II SA/Bk 1510/25

II SA/Bk 1510/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk /sprawozdawca/
Elżbieta Lemańska
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 par. 1pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 977
art. 61 ust.1  pkt 3 i 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant referent stażysta Emilia Jarząbska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 30 czerwca 2025 r. nr 409.156/B-4/7/2025 w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 30 czerwca 2025r. nr 409.156/B-4/7/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 19 maja 2025r. nr 409.116/B-16/VI/21 o stwierdzeniu, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023., poz. 977, dalej w skrócie: "u.p.z.p.") w zw. z § 3.1 pkt 6 Załącznika Nr 5 do Rozporządzeniem Nr 13/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 24 lipca 2014 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w Jurowcach i Wasilkowie (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2014, poz. 2921, dalej "Rozporządzenie"), nieważności decyzji Burmistrza Wasilkowa z dnia 27 września 2022r. nr BGGN.6730.149.2022.KS ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej na części działki o nr [...] w obrębie S., gmina Wasilków.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Wasilkowa z 27 września 2022r. zostało zainicjowane wnioskiem T.Ś., który wskazał, że planowana inwestycja znajduje się strefie ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych w obrębie terenu ochrony pośredniej, dla których zabrania się lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych, zaś przedmiotowa decyzja dopuszcza lokalizowanie studni wierconej.
Kolegium po przeanalizowaniu ww. wniosku stwierdziło, że decyzja Burmistrza została podjęta z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 61 ust.1 pkt 3 oraz pkt 5 u.p.z.p. w związku z § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Nr 13/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 24 lipca 2014r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w Jurowcach i Wasilkowie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że Burmistrz Wasilkowa określając warunki dotyczące obsługi inwestycji w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacyjnej (pkt 6.2.1 - str. 3 decyzji), wskazał, iż zaopatrzenie w wodę nastąpi ze studni własnej służącej do zwykłego korzystania z wód, a docelowo z sieci wodociągowej na warunkach wydanych przez Wodociągi Białostockie. Sposób określenia zaopatrzenia inwestycji w wodę, tj. poprzez projektowaną studnię określony został zgodnie z wolą Inwestora wskazaną w pkt A.1.1.Załacznika do wniosku o ustalenie warunków zabudowy z dnia 29 czerwca 2022r.
Z akt rozpatrywanej sprawy wynika natomiast i ta okoliczność jest bezsporna, że teren inwestycji znajduje się w strefie ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych, w obrębie terenu ochrony pośredniej, na której zgodnie z § 3.1 pkt 6 Rozporządzenia, zabrania się lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych z wyjątkiem modernizacji, rozbudowy oraz budowy studni awaryjnych lub zastępczych dla komunalnych ujęć wód "Jurowce" i "Wasilków".
W ocenie SKO skoro działka inwestycyjna o nr [...] nie posiadała na datę wydawania decyzji dostępu do wody, ani poprzez ujęcie własne, którego budowa jest na tym terenie zakazana przepisami odrębnymi (ww. § 3.1 pkt 6 Rozporządzenia), ani poprzez istniejącą czy planowaną sieć wodociągową, gdyż takowa nie istnieje, uznać należy, iż istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu inwestycyjnego jest niewystarczające dla objętego treścią skarżonej decyzji zamierzenia budowlanego, co tym samym powoduje, że decyzja Burmistrza Wasilkowa z dnia 27 września 2022r. ustalająca warunki zabudowy dla ww. inwestycji została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 61 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 5 u.p.z.p. w zw. z § 3.1. pkt 6 Rozporządzenia.
