II SA/Bk 1507/25

II SA/Bk 1507/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw wniesiony na podstawie art. 3 § 2a ustawy ppsa
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1112
art. 71, 71, 75, 82 i 85, art. 77 ust. 7, art. art. 66 ust. 1 pkt 15
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 64a, art. 64c § 4, art. 64d § 1, art. 151a § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 138 § 2, art. 136, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt 5 , art. 151, art. 151 § 1 pkt 2, art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze sprzeciwu K. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 18 lipca 2025 r. nr 408.103/G-8/VI/25 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 18 lipca 2025 r., nr 408.103/G-8/VI/25, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej: "SKO", "Kolegium") uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy Nowy Dwór (dalej: "Wójt") z 3 lutego 2025 r., nr RK.6220.2.2024, określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 18 kurników o obsadzie łącznej 4545,144 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr geod. [...] we wsi N., gm. N. Kolegium uchylając decyzję przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
K.K. w dniu 27.03.2024 r. złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 18 kurników o obsadzie łącznej 4 545,144 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr geod. [...] we wsi N., gmina N. Do podania wnioskodawca załączył raport o oddziaływaniu na środowisko, wypis i wyrys z ewidencji gruntów obejmujące teren przewidziany pod inwestycję oraz teren, na który planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać oraz załącznik graficzny przedstawiający zasięg oddziaływania przedsięwzięcia.
Wójt obwieszczeniem z 15 marca 2024 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, informując jednocześnie o możliwości zapoznania się z dokumentami i złożenia ewentualnych uwag i wniosków. Za strony postępowania uznał wstępnie właścicieli działek graniczących z terenem inwestycji. W trakcie postępowania strony postępowania były uzupełniane o inne podmioty, składające formalny wniosek o uznanie za stronę.
Wójt początkowo zakwalifikował planowane przedsięwzięcie jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być wymagany i zgodnie z art. 64 ust 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wystąpił o uzgodnienie warunków planowanego przedsięwzięcia do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku (dalej: "RDOŚ"), Marszałka Województwa Podlaskiego (dalej: "Marszałek"), Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku - Wody Polskie (dalej: "Dyrektor RZGW WP") oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Sokółce (dalej: "PPIS").
RDOŚ pismem z 9.05.2024 r. wezwała Wójta do uzupełnienia braków w złożonym raporcie oddziaływania na środowisko. Wójt pismem z 14.05.2024 r. wezwał inwestora do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w zakresie wezwania RDOŚ.
Również Wody Polskie pismem z 15.05.2024 r., wezwały do uzupełnienia braków w złożonym raporcie oddziaływania na środowisko. Także PPIS pismem z 16.05.2024 r. wezwał do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wójt pismem z dnia 17.05.2024 r. wezwał inwestora do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w zakresie wezwania PPIS. Dnia 22.05.2024 r. Wójt wezwał inwestora do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w zakresie wezwania Wód Polskich.
W dniu 22.05.2024 r. inwestor przedłożył uzupełnienie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z wezwaniem RDOŚ z 09.05.2024 r. Ponadto 09.06.2024 r. inwestor złożył uzupełnienie do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z wezwaniem Wód Polskich z dnia 15.05.2024 r., a w dniu 11.06.2024 r. złożył do uzupełnienie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z wezwaniem PPIS z 16.05.2024 r.
Postanowieniem z 24.06.2024 r., nr WOOŚ.4221.20.2024.JC, RDOŚ uzgodniła realizację planowanego przedsięwzięcia oraz szczegółowo określiła warunki i wymagania konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Również Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie postanowieniem z 9.07.2024 r., nr B.RZŚ.4900.17.2024, uzgodniło realizację planowanego przedsięwzięcia oraz szczegółowo określiło warunki i wymagania konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Także Marszałek Województwa Podlaskiego w dniu 22.08.2024 r. (znak pisma DOS-VI.7030.23.2024.AP) pozytywnie zaopiniował przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z uzupełnieniami w zakresie informacji niezbędnych do uzyskania pozwolenia zintegrowanego i spełnienia przez planowaną instalację IPPC wymagań ochrony środowiska wynikających z konkluzji BAT.
PPIS zajął stanowisko w przedmiotowej sprawie w opinii nr 33/NZ/2024 z 10.07.2024 r. PPIS negatywnie zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia. Uzasadniając to wskazał, że odczuwanie zapachów jest kwestią indywidualną i ten sam zapach może powodować różne reakcje, w zależności np. od oceny źródła zapachu i wrażliwości danej osoby. Uznał też, że brak jest przepisów ustawowych, przy pomocy których możliwe byłoby wyeliminowanie bądź też wydatne ograniczenie emisji odorów z takich obiektów jak fermy. Wskazał, że zgodnie z metodykami modelowania poziomów substancji w powietrzu określonymi w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010r. Nr 16, poz. 87), wykonano obliczenia rozprzestrzeniania się substancji z przedmiotowego przedsięwzięcia. W analizie uwzględniono następujące zanieczyszczenia: amoniak, dwutlenek azotu, dwutlenek siarki, pył ogólny (w tym pył PM 2,5 oraz pył PM 10), siarkowodór, tlenek węgla, węglowodory alifatyczne i węglowodory aromatyczne. Według stanowiska zawartego w raporcie, przeprowadzona analiza przy zastosowaniu programu komputerowego "Operat FB" wykazała, iż eksploatacja obiektu nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych norm ani istotnych zmian w środowisku naturalnym w zakresie ochrony powietrza w otoczeniu analizowanej inwestycji. PPIS – w oparciu o Kodeks przeciwdziałania uciążliwości zapachowej z dnia 5 września 2016 r. oraz opracowanie "Porównanie emisji odorów z kurników dla różnych systemów utrzymania ptaków", sporządzony przez T.K., J. L.J. oraz M.P. (Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w F. Oddział w P.) oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 9 maja 2018 r. (SKO 4136/12/18) –negatywnie zaopiniował warunki przedsięwzięcia.
Na podstawie zarządzenia Wójta z 30 sierpnia 2024 r. w sprawie przeprowadzenia z mieszkańcami konsultacji społecznych przeprowadzone zostały konsultacje społeczne.
Wnioskami z 19.09.2024 r. mieszkańcy (F.D. zam. D., F.S. zam. D., R.L. zam. K., R.L. zam. K., L.T. zam. K., K.T. zam. K., A.W. zam. B. oraz W.Z. zam. S., zwrócili się do Wójta o uznanie za stronę postępowania. Również M.Z. zam. N., Z.Z. zam. N., W.T. zam. D. oraz P.P. zam. N.) wnioskami z 6.10.2024 r. zwrócili się do Wójta o uznanie za strony w postępowaniu administracyjnym.
Towarzystwo B. w dniu 9.10.2024 r. wniosło o uznanie na stronę w toczącym się postępowaniu. Również Stowarzyszenie E. wystąpiło w dniu 10.10.2024 r. o dopuszczenie do postępowania administracyjnego na prawach strony. Analogicznie postąpiło Towarzystwo Z., które także wystąpiło do organu o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony.
