II SA/Bk 147/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2023-12-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja ludnościmeldunekwymeldowaniepobyt czasowycentrum spraw życiowychustawa o ewidencji ludnościWSApostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o wymeldowaniu, uznając, że skarżący faktycznie nie zamieszkuje w miejscu czasowego zameldowania i przeniósł tam centrum swoich spraw życiowych.

Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody Podlaskiego utrzymującą w mocy decyzję o jego wymeldowaniu z pobytu czasowego. Skarżący twierdził, że nadal mieszka w lokalu, mimo że współwłaścicielki i świadkowie zaprzeczali tej wersji, wskazując na sporadyczne wizyty i brak koncentracji spraw życiowych w tej miejscowości. Sąd, analizując materiał dowodowy, uznał, że opuszczenie lokalu przez skarżącego było trwałe i dobrowolne, a utrzymywanie zameldowania byłoby fikcją meldunkową.

Sprawa dotyczyła skargi P. K. na decyzję Wojewody Podlaskiego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu czasowego. Postępowanie wszczęto na wniosek współwłaścicielki nieruchomości, która wskazywała na uciążliwość odwiedzin skarżącego. W toku postępowania ustalono, że skarżący był zameldowany czasowo do 30 lipca 2023 r., a na pobyt stały w Toruniu. Skarżący twierdził, że koncentruje swoje sprawy życiowe w miejscowości M. i posiada tam rzeczy osobiste, a także zgłaszał interwencje policyjne dotyczące uniemożliwiania mu wejścia do lokalu. Organy administracji, opierając się na zeznaniach współwłaścicielek i świadków, uznały, że skarżący nie zamieszkuje w miejscu czasowego zameldowania i opuścił je dobrowolnie. Wojewoda podkreślił, że zeznania świadków niezaangażowanych w sprawę cechuje obiektywizm. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy ustawy o ewidencji ludności. Sąd stwierdził, że opuszczenie lokalu przez skarżącego było trwałe i dobrowolne, a utrzymywanie zameldowania byłoby fikcją. Sąd oddalił skargę, wskazując również, że meldunek skarżącego utracił ważność w trakcie postępowania, co czyniło wyrok ostatecznie o znaczeniu historycznym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skarżący faktycznie opuścił miejsce pobytu czasowego, a opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały, co potwierdza materiał dowodowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zeznania współwłaścicielek i świadków wskazują na sporadyczne wizyty skarżącego, a nie stałe zamieszkiwanie i koncentrację spraw życiowych w miejscu zameldowania. Sam skarżący przyznał, że ostatnio był w lokalu dwa miesiące przed rozprawą. Wymiana zamków nie była przyczyną opuszczenia lokalu, a jedynie konsekwencją braku zamieszkiwania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.e.l. art. 35

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

Pomocnicze

u.e.l. art. 28 § ust. 4

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

u.e.l. art. 25 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

u.e.l. art. 24 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

u.e.l. art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie zamieszkuje w miejscu czasowego zameldowania. Opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter dobrowolny i trwały. Utrzymywanie zameldowania w miejscu faktycznego niezamieszkiwania stanowi fikcję meldunkową.

Odrzucone argumenty

Skarżący twierdził, że koncentruje swoje sprawy życiowe w miejscu zameldowania. Skarżący podnosił kwestię uniemożliwiania mu wejścia do lokalu przez współwłaścicielkę. Skarżący wnosił o ponowne przesłuchanie świadków i przeprowadzenie dowodów uzupełniających.

Godne uwagi sformułowania

utrzymywanie zameldowania osoby w danym lokalu z innych przyczyn niż potwierdzenie jej pobytu tam. utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym skarżący faktycznie nie przebywa, stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową. nie każde opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu. Dla stwierdzenia, że nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu powołanego przepisu konieczne jest ustalenie, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny, było wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce.

Skład orzekający

Małgorzata Roleder

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Lemańska

członek

Barbara Romanczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania z pobytu czasowego, zwłaszcza w kontekście ustalenia faktycznego zamieszkiwania i dobrowolności opuszczenia lokalu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być mniej przydatna w przypadkach, gdzie brak jest tak wyraźnych dowodów na brak faktycznego zamieszkiwania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z obowiązkiem meldunkowym i jego egzekwowaniem, a także pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do kwestii faktycznego zamieszkiwania w kontekście przepisów prawa.