Kolegium wskazało dodatkowo, że Rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 24 lipca 2014r. jest nadal obowiązującym aktem prawa miejscowego. Zaznaczyło, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych art. 61 ust.1 ustawy, a jednym z nich jest wymóg, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego (pkt 3), jak też decyzja ustalająca warunki zabudowy była zgodna z przepisami odrębnymi (pkt 5). Wydana w przedmiotowej sprawie decyzja o warunkach zabudowy pozostaje w rażącej sprzeczności z przepisami prawa, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadnia stwierdzenie jej nieważności.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył P.K. (dalej powoływany jako: "Skarżący") zarzucając jej m.in. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwej ocenie przesłanek stwierdzenia nieważności i uznaniu, że uchybienia decyzji o warunkach zabudowy miały charakter rażącego naruszenia prawa oraz brak rozważania stwierdzenia nieważności decyzji w części, o co w piśmie złożonym w toku prowadzonego postępowania wnioskował inwestor. Zdaniem Skarżącego nawet w sytuacji uznania wadliwości decyzji ustalającej warunki zabudowy w podnoszonej we wniosku kwestii (wobec chociażby wskazania dwóch alternatywnych możliwości zaopatrzenia planowanej inwestycji w wodę), nie ma podstaw do stwierdzania nieważności całości decyzji o warunkach zabudowy, a jedynie w tej części, co do której organ uzna, że wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 19 maja 2025r. Poza przytoczeniem argumentacji z tej decyzji Kolegium przypomniało że aby można było mówić o spełnieniu warunku zapewnienia wystarczającego dla zamierzenia budowlanego istniejącego lub projektowanego uzbrojenie terenu (art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.), koniecznym jest nie tylko wykazanie możliwości zrealizowania określonego we wniosku zamiaru wybudowania studni, ale przede wszystkim zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, czyli rzeczywistego, a nie tylko teoretycznego, zaopatrzenia jednorodzinnego budynku mieszkalnego z własnego ujęcia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Stwierdzając zatem, iż działka inwestycyjna o nr geod. gr [...] nie posiada dostępu do wody, ani poprzez ujęcie własne, którego budowa jest na tym terenie zakazana przepisami odrębnymi (§3.1 pkt 6 Rozporządzenia), ani poprzez istniejącą czy planowaną na dzień wydania decyzji sieć wodociągową, gdyż takowa w chwili wydawania decyzji nie istniała, Kolegium uznało, iż istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu inwestycyjnego jest niewystarczające dla objętego treścią skarżonej decyzji zamierzenia budowlanego. Powoduje to, że decyzja w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce nr [...], podjęta została z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 61 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 5 u.p.z.p.. w zw. z § 3.1. pkt 6 ww. Rozporządzenia.
Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Kolegium podkreśliło, że jak wynika z wniosku Inwestora a co wiązało organy, dostęp do wody ma się odbywać ze studni własnej, a na dzień wydawania decyzji nie było możliwości podłączenie terenu inwestycji do infrastruktury wodociągowej, co wynika wprost z pisma Wodociągów Białostockich z dnia 25 lipca 2022r. Odnośnie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy w części, Kolegium uznało, że stwierdzenie nieważności decyzji nie miałoby to racjonalnego wytłumaczenia, gdyż samo uchylenie warunku dotyczącego dostępu do wody z nowego ujęcia własnego (studni), przy jednoczesnym braku sieci wodociągowej – na datę wydawania decyzji - powodowałoby w dalszym ciągu brak spełnienia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., tj. zapewnienia dostępu terenu inwestycyjnego do wody. Podkreślono, że przy orzekaniu o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej, organ stosuje stan prawmy oraz faktyczny obowiązujący w dacie wydania decyzji, która jest przedmiotem postępowania w sprawne stwierdzenia nieważności.