W dniu 17.10.2024 r. Wójt ogłosił wyniki konsultacji społecznych.
Wójt zawiadomieniem z 25.10.2024 r., zawiadomił poprzez publiczne obwieszczenie o zebranych dowodach i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.
Postanowieniem z 4.11.2024 r. Wójt dopuścił Stowarzyszenie E. do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Postanowieniem z 5.11.2024 r. Wójt dopuścił Towarzystwo Z. do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony.
W dniu 12.11.2024 r. do organu wpłynęło ponaglenie złożone przez Towarzystwo B. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku.
Postanowieniami z 14.11.2024 r. Wójt odmówił wnioskodawcom: F.D., F.S., R.L., R.L., L.T. K.T., A.W. oraz W.Z. – uznania za strony postępowania.
Postanowieniem z 14.11.2024 r. Wójt odmówił dopuszczenia Towarzystwa Biebrzańskiego do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony.
W dniu 18.11.2024 r. wpłynął wniosek do Kolegium za pośrednictwem Wójta o wyłączenie Wójta od załatwienia sprawy, złożony przez pełnomocników R. i R. L. L. i K. T., W.T., M. i Z.Z., S.F.
W dniu 18.11.2024 r. do organu wpłynął wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym Stowarzyszenia "O.", reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika.
Postanowieniami z 20.11.2024 r. Wójt odmówił wnioskodawcom: M.Z., Z.Z., W.T. oraz P.P. udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony.
W dniu 24.11.2024 r., Towarzystwo B. złożyło za pośrednictwem Wójta do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku, zażalenie na postanowienie Wójta z 14 listopada 2024 r.
W dniu 26.11.2024 r., do organu wpłynęło zawiadomienie Prokuratury Regionalnej w Białymstoku o dołączeniu Prokuratury do ww. postępowania.
Wójt w dniu 27.11.2024 r., przekazał swoje stanowisko w sprawie wraz z aktami do Kolegium w sprawie wniosku o wyłączenie Wójta od załatwienia sprawy.
SKO postanowieniem nr 408.150/G-3/VI/24 w sprawie ponaglenia Wójta o wydanie postanowienia o dopuszczenie Towarzystwa B. do postępowania na prawach strony uznało, że organ I instancji dopuścił się przewlekłości, lecz nie doszło do rażącego naruszenia prawa i uznało, że nie istnieje potrzeba zarządzania wyjaśniającego przyczyn i ustalenia osób winnych przewlekłości w załatwieniu sprawy, oraz podjęcia środków zapobiegających bezczynności w załatwieniu spraw w przyszłości.
RDOŚ postanowieniem z 20.12.2024 r., nr WOOŚ.4221.20.2024.RD, z urzędu wznowiła postępowanie w sprawie zakończonej postanowieniem z 21 czerwca 2024 r., znak WOOŚ.4221.20.2024.JC, uzgadniającym środowiskowe warunki realizacji ww. przedsięwzięcia.
Kolegium postanowieniem z 30.12.2024 r., nr 408.175/G-3/VI/24, uchyliło postanowienie Wójta oraz dopuściło Stowarzyszenie B. do postępowania na prawach strony.
W dniu 09.01.2025 r., Wójt zawiadomił o zebranych dowodach oraz możliwości zapoznania się z całym materiałem dowodowym.
RDOŚ postanowieniem z 14.01.2025 r., nr WOOŚ.4221.20.2024.JC, zmieniła zdanie odnośnie uzgodnień warunków realizacji ww. przedsięwzięcia i odmówiła ich uzgodnienia. RDOŚ swoją opinię oparła o złożoną w dniu 7.10.2024 r. "opinię o środowiskowych uwarunkowaniach nr RK.6220.1.2024 i ornitologiczną na temat awifauny lęgowej występującej w pobliżu planowanej fermy drobiu przy miejscowości N. (gmina N., powiat sokólski) oraz potencjalnego oddziaływania przedsięwzięcia na ptaki", sporządzonego przez Towarzystwo P., a złożone przez Radę Biebrzańskiego Parku Narodowego.
Opisaną na wstępie decyzją Wójt określił inwestorowi środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Organ I instancji wskazał, że wnioskowane zamierzenie inwestycyjne należy do I grupy przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 51 lit. b rozporządzenia Rady ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.), dla których raport jest wymagany.
Wskazał, że przedsięwzięcie będzie polegało na budowie fermy drobiu składającej się z 18 kurników o obsadzie łącznej 4 545,144 DJP (1 136 286 szt.) na działce nr [...] o pow. 150 002 m2 we wsi N., gm. N. Teren inwestycji stanowią niezabudowane grunty klasy RIVa, RIVb, RV, N. Teren inwestycji jest plaski, posiada dostęp do drogi gminnej o nawierzchni żwirowej. Obecnie jest wykorzystywany jako pole uprawne. Teren otaczający działkę stanowią głównie tereny upraw rolnych, a najbliższa zabudowa mieszkalna oddalona jest o ok. 175 m (licząc od najbliżej położonego kurnika w kierunku zachodnim).
Organ podkreślił, że na działce nr 1/6 sąsiadującej z terenem inwestycji od strony północnej inny inwestor planuje budowę fermy drobiu o analogicznej jak przedmiotowa inwestycja: liczbie kurników, obsadzie ptaków, infrastrukturze towarzyszącej i wyposażeniu powierzchni działki. Wskazał, że w raporcie ooś dokonano analizy wpływu na środowisko skumulowanego oddziaływania obu ferm.
Wójt wyjaśnił, że obsada każdego z kurników planowanych do budowy będzie wynosiła 63 127 szt., tj. 252 508 DJP. Łącznie obsada fermy będzie wynosiła 1 136 286 szt., tj. 4 545,144 DJP. Infrastrukturę towarzyszącą będzie stanowić: a) 18 baterii silosów paszowych, z których każda składa się z 2 silosów o ładowności 27 t każdy (łączna liczba silosów 36), b) 10 szczelnych zbiorników na ścieki bytowe o pojemności do 10 m3 każdy, c) 18 szczelnych zbiorników na wody popłuczne o pojemności do 10 m3 każdy (wyłączonych z eksploatacji poprzez zaślepienie wlotów kanalizacyjnych), d) 9 baterii zbiorników gazowych naziemnych lub podziemnych (w zależności od decyzji inwestora), z których każda składa się z 3 zbiorników o pojemności 6,4 m3 każdy (łączna liczba zbiorników wynosi zatem 27), e) zbiornik ppoż. o pojemności do 150 m3, f) budynek socjalno-techniczny o powierzchni 387,50 m2, f) budynek gospodarczy o powierzchni 602,20 m2, g) ujęcie składające się z 2 studni wierconych głębinowo.
