II SA/Bk 1576/25

II SA/Bk 1576/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw wniesiony na podstawie art. 3 § 2a ustawy ppsa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2025 r. sprawy ze sprzeciwu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy N. w B. od decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2025 r. nr WOP.7721.62.2025.AH w przedmiocie samowolnej budowy parkingu oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku zaskarżoną sprzeciwem decyzją z dnia 21 sierpnia 2025r. nr WOP.7721.62.2025.AH, po rozpatrzeniu odwołania K.J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku (dalej w skrócie: "PINB PG") z dnia 25 czerwca 2025r. nr PINB.1.5160.12.2025.KM umarzającej postępowanie administracyjne dotyczące samowolnej budowy parkingu na 16 miejsc postojowych na działce o [...], obręb [...] S., przy ul. [...] w Białymstoku, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie to wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego zawiadomieniem z dnia 22 października 2025r. PINB PG wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie remontu parkingu na działce nr [...] przy ul. [...] w Białymstoku.
W dniu 14 listopada 2024r. organ przeprowadził oględziny, w trakcie których ustalono, że na przedmiotowej działce znajduje się parking z wydzielonymi 16 miejscami postojowymi. Od strony granicy działki [...] przed budynkiem przy ul. [...]. postawiono 12 słupków z wypustami na ogrodzenie łańcuchem, natomiast po drugiej stronie wjazdu 4 słupki. W trakcie robot budowlanych wykonano też doziemną instalację elektryczną celem zamontowania szlabanu przed wjazdem na przedmiotowy parking, ale w dniu oględzin szlaban nie był jeszcze zainstalowany, a nad poziom parkingu wystawała rura z kablem elektrycznym. Ustalono też, że spadek utwardzenia parkingu wykonano w kierunku ul. [...], a na wyjeździe z parkingu znajduje się studzienka kanalizacji deszczowej. Przedstawiciele organu dokonali pomiarów powierzchni parkingu i sporządzili szkic sytuacyjny.
W trakcie oględzin obecni byli też uczestnicy postępowania. I tak K.L. oświadczyła, że nawierzchnia była w stanie awaryjnym, a sytuacja wymagała natychmiastowej interwencji ze względu na liczne zgłoszenia uszkodzeń aut i obrażeń ciała. Podała, że kierunek spływu wód opadowych nie zmienił się, a nawierzchnia była betonowa i jest betonowa. E.K. - pełnomocnik K.J. (strony postępowania) oświadczyła z kolei, że nawierzchnia betonowa istniała od kiedy pamięta, ale nie było wydzielonych miejsc postojowych ani oznakowania pionowego. Nie zaplanowano odwodnienia, a zrównano poziom nawierzchni z poziomem działki [...] przez co zmieniono spływ wód opadowych. W trakcie prac nie usunięto starej nawierzchni betonowej, tylko na niej ułożono podsypkę i polbruk, co podniosło poziom utwardzenia względem pierwotnego. W trakcie wykonywania prac nie było żadnej tablicy informacyjnej. Sąsiedzi nie zostali powiadomieni o przeprowadzeniu planowanych prac. Z kolei Jan Kobus oświadczył, że kierunek wód opadowych nie zmienił się, pozostał na niezmienionym poziomie. Stara nawierzchnia pozostała, a nowa została wyrównana do poziomu działki przy ul. [...], a wykonane prace należy potraktować jako remont.
W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy PINB PG, po uprzednim ustaleniu braku zgłoszenia (jak też pozwolenia na budowę) zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie kontrolowanego parkingu, uznał, że wykonanych robót nie można zakwalifikować jako remontu istniejącego parkingu, albowiem powstał całkowicie nowy obiekt budowlany, przy budowie którego wykorzystane zostały elementy konstrukcyjne pozostałe po innym obiekcie budowlanym, który uległ zniszczeniu. Stwierdził, że w niniejszej sprawie dokonano odbudowy obiektu budowlanego, która zgodnie z art. 3 pkt. 6 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz.U z 2025 r. poz. 418, zwanej dalej "P.b.") jest budową parkingu na 16 miejsc postojowych, która nie podlega wyłączeniem określonym w art. 29 ust. 1 pkt. 19 ww. ustawy i wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, której Inwestor nie posiadał.