W skardze wywiedzionej do tut. Sądu Administracyjnego na tę decyzję przez pełnomocnika P.K. podniesiony został zarzut naruszenia:
1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na wadliwej ocenie przesłanek stwierdzenia nieważności i uznaniu, że uchybienia stwierdzone w decyzji o warunkach zabudowy miały charakter rażącego naruszenia prawa podczas, gdy właściwym winno być przyjęcie, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności - gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie orzeczenia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa, a taka sytuacja nie miała miejsca w kwestionowanej sprawie;
2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 65 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. poprzez niewłaściwie przyjęcie, że brak jest możliwości stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy w części dotyczącej wyłącznie pkt. 6.2.1 dot. zaopatrzenia planowanej inwestycji w wodę: "ze studni własnej służącej do zwykłego korzystania z wód (..), podczas, gdy inwestor po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy — otrzymał warunki przyłączenia do sieci wodociągowej, a następnie w oparciu o kwestionowaną decyzję o warunkach zabudowy - uzyskał pozwolenie na budowę, w którym przewidziano zaopatrzenie w wodę wyłącznie z sieci wodociągowej;
3) art. 42 § 1 k.p.a. poprzez skierowanie kwestionowanego rozstrzygnięcia łącznie do P. i D. K. podczas, gdy stroną postępowania administracyjnego nie jest małżeństwo jako takie, lecz odrębnie małżonkowie (będący współwłaścicielami nieruchomości) i każde pismo w sprawie winien doręczać odrębnie każdemu z małżonków, a także wadliwe doręczenie kwestionowanego rozstrzygnięcia jednocześnie stronie i ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi;
4) art. 10 § 1 w zw. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji łącznie do dwóch odrębnych stron postępowania tj. P. i D. K., z pominięciem właściwego adresu zamieszkania D.K., co w konsekwencji skutkowało brakiem doręczenia ww. stronie kwestionowanej decyzji;
5) art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie, miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że przedmiotowa inwestycja w całości rażąco narusza prawo;
6) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez liczne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym m.in.: - doręczenie decyzji stronie (stronom) postępowania z pominięciem właściwie ustanowionego w sprawie pełnomocnika (a następnie w ramach naprawy ww. uchybienia - następczego doręczenia decyzji pełnomocnikowi, co w konsekwencji spowodowało, że decyzja została doręczona zarówno stronie, jak i pełnomocnikowi strony). - poprzez brak właściwego uzasadnienia kwestionowanej decyzji i brak właściwego ustosunkowania się do argumentów i wniosków wnoszonych przez stronę w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, co w konsekwencji doprowadziło również do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej oraz zasady praworządności.
Wskazując na powyższy zarzut pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu stanowiącym rozwinięcie podniesionych zarzutów pełnomocnik Skarżącego zaakcentował, że chociaż bezsporna w sprawie jest okoliczność, że działka inwestycyjna o nr [...] rzeczywiście zlokalizowana jest na terenie ochrony pośredniej ujęć wód ustanowionej Rozporządzeniem, to błędne jest stanowisko SKO, że ww. fakt musi skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Podkreślił, że w decyzji o warunkach zabudowy w pkt. 6.2.1 dot. zaopatrzenia planowanej inwestycji w wodę wskazano dwa alternatywne sposoby tj. ze studni własnej służącej do zwykłego korzystania z wód w rozumieniu art. 33 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, a docelowo z sieci wodociągowej na warunkach wydanych przez Wodociągi Białostockie. Dalej, powołując się na wyjaśnienia Burmistrza Wasilkowa zawarte w piśmie 29 kwietnia 2025 r., że wydawane przez organ decyzje o warunkach zabudowy (w tym również wydana decyzja WZ), opierały się m.in. na interpretacjach organu specjalistycznego tj. Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie, zgodnie z którymi, właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz wody podziemnej znajdującej się na jego gruncie. W związku z tym ujęcia wody użytkowane w ramach zwykłego korzystania z wód mogą być lokalizowane w obszarze strefy ochrony ujęć wód. Do ww. pism i zawartej w niej argumentacji w ogóle nie odniósł się organ w kwestionowanej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji WZ. Z tych właśnie względów, zdaniem autora skargi, uznać należy, że ujęcia wody użytkowane w ramach zwykłego korzystania z wód, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - mogą być lokalizowane w obszarze strefy ochrony ujęć wód. Już same wyjaśnienia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie, który co istotne jest organem wydającym Rozporządzenie, prowadzą do wniosku, że nie mamy do czynienia z sytuacją oczywista czy bezsporną.