Dodatkowo Wójt wskazał, że kurniki będą miały wymiary 130x25,75 m każdy. Powierzchnia zabudowy każdego kurnika będzie wynosiła 3392,35 m2. Łączna powierzchnia zabudowy każdego kurnika będzie wynosiła 84210,15 m2. Budynki wyposażone będą w następujące instalacje: - elektryczną, - wodociągową z instalacją pojenia, - paszociągową, - wentylację mechaniczną. Zaplecze techniczne kurników ogrzewane będą z zastosowaniem urządzeń elektrycznych, a budynek socjalno-techniczny z zastosowaniem kotła gazowego o mocy znamionowej 24 kW. Ogrzewanie oraz praca wentylatorów będzie sterowana komputerowo. Ferma wyposażona będzie w 2 agregaty prądotwórcze spalające olej napędowy (z których jeden jest traktowany jako rezerwa), o mocy 600 kVa (480 k W) każdy. Woda w trakcie działalności fermy będzie wykorzystywana do pojenia drobiu, ppoż. oraz do celów bytowych pracowników. Łączne roczne zużycie wody na potrzeby fermy wynosi 79 717,5 m3/r. woda pobierana będzie z ujęcia składającego się z dwóch studni głębinowych podstawowych. Pobór wody będzie wynosił ok. 9,1 m3/h. Na fermie będzie pracowało 5 osób.
Następnie Wójt wyjaśnił, że działalność fermy będzie polegała na tuczu brojlera kurzego. Planowany proces produkcyjny polega na tym, iż zakupione z inkubatomi pisklęta hodowlane będą w cyklu 6-tygodniowym. Chów prowadzony będzie na ściółce ze słomy o grubości 10-15 cm w budynku zamkniętym o układzie bez korytarzowym. Hodowla w systemie ściółkowym pozwala na swobodne poruszanie się ptaków po wnętrzu kurnika. Do karmienia kurcząt stosuje się przemysłowe pasze granulowane. Gotowe mieszanki paszowe podaje się automatycznie do karmideł cylindrycznych. Pojenie kurcząt odbywa się systemem kropelkowym. System składa się z wodociągu z zamontowanymi smoczkami otwierającymi się przy dotyku, nie powodując rozlewania wody. Obsada brojlerów będzie zmienna w czasie cyklu, gdyż część ptactwa (30%) będzie hodowana do wagi średnio 2,0 kg (5 tydzień życia), pozostałe (70%) - do wagi 2,8 kg. W ciągu roku zakłada się 7 pełnych cykli hodowlanych. Po osiągnięciu wymaganego okresu hodowli kurcząt (trwającego 6 tygodni) następuje likwidacja cyklu. Przy takim sposobie chowu zostaną spełnione wymagania określone w § 37 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 56 poz. 344), a ptaki będą utrzymywane przy maksymalnym zagęszczeniu 39 kg/m2. Podczas trwającej ok. 2 tygodnie przerwy, po wywiezieniu obornika, następuje czyszczenie ścian i stropu kurników na sucho, po czym przeprowadza się dezynfekcję kurników metodą ozonowania. Planowane do budowy zbiorniki na wody popłuczne będą wyłączone z eksploatacji poprzez zaślepienie wlotów kanalizacyjnych. Będą one traktowane jako rozwiązanie alternatywne w przypadku np. zmiany metody czyszczenia kurników. Wówczas hale inwentarzowe kurników, po wywiezieniu obornika będą myte wodą, a wody popłuczne odprowadzane będą do zbiorników, po czym wywożone przez odbiorcę zewnętrznego na pola celem nawożenia. Powstający podczas każdego cyklu hodowlanego pomiot będzie przekazywany w całości bezpośrednio z budynków inwentarskich do biogazowni w S. W sytuacjach awaryjnych, tj. w przypadku czasowego braku możliwości odbioru przez biogazownię w S., pomiot będzie przekazywany do innej biogazowni. Odpady powstające w trakcie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia będą segregowane, selektywnie magazynowane w pojemnikach i przekazywane do zagospodarowania firmom posiadającym stosowne zezwolenia. Padle brojlery w ilości do 3,7% obsady będą niezwłocznie przekazywane wyspecjalizowanej firmie, posiadającej stosowne zezwolenia, celem utylizacji. Przed przekazaniem do utylizacji padle sztuki ptaków, do czasu ich odbioru, będą przechowywane w dwóch chłodniach o ładowności 1500 kg każda. Jak wynika z obliczeń przeprowadzonych w raporcie ooś w ostatnim dniu 6 tygodnia chowu (w sytuacji najbardziej niekorzystnej) łączna masa martwych ptaków wyniesie maksymalnie: 1001 szt./d x 2,8 kg = 2803 kg/d, z czego wynika, że ładowność dwóch chłodni wynosząca: 2 x 1500 kg = 3000 kg będzie wystarczająca do czasowego przetrzymywania martwych ptaków.
Następnie organ szczegółowo przedstawił dalsze ustalenia zawarte w raporcie środowiskowym zwłaszcza w zakresie emisji substancji do powietrza oraz hałas, spowodowany wykonaniem prac budowlanych, eksploatacją sprzętu budowlanego i środków transportu, stanem wód podziemnych, oddziaływania amoniaku na jakość gleb i środowiska glebowego. Ponadto w raporcie dokonano analizy skumulowanych oddziaływań na klimat akustyczny obu planowanych do budowy ferm.
Ponadto przedstawiono warunki realizacji przedsięwzięcia oraz eksploatacji, które mają zapewnić ochronę środowiska, zwłaszcza w zakresie gospodarki odpadami, działań minimalizujących uciążliwości odorowe, usuwania pomiotu z kurników oraz jego transportem, wywozu padłych ptaków.
Organ zaznaczył, że planowane przedsięwzięcie jest związane z użyciem instalacji objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenie zintegrowanego. W czasie analizy materiału dowodowego porównano proponowaną instalację z wymogami najlepszej dostępnej techniki i stwierdzono jej zgodność z BAT. Ponadto analiza wpływu przedsięwzięcia na klimat wykazała, że będzie ono źródłem emisji gazów cieplarnianych pochodzących z hodowli zwierząt, a także z ogrzewania budynków inwentarskich. Przedsięwzięcie będzie miało wpływ na klimat lokalny, ale jak wskazały obliczenia emisji do powietrza zostaną dotrzymane standardy emisyjne. Budynki inwentarskie będą usytuowane na terenie o charakterze rolniczym, w sąsiedztwie kurnika. Krajobraz zabudowy wiejskiej charakteryzuje się funkcją rolniczą, stąd lokalizacja przedsięwzięcia nie naruszy jego spójności.
Organ podkreślił, że przedsięwzięcie jest zlokalizowane poza obszarami Natura 2000. Najbliższy obszar Natura 2000 to Źródła Wzgórz Sokólskich kod: PLH2000026, położony w odległości ok. 1,45 km od planowanej inwestycji. Biorąc pod uwagę lokalizację inwestycji stwierdzono, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie skutkować wystąpieniem negatywnych oddziaływań dla prawidłowego funkcjonowania gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk, będących przedmiotami ochrony ww. obszaru Natura 2000. Inwestycja nie będzie realizowana na terenie korytarza ekologicznego.