W konsekwencji PINB postanowieniem z dnia 9 stycznia 2025r. nr NB.I.5160.76.2024.KM, na postawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b. wstrzymał Wspólnocie Mieszkaniowej N. (dalej powoływanej też jako: "Inwestor") budowę parkingu na 16 miejsc postojowych na działce nr [...], przy ul. [...] w Białymstoku oraz poinformował o możliwości i terminie złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego objętego tym postanowieniem.
Zażalenie na to powyższe postanowienie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa wskazując na przyjęcie niewłaściwej kwalifikacji wykonanych robot budowlanych i niesłuszne zaliczenie remontu parkingu jako nowej budowy. Wskazała, że na planie terenu z roku 1978 wyraźnie widać parking z zaznaczonymi miejscami postojowymi, zaś po upływie 43 lat stan techniczny był fatalny, dlatego jego remont był niezbędny. Wyjaśniono, że przystępując do remontu Wspólnota odtworzyła stan pierwotny parkingu.
Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił argumentacji zażalenia i postanowieniem z dnia 18 lutego 2025r. nr WOP.7722.11.2025.AH utrzymał je w mocy.
W dniu 5 marca 2025r. Wspólnota Mieszkaniowa złożyła w PINB wniosek o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego, a w dniu 24 marca 2025r. pismo informujące, że na działce nr [...] zmienił się stan faktyczny i w chwili obecnej znajduje się tam 10 miejsc postojowych w tym jedno dla osób niepełnosprawnych.
PINB PG w Białymstoku w dniu 8 maja 2025r. przeprowadził na ww. działce dodatkowe oględziny z udziałem stron postępowania i ustalił, że znajdujące się na niej utwardzenie terenu wykonane z polbruku ma wymiary niezmienione w odniesieniu do ustalonych w trakcie oględzin z dnia 14 listopada 2024r., a na terenie utwardzonym wydzielonych jest liniami malowanymi koloru białego - 10 miejsc postojowych, w tym jedno miejsce dla osób niepełnosprawnych. W odległości ok. 4,56 m od początku utwardzenia (działka nr geod. [...]) są położone krawężniki betonowe (oznakowane czarno – żółtą taśmą uniemożliwiające wjazd na teren i parkowanie pojazdów. Takie same rozwiązanie zastosowano na wjeździe na przedmiotowy teren utwardzony. Organ ustalił też, że słupki stalowe ustawione wzdłuż działki pozostały w tych samych miejscach, a na dwóch przęsłach oraz na wjeździe od strony ul. [...] zamontowano łańcuch. Z powyższych czynności PINB PG sporządził szkic sytuacyjny i dokumentację fotograficzną.
W dniu 21 maja 2025r. Inwestor przedłożył do PINB PG sporządzany przez uprawnionego geodetę szkic sytuacyjny przedmiotowego utwardzenia terenu z lokalizacją wyznaczonych 10 miejsc postojowych, odległością od działek sąsiednich i zaznaczoną lokalizacją ograniczeń dostępu w postaci położonych "bloków betonowych".
W oparciu o tak uzupełniony materiał dowodowy, po dokonaniu jego ponownej analizy PINB PG uznał, że przedmiot niniejszego postępowania przestał istnieć, a wszczęte postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W konsekwencji PINB PG decyzją z dnia 25 czerwca 2025r. nr PINB.I.5160.12.2025.KM, na mocy art. 105 §1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne dotyczące samowolnej budowy parkingu na 16 miejsc postojowych na działce [...], obręb [...] S.., przy ul. [...] w Białymstoku.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K.J. zarzucając jej błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie pozornej zmiany na wybudowanym parkingu na 16 miejsc poprzez ustawienie na nim krawężników (z możliwością szybkiego ich zdemontowania w każdej chwili) czasowo ograniczających teren nowo wybudowanego parkingu, nieuwzględnienie podniesienia rzędnej poziomu utwardzenia terenu (o grubość podsypki i polbruku) i zmiany kierunku spływu wód opadowych przez co dochodzi do zalewania działek sąsiednich, w tym drogi publicznej. Na tej podstawie autorka odwołania wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji.
PWING w Białymstoku przychylił się do argumentacji odwołania i decyzją z dnia 21 sierpnia 2025r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję PINB PG z dnia 25 czerwca 2025r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu PWINB w pierwszej kolejności stwierdził, że PINB PG prawidłowo wdrożył procedurę legalizacyjną przewidzianą w art. 48 P.b. i zasadnie postanowieniem z dnia 9 stycznia 2025r. wstrzymał Inwestorowi budowę parkingu na 16 miejsc postojowych na działce [...] oraz poinformował o możliwości i terminie złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego objętego tym postanowieniem oraz o etapach tej procedury legalizacyjnej.
