II SA/Bk 136/11

II SA/Bk 136/11 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2011-03-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2011-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6179 Inne o symbolu podstawowym 617
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2006 nr 97 poz 674
art. 91 c, art. 1 ust. 2 pkt 1 lit. e, art. 32 ust. 2
Ustawa  z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity
Publikacja w u.z.o.
ONSAiWSAz2012r.nr6poz.107
Tezy
Nabór na stanowisko wizytatora w okręgowym zespole nadzoru pedagogicznego jest zwykłą procedurą wyboru kandydata na stanowisko pracy, dla której ustawodawca nie przewidział możliwości odwoływania się do sądu administracyjnego od wyników przeprowadzonej rekrutacji. Zatem sposób zakończenia przedmiotowego postępowania "konkursowego", wynikające z tego tytułu spory, jak również sposób procedowania w trakcie tego "konkursu", nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na czynność Komisji Konkursowej powołanej przez Prezesa Sądu Okręgowego w B. do przeprowadzenia naboru na stanowisko wizytatora w Okręgowym Zespole Nadzoru Pedagogicznego przy Sądzie Okręgowym w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie opinii o kandydacie p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w B. w dniu 30 listopada 2010 r. ogłosił o poszukiwaniu kandydata na stanowisko wizytatora w Okręgowym Zespole Nadzoru Pedagogicznego działającym przy tym Sądzie. Ogłoszenie zawierało wskazanie obowiązków wizytatora i wymagania dla kandydatów. W dniu 03 grudnia 2010 r. Prezes Sądu zarządzeniem powołał komisję konkursową "do przeprowadzenia konkursu dla kandydatów na stanowisko wizytatora". Spośród dwóch zgłoszonych osób wymagania formalne spełniła A. G., o czym poinformowano na stronie internetowej Sądu w dniu 10 grudnia 2010 r. Następnie przeprowadzono rozmowę
z kandydatką, w efekcie której została poproszona o dostarczenie dodatkowych dokumentów – opinii o pracy w charakterze psychologa. Dokumenty te przedłożyła, jednak komisja konkursowa w dniu 29 grudnia 2010 r. negatywnie zaopiniowała kandydaturę A. G. na stanowisko wizytatora, o czym wymieniona została pisemnie poinformowana dzień później.
W dniu 07 lutego 2011 r. A. G. złożyła do WSA w Białymstoku, za pośrednictwem Prezesa Sądu Okręgowego w B., skargę "dotyczącą negatywnej opinii komisji konkursowej", wydanej jej zdaniem bezpodstawnie i z naruszeniem zasad wydawania opinii w tego typu konkursach. Jako główny zarzut podniosła naruszenie art. 60 Konstytucji tj. prawa do równego dostępu do służby publicznej. W jej ocenie polegało to na niesprecyzowaniu przez Prezesa Sądu Okręgowego w B. kryteriów oceny kandydatów na stanowisko wizytatora, co spowodowało, że komisja konkursowa przeprowadziła tę ocenę dowolnie, a więc w sposób niedopuszczalny w obecnych warunkach prawnych. Zarzuciła również naruszenie prawa do ochrony danych osobowych "w zakresie żądania sprostowania lub usunięcia nieprawdziwych informacji poprzez odmowę prezesa SO w B. weryfikacji posiadanych informacji na temat kandydatki występującej z żądaniem sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą". Skarżąca wskazała, że w jej ocenie wypełniła wszystkie wymagania formalne postawione kandydatom na stanowisko wizytatora, co potwierdzono ogłoszeniem na stronie internetowej sądu, jak również dołączyła dodatkowe dokumenty wskazane przez komisję, zawierające wyłącznie pozytywną ocenę jej pracy. Stąd niezrozumiałe jest dla niej jaki wpływ na wydanie ostatecznie negatywnej opinii komisji konkursowej miały dodatkowe dołączone dokumenty oraz udokumentowane wieloletnie doświadczenie zawodowe, również w pracy z młodzieżą niedostosowaną społecznie oraz w poradnictwie rodzinnym. Wskazała, że nie udostępniono jej opinii komisji z uwagi na niesporządzenie takiego dokumentu. W ten sposób nie jest w stanie ocenić kryteriów, którymi komisja się kierowała.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w B. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak właściwości sądów administracyjnych. Wskazał, że nie istnieje regulacja prawna o charakterze ogólnym dotycząca zasad naboru na stanowisko wizytatora, zatem przeprowadzony nabór nie był ograniczony prawnie,
a komisja posiadała swobodę oceny kandydatów i sposobu dokumentowania swoich czynności. Prawnie uregulowano wyłącznie nabór na stanowisko kierownika Okręgowego Zespołu Nadzoru Pedagogicznego, jednak przepisy w tym przedmiocie nie mają zastosowania do stanowiska wizytatora. Prezes wskazał, że wizytator nadzoruje pracę biegłych z zakresu psychologii i pedagogiki zatrudnionych
w Rodzinnym Ośrodku Diagnostyczno – Konsultacyjnym, zatem powinien legitymować się kwalifikacjami co najmniej porównywalnymi, jeśli nie wyższymi,
w stosunku do nadzorowanych. Przedmiotowych wymagań, zdaniem Prezesa, A. G. nie spełniła.
W piśmie precyzującym z dnia 24 marca 2011 r. (k. 18) Prezes Sądu Okręgowego wskazał, że żaden akt normatywny nie wymaga, aby zatrudnianie na stanowisku wizytatora w Okręgowym Zespole Nadzoru Pedagogicznego odbywało się w drodze konkursu, jak również żaden akt prawny przeprowadzenia konkursu nie zabrania. Przyjęta w sprawie niniejszej formuła nie oznaczała konkursu uregulowanego w konkretnej normie prawnej, zatem nie pociągała za sobą żadnych formalnych ograniczeń co do sposobu jego przeprowadzenia, czy też nie mogła wywoływać oczekiwań kandydatów w zakresie nawiązania stosunku pracy. Ogłoszenie o naborze nie zawierało sformułowania "konkurs", a pojawiło się ono dopiero w zarządzeniu Prezesa o powołaniu komisji oceniającej kandydatów, które jest aktem wewnętrznym. Wskazano, że wymagania dla kandydatów określono zgodnie z § 23 ust. 2 rozporządzenia z dnia 07 października 2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. Nr 168, poz. 1324). Aktualnie w Zespole zatrudnione są dwie osoby: kierownik i wizytator, przy czym kierownik na podstawie stosunku pracy nawiązanego z Prezesem na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 01 czerwca 2003 r. tj. przed wejściem w życie § 1031 - § 1032 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2001 r. w sprawie zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich (Dz. U. Nr 124, poz. 1359 z późn. zm.), które wprowadziło zasady konkursu na stanowisko kierownika. Natomiast stosunek pracy wizytatora nawiązuje się w drodze umowy pomiędzy pracodawcą (Sądem Okręgowym) i pracownikiem (kandydatem na wizytatora) w trybie Kodeksu pracy, a nie w trybie ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 227, poz. 1505 z późn. zm.). Aktualnie ten stosunek pracy jest regulowany następującymi przepisami: ustawą z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 z późn. zm.) – w zakresie wskazanym w tym akcie prawnym, ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej – w zakresie określonym w art. 32 ust. 2 Karty Nauczyciela, ustawą z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
Prezes Sądu Okręgowego w B. wskazał również, że skarżąca w dniu
13 stycznia 2011 r. wystąpiła z powództwem o nawiązanie stosunku pracy przeciwko Sądowi Okręgowemu w B. Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą VI P [...]. Postępowanie jest w toku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, bowiem jej przedmiot nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem Prezesa Sądu Okręgowego
w B. występującego w sprawie niniejszej w roli organu, który powołał komisję konkursową i na podstawie wyników jej pracy zadecydował o braku możliwości zatrudnienia skarżącej na stanowisku wizytatora, że brak jest jakiejkolwiek powszechnie obowiązującej regulacji prawnej dotyczącej sposobu przeprowadzenia i zasad naboru na stanowiska wizytatorów w okręgowych zespołach nadzoru pedagogicznego działających przy sądach okręgowych. Regulacje takie istnieją co do stanowiska kierownika zespołu nadzoru pedagogicznego i przewidują nabór w drodze konkursu (§ 1031 - § 1032 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2001 r. w sprawie zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich (Dz. U. Nr 124, poz. 1359 z późn. zm.) oraz załącznik nr 5 do tego rozporządzenia), jednak brak jest norm nakazujących tę formę stosować odpowiednio do naboru na wakat wizytatora.
Wskazać natomiast należy, że ustawodawca dosyć szczegółowo uregulował zasady zatrudniania wizytatorów w okręgowych zespołach nadzoru pedagogicznego. Z art. 1 ust. 2 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 z późn. zm.) wynika, że ustawie tej podlegają – ale tylko w określonym w niej precyzyjnie zakresie - nauczyciele mianowani lub dyplomowani zatrudnieni na stanowiskach, na których wymagane są kwalifikacje pedagogiczne, w tym w organach sprawujących nadzór pedagogiczny nad zakładami poprawczymi, schroniskami dla nieletnich, rodzinnymi ośrodkami diagnostyczno – konsultacyjnymi oraz szkołami przy zakładach karnych. Okręgowy zespół nadzoru pedagogicznego jest jednostką, której pracownicy (w osobach wizytatorów
i kierowników) sprawują w imieniu Ministra Sprawiedliwości nadzór pedagogiczny nad wyżej wymienionymi jednostkami. Wynika to z § 102 ust. 1 i § 103 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2001 r. w sprawie zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich oraz § 23 ust. 1 pkt 4 lit. "a" i "b" rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 07 października 2009 r.
w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. Nr 168, poz. 1324 z późn. zm.). Zgodnie z art. 91 "a" ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela nauczycielom mianowanym i dyplomowanym zatrudnionym w takich jednostkach jak okręgowe zespoły nadzoru pedagogicznego przysługują uprawnienia wynikające z art. 9a – 9i, art. 51, art. 58-60, art. 63, art. 86, art. 88 i art. 90 Karty Nauczyciela tj. w zakresie awansu zawodowego, urlopów, nagród za zasługi, uprawnień emerytalnych. Z kolei
w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń do nauczycieli dyplomowanych lub mianowanych zatrudnionych jako wizytatorzy w okręgowych zespołach nadzoru pedagogicznego stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 227, poz. 1505 z późn. zm.) – vide art. 32 ust. 2 Karty Nauczyciela.
Z powyższego wynika, że regulacja stosunku pracy wizytatora w okręgowym zespole nadzoru pedagogicznego została podzielona między dwie ustawy – Kartę Nauczyciela (przede wszystkim) i ustawę o służbie cywilnej. Wskazanie w tych aktach prawnych konkretnych przepisów mających zastosowanie do zatrudniania na tym stanowisku oznacza, że wymienione ustawy nie regulują stosunku pracy wizytatora w pozostałym zakresie, w tym dotyczącym zasad przeprowadzania naboru. W szczególności zatem nie mają zastosowania przepisy o konkursach
z ustawy o służbie cywilnej, bowiem po pierwsze (co wyżej wyartykułowano) - zakres stosowania tej ustawy precyzyjnie wskazano i nie obejmuje on zasad wyłaniania kandydatów, a po drugie – wizytator w okręgowym zespole nadzoru pedagogicznego nie kwalifikuje się pod żadne ze stanowisk korpusu służby cywilnej, wymienionych
w art. 2 ust. 1 pkt – 1 – 7 tej ustawy oraz wymienionych w załączniku nr 1 do niej. Na brak zastosowania przepisów ustawy o służbie cywilnej wskazywał również Prezes Sądu Okręgowego w piśmie precyzującym z dnia 24 marca 2011 r. Jeśli natomiast chodzi o Kartę Nauczyciela, którą stosuje się do wizytatora w znacznie szerszym zakresie niż ustawę o służbie cywilnej – wskazać należy na art. 91 "c", zgodnie
z którym w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy, a nieuregulowanych przepisami tej ustawy, mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy. Na ten akt prawny (Kodeks pracy) wskazano również w § 7 ust. 4 Regulaminu organizacyjnego Okręgowego Zespołu Nadzoru Pedagogicznego w B. z grudnia 2009 r. zatwierdzonego przez Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z którym Prezes Sądu Okręgowego w B. nawiązuje i rozwiązuje stosunek pracy z osobami wymienionymi w § 7 ust. 1 pkt 1.2 – 1.3 (starszy wizytator, wizytator), co następuje zgodnie z kodeksem pracy.
Zdaniem składu orzekającego powyższe uprawnia do wniosku, że stosunek pracy wizytatora w okręgowym zespole nadzoru pedagogicznego przy sądzie okręgowym – jako nawiązywany na podstawie Kodeksu pracy – nie jest stosunkiem administracyjnoprawnym, a ma charakter wyłącznie cywilnoprawny, pozbawiony elementów władczości. W konsekwencji, przy braku odmiennych regulacji, nabór, na podstawie którego następuje wyłonienie osoby przyszłego pracownika - wizytatora, nie ma charakteru postępowania administracyjnego, w wyniku którego wydaje się akt podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Jest to postępowanie poprzedzające nawiązanie stosunku pracy na podstawie umowy o pracę, a zatem wszelkie związane z nim spory rozstrzygają sądy powszechne - sądy pracy, a nie sąd administracyjny (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z 10.02.2010 r., II SA/Rz 33/10 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a także wyrok SN z 21.01.2003 r., I PK 105/02, OSNP 2004/13/229).. Jak wynika z informacji Prezesa Sądu Okręgowego
w B. z dnia 24 marca 2011 r. skarżąca w dniu 13 stycznia 2011 r. wniosła już w tym przedmiocie powództwo do Sądu Rejonowego w B.
Wskazać należy, że w sytuacji poszukiwania przez pracodawcę określonej osoby jako przyszłego pracownika, gdy brak jest szczegółowych regulacji dotyczących sposobu przeprowadzenia naboru oraz szczegółowych wymagań dotyczących kwalifikacji przyszłego pracownika, ale gdy jest przesądzone, że stosunek pracy ma być nawiązany na podstawie umowy o pracę – pracodawca dysponuje pewną swobodą w wyłonieniu kandydata. Nie ma wówczas prawnego znaczenia użycie dla naboru sformułowania "konkurs" czy innego lub też użycie nazwy "komisja konkursowa", nawet jeśli takowej nie przewidują przepisy prawa. Określenie procedury naboru "konkursem", czy też określenie ciała opiniodawczego
i doradczego w tej procedurze "komisją konkursową", przy braku stosownych regulacji w tym zakresie, nie oznacza, że chodzi o sformalizowany konkurs, którego wynik lub też w którym wydana opinia jest czynnością władczą z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Zdaniem składu orzekającego, nabór na stanowisko wizytatora w okręgowym zespole nadzoru pedagogicznego jest zwykłą procedurą wyboru kandydata na stanowisko pracy, dla której ustawodawca nie przewidział możliwości odwoływania się do sądu administracyjnego od wyników przeprowadzonej rekrutacji. Zatem sposób zakończenia przedmiotowego postępowania "konkursowego", wynikające z tego tytułu spory, jak również sposób procedowania w trakcie tego "konkursu", nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Jak wynika z art. 3 § 2 p.p.s.a. zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają wyłącznie akty lub czynności w tym przepisie wymienione (decyzje, postanowienia, akty nadzoru, akty prawa miejscowego, czynności rozstrzygające
o uprawnieniach lub obowiązkach wynikających z przepisów prawa) wydane przez organy administracyjne, działające w ramach władztwa (imperium) i które dla swego działania mogą powołać określony przepis prawa (zasada legalności). Nie jest działaniem władczym zaopiniowanie kandydata na stanowisko wizytatora
w okręgowym zespole nadzoru pedagogicznego w, nazwanej zwyczajowo konkursem a nieuregulowanej prawnie, procedurze naboru w sytuacji, gdy stosunek pracy z takim wizytatorem nawiązuje się na podstawie umowy o pracę (w trybie Kodeksu pracy).
Jedynie na marginesie wskazać należy, że w uchwale NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. w sprawie I OPS 4/06 (ONSAiWSA 2007/2/28) przyjęto, że również
w konkursach, których sposób przeprowadzenia uregulowano przepisami prawa powszechnie obowiązującego, komisji konkursowej nie można przypisać cech organu administracji i uprawnień do wydawania aktów władczych z zakresu administracji publicznej (w sprawie chodziło o uregulowany rozporządzeniem Ministra Nauki z dnia 10 września 2001 r. (Dz. U. Nr 101, poz. 1101) konkurs na stanowisko dyrektora jednostki badawczo – rozwojowej, z którym stosunek pracy nawiązywano na podstawie powołania).
Mając na uwadze, że skarga w sprawie niniejszej została wniesiona
w przedmiocie niepodlegającym kognicji sądów administracyjnych, podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego orzeczono jak w sentencji.