Wójt stwierdził, że informacje dostępne w raporcie oddziaływania na środowisko są wystarczająco szczegółowe, aby w pełni ocenić oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w związku z czym nie zachodzi konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Nie stwierdzono konieczności przeprowadzania postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, gdyż przedsięwzięcie jest usytuowane w odległości ok. 5 km od granicy państwa, a jego oddziaływanie zamknie się w granicach działki inwestora. Zdaniem organu, jak jednoznacznie wynika z raportu ooś, planowane przedsięwzięcie w trakcie eksploatacji nie będzie ponadnormatywnie oddziaływać na środowisko. Wszelkie oddziaływania związane z funkcjonowaniem przedsięwzięcia, jak wynika z obliczeń przeprowadzonych w raporcie, ograniczą się do terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny.
Organ powołując się na orzecznictwo sądowe wskazał, że uzgodnienie decyzji środowiskowej z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska ma na celu znalezienie rozwiązań minimalizujących negatywne oddziaływanie inwestycji na środowisko, zaś tylko w sytuacji stwierdzenia, iż pewnym negatywnym oddziaływaniom nie można zapobiec, a ochrona środowiska jest dobrem większym niż cel inwestora należy odwołać się do zasady przezorności, odmówić uzgodnienia decyzji środowiskowej. Podkreślił zatem, że RDOŚ - przede wszystkim - powinna zmierzać do uzgodnienia treści decyzji (na co wprost wskazuje ustawa, nakazując "uzgodnienia" z RDOŚ), a nie odgórnie decydować o jej treści. Odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia możliwa jest wyłącznie w sytuacji, w której RDOŚ uzna, że przedsięwzięcie będzie miało istotnie negatywne oddziaływanie na środowisko i temu negatywnemu oddziaływaniu nie można zapobiec oraz, że - w takim konkretnym przypadku - ochrona środowiska jest dobrem większym niż cel inwestora.
Wójt wskazał, że przed wydaniem postanowienia uzgadniającego środowiskowe uwarunkowania planowanego przedsięwzięcia RDOŚ 9.05.2024 r. wezwała inwestora do uzupełnienia braków w złożonym raporcie i po otrzymaniu uzupełnień uzgodniła środowiskowe uwarunkowania planowanej inwestycji. Następnie po wydaniu postanowienia uzgadniającego RDOŚ przyjęła dokumenty od podmiotów niebędących stroną w niniejszym postępowaniu i zmieniła swoje stanowisko odmawiając uzgodnienia decyzji bez jakichkolwiek prób uzgodnień. Organ wydający decyzję jak i inwestor nie otrzymali żadnej możliwości zapoznania się jak i odniesienia do ewentualnych zastrzeżeń, jakie pojawiły się w RDOŚ w związku ze złożeniem nowych dokumentów. Takie działanie to zaprzeczenie procedury uzgodnienia, co wyłącza możliwość przyjęcia takiego postanowienia przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach planowanego przedsięwzięcia.
Wójt uznał, że przy zastosowaniu środków technicznych opisanych w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, prowadzeniu robót budowlanych oraz eksploatacji zgodnie z warunkami nałożonymi niniejszą decyzją oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia zostanie zminimalizowane i nie będzie uciążliwe dla otoczenia inwestycji. Przedmiotowe przedsięwzięcie spełni wymagania w zakresie ochrony środowiska. Informacje zawarte w raporcie o oddziaływaniu na środowisko były wystarczające do określenia uwarunkowań do projektu budowlanego.
Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania RDOŚ, Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Białymstoku, Stowarzyszenia Towarzystwo Z., Stowarzyszenia E. oraz Stowarzyszenia O., opisaną na wstępie decyzją z 18 lipca 2025 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Na wstępie organ odwoławczy stwierdził, że skarżone rozstrzygnięcie I instancji sprawia wrażenie, jakby organ zupełnie zignorował postanowienia organów specjalistycznych i pominął ocenę kluczowego dowodu w sprawie, jakim jest Raport oddziaływania na środowisko. Uzasadniając powyższe podkreślił, że decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie. Przesłankami odmowy zgody mogą być wyłącznie: (1) niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 ustawy); (2) odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy); (3) brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy; (4) wykazanie znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art 81 ust. 2 ustawy) oraz (5) wykazanie, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (art. 81 ust. 3 ustawy). SKO wskazało, że można wskazać na możliwość wystąpienia innych przesłanek wynikających z przepisów odrębnych, które uzasadniałyby odmowę wydania decyzji środowiskowej.
Kolegium wyjaśniło także, że zgodnie z art. 64 ustawy postanowienia wydawane są po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska, dyrektora wód polskich oraz organu o którym mowa w art. 78 Ustawy (państwowego powiatowego inspektora sanitarnego). Organ zwrócił uwagę, że - zgodnie z ukształtowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych - opinia (w odróżnieniu od uzgodnienia), o której mowa w art 64 ust 1 ustawy nie jest wiążąca dla organu rozstrzygającego o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (np. wyrok WSA w Lublinie, II SA/Lu 698/10. Zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych - podzielanym przez skład orzekający Kolegium - uzgodnienie - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym, (...) wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. Postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej; przy czym jego wynik jest niezbędny dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie uzgodnieniowe obarczone jest wadami proceduralnymi (wyrok WSA w Łodzi, II SA/Łd 51/21). Organ powołał się także na wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 922/06.
Dalej Kolegium wyjaśniło za orzecznictwem, że o ile organ I instancji jest związany negatywnym uzgodnieniem, o tyle rolą organu odwoławczego jest ocena postanowienia "uzgodnieniowego", Jak bowiem zauważają sądy administracyjne postanowienie uzgodnieniowe RDOŚ nie jest wiążące dla organu odwoławczego, natomiast chociaż właściwy organ wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji danego przedsięwzięcia jest związany tym postanowieniem uzgodnieniowym, to oczywiście do jego kontroli jest kompetentny właściwy organ nadrzędny rozpatrujący odwołanie od decyzji głównej. Zdaniem SKO istotna jest również okoliczność, że sprzeciw stron lub członków społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu, których interes faktyczny przemawia za innym sposobem zagospodarowania określonych nieruchomości, nie może być podstawą odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Przenosząc powyższe na grunt sprawy SKO uznało, że organ I instancji nie wyjaśnił, dlaczego ustalił środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia, pomimo że RDOŚ w Białymstoku uznał, że nie ma możliwości uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie ochrony przyrody, obszarów Natura 2000 oraz ochrony walorów przyrodniczych Biebrzańskiego Parku Narodowego i postanowieniem z 14 stycznia 2025 r., znak WOOŚ.4221.18.2024.RD, odmówił uzgodnienia warunków realizacji ww. przedsięwzięcia. Kolegium - na mocy art. 138 § 2a k.p.a. - związuje organ I instancji interpretacją, w ramach której "uzgodnienie" - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym. SKO zauważyło także, że organ nie odniósł się do argumentacji z tego postanowienia dotyczącej niekompletności Raportu.
