II SA/Bk 1490/25

II SA/Bk 1490/25 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Odrzucenie sprzeciwu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono sprzeciw wniesiony na podstawie art. 3 par. 2a ustawy ppsa.
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1, art. 53 § 3, art. 64c § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Sejnach od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 17 lutego 2025 r. nr KO 901/5/25 w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a: odrzucić sprzeciw ,
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy Krasnopol z dnia 24 stycznia 2025 r. nr PFI.LN.1431.3.2025 o odmowie udzielenia Z.K. informacji publicznej w zakresie przebudowy części drogi gminnej nr [...], na jego wniosek z dnia 10 stycznia 2025 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art. 138 § 2 k.p.a. Decyzję doręczono stronie postępowania (wnioskodawcy) dnia 18 lutego 2025 r. Wnioskiem z dnia 24 lutego 2025 r. Wójt Gminy Krasnopol zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w Sejnach o wniesienie sprzeciwu do sądu administracyjnego od ww. decyzji.
Sprzeciwem z dnia 28 lipca 2025 r., wniesionym dnia 29 lipca 2025 r., Prokurator Prokuratury Rejonowej w Sejnach (dalej: "Prokurator") zaskarżył ww. decyzję w całości, powołując się m.in. na art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Sprzeciw podlega odrzuceniu.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw – o czym stanowi art. 64a p.p.s.a. Z tego też względu, mimo zatytułowania wniesionego przez Prokuratora do sądu środka zaskarżenia "skarga", sąd zakwalifikował go jako sprzeciw, o którym mowa w art. 64a p.p.s.a.
Postępowanie ze sprzeciwu od ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zostało uregulowane w sposób względnie kompleksowy w osobnym rozdziale 3a działu III p.p.s.a., wprowadzonym do porządku prawnego na mocy nowelizacji z 7 kwietnia 2017 r. Ponadto w art. 3 p.p.s.a. określającym zakres właściwości sądów administracyjnych, wprowadzono przepis § 2a, który stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.. Okoliczności te pozwalają przyjąć, że sprzeciw jest osobnym, obok skargi i wniosku, środkiem prawnym inicjującym postępowanie sądowoadministracyjne, zaś samo postępowanie "w sprawie sprzeciwu" jest szczególnego rodzaju postępowaniem przed sądem administracyjnym, bowiem jego zakres przedmiotowy jest ograniczony tylko do jednej kategorii ostatecznych decyzji organu odwoławczego, zaś pod względem procesowym postępowanie to charakteryzuje się szeregiem zasadniczych odrębności w stosunku do postępowania ze skargi czy też z wniosku (zob. J. G. Firlus, T. Woś, Sprzeciw od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa, PPP 2017, nr 6, s. 82-98). Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, wprowadzenie instytucji sprzeciwu do polskiego sytemu prawnego było podyktowane przede wszystkim względami ekonomiki procesowej, tzn. potrzebą zwiększenia efektywności organów administracji publicznej i ograniczenia przejawów oportunizmu procesowego, polegającego na nadużywaniu przez organy odwoławcze instytucji decyzji kasatoryjnej. Cel ten ustawodawca zamierzał osiągnąć przez wprowadzenie szybszego i mniej skomplikowanego trybu zaskarżania decyzji tego rodzaju, bez potrzeby wikłania strony w długotrwały spór co do podstawy do wydania decyzji kasatoryjnej (zob. druk sejmowy nr 1183).
Nie budzi wątpliwości sądu, że przepisy p.p.s.a. regulujące postępowanie ze sprzeciwu, stanowią lex specialis względem przepisów dotyczących postępowania ze skargi, w takim zakresie w jakim odmiennie regulują to postępowanie. Wedle bowiem art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z tego też względu art. 64c § 1 p.p.s.a. - przewidujący czternastodniowy termin na wniesienie sprzeciwu (od dnia doręczenia skarżącemu decyzji) - stanowi lex specialis względem powołanego przez Prokuratora art. 53 § 1 p.p.s.a. (przewidującego 6-miesięczny termin na wniesienie skargi przez prokuratora) i wyłącza możliwość jego stosowania w postępowaniu ze sprzeciwu. Jednocześnie żaden przepis p.p.s.a. nie przewiduje dla prokuratora osobnego terminu do wniesienia sprzeciwu.
Wyjaśnić w tym względzie należy, że w literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że "odpowiednie stosowanie przepisów" może oznaczać: po pierwsze, przypadki w których zastosowanie przepisów stosowanych do zakresu odniesienia następuje bez konieczności zmian w ich dyspozycji; po drugie, przypadki w których z uwagi na zakres odniesienia przepisy stosowane wymagają dokonania określonych modyfikacji w ich dyspozycji; po trzecie, przypadki w których ze względu na bezprzedmiotowość lub całkowitą sprzeczność z przepisami, do których miałyby być stosowane odpowiednio, wyłączone jest zastosowanie przepisów do zakresu odniesienia (zob. uchwałę NSA z 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II GPS 6/08, dostępną w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). W tym też kontekście należy rozważyć wzajemną relację przepisów art. 64c § 1 p.p.s.a., art. 53 § 3 p.p.s.a. i art. 64b § 1 p.p.s.a.