Następnie – nawiązując do stanu faktycznego sprawy - zwrócił uwagę, że część parkingu, tj. utwardzenia terenu "wchodzi" na działkę sąsiednia o nr geod. [...], a obecnie istniejące utwardzenie terenu (parking) powstało w miejscu wcześniej istniejącego, wybudowanego z odstępstwami od zatwierdzonego planu zagospodarowania terenu z dnia 12 czerwca 1978r.
PWINB podkreślił, że utwardzenie postało na nowej podbudowie, z nową powierzchnią z polbruku i o zwiększonej powierzchni, podniesiony został poziom utwardzenia (o grubość podsypki i polbruku) przez co zmieniona została rzędna oraz zmieniony dotychczasowy kierunek spływu wód opadowych i możliwość wystąpienia zalewania działek sąsiednich, w tym drogi publicznej. W ocenie PWINB organ I instancji nie przeanalizował kwestii właściwego odprowadzenia wód opadowych z samowolnie wykonanego utwardzenia terenu – parkingu, tj. czy następuje odprowadzenie wód opadowych na teren własnej działki, czy do istniejącej w pasie drogowym kanalizacji deszczowej i tym samym nie przeanalizował zgodności w tym zakresie z przepisami techniczno-budowlanymi. Wprawdzie z ustaleń organu I instancji wynika, że na wyjeździe z parkingu znajduje się studzienka deszczowa, jednakże nie potwierdza tego ani sporządzony przez uprawnionego geodetę szkic sytuacyjny przedmiotowego utwardzenia, ani też zatwierdzony plan zagospodarowania terenu z dnia 12 czerwca 1978r. Z dokumentów tych jednoznacznie zaś wynika, że pod parkingiem istnieje jedynie kanalizacja sanitarna, a kanalizacji deszczowej (w tym studzienki deszczowej) na parkingu brak. Powyższa okoliczność, zdaniem organu II instancji, wymaga wyjaśnienia i uzupełnienia materiału dowodowego. W tych okolicznościach nie sposób zaakceptować stwierdzenia organu powiatowego, że przedmiot niniejszego postępowania przestał istnieć, a postępowanie z tego względu stało się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć.
W ocenie PWINB namalowanie linii i ułożenie betonowych krawężników (belek) bez zmiany powierzchni utwardzenia i w ten sposób "ustanowienie 10 miejsc postojowych", z przekroczeniem terenu własnej działki, nie doprowadziło przedmiotowych robot budowlanych polegających na samowolnej budowy parkingu do stanu zgodnego z prawem. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie dawał zatem podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania, a wydana decyzja narusza przepisy prawa oraz stanowi próbę jego obejścia. Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy istnieją podstawy do uchylenia skarżonej decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., albowiem zachodzi ewidentna konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i ponownej jego analizy, z uwzględnieniem wyżej wskazanych uwag, co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Ze względu zaś na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, zastosowania właściwych przepisów prawa oraz zapewnienia stronom postępowania administracyjnego prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, organ II instancji podkreślił, że nie może przeprowadzić tego postępowania we własnym zakresie. Końcowo organ odwoławczy zaakcentował, że z uwagi na fakt, iż wydana decyzja ma charakter kasacyjny i postępowanie w niniejszej sprawie zostanie przeprowadzone ponownie przez organ I instancji, nie mógł się odnieść do zarzutów merytorycznych dotyczących zaskarżonej decyzji.
Sprzeciw od powyższej decyzji do tut. Sądu Administracyjnego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa N. zarzucając jej naruszenie:
1) art. 3 pkt 8 ustaw Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż w sprawie mamy do czynienia z samowolną budową parkingu, a nie remontem istniejącego wiele lat utwardzenia terenu (zmiana nawierzchni z betonowej na kostkę brukową),
2) art 49f P.b. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa inwestycja istniała co najmniej od 1978r., na terenie przedmiotowej działki;
3) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji, która odpowiada przepisom prawa, a także niewyjaśnienie jakie przepisy postępowania zostały naruszone i jaki ma to wpływ na wydane rozstrzygnięcie;
4) art. 136 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie np. oględziny, w sytuacji gdy doszło do zmiany stanu faktycznego na gruncie;
5) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., oraz art. 107 ust. 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji nieuwzględnienie zmiany sytuacji faktycznej, polegającej na okoliczności, iż Wspólnota Mieszkaniowa wykonała jedynie remont istniejącego utwardzenia gruntu, a nie wykonała parking na 16 miejsc postojowych, a ponadto obecnie utwardzenie gruntu zostało zmniejszone poprzez wydzielenie barierek i krawężników,
6) art 8, 9 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania uczestników do organów administracji, brakiem informowania stron o ich prawach i obowiązkach, a także dokonanie przez organy dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającej na braku uwzględnienia zmienionego stanu faktycznego w niniejszej sprawie.