Końcowo pełnomocnik Skarżącego zwrócił uwagę, że po uzyskanej decyzji o warunkach zabudowy Inwestor uzyskał warunki przyłączenia do istniejącej sieci wodociągowej, a następnie wystąpił i otrzymał pozwolenie na budowę, w którym jedynym rozwiązaniem — zgodnie z warunkami — będzie zasilanie budynku w wodę z istniejącej sieci wodociągowej. Taka sytuacja – jego zdaniem - uniemożliwia stwierdzenie nieważności wydanej decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na brak wystąpienia rażących skutków społecznych i gospodarczych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 6 listopada 2025r. pełnomocnik Skarżącego uzupełniająco wyjaśnił, że wydane na rzecz Inwestora pozwolenie na budowę z dnia 25 kwietnia 2025r. nr 506 zostało uchylone w trybie odwoławczym z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Wasilkowa z dnia 27 września 2022r. ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga podlegała oddaleniu.
W ocenie Sądu Kolegium prawidłowo oceniło wystąpienie kwalifikowanej wady prawnej polegającej na rażącym naruszeniu prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) przez Burmistrza Wasilkowa, który ustalił warunki zabudowy dla opisanej na wstępie uzasadnienia – inwestycji, pomimo jej niezgodności z obowiązującymi w dacie wydawania decyzji przepisami odrębnymi tj. z naruszeniem jednej z ustawowych obligatoryjnych przesłanek ustalenia warunków zabudowy, wskazanej w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w tym przypadku ściśle powiązanej z wymogiem określonym w art. 61 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy zapewnienia wystarczającego i zgodnego z prawem uzbrojenia terenu (istniejącego lub projektowanego) dla zamierzenia budowlanego.
Zaskarżona decyzja zapadła w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji, stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 § 1 k.p.a. Orzekający w tym trybie organ administracji publicznej nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją, lecz posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tj. ustala, czy decyzja poddana kontroli jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. oraz, czy nie występują przesłanki negatywne, wykluczające możliwość stwierdzenia jej nieważności, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Tym samym w postępowaniu nadzwyczajnym kontroluje się ważność decyzji ostatecznej przez pryzmat ewentualnie tkwiących w niej od samego początku wad o charakterze kwalifikowanym, a więc najpoważniejszych uchybień jakimi może być dotknięty akt administracyjny.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest zatem ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej, z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Stąd w ramach postępowania nieważnościowego organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych. Weryfikacja prawidłowości decyzji administracyjnej następuje zatem, jak słusznie zaakcentowało SKO w zaskarżonej decyzji, z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Znajduje to odzwierciedlenie w postępowaniu przed sądem administracyjnym, który kontrolując decyzję wydaną w postępowaniu nadzorczym ocenia jedynie, czy organ zasadnie stwierdził wystąpienie (lub nie) przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniające (lub nie) wyeliminowanie ostatecznej decyzji z obrotu prawnego.
W wyniku tak zawężonej kontroli, Sąd w niniejszym składzie, stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, bowiem dostrzeżone przez SKO naruszenie prawa ma charakter rażący. Rażące naruszenie prawa to oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa a charakter naruszenia przepisu powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Przepis art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. stanowi, że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi a w konsekwencji, gdy jest niezgodne z przepisami odrębnymi istnieje podstawa do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Przepisy odrębne, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 tej ustawy są to wszelkie normy prawa powszechnie obowiązującego tj. przepisy ustaw, rozporządzeń a także aktów prawa miejscowego, obowiązujących na terenie, na którym ma być realizowana inwestycja i współkształtujących sposób zagospodarowania terenu inwestycji. Ocena zgodności planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi należy do kompetencji organu orzekającego o ustaleniu warunków zabudowy.