Kolegium podkreśliło, że w ponownie prowadzonym postępowaniu należy uwzględnić przytoczone orzecznictwo sądowe jako istotne w sprawie. Co więcej, ani z treści decyzji, ani ze znanych organowi odwoławczemu okoliczności nie wynika, czy organ I instancji dokonał analizy przyczyn negatywnej opinii PPIS. O ile doszło (w decyzji) do powielenia argumentów zawartych w negatywnej opinii organu sanitarnego, o tyle organ I instancji w żaden sposób (poza wskazaniem, że opinia ta go nie wiąże) nie wykazał, dlaczego nie zgadza się z argumentacją PPIS. To również jest kwestia, która powinna być rzetelnie wyjaśniona w ponownie prowadzonym postępowaniu. SKO zaznaczyło, że organ I instancji winien nie tylko "przepisać" argumenty z postanowienia, ale i odnieść się do nich w sposób pozwalający na ocenę toku rozumowania organu.
Dalej SKO przypomniało, że ustalenie zaistnienia bądź niezaistnienia powyżej wskazanych przesłanek odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dokonywane jest głównie na podstawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Jednocześnie raport ma charakter dokumentu prywatnego inwestora - nie stanowi on dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 Kpa - nie korzysta więc z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym. W związku z tym zawarte w raporcie stwierdzenia odnośnie do faktów i analizy ich znaczenia podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). W tym kontekście organ podkreślił, że Wójt nie tylko w żaden sposób nie wykazał, czy Raport spełnia wymagania ustawowe, ale i nie dokonał oceny (konkretnie w treści decyzji) poszczególnych jego elementów (np. w zakresie wskazywanej w odwołaniach "wariantowości"). Ponadto organ I instancji nie odniósł się do argumentacji z tego postanowienia RDOŚ dotyczącej niekompletności Raportu. To również zdaniem SKO dyskwalifikuje tę decyzję i czyni ją wadliwą. Weryfikacja Raportu (jego poszczególnych punktów) jest również konieczna w ponownie prowadzonym postępowaniu.
Następnie Kolegium wskazało, że wadą skarżonej decyzji jest również brak odniesienia się organu I instancji do problematyki konfliktów społecznych. Z art. 66 ust 1 pkt 16 ustawy wynika, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Co przy tym ważne, z orzecznictwa sądowego wynika, iż choć (jak poucza NSA) ustawodawca nałożył obowiązek uwzględnienia w raporcie analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, którą to analizę przedmiotowy raport zawiera, to obowiązek ten nie oznacza natomiast konieczności odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia tylko z powodu sprzeciwu lokalnej społeczności.
W ocenie organu odwoławczego już tylko wyżej wymienione tak zasadnicze błędy i zaniechania postępowania czynią skarżoną decyzję jako wadliwą, a tym samym nieuzasadnione jest odnoszenie się Kolegium do wszystkich pozostałych zarzutów ze złożonych odwołań. Dlatego też, rolą organu I instancji będzie również uwzględnienie (w ponownie prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym) wszystkich argumentów powołanych przez strony postępowania w składanych pismach procesowych (w tym odwołaniach).
Kolegium rozważyło również (zważywszy na sugestię Prokuratora zawartą w odwołaniu, aby organ odwoławczy odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań ww. przedsięwzięcia), czy nie wystarczającym byłoby przeprowadzenie jedynie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, jednakże doszło do wniosku, że samodzielne przeprowadzenie postępowania dowodowego w tak znacznej części (jak wymaga tego niniejsza sprawa), doprowadziłoby do naruszenia zasady określonej w art. 15 k.p.a., tj. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a to z kolei - jako wada istotna postępowania - mogłoby doprowadzić do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Reasumując Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., tj. przepisów zgodnie z którymi organ prowadzący postępowanie powinien dokładnie i wszechstronnie ustalić stan faktyczny istotny w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a., wydać decyzję wyłącznie w oparciu o ocenę całego, podlegającego zabraniu materiału dowodowego (art 80 k.p.a.) oraz racjonalnie i rzetelnie uzasadnić wydane rozstrzygnięcie (107 § 3 k.p.a.), czego w niniejszym postępowaniu zabrakło. W tym zakresie Kolegium podkreśliło, że jego ocena pokrywa się z zarzutami odwołania. Organ uznał, że konieczne do wyjaśnienia okoliczności mają zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co stanowi o spełnieniu przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. i zobowiązuje Kolegium do wydania decyzji kasacyjnej.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem kasatoryjnym K.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiódł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
I. art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 2a Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. 2024, poz. 572 – dalej: "k.p.a."), poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy, co stanowiło naruszenie m.in.:
1) art. 71, art 59 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 2 i art. 85 ust. 2 ustawy października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r. poz. 1112, dalej: "u.u.o.ś.") poprzez uznanie, że organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego ustalił środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia, pomimo że Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku uznała, że nie ma możliwości ich uzgodnienia, co nie jest prawdą, gdyż:
- postanowieniem z dnia 21 czerwca 2024 r. RDOŚ uzgodniła środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia (czego nawet nie zauważył SKO w Białymstoku), a następnie wydała nowe postanowienie w tym przedmiocie, nie uchylając tego pierwszego, doprowadzając do sytuacji, w której pozostają w obrocie prawnym oba postanowienia,
- drugie postanowienie RDOŚ (odmawiające uzgodnienia) z 14 stycznia 2025 r., na które powołał się organ II instancji, zostało wydane niezgodnie: z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji (postanowienia), nieznane organowi, który wydał decyzję (postanowienie), z art. 151 § 1 k.p.a. (organ wznawiając postępowanie, uchyla dotychczasowe orzeczenie, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jego uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, z art. 145 § 1 k.p.a. (wznowić można postępowanie zakończone decyzją bądź postanowieniem, które jest zaskarżalne, zaś postanowienie uzgodnieniowe takie nie jest), z art. 106 § 4 k.p.a. (bezzasadne prowadzenie dodatkowego postępowanie wyjaśniającego przez RDOŚ w Białymstoku jako organ współdziałający - po wydaniu postanowienia);
- organ I instancji może również stosować art. 77 ust. 9 ustawy u.u.o.ś., jako organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rozstrzygając sprzeczności i uwzględnia to rozstrzygnięcie w decyzji kończącej postępowanie,
2) art. 138 § 2a k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że Wójt nie uwzględnił orzecznictwa sądowego, pomimo że dostosował się do wcześniej wydanego postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ, a następnie niezasadne związanie organu I instancji interpretacją w kontekście niezgodnie z prawem wydanego postanowienia RDOŚ w Białymstoku, a jednocześnie uniemożliwienie stosowania art. 77 ust. 9 u.u.o.ś. (interpretacja ta jest niezgodna z tym przepisem tej ustawy, gdyż zgodnie z jej brzmieniem to organ I instancji rozstrzyga wątpliwości, a związanie interpretacją by to uniemożliwiło);
3) § 2 ust. 1 pkt 51 lit. b., § 3 ust. 1 pkt 35 oraz 37, § 3 ust. 1 pkt 74 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839) poprzez wskazanie w podstawie prawnej decyzji naruszenia tych przepisów, ale nie wykazanie w jaki sposób miałoby to nastąpić; w tym przykładowo odnoszących się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - instalacji do podziemnego magazynowania: ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu odpowiednio art. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia nr 1907/2006, niebędących produktami spożywczymi, gazów łatwopalnych, kopalnych surowców energetycznych innych niż wymienione w lit. a-d;
4) art 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ I instancji nie ustalił wszechstronnie i dokładnie stanu faktycznego w sprawie, w tym w zakresie dotyczącym odniesienia się do opinii PPIS, odniesienia się czy Raport spełnia wymagania ustawowe i dokonanie jego merytorycznej oceny (m.in. w zakresie "wariantowości", odniesienia się do wskazanej przez RDOŚ w Białymstoku niekompletności Raportu ooś, odniesienia się do problematyki konfliktów społecznych), podczas gdy decyzja Wójta zawiera szczegółowe odniesienie się do każdej z tych kwestii;
II. art. 28, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na braku ustalenia przez Kolegium kręgu stron postępowania odwoławczego, a tym samym nierozpoznaniu jednego z odwołań - Towarzystwa Biebrzańskiego, jego decyzja nie zawiera oznaczenia jej adresata, a zatem powinna być uznana za nieistniejącą;
III. art 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przez SKO w Białymstoku jakiegokolwiek wyjaśnienia sprawy, niezbadania sprawy w sposób wszechstronny i i ostateczny, w tym całkowite pominięcie istnienia postanowienia RDOŚ w Białymstoku uzgadniającego środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia, nie odniesienie się szczegółowe do stanowiska pełnomocnika Inwestora zawartego w piśmie stanowiącym "odpowiedź na odwołania";
IV. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez w zasadzie 1 stronnicowe - jako odnoszące się stricte do tego postępowania (str. 4) wyjaśnienie Stronie powodów rozstrzygnięcia i takie sformułowanie uzasadnienia skarżonej decyzji, iż polega ono na opisie części zarzutów z niektórych odwołań (a w zasadzie jednego z nich) bez wyjaśnienia, dlaczego organ uznał, że uzgadniające postanowienie RDOŚ w Białymstoku jest niezasadne i nie może być stosowane.