Powołując się na powyższe zarzuty autor sprzeciwu wniósł o uchylenie decyzji PWINB i wydanie decyzji z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. utrzymującej w mocy decyzję PINB PG w Białymstoku z dnia 25 czerwca 2025r. oraz rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie.
W uzasadnieniu sprzeciwu podkreślono, że organ odwoławczy nie wyjaśnił, jakie przepisy postępowania zostały naruszone, ani w jaki sposób naruszenie tych przepisów miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie organu powiatowego. W uzasadnieniu wydanej decyzji próżno też szukać wyjaśnień dlaczego organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania we własnym zakresie w sytuacji zmiany stanu faktycznego, aż wreszcie z jakich względów dokonał kwalifikacji prawnej inwestycji, jako samowolnej budowy parkingu na 16 samochodów osobowych, a nie remontu istniejącego co najmniej od 1978r., utwardzenia terenu. Końcowo autor sprzeciwu zwrócił uwagę, że organ II Instancji nie wykazał także z jakich względów, nie zastosowywał w sprawie uproszczonej legalizacji, o której mowa w art. 49f ustawy Prawo budowlane, skoro przedmiotowa inwestycja istnieje co najmniej od 1978r.
PWINB ustosunkowując się do złożonego sprzeciwu wniósł o jego oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Uzupełniająco wskazał, że w niniejszej sprawie już na wcześniejszym jej etapie, PWINB ostatecznym postanowieniem z dnia 18 lutego 2025r. utrzymał w mocy postanowienie PINB PG z dn. 9 stycznia 2025r. wstrzymujące Inwestorowi Wspólnocie Mieszkaniowej N. budowę parkingu na 16 miejsc postojowych na działce [...] i żadna ze stron tego postępowania nie złożyła skargi do WSA w Białymstoku na to postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "p.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.), a zatem czy wydanie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w zakresie niepodjęcia przez ten organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), a także wyczerpującego zabrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.).
Jak wynika zaś z art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia sprzeciw od decyzji i uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Zatem podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego jest ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., to jest do odstąpienia przez organ drugiej instancji od ogólnej zasady ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne. Na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem w celu dokonania niezbędnych ustaleń, istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a które wykraczały poza zakres postępowania, jakie mógł przeprowadzić organ odwoławczy na podstawie art. 136 k.p.a. (tak m.in. NSA w wyrokach: z dnia 9 maja 2017r., sygn. akt II OSK 2219/15 oraz z dnia 27 sierpnia 2024 r. II GSK 1576/24, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA").
Sąd kontrolując taką decyzję, nie powinien więc wyrażać oceny prawnej w zakresie szerszym niż odnoszącym się do przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest bowiem środkiem służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z powołaną wyżej regulacją. Dzieje się tak chociażby ze względu na ograniczony krąg postępowania. W sprawie ze sprzeciwu stroną tego postępowania jest wyłącznie wnoszący sprzeciw i zaskarżony organ. Jakakolwiek zatem ocena przyczyn uchylenia i sięganie w głąb przepisów prawa materialnego, powodowałaby ograniczenie prawa pozostałych stron tego postępowania, które pozbawione zostałyby możliwości weryfikacji, co jaskrawo widać w przypadku wyroków uchylających decyzje kasacyjne, które już w dacie wydania stają się prawomocne (nie przysługuje od nich żaden środek zaskarżenia).