W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że nieruchomość o nr [...] stanowiąca teren inwestycji objęty wnioskiem Skarżącego z 29 czerwca 2022r. jest zlokalizowana na obszarze terenu ochrony pośredniej strefy ochronnej komunalnych ujęć wód poziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w Jurowcach i Wasilkowie. Okoliczności tek nie kwestionuje również sam Skarżący. Strefa powyższa została ustanowiona w akcie prawa miejscowego w postaci Rozporządzenia Nr 13/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w warszawie z 24 lipca 2014r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w Jurowcach i Wasilkowie (Dz. Urz. Woj. Podl, 21sierpnia 2014r. poz. 2921).
Nieruchomość Skarżącego ujęta jest w wykazie działek ewidencyjnych znajdujących się w obrębie terenu ochrony pośredniej (Załącznik Nr 5 ww. rozporządzenia, pozycja 6966). Wymienione wyżej rozporządzenie zostało wydane w oparciu o upoważnienie ustawowe zawarte w art. 58 ust.1 ustawy z 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r., poz.145 ze zm.). Przepis upoważniający stanowił, że strefę ochronną ujęcia wody ustanawia w drodze aktu prawa miejscowego dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej na wniosek i koszt właściciela ujęcia wody wskazując zakazy, nakazy, ograniczenia oraz obszary, na których one obowiązują, stosownie do art. 52-57 ustawy. Ustawowe zakazy i nakazy obowiązujące na terenie ochrony bezpośredniej ujęć wód wymieniał przepis art. 53 ustawy Prawo wodne z 2001r., natomiast zakazy i nakazy obowiązujące na terenie ochrony pośredniej ujęć wód wymieniał przepis art. 54 ustawy Prawo wodne z 2001r. Z art. 54 ust.1 pkt 12 wprost wynikało, że na terenach ochrony pośredniej mogło być zabronione lub ograniczone wykonywanie robót oraz innych czynności powodujących zmniejszenie przydatności ujmowanej wody lub wydajności ujęcia poprzez zakaz lokalizowania nowych ujęć wody.
Właśnie taki zakaz został wprowadzony na terenie ochrony pośredniej ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w Jurowcach i Wasilkowie. Z § 3 ust. 1 pkt 6 tego Rozporządzenia wprost wynika, że na terenie ochrony pośredniej zabrania się lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych z wyjątkiem modernizacji, rozbudowy oraz budowy studni awaryjnych lub zastępczych dla komunalnych ujęć wód "Jurowce" i "Wasilków". Wskazane we wniosku Skarżącego rozwiązanie w zakresie zaopatrzenia w wodę planowanej inwestycji, mającej być zlokalizowaną na terenie ochrony pośredniej ujęć wód w Jurowcach i Wasilkowie, przewidziało natomiast budowę studni (ujęcia) do poboru wody pitnej, a tym samym było niezgodne z zakazem wynikającym z przepisu odrębnego. Takie też rozwiązanie zostało przewidziane w pkt. 6.2.1. decyzji ustalającej warunki zabudowy z 27 września 2022r., gdzie wprost wskazano, że zaopatrzenie w wodę – ze studni własnej służącej do zwykłego korzystania z wód, docelowo z sieci wodociągowej na warunkach wydanych przez Wodociągi Białostockie. Przy czym rozwiązania te na datę wydania decyzji, wbrew przekonaniu pełnomocnika Skarżącego, nie miały charakteru alternatywnego albowiem z pisma Wodociągów Białostockich z 11 lipca 2022r., dołączonego do wniosku, wprost wynika, że rejonie nieruchomości Skarżącego brak jest technicznych możliwości świadczenia usług w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków – brak sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.