Czy można być zameldowanym, ale faktycznie nie mieszkać? Sąd wyjaśnia zasady wymeldowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 147/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk
Elżbieta Lemańska
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II OZ 477/23 - Postanowienie NSA z 2023-08-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1191
art. 28 ust. 4, art. 25 ust. 2, art. 24 ust. 1 i 2, art. 33 ust. 1, art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Barbara Romanczuk, Protokolant st. sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 28 grudnia 2022 r. nr OB-I.621.1.44.2022.AO w przedmiocie wymeldowania oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 28 grudnia 2022 r., nr OB-I.621.1.44.2022.AO, Wojewoda Podlaski (dalej: Wojewoda") utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy Wysokie Mazowieckie (dalej: "Wójt") z 30 września 2022 r., nr ROO.5343.3.2022, którą orzeczono o wymeldowaniu P. K. (dalej: "skarżący") z pobytu czasowego w lokalu położonym w miejscowości M., gmina Wysokie Mazowieckie.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Postępowanie w sprawie o wymeldowanie skarżącego z pobytu czasowego w lokalu położonym w M. zostało wszczęte na wniosek B. B., złożony 20 czerwca 2022 r. W uzasadnieniu wniosku B. B. podała, że skarżący został zameldowany w przedmiotowym lokalu przez jej córkę – W. B. Wskazała, że jego odwiedziny są dla wnioskodawczyni bardzo uciążliwe, jest bardzo złośliwy, dlatego też wnosi o jak najszybsze jego wymeldowanie.
W toku postępowania organ ustalił, że nieruchomość położona w M. stanowi współwłasność B. B., E. B. i Ł. B. (akt notarialny umowy darowizny z dnia 6 czerwca 2022 r., którego kserokopia znajduje się w aktach sprawy). Skarżący jest zameldowany na pobyt czasowy w M. od 31 lipca 2018 r. do 30 lipca 2023 r., a na pobyt stały w Toruniu. Organ wskazał, że jest to fakt znany mu z urzędu.
W takcie postępowania do protokołu zeznania złożyły B. B., E. B., Ł. B. Ponadto w dniu 8 września 2022 r. odebrano zeznania świadków – M. M. oraz E. P. Dalej organ wyjaśnił, że Komenda Powiatowa Policji w Wysokiem Mazowieckiem pismem z dnia 18 lipca 2022 r. udzieliła informacji, że w okresie ostatnich kilku lat skarżący zgłaszał interwencję pod adresem M. Było to w dniu 27 października 2021 r. i dotyczyło tego, że W. B. nie może wejść do domu, ponieważ matka zamknęła drzwi. Sąd Rejonowy w Wysokiem Mazowieckiem I Wydział Cywilny pismem z dnia 13 lipca 2022 r. poinformował, że nie toczyły się sprawy o przywrócenie zakłóconego posiadania lokalu mieszkalnego oraz skargi o naruszenie posiadania w miejscowości M.
Skarżący 9 września 2022 r. wyjaśnił do protokołu, że nie opuścił domu w M., w którym jest zameldowany na pobyt czasowy do 30 lipca 2023 r. Posiada tam swoje rzeczy osobiste: ubrania, sprzęt ogrodniczy. Ostatni raz był na posesji w M. 12 około 3 tygodnie temu, a w przedmiotowym lokalu w środku ostatnio był 2 miesiące temu. Musiał zabrać część swoich rzeczy z obawy przed kradzieżą ze strony B. B., ponieważ już wcześniej zdarzały się takie sytuacje - w 2015 r. sprzedała ciągnik bez zgody jego właściciela. Wskazał, że w latach 2015-2022 2-3 razy zgłaszał interwencje na Policji w sprawie dostępu do domu, ponieważ B. B. uniemożliwiała mu wejście. Wyjaśnił, że jego centrum spraw życiowych znajduje się w M. - prowadzi tam sprawy W. B. B. B. wyrzucała skierowane do niego awiza pocztowe. Jednocześnie skarżący złożył oświadczenie o zapoznaniu się z aktami sprawy o jego wymeldowanie z pobytu czasowego w lokalu w M.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Wójt decyzją z 30 września 2022 r., nr ROO.5343.3.2022, orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu czasowego w ww. lokalu.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł odwołanie do Wojewody Podlaskiego (dalej: "Wojewoda").