Uwzględniając tak zakreślone ramy kognicji sądowoadministracyjnej, po dokładnym przeanalizowaniu zarzutów sprzeciwu oraz treści wydanej w sprawie decyzji kasacyjnej, Sąd doszedł do przekonania, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
W tym miejscu należy przypomnieć, że PWINB zakwestionowaną decyzją uchylił decyzję PINB PG umarzającą – na podstawie art. 105 k.p.a. - postępowanie administracyjne prowadzone w zakresie samowolnej budowy parkingu na 16 miejsc postojowych na działce nr [...], zlokalizowanej przy ul. [...] w Białymstoku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Dla merytorycznej oceny wydanej decyzji kasacyjnej konieczne jest przypomnienie, że PWINB ostatecznym postanowieniem z dnia 18 lutego 2025r. utrzymał w mocy postanowienie PINB PG z dnia 9 stycznia 2025r. o wstrzymaniu Wspólnocie Mieszkaniowej N., na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b., budowy parkingu na 16 miejsc postojowych na działce nr [...]. W postanowieniu tym organ nadzoru I instancji zakwalifikował prowadzone roboty budowane jako samowolną budowę parkingu podkreślając, że w przypadku przedmiotowej inwestycji polegającej na budowie 16 miejsc postojowych wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, którym Inwestor nie dysponuje. Postanowienie to utrzymał w mocy PWINB podkreślając, że wykonane roboty nie mogą być zakwalifikowane jako remont albowiem w miejscu istniejącego wybudowanego z odstępstwami powstaje na nowej podbudowie i z nową powierzchnią całkowicie nowy parking o zwiększonej powierzchni. Organ zwrócił dodatkowo uwagę, że w wyniku wykonanych robót budowlanych podniesiony został poziom utwardzenia, przez co zmieniona została rzędna oraz dotychczasowy kierunek spływu wód opadowych, co może doprowadzić do zalewania działek sąsiednich, w tym drogi publicznej. Postanowienie to jest ostateczne albowiem, jak słusznie zwrócił uwagę PWINB w odpowiedzi na sprzeciw, żadna ze stron nie zaskarżyła tego rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego. W konsekwencji skoro kwestie dotyczące stanu prawnego i stanu faktycznego sprawy zostały przesądzone w ostatecznym postanowieniu PWINB o wstrzymaniu robót budowlanych, którego zasadności Inwestor nie zakwestionował, to zarzuty podniesione w pkt I ppkt 1) i 2) sprzeciwu na tym etapie postępowania są bezprzedmiotowe.
Ustalenia zawarte w ww. postanowieniu o wstrzymaniu robot budowanych są wiążące nie tylko dla stron postępowania ale też dla samego organu. PINB PG dokonując w dniu 8 maja 2025r. dodatkowych oględzin stwierdził natomiast, że pomimo, iż na przedmiotowej działce znajduje się utwardzenie terenu wykonane z polbruku o wymiarach niezmienionych w odniesieniu do tych, które zostały ustalone w trakcie oględzin w dniu 14 listopada 2024r., to aktualnie wydzielonych liniami malowanymi jest jedynie 10 miejsc postojowych, w tym jedno miejsce dla osób niepełnosprawnych. Na tej podstawie PINB uznał, że przedmiot prowadzonego postępowania przesłał istnieć, a to uzasadniało umorzenie postepowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, a więc gdy z przyczyn faktycznych lub prawnych brak już przedmiotu materialnoprawnego, o którym mógłby orzekać organ. W niniejszej sprawie, jak słusznie stwierdził PWINB, taka przesłanka nie występuje. O bezprzedmiotowości postępowania można bowiem mówić wtedy, gdy przedmiot materialnoprawny postępowania przestaje istnieć w sensie obiektywnym, a nie w wyniku jego pozornego przekształcenia lub zmiany kwalifikacji przez inwestora. Z ustaleń organu I instancji wynika zaś, co trafnie uwypuklono w zaskarżonej decyzji, że utwardzenie terenu wykonane z polbruku o wymiarach niezmienionych od oględzin z 14 listopada 2024r. istnieje nadal, a zmiana polega na odmiennym sposobie wykorzystania tej powierzchni, tj. aktualnie wydzielonych liniami malowanymi jest - 10 miejsc postojowych, w tym jedno miejsce dla osób niepełnosprawnych. W tych okolicznościach nie sposób zatem uznać, jak przyjął to PINB PG, że "przedmiot postępowania przestał istnieć". Przeciwnie, istnieje wciąż to samo zamierzenie budowlane wykonane bez wymaganego pozwolenia tj. utwardzenie terenu o funkcji parkingu. Jak trafnie zaakcentował PWINB namalowanie linii i ułożenie betonowych krawężników (belek) bez zmiany powierzchni utwardzenia i w ten sposób "ustanowienie 10 miejsc postojowych", z przekroczeniem terenu własnej działki, nie doprowadziło wykonanych robót budowlanych polegających na samowolnej budowie parkingu do stanu zgodnego z prawem. Na podstawie dotychczas zgormadzonego materiału dowodowego ustalono, że utwardzenie na działce [...] powstało na nowej podbudowie, z nową nawierzchnią z polbruku, o zwiększonej powierzchni, podniesiony został poziom utwardzenia (o grubość podsypki i polbruku) przez co zmieniona została rzędna oraz dotychczasowy kierunek spływu wód opadowych.
