II SA/Bk 1337/25

II SA/Bk 1337/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Marta Joanna Czubkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1165
art. 6bb ust. 1
Ustawa z dnia 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Barbara Romanczuk, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 23 czerwca 2025 r. nr SKO.441/61/2025 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Łomży z dnia 11 czerwca 2025 roku numer CUS.DŚR.5311.1886.240.2025.
Uzasadnienie
Decyzją z 23 czerwca 2025 r. nr SKO.441/61/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łomża z 11 czerwca 2025 r. nr CUS.DŚR.5311.1886.240.2025 odmawiającą M. D. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem J. D.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wniosek o świadczenie pielęgnacyjne M. D. złożyła 3 kwietnia 2025 r. Do powyższego wniosku nie zostało dołączone jakiekolwiek orzeczenie o niepełnosprawności J. D. Organ pierwszej instancji postanowieniem z 8 kwietnia 2025 r. zawiesił postępowanie z urzędu uzasadniając to tym, że przed Wojewódzki Zespołem do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku zawieszone zostało postępowanie w sprawie o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dla J. D.. Postępowanie przed Wojewódzkim Zespołem do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku zostało podjęte postanowieniem z 19 lutego 2025 r. a następnie postanowieniem nr 967.2022 umorzono postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności. W związku z tym orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży z 28 czerwca 2022 r. znak PZON.8421.1.1255.20222 stało się ostateczne w dniu 19 lutego 2025 r. Orzeczeniem tym J. D. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności od 15 czerwca 2022 r. Orzeczenie zostało wydane do 30 czerwca 2022 r. W aktach sprawy znajduje się także orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku z 26 maja 2025 r. nr 481.2025 w którym J. D. został zaliczony do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności od 7 marca 2025 r. Orzeczenie zostało wydane do 30 kwietnia 2020 r. Nadto, z akt sprawy wynika, że decyzją Prezydenta Miasta Łomża z 2 kwietnia 2020 r. nr WSZ.8252.1886.279.2020 M. D. miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem J. D. od 1 marca 2020 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. Niniejsza decyzja była następnie zmieniana w zakresie wysokości i okresu na który było przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Decyzją z 8 października 2024 r. nr MOPS.DŚR.8252.1886.1225.2024 Prezydent Miasta Łomża zmienił decyzję własną w ten sposób, że przyznał M. D. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem J. D. do wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, nie dłużej jednak niż do 31 marca 2025 r.
Powyższe wskazuje na fakt, że odwołująca się miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne na tzw. "starych zasadach" tzn. na mocy art. 17 ust. 1 pkt 4, 1a, 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) w jej brzmieniu do 31 grudnia 2023 r. Zaś ważność orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, stanowiącego podstawę otrzymywania świadczenia, była przedłużana stosownie do obowiązujących wówczas przepisów.
Zgodnie z art. art. 6bb ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 44) stanowiącego, że jeżeli wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności został złożony w okresie ważności odpowiednio orzeczenia ustalającego niepełnosprawność albo orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności, to zachowuje ono ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność.
W ocenie Kolegium, dalsza kontynuacja przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest możliwa. Jak wynika ze
zgromadzonych dokumentów J. D. posiadał następujące orzeczenia o niepełnosprawności:
1. orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.217.2020 z 2 marca 2020 r., w którym został uznany za osobę ze znacznym stopniem niepełnosprawności do 31 marca 2022 r.;
2. orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.1255.2022 z 28 czerwca 2022 r. zgodnie z którym J. D. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności od 15 czerwca 2022 r. do 30 czerwca 2024. (to orzeczenie stało się ostateczne 19 lutego 2025 r.);
3. orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w
Białymstoku nr 481.2025 z 26 maja 2025 r. zaliczające J. D. do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności od 7 marca 2025 r. do 30 kwietnia 2028 r.
Tym samym, stosownie do powołanych powyżej przepisów orzeczenie nr 1 zachowało swoją ważność do czasu wydania ostatecznego orzeczenia nr 2, a dokładniej do 19 lutego 2025 r. tzn. dnia w którym Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku postanowieniem nr 967.2022 umorzył postępowanie odwoławcze. Na mocy tego orzeczenia J. D. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i tym samym odwołująca się straciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad nim. Fakt otrzymania orzeczenia nr 3 niczego nie mógł w tej sprawie zmienić. Tym samym podstawę wniosku z 3 kwietnia 2025 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego stanowiło orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.1255.2022 z 28 czerwca 2022 r., zgodnie z którym J. D. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności od 15 czerwca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. Natomiast organ pierwszej instancji w decyzji odmownej nieprawidłowo powołał się na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku nr 481.2025 z 26 maja 2025 r. zaliczającego J. D. do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności od 7 marca 2025 r. do 30 kwietnia 2028 r. i zastosował art. 17 ust. 1b w jego "starym brzmieniu" w sytuacji, w której nie było to już możliwe.