Jak słusznie wskazuje zaś Kolegium aby można było mówić o spełnieniu warunku zapewnienia wystarczającego dla zamierzenia budowlanego istniejącego lub projektowanego uzbrojenie terenu (art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.). koniecznym jest nie tylko wykazanie możliwości zrealizowania określonego we wniosku zamiaru wybudowania studni, ale przede wszystkim zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, czyli rzeczywistego, a nie tylko teoretycznego, zaopatrzenia jednorodzinnego budynku mieszkalnego z własnego ujęcia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (por. wyroki WSA we Wrocławiu z 21 sierpnia 2013r., II SA/Wr 406/13, WSA w Gdańsku z dnia 31 maja 2023 r., II SA/Gd 868/22, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przyjmując zatem, iż działka inwestycyjna o nr geod. gr [...] nie posiada dostępu do wody, ani poprzez ujęcie własne, którego budowa, jak wskazano wyżej jest na tym terenie zakazana przepisami odrębnymi (§ 3.1 pkt 6 Rozporządzenia), ani poprzez istniejącą czy planowaną na dzień wydania decyzji sieć wodociągową, gdyż takowa w chwili wydawania decyzji nie istniała, uznać należało, iż istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu inwestycyjnego jest niewystarczające dla objętego treścią skarżonej decyzji zamierzenia budowlanego, co tym samym powoduje, że decyzja w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce inwestycyjnej została podjęta z rażącym naruszeniem prawa. tj. art. 61 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 5 u.p.z.p. w zw. z § 3.1. pkt 6 Rozporządzenia.
Skład orzekający zwraca uwagę, że sprawa niniejsza nie jest pierwszą sprawą w tutejszym sądzie, w której sąd dokonywał oceny zgodności przewidzianej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji lokalizowanych na nieruchomościach objętych strefą ochronną komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w Jurowcach i Wasilkowie, rozwiązań w zakresie zaopatrzenia w wodę planowanej inwestycji. I tak w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 847/25 tut. Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 22 lipca 2025r. oddalił skargę na decyzję SKO stwierdzającą nieważność decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych z przewidzianym zaopatrzeniem w wodę z własnych studni, która miała być zlokalizowana na nieruchomości objętej wykazem działek ewidencyjnych położonych w obrębie terenu ochrony pośredniej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w Jurowcach i Wasilkowie, stanowiącym załącznik Rozporządzenia Nr 13/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z 24 lipca 2014r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w Jurowcach i Wasilkowie. Powodem stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy było sprzeczne z treścią przepisu odrębnego rozwiązanie w zakresie zaopatrzenia inwestycji w wodę z własnych studni.
Z kolei w sprawie o sygn. II SA/Bk 744/23 kontroli sądowej poddana została decyzja odmawiająca ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych z przewidzianym zaopatrzeniem w wodę własnych studni, która miała być zlokalizowana na nieruchomości objętej wykazem działek ewidencyjnych położonych w obrębie terenu ochrony pośredniej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w Jurowcach i Wasilkowie, stanowiącym załącznik do ww. Rozporządzenia. Sąd skargę inwestora oddalił, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. II OSK 554/24 oddalił skargę kasacyjną inwestora od wyroku sądu I instancji. Powodem kwestionowanej przez inwestora odmowy ustalenia warunków zabudowy było sprzeczne z treścią przepisu odrębnego rozwiązanie w zakresie zaopatrzenia inwestycji w wodę z własnych studni.