Mając na względzie wskazane zarzuty pełnomocnik Skarżącego wniósł o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, 2) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na sprzeciw organ podtrzymał oraz doprecyzował swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie o charakterze kasacyjnym. Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Stosownie do treści art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zatem od rozstrzygnięć organu odwoławczego o charakterze kasacyjnym, podjętych na podstawie określonej w art. 138 § 2 k.p.a., przysługuje wyłącznie sprzeciw. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone w stosunku do "klasycznych" skarg na decyzje merytoryczne.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu – co do zasady, ilekroć jest uruchamiana skargą – polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a.
Z kolei, jak już wskazano powyżej, postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone, albowiem organ administracji nie ma obowiązku udzielać odpowiedzi na sprzeciw (art. 64c § 4 P.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 P.p.s.a.), sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 P.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e P.p.s.a.). Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 151a § 1 zd. 1 P.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a.).
Ograniczony zakres kontroli decyzji objętej sprzeciwem jest zatem szczególną cechą odróżniającą postępowanie zainicjowane wniesieniem sprzeciwu od zwykłego postępowania skargowego, w którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się jedynie do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z unormowania przewidzianego w art. 138 § 2 k.p.a. Podczas kontroli prawidłowości zastosowania tej regulacji procesowej przez organ odwoławczy, sąd nie może dokonywać ocen o charakterze przesądzającym dla sposobu zakończenia sprawy. Jak wyjaśnił NSA w uzasadnieniu wyroku z 21 lutego 2012 r., II GSK 9/11 (wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne są w bazie CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl) decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, nie przesądza zatem merytorycznie o istocie sprawy administracyjnej, lecz jest ostatnim aktem wydanym w toku instancji, który w inny sposób kończy postępowanie.
Przedmiotem kontroli, w razie wniesienia sprzeciwu, jest zatem wyłącznie zasadność wydania konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (decyzji kasacyjnej). Przedmiotem kontroli nie może być natomiast kwestia właściwego rozumienia przepisów prawa materialnego, w ramach których organ uznał, że sprawa wymaga przekazania do ponownego rozpatrzenia, w ramach kryteriów zakreślonych w art. 138 § 2 k.p.a. W takiej sytuacji organ administracji orzekający w przyszłości w sprawie (jak i sąd, badający legalność jego decyzji) będzie związany wyrokiem w przedmiocie sprzeciwu tylko w tym zakresie, że - wobec określonych ocen organu, co do materialnoprawnych uwarunkowań sprawy - zachodziły przesłanki do jej przekazania do ponownego rozpatrzenia w pierwszej instancji. Orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wobec tego niejako wyłącznie charakter procesowy i nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem. Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasacyjnymi.
Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma charakter formalny i służy wyłącznie sprawdzeniu, czy kasacyjna decyzja organu drugiej instancji oparta została na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. Wyraźne ograniczenie zakresu kontroli wyłącznie do zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej oznacza, że poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej w postępowaniu ze sprzeciwu na taką decyzję pozostają kwestie właściwego rozumienia i zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego, co odróżnia sprzeciw od skargi.
Z treści art. 138 § 2 k.p.a. wynika, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest dopuszczalne wówczas, gdy zostaną spełnione następujące przesłanki: decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Druga z ww. przesłanek ma, w przeciwieństwie do pierwszej, charakter ocenny, wymagający każdorazowej interpretacji na tle zaistniałych okoliczności faktycznych danej sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co z kolei uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (vide: wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r., II OSK 2846/12, pub. CBOSA). Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygnięcie kasacyjne może zapaść w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego, nie da się wyeliminować z zastosowaniem art. 136 k.p.a. (tj. w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego).
Uwzględniając tak zakreślone ramy kognicji sądowoadministracyjnej, po dokładnym przeanalizowaniu zarzutów sprzeciwu, a także treści wydanej w sprawie decyzji kasatoryjnej, Sąd doszedł do przekonania, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, choć zaskarżona decyzja jest częściowo wadliwa w zakresie uzasadnienia, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. Niemniej jednak rozstrzygnięcie SKO nie narusza art. 138 § 2 k.p.a., a zakres koniecznego uzupełnienia postępowania dowodowego przekracza zakres możliwości zastosowania w sprawie art. 136 k.p.a.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy przywołanej ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a zwłaszcza art. 71, 71, 75, 82 i 85 u.u.o.ś. Przypomnieć wypada, że w ramach postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji planowanego przedsięwzięcia ustala się i ocenia bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływania między tymi elementami, dostępność do złóż kopalni oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu (art. 62 u.i.o.ś.). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa więc wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych.
Zdaniem Sądu w pełni uzasadnione są twierdzenia organu odwoławczego co do konieczności zmierzenia się przez Wójta z argumentacją dotyczącą niekompletności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zawartą przede wszystkim w postanowieniu RDOŚ z 14 stycznia 2025 r. Sąd, po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego i przedstawionej przez Wójta oceny tego materiału uznał, że przedłożony przez inwestora raport zawiera wskazane przez organ uzgadniający niejasności, które nie zostały należycie wyjaśnione.