Odwołującej się nie może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem z uwagi na fakt, że na dzień 19 lutego 2025 r. ostateczne stało się orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.1255.2022 z 28 czerwca 2022 r. zgodnie z którym J. D. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności od 15 czerwca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r., a więc nie może być mowy o kontynuacji otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego na tzw. "starych zasadach", natomiast na podstawie nowo uzyskanego orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku nr 481.2025 z 26 maja 2025 r. zaliczającego J. D. do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności od 7 marca 2025 r. do 30 kwietnia 2028 r. świadczenie nie może być przyznane z powodu zmiany przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych od 1 stycznia 2024 r., które obecnie uniemożliwiają przyznanie świadczenia osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnymi w stopniu znacznym członkami rodziny powyżej 18 roku życia.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniosła M. D. i zarzuciła naruszenie:
1. art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek przyjęcia, że orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.217.22020 z 2 marca 2020 r. uznające J. D. za osobę ze znacznym stopniem niepełnosprawności do 31 marca 2022 r. zachowało swoją ważność do dnia 19 lutego 2025 r. tzn. do dnia w którym Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku postanowieniem nr 967.2022 umorzył postępowanie odwoławcze, co skutkowało błędnym uznaniem przez organ odwoławczy, że podstawę wniosku M. D. z 3 kwietnia 2025 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego stanowiło orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.1255.2022 z 28 czerwca 2022 r. zgodnie, z którym J. D. został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności od 15 czerwca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r., podczas gdy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.217.22020 z 2 marca 2020 r. zachowało swoją ważność co najmniej do 21 marca 2025 r. tzn. do uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania odwoławczego, a przed upływem jego ważności tj. w dniu 7 marca 2025 r. J. D. złożył wniosek o wydanie nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności;
2. art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym oraz art. 17 ust. 1 pkt 4, 1a, 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w jego brzmieniu do 31 grudnia 2023 r., poprzez ich niezastosowanie, skutkujące uznaniem przez organ, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na skutek błędnego ustalenia, że nie występuje ciągłość orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności J. D., mimo że:
a) orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.217.2020 z 2 marca 2020 r. zachowało ważność do czasu uprawomocnienia się orzeczenia o umorzeniu postępowania Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku nr 967.2022 z 19 lutego 2025 r. tj. do 21 marca 2025 r. (zgodnie z art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych),
b) wniosek o wydanie nowego orzeczenie o stopniu niepełnosprawności został przez J. D. złożony w dniu 7 marca 2025 r., tj. w okresie, gdy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.217.2020 z 2 marca 2020 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności było nadal ważne,
c) wniosek M. D. o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem J. D. został złożony w dniu 3 kwietnia 2025 r. tj. w czasie gdy nadal ważne było orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.217.2020 z 2 marca 2020 r. zaliczające J. D. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,
d) Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku orzeczeniem nr 481.2025 z 26 maja 2025 r. zaliczył J. D. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności z datą od 7 marca 2025 r.
3. art. 7 K.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w niniejszej sprawie oraz naruszenie art. 8 K.p.k., poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wskutek naruszenia przepisów oraz utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;
4. art. 2 Konstytucji RP, poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady zaufania do Państwa i stanowionego przez nie prawa oraz art. 69 Konstytucji RP poprzez odmowę udzielenia osobie niepełnosprawnej prawa do wsparcia w zabezpieczeniu egzystencji.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i generalnie podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w odniesieniu do zarzutów skargi podniósł, że skarżąca myli pojęcie prawomocności orzeczenia z jego ostatecznością. Tymczasem w art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych mowa jest o kolejnym ostatecznym orzeczeniu, zaś z dokumentów zgromadzonych w sprawie, tj. pisma Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku z 2 czerwca 2025 r. jednoznacznie wynika, że orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży z 28 czerwca 2022 r. nr PZON.8421.1.1255.2022 stało się ostateczne 19 lutego 2025 r. (str.104 akt sprawy). Nadto z orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku z 26 maja 2025 r. nr 481.2025 wynika, że znaczny stopień niepełnosprawności u J. D. istnieje od 7 marca 2025 r., co jednoznacznie wskazuje, że brak jest ciągłości między poszczególnymi orzeczeniami, a od 19 lutego 2025 r. do 7 marca 2025 r. J. D. na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.1255.2025 z 28 czerwca 2022 r. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.