Pismem z dnia 14 grudnia 2022 r. skarżący wniósł o ponowne przesłuchanie współwłaścicielek lokalu w M. oraz świadków – E. P. i M. M. oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, ponieważ ma kilka pytań. Jednocześnie poinformował, ze złożył skargę do Prokuratury Rejonowej w Wysokiem Mazowieckiem w sprawie uniemożliwiania mu przez B. B. zamieszkiwania w miejscu zameldowania na pobyt czasowy oraz pozew do Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem przeciwko B. B. o przywrócenie zakłóconego posiadania przedmiotowego lokalu. Dołączył kserokopie skargi i pozwu. W swoim pozwie podał, że B. B. nie wpuszcza go do lokalu w M., ale wycofa pozew, jeżeli B. B. zamelduje w przedmiotowym lokalu W. B. lub złoży oświadczenie, że W. B. będzie miała prawo odwiedzać swoje rodzinne strony, korespondencja będzie przychodzić na adres M., a także nie będzie mieć pretensji do W. B., że okradła ją i siostry.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Wojewoda decyzją z 28 grudnia 2022 r., nr OB-I.621.1.44.2022.AO, utrzymał w mocy decyzję Wójta z 30 września 2022 r.
W ocenie Wojewody zaskarżona decyzja jest zasadna. Organ odwoławczy wskazał na treść art. 35 oraz art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Dalej wyjaśnił, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że skarżący nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt czasowy i nie koncentruje tam swoich spraw życiowych. Powyższe wynika ze zgodnych wyjaśnień współwłaścicielek lokalu w M., tj. B. B., E. B. i Ł. B., które podały, że skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu i nawet jeżeli tam przyjeżdżał, to były to sporadyczne wizyty, a nie zamieszkiwanie. W ocenie organu odwoławczego, tak przedstawione okoliczności sprawy znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków E. P. i sołtysa M. M.
Wojewoda stwierdził, że jakkolwiek skarżący podnosił w odwołaniu, że B. B. oraz E. B. i Ł. B., jako współwłaścicielki lokalu w M., są bezpośrednio zainteresowanie rozstrzygnięciem niniejszej sprawy, to jednak ważącym jest że ich wyjaśnienia korespondują z zeznaniami przesłuchanych w charakterze świadków sąsiadów przedmiotowego lokalu, których zeznania jako osób niezaangażowanych w niniejszą sprawę, z całą pewnością cechuje obiektywizm. Dając więc wiarę wyjaśnieniom B. B., E. B. oraz Ł. B., popartych zeznaniami świadków – E. P. i M. M. organ odmówić wiarygodności odmiennym twierdzeniom skarżącego. Zauważył, że sam skarżący twierdząc, że nie opuścił miejsca pobytu czasowego i koncentruje tam swoje sprawy życiowe jednocześnie przyznał, że ostatnio był w przedmiotowym lokalu 2 miesiące temu. Zdaniem Wojewody takie przedstawienie okoliczności przez skarżącego potwierdza to co wynika z pozostałego materiału dowodowego, a mianowicie że nie mieszka on w miejscu zameldowania na pobyt czasowy i faktem pozostaje, że nawet jeżeli zdarzało się, że tam przebywał to były to wyłącznie sporadyczne wizyty związane z wykonywaniem prac na gospodarstwie, a swoje sprawy życiowe koncentruje faktycznie w innym. Organ zaznaczył, że jeżeli dany lokal miałby stanowić centrum spraw życiowych danej osoby to z całą pewnością osoba ta powinna mieszkać w tym lokalu, a nie tylko od czasu do czasu przyjeżdżać.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii utrudniania mu wejścia do przedmiotowego lokalu przez B. B. i interwencjami jakie zgłaszał w związku z tym, organ II instancji wyjaśnił, że Komenda Powiatowa Policji w Wysokiem Mazowieckiem poinformowała, że w ciągu ostatnich kilku lat zgłaszana była przez skarżącego tylko jedna interwencja w dniu 27 października 2021 r. i co więcej dotyczyła tego, że to W. B (poprzednia właścicielka lokalu w M.) nie może wejść do przedmiotowego lokalu. Natomiast wymiana zamków w drzwiach lokalu w czerwcu 2022 r. pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie sprawy, gdyż skarżący nie mieszkał już wcześniej w przedmiotowym lokalu, a jedynie sporadycznie tam przyjeżdżał. W ocenie Wojewody skoro więc wymiana zamków nie była bezpośrednią przyczyną niezamieszkiwania skarżącego w lokalu to tym samym nie można brać jej pod uwagę przy ocenie dobrowolności opuszczenia przez niego tego lokalu. Ponadto organ wskazał, że gdyby faktycznie skarżący, jak twierdzi, nie mógł mieszkać w przedmiotowym lokalu z uwagi na uniemożliwianie mu tego przez B. B., to biorąc pod uwagę, że jest zameldowany na pobyt czasowy w tym lokalu od 2018 r., to już wcześniej podejmowałby jakieś kroki prawne, które umożliwiłyby mu zamieszkiwanie w lokalu, a których (jak wynika z informacji sądu i Policji) jednak nie podjął.
