II SA/BK 154/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M.P. wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta Białystok z dnia 26 września 2022 r. nr LX/837/22, dotyczącą szczegółowych warunków umorzenia, odroczenia płatności, rozkładania na raty i odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Głównymi zarzutami skarżącego było naruszenie art. 2 Konstytucji RP (zasada demokratycznego państwa prawnego, ochrona praw nabytych, zaufanie do organów władzy) oraz przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Kwestionował on § 19 uchwały, który nakazywał stosowanie nowych przepisów do spraw już wszczętych, a także § 6 uchwały, który wprowadzał zamknięty katalog przesłanek do odstąpienia od ustalenia opłaty. Skarżący argumentował, że zastosowanie nowych przepisów do jego sprawy, wszczętej w 2021 r., narusza jego prawa nabyte i zasadę niedziałania prawa wstecz. Podnosił również, że zamknięty katalog przesłanek w § 6 ogranicza uznanie administracyjne organu i nie pozwala na uwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności majątkowych i rodzinnych wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że § 19 uchwały, wprowadzający przepisy przejściowe, jest zgodny z zasadami techniki prawodawczej i nie narusza Konstytucji, a wręcz wprowadza korzystniejsze zasady dla osób ubiegających się o ulgi. Stwierdził również, że zamknięty katalog przesłanek w § 6 jest dopuszczalny i zgodny z delegacją ustawową, zapobiegając nadmiernemu luzowi decyzyjnemu organu i zapewniając równe traktowanie obywateli. Sąd podkreślił, że skarżący nie nabył praw na mocy poprzedniej uchwały, a jego sytuacja finansowa nie uzasadniała odstąpienia od ustalenia opłaty na podstawie żadnej z uchwał. W konsekwencji, sąd uznał zaskarżoną uchwałę za zgodną z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących opłat za pobyt w pieczy zastępczej, stosowanie przepisów przejściowych w aktach prawa miejscowego, zasady techniki prawodawczej, dopuszczalność zamkniętego katalogu przesłanek w uchwałach samorządowych.
Dotyczy specyficznej materii opłat za pieczę zastępczą i interpretacji przepisów samorządowych; ogólne zasady dotyczące przepisów przejściowych i katalogów przesłanek mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca nowe zasady dotyczące opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej może być stosowana do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała może być stosowana do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, jeśli zostało to uregulowane przepisami przejściowymi, co w tym przypadku uznano za zgodne z prawem i korzystne dla obywateli.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastosowanie nowych przepisów do spraw w toku, uregulowane w § 19 uchwały i oparte na zasadach techniki prawodawczej, jest dopuszczalne i nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz ani ochrony praw nabytych, a wręcz może być korzystniejsze dla zobowiązanych.
Czy uchwała rady gminy może wprowadzać zamknięty katalog przesłanek do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rada gminy może określić zamknięty katalog przesłanek, co jest zgodne z delegacją ustawową i zapobiega nadmiernemu luzowi decyzyjnemu organu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że delegacja ustawowa pozwala radzie na określenie szczegółowych warunków w formie zamkniętego katalogu, co zapewnia precyzję, zapobiega nadużyciom i nierównemu traktowaniu, a także jest zgodne z zasadą zakazu domniemania kompetencji.
Czy uchwała rady gminy narusza zasadę ochrony praw nabytych poprzez zastosowanie nowych przepisów do spraw w toku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarżący nie nabył konkretnych praw na mocy poprzedniej uchwały, a nowe przepisy są obiektywnie korzystniejsze.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skarżący nie nabył praw pod rządami poprzedniej uchwały, a nowe przepisy dotyczące kryteriów dochodowych były korzystniejsze, co wyklucza naruszenie zasady ochrony praw nabytych.
Czy organ działał w złej wierze, zwlekając z wydaniem decyzji w celu zastosowania mniej korzystnych przepisów?
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie organu było uzasadnione złożonością sprawy i koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd analizując akta sprawy, nie stwierdził bezczynności organu ani złej woli; uchylanie decyzji przez organ odwoławczy świadczyło o dążeniu do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
Przepisy (9)
Główne
u.w.r. art. 194 § ust. 2 i 3
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Podstawa prawna dla rady powiatu do określenia szczegółowych warunków umorzenia, odroczenia, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, ochrony praw nabytych i zaufania do organów władzy.
u.w.r. art. 193 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Określenie obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
u.s.p. art. 79 § ust. 1 i 4
Ustawa o samorządzie powiatowym
Kryterium zgodności uchwały organu powiatu z prawem i jej nieważności.
u.s.p. art. 87 § ust. 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
Legitymacja skargowa do zaskarżenia uchwały organu powiatu.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 5
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uwzględnienia skargi na akt prawa miejscowego.
ZTP art. 30 § ust. 1
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
Technika redagowania przepisów przejściowych.
u.p.s. art. 8
Ustawa o pomocy społecznej
Definicja dochodu na potrzeby ustalania opłat.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez § 19 uchwały (stosowanie nowych przepisów do spraw w toku). • Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez § 19 uchwały (naruszenie zasady ochrony zaufania do organów władzy). • Naruszenie § 30 ust. 1 w zw. z § 143 ZTP poprzez § 19 uchwały (zmiana prawa bez przepisów przejściowych). • Naruszenie art. 194 ust. 2 i 3 u.w.r. poprzez § 6 uchwały (zamknięty katalog przesłanek do odstąpienia od opłaty). • Naruszenie art. 194 ust. 2 i 3 u.w.r. poprzez § 6 uchwały (uzależnienie odstąpienia od opłaty jedynie od dochodu z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku). • Naruszenie art. 194 ust. 2 i 3 u.w.r. poprzez § 6 uchwały (brak uznania administracyjnego).
Godne uwagi sformułowania
zasada niedziałania prawa wstecz • zasada ochrony praw nabytych • zasada demokratycznego państwa prawnego • zasada ochrony zaufania do organów władzy publicznej • uznanie administracyjne • zamknięty katalog przesłanek • przepisy przejściowe
Skład orzekający
Małgorzata Roleder
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Lemańska
sędzia
Barbara Romanczuk
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za pobyt w pieczy zastępczej, stosowanie przepisów przejściowych w aktach prawa miejscowego, zasady techniki prawodawczej, dopuszczalność zamkniętego katalogu przesłanek w uchwałach samorządowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii opłat za pieczę zastępczą i interpretacji przepisów samorządowych; ogólne zasady dotyczące przepisów przejściowych i katalogów przesłanek mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowej dla rodzin korzystających z pieczy zastępczej oraz interpretacji przepisów proceduralnych i konstytucyjnych w kontekście prawa miejscowego. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i rodzinnym.
“Czy nowe przepisy dotyczące opłat za pieczę zastępczą mogą działać wstecz? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.