W tym miejscu należy wskazać, że Raport w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia jest dowodem prywatnym, ale o szczególnej mocy dowodowej. Jego szczególny charakter wynika przede wszystkim z kompleksowości spojrzenia na przedsięwzięcie i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Na właściwym organie wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji danego przedsięwzięcia spoczywa obowiązek wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie po dokonaniu oceny w szczególności wniosków z Raportu i treści uzgodnień oraz ewentualnie innych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Sam raport powinien być wyczerpujący, przekonujący i spójny oraz winien zawierać wymagane prawem informacje oparte na dostępnych danych literaturowych. Organ powinien przeanalizować oraz ocenić bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, dostępność do złóż kopalin oraz wzajemne oddziaływania między tymi czynnikami. Raport powinien być sporządzony przez osoby posiadające wiedzę specjalną i zadaniem Raportu jest przedstawienie potencjalnego wpływu na środowisko w sposób uzasadniony merytorycznie m.in. w oparciu o ocenę wagi poszczególnych źródeł oddziaływania oraz skutków w środowisku takiej działalności. Dodatkowo Raport szczegółowo charakteryzuje planowane przedsięwzięcie i zawiera wymagane ustawowe elementy, uwzględniające jego specyfikę, bowiem jego zakres powinien być dostosowany do charakteru i wielkości oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli Raport, podlegający ocenie organów, nie zawiera nieścisłości lub nieprawidłowości, pozostaje w zgodzie z wymogami ustawy, a zgłaszane w stosunku do niego zastrzeżenia są nieuzasadnione, nie ma podstaw, by odmówić mu waloru wiarygodności. Również ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy środowiskowej (por. wyrok WSA w Krakowie z 10 lutego 2015 r., II SA/Kr 1796/14).
A zatem Raport o oddziaływaniu na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania wyjaśniającego, mającego na celu wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Stanowi on zasadniczy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia. W konsekwencji organy administracji mają obowiązek ocenić na podstawie art. 80 k.p.a. jego wartość dowodową. Ewentualny brak dostatecznego odniesienia się do istotnych kwestii oznacza, że Raport w tym zakresie może zostać uznany za niespełniający wymogów ustawowych. Organ administracji powinien rzetelnie i wnikliwie dokonać oceny raportu przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, a zwłaszcza oceny, czy Raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Aby takie wymagania mogły być określone, Raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. II OSK 639/13).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko SKO, że Wójt nie przeprowadził rzetelnej i wnikliwej oceny raportu, a przynajmniej nie wyraził tego w uzasadnieniu decyzji. Organ I instancji nie wykazał, czy Raport spełnia wymagania ustawowe, a także nie dokonał oceny poszczególnych jego elementów, zwłaszcza w zakresie wariantowości, co zostało słusznie podniesione w odwołaniach. Jest to szczególnie istotne w niniejszej sprawie z uwagi na wielką skalę planowanych inwestycji. Wystarczy wskazać, że obydwa wnioski o wydanie decyzji środowiskowej (będący przedmiotem niniejszej sprawy, jak i równolegle prowadzonej sprawy o sygn. II SA/Bk 1508/25, w której inwestorem na działce nr 1/6 jest Sławomir Głowicki) dotyczą budowy łącznie 36 kurników o łącznej obsadzie aż 2 272 572 szt. drobiu (1 136 286 x 2). Wpływ na środowisko skumulowanego oddziaływania tak dużych ferm wymaga od organu szczegółowej analizy i rzetelnej oceny raportu.
Idąc dalej Wójt, skoro nie zgadza się z opinią PPIS, powinien szczegółowo wykazać, dlaczego nie podziela argumentacji organu sanitarnego. Prawdą jest, że opinia jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Niemniej jednak w takiej sytuacji na organie wydającym decyzję spoczywa obowiązek uzasadnienia nie podzielenia stanowiska organu współdziałającego, zwłaszcza gdy opinia ta zawiera merytoryczną argumentację. Organ nie może zwolnić się od konfrontacji z przedstawioną argumentacją powołując się jedynie na niewiążący charakter opinii. Zarówno w przypadku akceptacji stanowiska organów opiniujących, jak i ich odrzucenia organ wydający decyzję środowiskową powinien wskazać – zgodnie z regułami ogólnymi wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. – jakimi okolicznościami faktycznymi (znajdującymi potwierdzenie w materiale dowodowym) kierował się w tym zakresie. Rację ma zatem Kolegium, że organ I instancji winien nie tylko "przepisać" argumenty z postanowienia PPIS, ale również odnieść się do nich w sposób pozwalający na ocenę toku rozumowania Wójta.
W treści decyzji organu pierwszej instancji próżno szukać również odniesienia się do kwestii konfliktów społecznych, co również trafnie wytknął Wójtowi organ odwoławczy. Tymczasem wskazać trzeba, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 15 u.u.o.ś., analiza możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem jest jednym z obligatoryjnych elementów treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W przepisie tym ustawodawca nałożył obowiązek uwzględnienia w raporcie analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Przy czym należy pamiętać, że sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia (zob. wyrok NSA z 22.02.2017 r., II OSK 1488/15). Niemniej jednak organ nie może w decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania pominąć tej kwestii. Powinien ocenić, czy raport nie został sporządzony z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 15 u.u.o.ś. (por. wyrok NSA z 24.10.2023 r., III OSK 2782/21).
Reasumując, w niniejszej sprawie Wójt naruszył przepisy postępowania, które nakładają obowiązek dokładnego i wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, wydania decyzji w oparciu o ocenę całego materiału dowodowego oraz racjonalnego i rzetelnego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.). Przeciwna argumentacja Skarżącego w tym zakresie nie zasługiwała na uwzględnienie. W tej sytuacji prawidłowo Kolegium zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Odmienne rozstrzygnięcie doprowadziłoby do naruszenia ogólnej zasady postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a., gwarantującej stronie prawo do dwukrotnego rozpoznania jej sprawy administracyjnej. Wydanie decyzji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności godziłoby w podstawowe prawa strony postępowania i musiałoby być ocenione jako rażące naruszenie prawa.
Niemniej jednak Kolegium, uzasadniając decyzję kasatoryjną, pominęło istotną kwestię procesową, na którą zwróciła uwagę pełnomocniczka Skarżącego, a która wymaga szczegółowego omówienia. Przypomnieć należy, że w toku postępowania środowiskowego RDOŚ wydała dwa postanowienia uzgadniające. W dniu 21 czerwca 2024 r. uzgodniła środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia, a następnie, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, w dniu 14 stycznia 2025 r. wydała kolejne postanowienie, tym razem odmowne. Argumentowała to pojawieniem się w sprawie nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Powyższe działanie RDOŚ rodzi dwa problemy natury prawnej.