W ocenie sądu art. 53 § 3 p.p.s.a. należy do tej grupy przepisów która, nie może mieć zastosowania w postępowaniu w sprawie sprzeciwu. Termin do wniesienia sprzeciwu został bowiem w sposób wyczerpujący uregulowany odrębnie od skargi, w dedykowanym przepisie art. 64c § 1 p.p.s.a. i brak jest podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów o skardze. Przepis ten ma charakter kompleksowy w takim zakresie, w jakim określa termin do złożenia sprzeciwu dla wszystkich podmiotów uprawnionych (przy czym sąd nie kwestionuje legitymacji prokuratora do złożenia sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej - także w przypadku kiedy prokurator nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym - upatrując jej źródeł w art. 8 § 1 w zw. z art. 50 § 1 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a.). Zauważyć przy tym należy, że w przypadku gdyby intencją ustawodawcy było ustanowienie dla prokuratora dłuższego terminu do złożenia tego środka zaskarżenia, uczyniłby to w drodze przepisu wprowadzającego lex specialis w stosunku do regulacji ogólnej, w taki sposób jak art. 53 § 3 p.p.s.a. stanowi lex specialis w stosunku do art. 53 § 1 i 2 p.p.s.a. Nielogiczną konstrukcją byłoby natomiast wprowadzenie wyjątku od zasady przewidzianej w art. 64c § 1 p.p.s.a., nie w drodze dedykowanego przepisu, ale przez generalne odesłanie do przepisów o skardze, w sytuacji gdy przepisy regulujące postępowanie ze sprzeciwu stanowią już lex specialis w stosunku do przepisów dotyczących skargi. Sąd podziela tym samym, wyrażony w orzecznictwie pogląd, że brak zawarcia w art. 53 § 3 p.p.s.a. odniesienia do sprzeciwu oraz nie wprowadzenie w przypadku sprzeciwu, analogicznej do ww. przepisu konstrukcji, stanowi celowy zabieg ustawodawcy, który nie przewidział dla prokuratora dłuższego terminu do złożenia sprzeciwu (zob. m.in. postanowienie NSA z 28 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2608/23, czy postanowienie WSA w Lublinie z 24 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 405/24 – CBOSA). Za działaniem takim przemawia fakt, że przyjęcie sześciomiesięcznego terminu na wniesienie sprzeciwu, stałoby w oczywistej sprzeczności z ratio legis wprowadzenia tej instytucji, o czym była mowa wyżej.
Reasumując, kompleksowe uregulowanie terminu wniesienia sprzeciwu w art. 64c § 1 p.p.s.a., przy jednoczesnym braku w pozostałych przepisach p.p.s.a. jakichkolwiek wyjątków w tym zakresie, oznacza że art. 53 § 3 p.p.s.a. jako sprzeczny z art. 64c § 1 p.p.s.a. nie nadaje się do zastosowania w postępowaniu ze sprzeciwu, a tym samym odesłanie przewidziane w art. 64b § 1 p.p.s.a. nie daje podstawy do stosowania w postępowaniu ze sprzeciwu przepisu art. 53 § 3 p.p.s.a. Powyższe prowadzi do wniosku, że termin na złożenie sprzeciwu, również dla prokuratora, wynosi czternaście dni od dnia doręczenia stronie decyzji kasatoryjnej – stosownie do art. 64c § 1 p.p.s.a. Stanowisko powyższe prezentowane jest również w orzecznictwie NSA (zob. postanowienia NSA z 14 listopada 2023 r., sygn. akt I OZ 499/23 i z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt I OZ 583/23). Pogląd wyrażony w powyższych orzeczeniach sąd w składzie rozpoznającym sprawę w całości podziela.
Należy również zauważyć, że zakwestionowanie możliwości stosowania w sprawie art. 53 § 3 p.p.s.a. nie oznacza pozbawienia prokuratora uprawnień w postępowaniu, lbowiem na skutek wydanej decyzji kasatoryjnej sprawa wraca do rozpoznania przez organ I instancji. Prokurator może przystąpić do tego postępowania i w nim uczestniczyć, broniąc interesu społecznego przez prezentowanie organom administracji twierdzeń i wniosków co do merytorycznego sposobu załatwienia sprawy, wnosić środki odwoławcze od wydanych rozstrzygnięć oraz ewentualnie zaskarżyć orzeczenia organów do sądu administracyjnego, jak również uczestniczyć w postępowaniu sądowym. W tym kontekście można dodatkowo zwrócić uwagę na fakt, że celem postępowania sądowoadministracyjnego jest doprowadzenie do zgodności działania organów administracji publicznej z prawem. Jeżeli ten sam cel może zostać osiągnięty w sposób szybszy i prostszy przez ewentualne wyeliminowanie naruszenia prawa w drodze rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, to szansa ta powinna zostać wykorzystana, również dlatego, że weryfikacja aktu na drodze administracyjnej ma pierwszeństwo przed weryfikacją w trybie postępowania sądowoadministracyjnego (zob. uchwała NSA z 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 6/05, CBOSA).
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca sprzeciw wniesiony po terminie.
Skoro zatem zaskarżona kasatoryjna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 17 lutego 2025 r. nr KO 901/5/25 doręczona została stronie dnia 18 lutego 2025 r., oznacza to, że termin na wniesienie od niej sprzeciwu do sądu administracyjnego, upłynął bezskutecznie dnia 4 marca 2025 r., a sprzeciw Prokuratora wywiedziony od niej dnia 29 lipca 2025 r. wniesiony został z uchybieniem tego terminu.
Mając na uwadze powyższe sąd odrzucił sprzeciw Prokuratora na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a.