Na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. skarżąca podała, że z wnioskiem o wydanie trzeciego orzeczenia o niepełnosprawności mąż wystąpił w marcu 2025 r., tzn. w okresie ważności pierwszego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z 2 marca 2020 r., na podstawie którego przedłużano decyzję o świadczeniu pielęgnacyjnym do 31 marca 2025 r. Skoro w trzecim orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności, niepełnosprawność tę stwierdzono od 7 marca 2025 r., to zdaniem skarżącej, zachodzi ciągłość między tymi orzeczeniami. Bez znaczenia pozostaje w sprawie orzeczenie z 28 czerwca 2022 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, w stosunku do którego postępowanie odwoławcze zostało zawieszone do lipca 2025 r. Postępowanie to zostało podjęte, a następnie postępowanie odwoławcze zostało umorzone, bo cofnęliśmy odwołanie, postanowieniem z 19 lutego 2025 r. Skarżąca podała także, że pracownicy organu stale utwierdzali ją, co do zachowania ciągłości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łomża z 11 czerwca 2025 r. nr CUS.DŚR.5311.1886.240.2025 odmawiającą skarżącej M. D. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem J. D.
Przy czym organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia z uwagi na powstanie u męża skarżącej niepełnosprawności po ukończeniu 18 roku życia, w oparciu o art. 17 ust. 1b ustawy, bez uwzględnienia skutków, jakie wynikają z wyroku TK z 21 października 2014 r., K 38/13. Wyrokiem tym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osoba niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z zasadą równości, o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
To błędne stanowisko organu pierwszej instancji zostało zweryfikowane w zaskarżonej decyzji, w której Kolegium prawidłowo uznało, że w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie uznanej za niekonstytucyjną część przepisu art. 17 ust. 1b ustawy.
Przechodząc do oceny merytorycznej uzasadnienia organu odwoławczego w pierwszej kolejności wskazać należy na niesporne okoliczności faktyczne w sprawie:
1. orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.217.2020 z 2 marca 2020 r., mąż skarżącej został uznany za osobę ze znacznym stopniem niepełnosprawności do 31 marca 2022 r. Na podstawie tego orzeczenia Prezydenta Miasta Łomża decyzją z 2 kwietnia 2020 r. nr WSZ.8252.1886.279.2020 przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem od 1 marca 2020 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. Decyzja ta była następnie zmieniana w zakresie wysokości i okresu na który było przyznane świadczenie pielęgnacyjne:
- decyzją z 1 kwietnia 2022 r. nr MOPS.DŚR.8252.1886.305.2022 Prezydent Miasta Łomża zmienił tę decyzję w ten sposób, że przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art. 15 h ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązanych związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych;
- decyzją z 8 października 2024 r. nr MOPS.DŚR.8252.1886.1225.2024 Prezydent Miasta Łomża zmienił ww. decyzję z 1 kwietnia 2022 r. w ten sposób, że przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem do wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, nie dłużej jednak niż 31 marca 2025 r. (podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art. 23 i 26 ustawy z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw);
2. orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.1255.2022 z 28 czerwca 2022 r. J. D. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności od 15 czerwca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. (to orzeczenie stało się ostateczne dnia 19 lutego 2025 r.);
3. orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku nr 481.2025 z 26 maja 2025 r. zaliczono J. D. do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności od 7 marca 2025 r. do 30 kwietnia 2028 r.
Mąż skarżącej w dniu 7 marca 2025 r. wystąpił o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Skarżąca z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wystąpił w dniu 3 kwietnia 2025 r. Skarżąca w dalszym ciągu nie pracuje i nadal sprawuje opiekę nad mężem.
W tych bezspornych okolicznościach faktycznych Kolegium stwierdziło, że orzeczenie nr 1 zachowało swoją ważność do czasu wydania ostatecznego orzeczenia nr 2, tj. do 19 lutego 2025 r., którym J. D. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i tym samym odwołująca się straciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad nim. Fakt otrzymania orzeczenia nr 3, zdaniem organu, niczego nie mógł w tej sprawie zmienić. Tym samym podstawę wniosku z 3 kwietnia 2025 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego stanowiło orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.1255.2022 z 28 czerwca 2022 r., zgodnie z którym J. D. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności od 15 czerwca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. A to musiało skutkować odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Sąd stanowiska tego nie podziela i stwierdza, że to orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ostateczne od 19 lutego 2025 r. nie miało w sprawie znaczenia, wobec ciągłości orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z 2 marca 2020 r. na podstawie którego skarżąca miała przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do 31 marca 2025 r. z orzeczeniem z 26 maja 2025 r. potwierdzającym znaczny stopień niepełnosprawności u męża skarżącej (od 7 marca 2025 r. do 39 kwietnia 2028 r.).
Orzeczenie z 2 marca 2020 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności zostało wydane w okresie epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego. W tym okresie a także po ich odwołaniu, ustawodawca w poszczególnych aktach rangi ustawowej przedłużał ważność takich orzeczeń.
Pierwszą taką ustawą była ustawa z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., zwanej "ustawą o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19). Stosownie do treści art. 15h ust. 1 pkt 2 tej ustawy, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność: upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Przepis art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 przewidział dwie zasadnicze sytuacje, w których mogło dojść do przedłużenia ważności orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanych na czas określony. W przypadku pierwszej z nich wydłużeniu uległy terminy ważności orzeczeń o niepełnosprawności oraz o stopniu niepełnosprawności, których ważność upłynęła maksymalnie na 90 dni przed dniem wejścia w życie ustawy. Orzeczenia, które utraciły ważność między 9 grudnia 2019 r. a 8 marca 2020 r. zachowują zatem swoją ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (przedmiotowa sytuacja nie zachodziła w niniejszej sprawie). Wprowadzona regulacja obejmuje zatem sprawy wszczęte a niezakończone wydaniem orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność wyłącznie z powodu wprowadzonego stanu epidemicznego, jak i stanu epidemii" (art. 15h ust. 1 pkt 1). Z kolei druga sytuacja zakładała wydłużenie terminu ważności orzeczeń o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności, których termin ważności upłynął po 8 marca 2020 r. Wydłużenie ważności tej grupy orzeczeń nie było już warunkowane złożeniem wniosku o wydanie ponownych orzeczeń ustalających niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności z powodu wystąpienia sytuacji zagrożenia rozprzestrzeniania się zakażeń wirusem SARS-CoV-2. Ustawodawca przewidział, że maksymalny termin ważności wydłużonych orzeczeń upływa w terminie do 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności" – to na tej podstawie prawnej po raz pierwszy zmieniono decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego (decyzja zmieniająca z 1 kwietnia 2022 r.).
Przepis art. 15h ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 został uchylony z dniem 6 sierpnia 2023 r. mocą art. 10 ustawy z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 852). W ww. ustawie uchylającej przedłużenie ważności dotychczasowych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności uregulował przepis art. 23., który przewidział końcowe daty zachowania ważności dotychczasowych orzeczeń w zależności od wskazanego w orzeczeniach okresu ich ważności. Orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, o którym mowa w art. 15h ustawy zmienianej w art. 10, w brzmieniu dotychczasowym, którego okres ważności:
1) upłynąłby do dnia 31 grudnia 2020 r. - zachowuje ważność do dnia 31 grudnia 2023 r.,
2) upłynąłby w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. - zachowuje ważność do dnia 31 marca 2024 r.,
3) upłynąłby w okresie od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie niniejszego przepisu - zachowuje ważność do dnia 30 września 2024 r.
- jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Na podstawie tej regulacji wydano drugą decyzję zmieniającą okres przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie orzeczenia z 2 marca 2020 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności (decyzja zmieniająca z 8 sierpnia 2023 r.).
Kolejną regulacją prawną przedłużającą ważność dotychczasowych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności stanowi ustawa z 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2023 r. poz. 2768). Z art. 1 tej ustawy wynika, że orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240, 852, 1234 i 1429), które zachowało ważność na podstawie art. 23 ustawy z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 852 i 1429) w brzmieniu dotychczasowym, albo którego okres ważności upłynął po dniu 5 sierpnia 2023 r. i przed dniem 30 września 2024 r. zachowuje ważność do 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, stanie się ostateczne.
W dniu 3 sierpnia 2024 r. weszła w życie ustawa z 24 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1165). Dodała ona między innymi art. 6bb ust. 1 do ww. ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z tą regulacją jeżeli wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności został złożony w okresie ważności odpowiednio orzeczenia ustalającego niepełnosprawność albo orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności, to zachowuje ono ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność.
W ocenie sądu oba orzekajcie w sprawie organy dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy nie uwzględniły w swoich rozważaniach skutków przedłużenia orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z 2 marca 2020 r. do 31 marca 2025 r. Mąż skarżącej w dniu 7 marca 2025 r., a więc w okresie ważności ww. orzeczenia wystąpił z wnioskiem o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Orzeczeniem z 26 czerwca 2025 r. ustalono znaczny stopień niepełnosprawności od 7 marca 2025 r. do 30 kwietnia 2028 r. Z zestawienia tych dat wynika, że istnieje ciągłość znacznego stopnia niepełnosprawności męża skarżącej. W związku z tym przyjąć należy, że podstawę wniosku z 3 kwietnia 2025 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego stanowiło orzeczenie z 26 czerwca 2025 r. a nie jak przyjęło Kolegium orzeczenie z 28 czerwca 2022 r., a to z kolei miało wpływ na prawo skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższą ocenę prawną.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 20204 .r, poz. 935 ze zm.) sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.