy". Co prawda wyrok ten został wydany w odniesieniu do treści art. 13a ustawy o pracownikach samorządowych, jednak w zakresie wykładni sposobu wyboru kandydatów ma znaczenie uniwersalne. Sąd kasacyjny wskazał też, że nie definiując pojęcia kandydata najlepszego w ww. art. 13a (podobnie jak w art. 29a ust. 1 i 2 u.s.c.) – ustawodawca uczynił to celowo "pozostawiając ustanowienie spełniania kryteriów w tym zakresie pracodawcy, który przecież nie może być pozbawiony możliwości takiego doboru kadry, aby na wolne stanowisko pracy wybrać - według jego uznania - osobę najlepiej się do tego nadającą, z najlepszymi kwalifikacjami i predyspozycjami". Odmienna interpretacja mogłaby prowadzić do pozbawienia pracodawcy realnego wpływu na możliwość zatrudnienia kandydatów najlepszych z punktu widzenia kryteriów niezbędnych i dodatkowych pożądanych.
Sąd zatem stwierdził, że procedura w konkursie o numerze ogłoszenia 151820 – na stanowisko księgowego w Sekcji Ekonomiczno – Księgowej Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Białymstoku została przeprowadzona w sposób czytelny i uporządkowany, a wszystkie kolejne etapy należycie udokumentowano. Sąd nie znajduje podstaw, aby do któregokolwiek elementu procedury naboru wysunąć jakiekolwiek zastrzeżenia o niezgodności z prawem. Marginalnie jedynie należy podkreślić, że takich nieprawidłowości nie dostrzegły także inne organy, w tym GUNB.
Mając to wszystko na uwadze sąd, uznając zaskarżoną czynność za zgodną z prawem, orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.