Wprowadzony w Rozporządzeniu Nr 13/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z 24 lipca 2014r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w Jurowcach i Wasilkowie (Dz. Urz. Woj. Podl. z 21sierpnia 2014r. poz. 2921) zakaz lokalizowania na terenie ochrony pośredniej ujęć wód w Jurowcach i Wasilkowie, nowych ujęć wód podziemnych z wyjątkiem modernizacji, rozbudowy oraz budowy studni awaryjnych lub zastępczych dla komunalnych ujęć wód "Jurowce" i "Wasilków", został przewidziany na podstawie upoważnienia ustawowego przewidzianego w art. w art. 58 ust.1 ustawy z 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r., poz.145 ze zm.) i w granicach tego upoważnienia. Przepis upoważniający wprost przewidział uprawnienie dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej do określenia aktem prawa miejscowego obszarów ochrony ujęć wód oraz do zamieszczenia w akcie prawa miejscowego zakazów, nakazów i ograniczeń wymienionych w przepisach art. 53 i 54 ustawy. Co w sprawie też istotne, Rozporządzenie Nr 13/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z 24 lipca 2014r., jest aktem nadal obowiązującym, dotychczas niepodważonym. Orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wskazuje przy tym, że nierespektowanie zakazów, nakazów czy ograniczeń przewidzianych w ww. Rozporządzeniu dla terenów ochrony pośredniej ujęć wód w Jurowcach i Wasilkowie, stanowiło podstawę stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Wasilkowa w rejonie ulicy Supraskiej zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Wasilkowie z 4 listopada 2021r nr XLV/416/21. Sąd oddalając wyrokiem z 7 kwietnia 2022r. wydanym w sprawie o sygn. II SA/Bk 90/22 skargę Gminy Wasilków na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podlaskiego stwierdzające nieważność planu z powodu braku wprowadzenia do treści planu, obejmującego obszar ochrony pośredniej ujęć wód w Jurowcach i Wasilkowie, między innymi zakazu dopuszczalności zaopatrzenia w wodę z własnego ujęcia, mimo przewidzianego w cytowanym Rozporządzeniu zakazu lokalizowania na terenie ochrony pośredniej nowych ujęć wód podziemnych ustanowionego na mocy § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia, dokonał oceny legalności Rozporządzenia. Także potwierdził wydanie Rozporządzenia na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego. Odniósł się także do kwestii, którą podnosi również skarżący a mianowicie relacji opisanego zakazu z przewidzianym ustawą Prawo wodne, prawem właściciela gruntu do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się na jego gruncie. Prawo to wynika z zapisów art. 33 aktualnie obowiązującego Prawa wodnego i obejmuje pobór wód podziemnych lub powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę. Sąd stwierdził, powołując się na stanowisko doktryny, że strefy ochronne ujęć wody stanowią przykład obszarów specjalnych tworzonych na potrzeby ochrony środowiska gruntowo – wodnego, rozumianych jako przestrzeń, na której obowiązuje specyficzny reżim prawny, wyłączający lub co najmniej ograniczający dotychczasowy porządek prawny tj. normy powszechnie obowiązujące. Stanowisko sądu wojewódzkiego zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 3 listopada 2022r. oddalił skargę kasacyjną Gminy Wasilków od wyroku WSA w Białymstoku o sygn. II SA/Bk 90/22.
Skład orzekający w niniejszej sprawie kontynuując ww. kierunek orzecznictwa stwierdza, że zakaz lokalizowania nowych ujęć wody nie uchyla prawa do zwykłego korzystania z wód wynikającego z art. 33 ustawy Prawo wodne ale może sprawić, tak jak w niniejszych okolicznościach, że w praktyce właściciel nieruchomości nie będzie mógł skorzystać z tego prawa poprzez budowę nowego ujęcia wody (studni), co oznacza, że ma prawo korzystać z wód z już istniejącego na nieruchomości ujęcia.
Odnosząc się natomiast do argumentacji pełnomocnika strony, że Skarżący jako Inwestor uzyskał pozwolenia na budowę wyjaśnić trzeba, że stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy nie wywołuje skutku w postaci automatycznego unicestwienia decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem okoliczność ta co do zasady nie ma znaczenia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, tym bardziej, że jak wynika z uzupełniających wyjaśnień pełnomocnika Skarżącego złożonych na rozprawie, pozwolenie to zostało już uchylone w toku postępowania odwoławczego.
W kwestii natomiast żądanego przez Skarżącego stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy w części, podzielić należy pogląd SKO, ze nie miałoby to racjonalnego wytłumaczenia, gdyż samo uchylenie zapisu dotyczącego dostępu do wody z nowego ujęcia własnego (studni), przy jednoczesnym braku – na datę wydania tejże decyzji - sieci wodociągowej powodowałoby w dalszym ciągu brak spełnienia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., tj. zapewnienia dostępu terenu inwestycyjnego do wody. Istotne jest bowiem, że oceny, czy wydana decyzja była zgodna z prawem dokonuje się według stanu fatycznego i prawnego z daty jej podjęcia, a nie daty orzekania o nieważności.
Mając na uwadze powyższe, Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm.) oddalił skargę.