W ocenie Wojewody bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje, wskazywana przez skarżącego kwestia występowania jego jako pełnomocnika poprzedniej właścicielki lokalu w M.– W. B. i ewentualnej pomocy jej w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Bezspornym pozostaje, że skarżący nie zamieszkuje w miejscu dotychczasowego zameldowania na pobyt czasowy i to wyczerpuje zakres rozpoznania niniejszej sprawy. W ocenie organu niedopuszczalnym jest utrzymywanie zameldowania osoby w danym lokalu z innych przyczyn niż potwierdzenie jej pobytu tam.
Organ odwoławczy odniósł się także do pisma skarżącego z dnia 14 grudnia 2022 r. wskazując, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do ponownego przesłuchiwania stron postępowania i świadków, ponieważ dowody te zostały uzyskane w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji i są one znane skarżącemu, a co więcej w trakcie prowadzonego postępowania nie były przez niego kwestionowane. Również podnoszona przez skarżącego okoliczność złożenia przez niego skargi do prokuratury i pozwu do sądu pozostaje w ocenie Wojewody bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Rozwiązywanie sporów rodzinnych lub majątkowych nie należy do kompetencji organów meldunkowych. Kwestie te wykraczają bowiem poza zakres spraw o wymeldowanie i nie mają wpływu na ich rozstrzygnięcie. Roszczenia w tym zakresie każda osoba może zaspokoić w odpowiednim postępowaniu przed sądem powszechnym. Konkludując organ stwierdził, że skarżący spełnił przesłankę warunkującą wymeldowanie z pobytu czasowego określoną w art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu skargi wniósł o jej "unicestwienie" oraz ponowne przesłuchanie świadków przesłuchanych w jego ocenie niezbyt dokładnie. Przede wszystkim wniósł o przesłuchanie E. P., M. M., W. G., C. M. na okoliczność zamieszkiwania i zameldowania skarżącego. Skarżący wskazał, że chciałby osobiście zadać pytania wyżej wymienionym osobom. Ponadto wniósł o przesłuchanie B. B., E. B., Ł. B. w jego obecności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Pismem z dnia 3 kwietnia 2023 r. skarżący złożył pismo zatytułowane "odpowiedź na odpowiedź na skargę", w którym odniósł się do argumentacji organu wskazując m.in., że koncentruje swoje plany życiowe i faktycznie zamieszkuje w lokalu, jednakże pomimo posiadania umowy słownej i pełnomocnictwa do reprezentowania przeszkadza się mu w zamieszkiwaniu np. zamykając pomieszczenia na kłódki przez B. B. Podtrzymał także wniosek o przesłuchanie świadków. Oświadczył, że policja prowadziła interwencję o naruszenie posiadania. W jego ocenie chybiony jest też argument, że jest to przewlekłość postepowania.
Pismem z dnia 21 kwietnia 2023 r. skarżący wniósł o "wykluczenie" składu sędziowskiego podnosząc, że nie będzie on obiektywny. Postanowieniem z 9 maja 2023 r. sąd oddalił wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r. oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Kolejny wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów z 28 listopada 2023 r. sąd odrzucił postanowieniem z 5 grudnia 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje zaś w przypadkach przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), a mianowicie w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że akty te nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Zdaniem sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Dlatego sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę decyzji organów obydwu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191 ze zm., dalej: "u.e.l.").
Zgodnie z art. 28 ust. 4 u.e.l., zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Zasadniczym, normatywnym celem obowiązku meldunkowego określonego w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 e.u.l. (na pobyt stały lub czasowy), jest zatem potwierdzenie przez obywatela polskiego faktu swojego pobytu w określonym miejscu, a więc zamieszkiwania w określonej miejscowości pod określonym adresem. Innymi słowy, celem zameldowania jest dostarczenie organom władzy publicznej informacji w kwestii adresu, pod którym stale lub czasowo dana osoba przebywa, a więc miejsca, gdzie można ją zastać.