W tych okolicznościach podzielić należy wyrażony w zaskarżonej sprzeciwem - decyzji pogląd organu odwoławczego, że postępowanie przed PINB PG nie można uznać za bezprzedmiotowe, skoro organ nie przeanalizował kwestii właściwego odprowadzenia wód opadowych z samowolnie wykonanego utwardzenia terenu – parkingu, tj. czy następuje odprowadzenie wód opadowych na teren własnej działki, czy do istniejącej w pasie drogowym kanalizacji deszczowej, a tym samym zgodności wybudowanego parkingu z obowiązującymi w tym zakresie przepisami techniczno-budowlanymi. Wprawdzie z ustaleń organu I instancji wynika, że na wyjeździe z parkingu znajduje się studzienka deszczowa, jednakże – jak stwierdził organ II instancji - nie potwierdza tego ani sporządzony przez uprawnionego geodetę szkic sytuacyjny przedmiotowego utwardzenia, ani też zatwierdzony plan zagospodarowania terenu z dnia 12 czerwca 1978r. Okoliczność ta wymagała zatem nie tylko wyjaśnienia ale i uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie. Organ I instancji nie wyjaśnił też w sposób jednoznaczny, jaki jest rzeczywisty zakres utwardzonej powierzchni. Tymczasem ze sporządzonego na potrzeby niniejszej sprawy szkicu wynika, że część parkingu - utwardzenia terenu - "wchodzi" na działkę sąsiednia działkę nr geod. [...].
Z powołanych wyżej względów rację należy przyznać PWINB, że organ I instancji odstąpił od pełnego, uwzględniającego wymogi k.p.a., wyjaśnienia prowadzonej sprawy, co uzasadniało uchylenie wydanej decyzji celem uzupełnienia materiału dowodowego i ponownej jego analizy. Ze względu zaś na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i zastosowania właściwych przepisów prawa, zgodzić się należy z organem II instancji, że przeprowadzenie tego postępowania we własnym zakresie było niemożliwe.
Podsumowując stwierdzić należy, że zarzuty sprzeciwu nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zastrzeżenia podniesione przez organ II instancji względem postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie przez organ I instancji niewątpliwie świadczą o naruszeniu przez ten organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz konieczności przeprowadzenia nowego, uzupełniającego postępowania zgodnie z przepisami prawa. PWINB rozważył też, czy nie wystarczającym byłoby przeprowadzenie jedynie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, jednakże trafnie doszedł do wniosku, że samodzielne przeprowadzenie postępowania dowodowego w tak znacznej części (jak wymaga tego niniejsza sprawa), doprowadziłoby do naruszenia zasady określonej w art. 15 k.p.a., a to z kolei - jako wada istotna postępowania - mogłoby doprowadzić do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zasada owa statuuje bowiem obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa.
W ocenie Sądu PWINB w sposób poprawny uzasadnił też treść wydanej w dniu 21 sierpnia 2025r. – decyzji, jak również wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarł ponadto prawidłowe wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W konsekwencji, wbrew zarzutom sprzeciwu, w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej.
Z powyższych względów sprzeciw, jako bezzasadny, podlegał oddaleniu, o czym sąd orzekł w sentencji wyroku na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.
Odnosząc się zaś do wniosku pełnomocnika Wspólnoty o przeprowadzenie rozprawy należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 64d § 1 p.p.s.a. sprzeciw od decyzji podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając sprzeciw do decyzji, może wprawdzie przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie (art. 64d § 2 p.p.s.a.), tym niemniej jest to uprawnienie dyskrecjonalne sądu, z którego Sąd w kontrolowanej sprawie nie skorzystał (por. wyrok NSA z 28 sierpnia 2020 r., II OSK 1501/20, CBOSA).