Po pierwsze RDOŚ, wydając drugie postanowienie, nie uchyliła pierwszego postanowienia. W tym aspekcie wskazać trzeba, że organ administracji może zakończyć wznowione postępowanie w jeden z dwóch sposobów: bądź, stwierdzając brak podstaw wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b – odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, bądź, stwierdzając istnienie którejkolwiek z tych podstaw – uchylić dotychczasową decyzję i wydać nową, rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 k.p.a.). Co się tyczy drugiej z ww. możliwości to podkreślenia wymaga, że decyzja (postanowienie), wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., zawiera rozstrzygnięcie składające się z dwóch elementów, z których jeden - eliminuje z obrotu prawnego dotychczasową decyzję, drugi zaś - ponownie rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Elementy te są jednak immanentnie ze sobą związane i nie może zostać wydana decyzja niezawierająca jednego z nich (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 17 czerwca 2025 r., IV SA/Po 483/25). W orzecznictwie wskazuje się, że jeśli zaskarżona decyzja (postanowienie) zawiera w swej sentencji jedynie pierwsze z wymienionych rozstrzygnięć, to mamy do czynienia z przesłanką nieważnościową z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem w wyniku wznowienia postępowania organ wydał decyzję (postanowienie) nieprzewidzianą w przepisach procedury administracyjnej (por. wyroki: NSA we Wrocławiu z 30.10.1996 r., SA/Wr 3437/95; z 26 września 2007 r., I OSK 1926/06; z 22 marca 2000 r., II SA/Gd 1196/98).
Drugim zagadnieniem, równie istotnym, jest pytanie, czy RDOŚ w ogóle dysponował kompetencją do wznowienia postępowania uzgodnieniowego i czy w tymże nadzwyczajnym trybie mógł uchylić postanowienie z 21 czerwca 2024 r., uzgadniające środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia oraz wydać nowe, negatywne postanowienie. Sąd zaznacza, że zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Na gruncie tego przepisu w orzecznictwie wskazuje się, że odpowiednie stosowanie do postanowień, od których przysługuje zażalenie, przepisów dotyczących wznowienia postępowania, oznacza, iż przepisy te znajdą zastosowanie wyłącznie do postanowień zaskarżalnych, choć nie wszystkich, bo tylko do tego rodzaju zaskarżalnych postanowień, które funkcjonalnie zbliżone są do decyzji kończących postępowanie, przez co rozumieć należy zarówno postanowienia kończące postępowanie (np. postanowienie o wymierzeniu grzywny z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego), jak i postanowienia, które wprawdzie postępowania w danej sprawie administracyjnej nie kończą, ale przesądzają w całości bądź w części o sposobie zakończenia sprawy decyzją kończącą postępowanie (zob. wyrok NSA z 13.12.2017 r., II OSK 800/17). Punktem wyjścia jest jednak, że możliwość wznawiania postępowania istnieje w stosunku do postanowień, od których przysługuje zażalenie. Tymczasem z literalnego brzmienia art. 77 ust. 7 u.u.o.ś. w zw. z art. 106 § 5 k.p.a. wynika, że uzgodnienia i opinie, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.u.o.ś. są niezaskarżalne.
Judykatura zaznacza, że chociaż właściwy organ wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji danego przedsięwzięcia jest związany tym postanowieniem uzgodnieniowym, to do jego kontroli jest kompetentny właściwy organ nadrzędny rozpatrujący odwołanie od decyzji głównej. Postanowienie uzgodnieniowe RDOŚ nie jest wiążące dla organu odwoławczego (zob. wyrok WSA w Warszawie z 14.09.2021 r., IV SA/Wa 614/21).
Mając zatem na uwadze to, że w przedmiotowej sprawie RDOŚ wydała dwa postanowienia uzgadniające tj. w dniu 21 czerwca 2024 r. uzgodniła środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia, a następnie, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, w dniu 14 stycznia 2025 r. wydała kolejne postanowienie, tym razem odmowne, nie można uznać, że organ I instancji może opierać się tylko na pierwszym z nich, choć oba znajdują się w obrocie prawnym. Zajęcie stanowiska, że "takie działanie stanowi zaprzeczenie procedury uzgodnienia" nie daje organowi I instancji podstawy do uznania niewiążącego charakteru drugiego uzgodnienia. Trafnie zatem wytknęło Wójtowi Kolegium, że ten nie wyjaśnił w sposób merytoryczny, dlaczego ustalił środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia, pomimo istnienia odmownego postanowienia RDOŚ z 14 stycznia 2025 r. (np. poprzez wykazanie, że jest obarczone jakąś wadą prawną). Argumentacja Wójta w tym zakresie o "zaprzeczeniu procedury uzgodnienia" (s. 24 decyzji Wójta) ma w istocie charakter pozaprawny. Prawidłowo zatem Kolegium związało organ I instancji interpretacją, w ramach której "uzgodnienie" - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym. Istotnie, brak pozytywnego uzgodnienia uniemożliwia wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Co jednak istotne, powyższe stwierdzenia w żadnej mierze nie przesądzają jeszcze, że postępowanie wznowieniowe w stosunku do niezaskarżalnego postanowienia RDOŚ z 21 czerwca 2024 r. było prawnie dopuszczalne oraz że postanowienie z 14 stycznia 2025 r. nie jest dotknięte wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tych kwestii Kolegium w istocie nie oceniło ani nie przesądziło. Jednocześnie odnotować trzeba, że w odpowiedzi na skargę SKO przyznało, że postanowienia uzgadniające RDOŚ są niezaskarżalne oraz zasugerowało, że postanowienie RDOŚ mogło zostać wydane w sposób nieprawidłowy, przy czym stwierdziło, że opisaną wadę można poprawić poprzez uchylenie decyzji organu I instancji, a co za tym idzie uchylenie obu postanowień RDOŚ. Organ I instancji musi jednak jednoznacznie odnieść się do kwestii istnienia dwóch postanowień uzgodnieniowych.
Jak już wspomniano na wstępie rozważań sąd administracyjny, kontrolując decyzję o charakterze kasacyjnym, analizuje jedynie przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z unormowania przewidzianego w art. 138 § 2 k.p.a., dlatego też nie jest władny przesądzić powyższych wątpliwych kwestii i pozostawia je do oceny organu oraz ewentualnej oceny sądu, który będzie – w razie zaskarżenia – kontrolował merytoryczną decyzję SKO. Z tych samych względów Sąd nie przesądza jak powinien zachować się RDOŚ, gdy przed wydaniem decyzji środowiskowej przez organ prowadzący postępowanie główne, poweźmie zamiar wydania kolejnego postanowienia uzgodnieniowego (z uwagi na nowe okoliczności faktyczne czy też nowy materiał dowodowy lub odmienną ocenę dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego), a także skutku takiego działania w postaci pozostawiania w obrocie prawnym dwóch, wykluczających się, postanowień. Sąd, kierując się ekonomią postępowania administracyjnego, niniejszym sygnalizuje jedynie organom obowiązujący stan prawny oraz dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych.
Co się tyczy zarzutu z pkt I.3 sprzeciwu Sąd, wbrew stanowisku Skarżącego zaznacza, że wskazanie w komparycji zaskarżonej decyzji przepisów § 2 ust 1 pkt 51 lit. b, § 3 ust. 1 pkt 35 oraz 37, § 3 ust. 1 pkt 74 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839) nie oznacza, że SKO uznało, aby Wójt naruszył te przepisy. Potwierdza to treść uzasadnienia, w którym organ nie odniósł się w żaden sposób do tej kwestii.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.