Analogicznie jest w przypadku instytucji wymeldowania z art. 33 ust. 1 u.e.l. Zgodnie z tym przepisem obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu, obowiązany jest wymeldować się. W ewidencji ludności znajdować się bowiem powinny informacje aktualne i wiarygodne. W przypadku zaniedbania tego obowiązku, organ ewidencyjny wydaje decyzję w sprawie wymeldowania. Jak wynika z art. 35 u.e.l., organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego uprawnionego podmiotu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. (tak też WSA we Wrocławiu w wyroku z 18 czerwca 2020 r., II SA/Wr 198/20 - wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych wskazywane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wyjaśnić także należy, że stosownie do art. 25 ust. 2 u.e.l. pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.
Na podstawie art. 35 u.e.l. w sprawie wymagane było zatem ustalenie, że skarżący opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Wyjaśnić należy, że nie każde opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu. Dla stwierdzenia, że nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu powołanego przepisu konieczne jest ustalenie, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny, było wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce. Decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego (czasowego) ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego (czasowego) zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. Opuszczenie miejsca pobytu musi cechować zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu pobytu stałego (czasowego) towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Gdyby zamiaru opuszczenia lokalu wskazany podmiot nie wyraził w sposób jasny, rolą postępowania administracyjnego jest weryfikacja, czy okoliczności sprawy wskazują na istnienie po jego stronie zamiaru trwałego zerwania więzi z miejscem zameldowania (por. wyrok NSA z 23 maja 2019 r., II OSK 1354/19).
Wyjaśnienia wymaga również, że wymeldowanie z pobytu czasowego będzie związane z ustaleniem faktu nieprzebywania osoby w miejscu pobytu przed upływem deklarowanego okresu przebywania. W tej sytuacji organ meldunkowy może w prostszy sposób ustalić stan faktyczny sprawy. Jego głównym elementem będzie fizyczne opuszczenie lokalu, a nie wiązanie tego faktu z wolą osoby, chociaż i tu nie da się wprowadzić zasady, że w każdym przypadku tego związku nie będzie. Przy ocenie opuszczenia lokalu będzie miał znaczenie cel, dla którego czasowo zameldowany przebywał w dotychczasowym miejscu zameldowania. Jego zrealizowanie wprost będzie wskazywało na odpadnięcie przyczyny zameldowania (zob. Z. Czarnik, W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o ewidencji ludności. Komentarz, wyd. II, Opublikowano: WK 2016 oraz wyrok WSA w Warszawie z 6 września 2023 r., VII SA/Wa 1078/23).
W ocenie sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przesądził, że opuszczenie przez skarżącego lokalu w M. było trwałe i dobrowolne. Przeprowadzone przez organy postępowanie niewątpliwie potwierdziło, że skarżący nie mieszkał i nie koncentrował swoich spraw życiowych w miejscu czasowego zameldowania, a utrzymywanie meldunku pod tym adresem prowadziłoby do utrzymania w ewidencji ludności stanu niezgodnego z rzeczywistością. Wskazują na to zeznania licznych świadków, których wiarygodności skarżący nie zdołał skutecznie podważyć. B. B. (współwłaścicielka lokalu) zeznała, że skarżący nie mieszka w M. od momentu zameldowania. Wskazała, że przyjeżdżał co jakiś czas, zdarzało się, że przenocował, pomagał córce w pracach przy domu i w domu. Prawdopodobnie pracuje w Warszawie, tam mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe. W przedmiotowym lokalu nie ma jego przedmiotów, nigdy nie było ich w znacznej ilości. Dodała także, że nie ma tam jego ubrań, dokumentów i rzeczy wartościowych. Nie posiada także kluczy, ponieważ po rozprawie wymieniono zamki w drzwiach. Swoje wyjaśnienia uzupełniła w piśmie do sądu z 16 czerwca 2023 r. (k. 110 akt sądowych), w którym podkreśliła, że skarżący nigdy nie mieszkał pod ww. adresem, a jego zameldowanie przez córkę W. B., w momencie kiedy była właścicielką domu, było fikcją, a utrzymywanie tego stanu nie jest rzeczywistą potrzebą skarżącego. Dodała także, że jego wizyty były dla niej stresujące, miały charakter nieprzyjemnych najść, a działania skarżącego traktuje jako próby nękania. Powyższe koreluje z zeznaniami drugiej współwłaścicielki lokalu E. B., która potwierdziła że skarżący nie mieszka w lokalu. Świadek wskazał, że skarżący bywał w przedmiotowym lokalu 2-3 razy w miesiącu, ale wizyty nie miały charakteru zamieszkiwania, a jedynie odwiedzin. Skarżący posiadał klucze do przedmiotowego lokalu, a kiedy tam przebywał to nocował. Przyjeżdżał do przedmiotowego lokalu kiedy chciał i opuszczał go kiedy chciał, lecz nigdy nie informował jej matki, że ma zamiar przyjechać. Osobiście E. B. widziała go w przedmiotowym lokalu tylko w październiku 2021 r. Oświadczyła również, że skarżący nie posiada kluczy do przedmiotowego lokalu od 6 czerwca 2022 r., tj. od momentu, kiedy wymieniły z matką zamki w drzwiach. Nadmieniła, że kiedy jej siostra – W. B. przestała być współwłaścicielką lokalu w M., skarżący pojawił się w lokalu i zabrał rzeczy należące według niego do W. B. m.in. kosiarkę i inne sprzęty. Również Ł. B., trzecia współwłaścicielka lokalu w M., zeznała, że skarżący nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt czasowy, właściwie to nigdy tam nie mieszkał. Przyjeżdżał sporadycznie na dzień lub dwa dni, nocował w pokoju na poddaszu. (...) Kiedy przyjeżdżał to przywoził rzeczy osobiste, które zabierał gdy odjeżdżał.
Zgodzić się należy z Wojewodą, że brak zamieszkiwania i koncentracji swoich spraw życiowych w miejscu czasowego zameldowania w spornym mieszkaniu wynika nie tylko ze zgodnych wyjaśnień ww. stron postępowania administracyjnego, ale zostało również potwierdzone przez osoby niezaangażowane bezpośrednio w zaistniały konflikt i rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie zamieszkałych w M.: M. M. (sołtys) oraz E. P., z których zeznań wynika, że skarżący nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt czasowy, a jedynie (co potwierdził świadek – E. P.) sporadycznie tam przyjeżdżał, np. w celu wykonywania prac na gospodarstwie. Sołtys stwierdziła, że nie zna skarżącego i widziała go dosłownie kilka razy. W ocenie sądu pozwala to na uznanie, że skarżący nie zamieszkuje w miejscu pobytu czasowego. Wbrew ocenie skarżącego nie budzi wątpliwości, że we wsi jaką są M. osoba pełniąca funkcję sołtysa z pewnością zna jej mieszkańców, a przynajmniej należy domniemywać, że wie, czy jej mieszkaniec przebywa pod danym adresem. Także sąsiedzi są w stanie stwierdzić, kto faktycznie zamieszkuje w lokalu. Sąd zaznacza, że z całą pewnością zeznania M. M. oraz E. P., jako osób niezaangażowanych w sposób faktyczny lub prawny w zaistniały konflikt rodzinny, zasługują na uznanie ich za obiektywne.
Wniosku o trwałym i dobrowolnym opuszczeniu lokalu nie mogły zmienić natomiast wyjaśnienia skarżącego. Sąd podziela stanowisko organów, które zasadnie dały wiarę wyjaśnieniom B. B., E. B. oraz Ł. B. (popartych zeznaniami świadków – E. P. i M. M.) i odmówiły wiarygodności odmiennym twierdzeniom skarżącego. Nadmienić należy, że sam skarżący przyznał, że ostatnio był w spornym lokalu 2 miesiące temu. Potwierdza to jedynie fakt, że skarżący nie mieszkał w miejscu zameldowania na pobyt czasowy, a jeśli nawet tam od czasu do czasu przebywał, czego sąd ani organ nie kwestionują, to były to wyłącznie sporadyczne i krótkie wizyty, związane z wykonywaniem prac gospodarskich. Niemniej jednak swoje sprawy życiowe koncentrował faktycznie w innej miejscowości. Powyższe okoliczności przekonały sąd, że skarżący opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu, a opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały.
W kontekście przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu należy wskazać, że z informacji pozyskanych przez organy od policji wynika, że na przestrzeni ostatnich lat skarżący zgłosił tylko jedną interwencję (w dniu 27 października 2021 r.) i dotyczyła tego, że to W. B. (poprzednia właścicielka lokalu) nie może do niego wejść. Nadto rację ma Wojewoda wskazując, że skoro skarżący już wcześniej nie mieszkał w spornym mieszkaniu, lecz odwiedzał go sposób incydentalny, to wymiana zamków w drzwiach w czerwcu 2022 r. nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem wskazane działanie właściciela nie było bezpośrednią przyczyną niezamieszkiwania skarżącego w tymże mieszkaniu. Jak już wskazano, było nim skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu. Dlatego też nie sposób w ocenie sądu uwzględniać okoliczności wymiany zamków przy ocenie dobrowolności opuszczenia lokalu. Ponadto, skoro zasadniczym, normatywnym celem obowiązku meldunkowego jest potwierdzenie faktu pobytu w określonym miejscu, a więc zamieszkiwania w określonej miejscowości pod określonym adresem, to bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje argument, że skarżący występuje jako pełnomocnik poprzedniej właścicielki lokalu w M. – W. B. i pomaga jej w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Należy także zaznaczyć, że zaistnienie przesłanki dobrowolności mogłoby podważyć bezprawne działanie i zachowanie osób trzecich, jednakże taka sytuacja w sprawie niniejszej nie miała miejsca.
Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a co wskazał również organ odwoławczy, postępowanie o wymeldowanie ma na celu doprowadzenie do zgodności ewidencji z rzeczywistym stanem rzeczy. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym skarżący faktycznie nie przebywa, stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową. Byłoby to sprzeczne z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem (por. np. wyrok NSA z 8 września 2021 r., II OSK 3074/18 i przytoczone tam orzecznictwo).
Reasumując, organy administracji publicznej bez naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, tzn. w zakresie wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia o wymeldowaniu skarżącego. Na podstawie zebranych dowodów prawidłowo ustaliły stan faktyczny, który potwierdza zaistnienie materialnych przesłanek wymeldowania. Bez naruszenia art. 35 u.e.l. dokonały również wykładni tego przepisu i go zastosowały. Nie doszło również do naruszenia zasady przekonywania, gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zwięzłe, klarowne i jasno z niego wynikają przesłanki orzeczenia o wymeldowaniu (art. 107 § 3 k.p.a.)
Wbrew ocenie skarżącego nie istniała zatem potrzeba ponownego przesłuchania świadków, w tym E. P., M. M., W. G., C. M., B. B., E. B. i Ł. B. Co zaś się tyczy wniosku skarżącego o przesłuchanie świadków przez sąd należy podkreślić, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje przeprowadzania dowodu z przesłuchania świadków. Wbrew bowiem przekonaniu skarżącego, brak możliwości przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodu z przesłuchania świadków, nie jest decyzją składu orzekającego, a skutkiem regulacji wynikającej wprost z art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten nie przewiduje zatem możliwości przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodu z przesłuchania świadka, a dopuszczenie dowodu dotyczy wyłącznie dowodu z dokumentów i wyłącznie w przypadku, gdy jego przeprowadzenie jest niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie przedłuży nadmiernie postępowania. O powyższych regulacjach postępowania sądowoadministracyjnego skarżący był już informowany w postanowieniu tut. Sądu z 9 maja 2023 r. o odmowie wyłączenia sędziów.
Należy także zauważyć, że ponowne przesłuchanie świadków byłoby bezzasadne z uwagi na fakt, że skarżący był zameldowany się w M. na pobyt czasowy do końca lipca 2023 r. Meldunek skarżącego w przedmiotowym lokalu utracił już swoją ważność, a zatem zaskarżona decyzja jak i niniejszy wyrok ma w zasadzie znaczenie wyłącznie historyczne.
W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI