II SA/Bk 1418/25
Podsumowanie
WSA w Białymstoku oddalił skargę na postanowienie o niedopuszczalności odwołania w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody, uznając skarżących za niebędących stroną postępowania.
Skarżący M.K. i K.K. wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora RZGW stwierdzające niedopuszczalność ich odwołania od decyzji ustanawiającej strefę ochronną ujęcia wody. Skarżący twierdzili, że są stroną postępowania ze względu na posiadanie sąsiedniej działki i instalacji wodno-kanalizacyjnych. Sąd uznał jednak, że zgodnie z art. 135 ust. 5 Prawa wodnego, stronami są wyłącznie właściciele nieruchomości, na których ustanowiono strefę, a skarżący nie posiadają takiego statusu. W konsekwencji skargę oddalono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę M.K. i K.K. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku, które stwierdziło niedopuszczalność ich odwołania od decyzji ustanawiającej strefę ochronną dla ujęcia wody. Dyrektor RZGW uznał, że skarżący nie są stronami postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 401 ust. 1 Prawa wodnego, ponieważ nie posiadają interesu prawnego, a ich nieruchomości nie znajdują się w zasięgu oddziaływania planowanych urządzeń wodnych. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa wodnego, argumentując, że są właścicielami lub posiadaczami nieruchomości, na których znajdują się instalacje wodno-kanalizacyjne, a ustanowienie strefy uniemożliwi im korzystanie z tych nieruchomości i realizację praw wynikających z wyroków sądów powszechnych. Podkreślali, że ich działka nr 126/15, którą posiadają na podstawie umowy z Gminą Dobre Miasto, została objęta strefą ochronną. Sąd administracyjny oddalił skargę. Zgodnie z art. 135 ust. 5 Prawa wodnego, stronami postępowania w sprawie ustanowienia strefy ochronnej są wyłącznie właściciele nieruchomości, na których została ona ustanowiona. Skarżący nie są właścicielami działek objętych strefą (należą one do Gminy Dobre Miasto i Spółki Z. Sp. z o.o.). Sąd podkreślił, że posiadanie nieruchomości, nawet zależne, nie jest wystarczające do nadania statusu strony w tym postępowaniu. Sąd zauważył również, że organ zastosował art. 401 Prawa wodnego (dotyczący pozwoleń wodnoprawnych), który nie miał zastosowania w sprawie ustanowienia strefy ochronnej, jednakże błąd ten nie miał wpływu na wynik sprawy. W związku z oczywistym brakiem legitymacji procesowej skarżących, postanowienie o niedopuszczalności odwołania zostało uznane za prawidłowe.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, status strony w postępowaniu o ustanowienie strefy ochronnej obejmującej wyłącznie teren ochrony bezpośredniej dla ujęcia wody przysługuje wyłącznie właścicielom nieruchomości, na których została ustanowiona ta strefa, zgodnie z art. 135 ust. 5 Prawa wodnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 135 ust. 5 Prawa wodnego jest przepisem szczególnym wobec art. 28 k.p.a. i jednoznacznie określa krąg stron postępowania jako właścicieli nieruchomości objętych strefą. Posiadanie nieruchomości, nawet zależne, nie jest wystarczające do nadania statusu strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
P.w. art. 135 § ust. 1 pkt 1 i ust. 5
Prawo wodne
Art. 135 ust. 1 pkt 1 P.w. stanowi podstawę do ustanowienia strefy ochronnej w drodze decyzji. Art. 135 ust. 5 P.w. precyzuje, że decyzja ta obejmuje właścicieli nieruchomości, na obszarze których została ustanowiona strefa, co zawęża krąg stron w stosunku do art. 28 k.p.a.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Status strony w postępowaniu administracyjnym reguluje norma ogólna, ale w sprawach dotyczących stref ochronnych ujęć wody ma zastosowanie przepis szczególny.
P.w. art. 401 § ust. 1
Prawo wodne
Przepis ten dotyczy stron postępowania w sprawach o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i nie ma zastosowania w sprawie o ustanowienie strefy ochronnej ujęcia wody.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie są właścicielami nieruchomości, na których ustanowiono strefę ochronną, a zatem nie posiadają statusu strony postępowania zgodnie z art. 135 ust. 5 Prawa wodnego.
Odrzucone argumenty
Skarżący posiadają status strony postępowania ze względu na posiadanie działki nr 126/15 oraz instalacji wodno-kanalizacyjnych, a także ze względu na potencjalne oddziaływanie strefy na ich nieruchomości i prawa. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 k.p.a.) przez brak zebrania pełnego materiału dowodowego i pominięcie dowodów przedłożonych przez skarżących.
Godne uwagi sformułowania
Status strony w postępowaniu administracyjnym reguluje co do zasady norma ogólna z art. 28 k.p.a. Przepis art. 135 ust. 5 P.w. stanowi regulację szczególną względem art. 28 k.p.a. i zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali, ma on pierwszeństwo i znajduje zastosowanie w postępowaniu o ustanowienie strefy ochronnej ujęcia wody obejmującej wyłącznie teren ochrony bezpośredniej. Są nimi wyłącznie właściciele nieruchomości, na obszarze których została ustanowiona ww. strefa ochronna. Samo tylko posiadanie tej nieruchomości (czy to samoistne, czy zależne), nie jest zatem wystarczające do uznania danego podmiotu za stronę tego postępowania.
Skład orzekający
Małgorzata Roleder
przewodniczący sprawozdawca
Anna Bartłomiejczuk
członek
Elżbieta Lemańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach dotyczących ustanowienia stref ochronnych ujęć wody, interpretacja art. 135 ust. 5 Prawa wodnego oraz relacja między przepisami szczególnymi a ogólnymi (lex specialis)."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań o ustanowienie strefy ochronnej obejmującej teren ochrony bezpośredniej ujęcia wody. Nie dotyczy pozwoleń wodnoprawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa wodnego i ochrony zasobów wodnych, a także precyzyjnego określenia stron postępowania administracyjnego, co jest kluczowe dla praktyków.
“Kto jest stroną w sprawie o strefę ochronną ujęcia wody? Sąd wyjaśnia kluczową rolę własności.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Bk 1418/25 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2025-10-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-08-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Anna Bartłomiejczuk Elżbieta Lemańska Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Wodne prawo Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 134 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2024 poz 1087 art. 135 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. i K. K. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 26 czerwca 2025 r. nr B.RUZ.4100.1.2025 w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie ustanowienia strefy ochronnej obejmującej wyłącznie teren ochrony bezpośredniej dla ujęcia wody oddala skargę Uzasadnienie Postanowieniem z 26 czerwca 2025 r. nr B.RZU.4100.1.2025 Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor RZGW"), wydanym m.in. na mocy art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez M.K. i K.K. od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Olsztynie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor ZZ") z 7 kwietnia 2025 r., znak: BI.ZUZ.4.4100.2.2022.UK, uchylającej decyzję Dyrektora ZZ z 20 stycznia 2023 r. znak: BI.ZUZ.4.4100.2.2022.UK ustanawiającą strefę ochronną obejmującą wyłącznie teren ochrony bezpośredniej dla ujęcia wody w miejscowości C., należącego do Z. Sp. z o.o. w D. (dalej: "Spółka") oraz wygaszającą decyzję Starosty Olsztyńskiego z 17 maja 2017 r. znak: GŚ-III.6341.2.3.2017.WD z dnia 17 maja 2017 r. (pkt 1 decyzji); ustanawiającej strefę ochronną obejmującą wyłącznie teren ochrony bezpośredniej dla ujęcia wody w miejscowości Cerkiewnik, należącego do Spółki, obejmującą swoim zasięgiem studnię nr 1 i studnię nr 2 wraz z budynkiem stacji uzdatniania wody przez wyznaczenie terenu ochrony bezpośredniej ograniczonej współrzędnymi lokalizacji w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000: punkt A (5975881.95, 7460696.76), punkt B (5975887.75, 7460741.09), punkt C (5975860.33, 4760742.09), punkt D (5975851.96, 7460693.66) – pkt 3 decyzji; zobowiązującej właściciela ujęcia wody w C. do: a) ogrodzenia terenu ochrony bezpośredniej zgodnie z powyższymi współrzędnymi w maksymalnym terminie 6 miesięcy od daty ostateczności decyzji, b) umieszczenia na ogrodzeniu tablic zawierających informację o ustanowieniu strefy ochronnej i zakazie wstępu osób nieupoważnionych, c) poinformowania organu o przeprowadzonych pracach (pkt 3 decyzji); wprowadzającej dla ustanowionego terenu ochrony bezpośredniej w miejscowości C. następują zakazy i nakazy: a) zakaz użytkowania gruntów do celów niezwiązanych z eksploatacją ujęcia wody, b) nakaz odprowadzania wód opadowych lub roztopowych w sposób uniemożliwiający przedostawanie się ich do urządzeń służących do poboru wody, c) nakaz zagospodarowania terenu zielenią, d) nakaz odprowadzania poza granicę terenu ochrony bezpośredniej ścieków z urządzeń sanitarnych przeznaczonych do użytku dla osób zatrudnionych przy obsłudze urządzeń służących do poboru wody, e) nakaz ograniczenia wyłącznie do niezbędnych potrzeb przebywania osób niezatrudnionych przy obsłudze urządzeń służących do poboru wody (pkt 4 decyzji); wygaszającej decyzję Starosty Olsztyńskiego z dnia 17 maja 2017 r., znak: GŚ-III.6341.2.3.2017.WD (pkt 5 decyzji). W uzasadnieniu ww. postanowienia Dyrektor RZGW wskazał, że niedopuszczalność odwołania wniesionego przez M.K. i K.K. od powyższej decyzji Dyrektora ZZ z 7 kwietnia 2025 r. wynika z przyczyn podmiotowych, bowiem nie są oni stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż nie posiadają wskazanego tam interesu prawnego. Organ wyjaśnił, że o tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola, czy też subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale to, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danego podmiotu jako interes prawny. Organ wskazał, że ustawodawca przewidział specjalne uregulowania w kwestii ustalania zakresu stron w postępowaniach prowadzonych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Praw wodne (Dz.U. 2024, poz. 1087 ze zm.; daej: "P.w."). Strony wyznacza się w sposób uregulowany w art. 401 ust. 1 P.w., który stanowi lex specialis, czyli przepis szczegółowy, wobec uregulowania ogólnego, zawartego w art. 28 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie ustalił zakres stron w oparciu o art. 401 P.w., zgodnie z którym stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Odwołujący się zaś nie byli stronami postępowania zakończonego decyzją, od której wnieśli odwołanie, a zatem nie przysługuje im prawo do wniesienia odwołania. Skargę na ww. postanowienie wnieśli do sądu administracyjnego M.K. i K.K., reprezentowani przez profesjonalnych pełnomocników, zarzucając w niej naruszenie: 1. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 401 ust. 1 P.w. przez uznanie, że skarżący nie są stroną postępowania, jako, że w ocenie organu prowadzącego postępowanie nie znajdują się w kręgu podmiotów, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód lub podmiotem znajdującym się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych, podczas gdy skarżący pozostają posiadaczami nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna 126/15 oraz są właścicielami urządzeń w postaci instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych posadowionych na tej działce, zaś w wyniku wydania decyzji Dyrektora ZZ z 7 kwietnia 2025 r. oraz nałożonych w tej decyzji nakazów i zakazów, zostaną pozbawieni posiadania działki; 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. przez brak zebrania pełnego materiału dowodowego, niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bezzasadne pominięcie m.in. dowodów przedłożonych przez skarżących w postaci informacji o treści wyroku zobowiązującego Gminę Dobre Miasto do udostępnienia działki nr [...] M.K. i K.K. na cele przejazdu i przechodu, a tym samym umożliwienie korzystania z nieruchomości na cele drogowe, przez co nieprawidłowo ustalono krąg podmiotów, na które oddziaływać będzie decyzja o ustanowieniu strefy ochrony bezpośredniej. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że istotą sporu jest ustalenie czy pozostają oni stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 401 ust. 1 P.w., a tym samym, czy przysługuje im prawo do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora ZZ z 7 kwietnia 2025 r. Wskazali, że w kontekście brzmienia art. 401 ust. 1 P.w. istotne jest należyte ustalenie zasięgu oddziaływania inwestycji oraz wyjaśnili, że w orzecznictwie uznaje się, że dla przyjęcia spełnienia przesłanki pozostawania nieruchomości w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji wystarczające jest ustalenie, że planowane prace mogą choćby pośrednio oddziaływać na daną nieruchomość sąsiednią lub jej część. W przypadku oddziaływania urządzeń wodnych istotne będą: funkcja, forma, konstrukcja projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając m.in treść nakazów i zakazów zawartych w obowiązujących przepisach. Skarżący zwrócili uwagę, że nie można pominąć, że są posiadaczami nieruchomości nr 126/15, na której decyzją Dyrektora ZZ ustanowiona została strefa ochrony bezpośredniej ujęcia wody. Posiadanie to ustanowione zaś zostało za zgodą właściciela tej nieruchomości, na potrzeby komunikacyjne z działką stanowiącą własność skarżących (nr 126/3) pozbawioną dostępu do drogi publicznej. Na działce tej posadowione ponadto zostały instalacje kanalizacji sanitarnej i wodociągowa. Teren działki [...] nie był dotychczas objęty strefą ochrony bezpośredniej ujęcia wody i na działce nie znajdują się żadne urządzenia służące poborowi wody, które winny podlegać ochronie. Decyzja z 7 kwietnia 2025 r., na terenie nowo utworzonej strefy ochrony bezpośredniej ujęcia wody (obejmującej m.in. działkę nr [...]), zobowiązała właściciela ujęcia wodym.in. do ogrodzenia terenu, a także nałożyła nakazy i zakazy, które uniemożliwią skarżącym korzystanie z ich nieruchomości zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczeniem oraz uniemożliwią realizację prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. z [...] października 2024 r. sygn. akt [...] w zakresie w jakim sąd nakazał Gminie Dobre Miasto umożliwienie skarżącym swobodnego wykonywania przechodu i przejazdu przez działkę nr [...] do działki nr [...]. W związku z powyższym, w ocenie skarżących, stanowisko, że nie przysługuje im w sprawie status strony i wobec tego nie przysługuje im także prawo do zaskarżenia decyzji o ustanowieniu strefy ochrony bezpośredniej ujęcia wody w miejscowości C., jest wynikiem pobieżnej i jednostronnej oceny, zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanej na niekorzyść skarżących. W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW wniósł o jej oddalenie, akcentując, że skarżący nie byli stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji Dyrektora ZZ z 7 kwietnia 2025 r., a więc nie przysługuje im prawo wniesienia od niej odwołania, ewentualnie zaś winni skorzystać z innego środka prawnego tj. wznowienia postępowania. W piśmie procesowym z 9 października 2025 r. pełnomocnik uczestnika postępowania Gminy Dobre Miasto wniósł o oddalenie skargi, wskazując na bezzasadność wywiedzionych w niej zarzutów, w szczególności zaś podnosząc, że postępowanie w ramach którego skarżący wnieśli odwołanie, dotyczy ustanowienia strefy ochrony bezpośredniej ujęcia wody, a nie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, do którego stosuje się art. 401 ust. 1 P.w. Przepis ten nie ma więc zastosowania w sprawie. Pełnomocnik uczestnika postępowania zwrócił również uwagę, że zgodnie z art. 135 ust. 5 P.w. decyzja w sprawie ustanowienia strefy ochrony bezpośredniej ujęcia wody obejmuje właścicieli nieruchomości, na obszarze których została ustanowiona strefa ochronna. Skarżącym zaś wypowiedziano tytuły prawne do nieruchomości nr [...] i nie posiadają oni żadnych praw do korzystania z tej działki, a tym bardziej nie są jej właścicielami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Skargę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), bowiem zaskarżone postanowienie jest postanowieniem kończącym sprawę. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że podstawą prawną zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżących od decyzji Dyrektora ZZ z 7 kwietnia 2025 r. jest art. 134 k.p.a., wedle którego organ odwoławczy stwierdza w drodze ostatecznego postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jak wskazuje się jednolicie w orzecznictwie: niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych" (por. m.in. wyroki NSA z 11 grudnia 2007 r., II OSK 1661/06; czy z 2 lutego 2023 r., I OSK 238/18 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). W niniejszej sprawie zaistniała sytuacja niedopuszczalności odwołania skarżących z przyczyn podmiotowych, bowiem z samego już odwołania, w sposób oczywisty wynika, że nie posiadają oni legitymacji procesowej w zaskarżeniu decyzji Dyrektora ZZ z 7 kwietnia 2025 r. (tj. legitymacji odwoławczej). Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie służy stronie. Odwołanie jest zatem niedopuszczalne, jeżeli zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną postępowania. Status strony w postępowaniu administracyjnym reguluje co do zasady norma ogólna z art. 28 k.p.a, zgodnie z którą stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą interesu prawnego, o którym mowa w ww. przepisie jest ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną, a sytuacją konkretnego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Nie można tracić z pola widzenia, że decyzja, od której skarżący wnieśli niedopuszczalne odwołanie, została wydana w trybie wznowienia postępowania o ustanowienie strefy ochronnej obejmującej wyłącznie teren ochrony bezpośredniej dla ujęcia wody w miejscowości C. Regulacje materialnoprawne dotyczące ochrony ujęć wody, realizowanej przez ustanowienie stref ochronnych tych ujęć, zawiera rozdział 6 ustawy Prawo wodne (P.w.), toteż dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, nie można pomijać norm tam sprecyzowanych. Wedle art. 121 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 P.w. strefę ochronną stanowi obszar, na którym obowiązują nakazy, zakazy i ograniczenia w zakresie użytkowania gruntów oraz korzystania z wód, ustanowiony na podstawie art. 135 ust. 1 P.w. – wedle którego strefę ochronną obejmującą wyłącznie teren ochrony bezpośredniej (ustanawianą dla każdego ujęcia wody, z wyłączeniem ujęć wody służących do zwykłego korzystania z wód - art. 121 ust. 3 P.w.) ustanawia właściwy organ Wód Polskich w drodze decyzji (pkt 1). Decyzja ta obejmuje właścicieli nieruchomości, na obszarze których została ustanowiona strefa ochronna, o czym stanowi art. 135 ust. 5 P.w. Przepis ten stanowi regulację szczególną względem art. 28 k.p.a. i zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali, ma on pierwszeństwo i znajduje zastosowanie w postępowaniu o ustanowienie strefy ochronnej ujęcia wody obejmującej wyłącznie teren ochrony bezpośredniej. Wskazując w treści art. 135 ust. 5 P.w. na krąg podmiotów, których dotyczy decyzja właściwego organu Wód Polskich o ustanowieniu strefy ochronnej obejmującej wyłącznie teren ochrony bezpośredniej, ustawodawca sprecyzował jednocześnie, w sposób jednoznaczny, krąg stron tego postępowania. Są nimi wyłącznie właściciele nieruchomości, na obszarze których została ustanowiona ww. strefa ochronna. Tym samym art. 135 ust. 5 P.w. zawęża formułę strony z art. 28 k.p.a., będąc względem niego przepisem szczególnym, mającym zastosowanie w kontrolowanej sprawie. W konsekwencji nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 28 k.p.a., który w sprawie nie znajduje zastosowania. Z akt sprawy wynika, że dwa ujęcia wody, względem których ustanowiono decyzją Dyrektora ZZ z 20 stycznia 2023 r. strefę ochronną obejmującą wyłącznie teren ochrony bezpośredniej znajdują się na działkach nr [...], [...] i [...], natomiast ustanowiona wówczas strefa ochronna pokrywała się z granicami ww. działek, stanowiących własność Gminy Dobre Miasto (działka nr [...]) i Spółki (działki nr [...] i [...]). Wskutek wznowienia ww. postępowania Dyrektor ZZ wydał 7 kwietnia 2025 r. decyzję uchylającą poprzednią decyzję z 20 stycznia 2023 r. oraz ustanowił strefę ochronną obejmującą wyłącznie teren ochrony bezpośredniej ww. ujęć wody, na obszarze obejmującym ww. działki, a także część działki nr [...], stanowiącej własność Gminy Dobre Miasto. Skarżącym, nie będącym właścicielami żadnej z ww. działek, nie przysługiwał status strony postępowania zarówno w postępowaniu głównym zakończonym decyzją z 20 stycznia 2023 r., jak i w we wznowionym postępowaniu, zakończonym decyzją z 7 kwietnia 2025 r. W toku wznowionego postępowania skarżący wywodzili swój interes prawny w oparciu o art. 28 k.p.a., podnosząc, że są właścicielami działki nr [...] (oddalonej o kilkadziesiąt metrów od granic ustanowionej strefy ochronnej), a także posiadaczami działki nr [...] - na podstawie umowy zawartej 26 kwietnia 2024 r. z Gminą Dobre Miasto o udostępnienie nieruchomości z przeznaczeniem na posadowienie projektowanych urządzeń tj. przyłącza wodociągowego o długości 126 m oraz przyłącza kanalizacji tłocznej o długości 129 m. Skarżący podnosili, że wynik sprawy będzie miał bezpośredni wpływ na możliwość korzystania przez nich z nieruchomości oraz możliwość wykonywania praw przysługujących im jako posiadaczom. Do akt złożyli kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w O. z [...] października 2024 r. sygn. akt [...] zapadłego z powództwa skarżących przeciwko Gminie Dobre Miasto o naruszenie posiadania, na mocy którego nakazano pozwanej gminie, aby przywróciła powodom posiadanie działki nr [...] przez umożliwienie im swobodnego wykonywania przechodu i przejazdu przez tą działkę do stanowiącej ich własność działki nr [...], w szczególności przez zdemontowanie barierki metalowej. W aktach sprawy znajduje się ponadto kserokopia wyroku Sądu Okręgowego w O. z 12 lutego 2025 r. sygn. akt [...] oddalającego apelację pozwanej Gminy Dobre Miasto. Skarżącym jednak w toku postępowania wznowieniowego nie przyznano (zasadnie) statusu stron postępowania. Rację ma bowiem pełnomocnik uczestnika postępowania, że skarżący – jak wymaga tego dyspozycja art. 135 ust. 5 P.w., nie są właścicielami żadnej z działek, na obszarze których została ustanowiona strefa ochronna dla ww. ujęć wody (w istocie jest to okoliczność niesporna). Z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że właścicielami tych działek pozostają Gmina Dobre Miasto oraz Spółka. Oceny tej nie zmienia, ani fakt posiadania zależnego działki nr [...] przez skarżących (udokumentowanego i ograniczonego umową o udostępnienie tej nieruchomości w celu posadowienia przyłączy), ani wyrażona przez przedstawiciela Gminy Dobre Miasto zgoda na korzystanie z tej działki w celach komunikacyjnych, ani też zapadłe w obu instancjach wyroki sądów powszechnych, nakazujące właścicielowi ww. działki przywrócenie na rzecz skarżących jej posiadania. Zauważyć przy tym należy, że do działania opisanego w uzasadnieniach ww. wyroków, które spowodowało naruszenie przez Gminę Dobre Miasto posiadania przez skarżących działki nr [...], doszło jeszcze przed zakończeniem wznowionego postępowania o ustanowienie strefy ochronnej. Do tego czasu Gmina Dobre Miasto nie legitymowała się aktem prawnym, uzasadniającym i legalizującym jej działanie, które (z tego względu) nosiło wówczas cechy samowolnego. Co więcej, oba wyroki zapadły również przed zakończeniem tego postępowania, więc okoliczność ta nie mogła być wzięta pod uwagę przez sądy powszechne, badające stan faktyczny posiadania na chwilę wyrokowania. Wyraźnie należy przy tym podkreślić, że w świetle art. 135 ust. 5 P.w. istotne prawnie, dla przyznania statusu strony w postępowaniu o ustanowienie strefy ochronnej dla ujęcia wody obejmującej wyłącznie teren ochrony bezpośredniej, jest jedynie prawo własności nieruchomości, na obszarze której została ustanowiona ta strefa. Samo tylko posiadanie tej nieruchomości (czy to samoistne, czy zależne), nie jest zatem wystarczające do uznania danego podmiotu za stronę tego postępowania – jak chcieliby tego skarżący. Z tego też względu skarga nie mogła wywrzeć oczekiwanego przez nich skutku prawnego, także pomimo dostrzeżonego przez sąd z urzędu naruszenia przez organ art. 401 ust. 1 P.w. polegającego na jego zastosowaniu. Przepis ten, jako precyzujący katalog stron postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, nie ma bowiem zastosowania w sprawie o ustanowienie strefy ochronnej dla ujęcia wody obejmującej wyłącznie teren ochrony bezpośredniej. Z tego też względu bezzasadne i bezcelowe było ustalanie przez organ podmiotów, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmiotów znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Na marginesie sąd zwraca przy tym uwagę, że wedle art. 133 ust. 1 P.w. strefę ochronną obejmującą wyłącznie teren ochrony bezpośredniej ustanawia się z urzędu – co oznacza, że w postępowaniu tym nie występuje wnioskodawca. Mimo jednak dostrzeżonych w powyższym zakresie przez sąd, a popełnionych przez Dyrektora RZGW uchybień procesowych, za stwierdzeniem bezzasadności skargi przemawiał brak ich wpływu na wynik sprawy. Finalnie zatem sąd nie dopatrzył się naruszenia ani przepisów prawa materialnego, ani też takiego naruszenia przepisów procesowych, które w świetle art. 145 § 1 pkt 1 plit. c. p.p.s.a., determinowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Sąd podkreśla przy tym, że zaskarżone postanowienie ma charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy objętej postępowaniem o ustanowienie strefy ochronnej obejmującej wyłącznie teren ochrony bezpośredniej dla ujęcia wody w miejscowości Cerkiewnik. Zakres kontroli sądowej ogranicza się wyłącznie do analizy prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy art. 134 k.p.a., stanowiącego podstawę wydania zaskarżonego postanowienia o niedopuszczalności odwołania skarżących wywiedzionego od decyzji Dyrektora ZZ z 7 kwietnia 2025 r. i nie obejmuje prawidłowości wydania tej decyzji. Mając przy tym na uwadze wypracowany w orzecznictwie i jednolity pogląd, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. jest dozwolone jedynie w razie oczywistego braku legitymacji odwoławczej (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 26 września 2024 r. IV SA/Po 362/24, CBOSA), sąd stwierdził, że w kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżącym nie przysługuje status stron postępowania w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora ZZ z 7 kwietnia 2025 r. Okoliczność ta wynika z treści odwołania, w którym skarżący powołali się na posiadanie działki, na której ustanowiono strefę ochronną oraz z brzmienia jednoznacznego w swoim wyrazie art. 135 ust. 5 P.w. W ocenie sądu zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zaś wydając je organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Mimo częściowo wadliwego uzasadnienia, jego rozstrzygnięcie jest bowiem prawidłowe. Podniesione zaś przez skarżących zarzuty stanowią w istocie polemikę z ustaleniami organów obu instancji dotyczącymi spornej kwestii, przede wszystkim nie znajdującą oparcia w przepisach prawa, a ponadto forsującą jedynie interes faktyczny strony skarżącej (poniekąd zrozumiały). Podkreślić jednak należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o jego wadliwości, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi, jeżeli przeprowadzona kontrola tego aktu, nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających jego uchylenie. Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji niniejszego wyroku.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę