II SA/BK 133/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2005-05-17
NSAAdministracyjneNiskawsa
pomoc społecznazasiłek celowyMOPSSKOprawo administracyjneświadczenia socjalnepotrzeby bytowemożliwości finansowe organu

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. dotyczącą przyznania zasiłku celowego w wysokości 90 zł, uznając, że kwota ta, mimo iż nie pokrywa wszystkich potrzeb, stanowiła pomoc adekwatną do możliwości organu i sytuacji materialnej skarżącego.

Skarżący J.M. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymującą w mocy decyzję MOPS o przyznaniu zasiłku celowego w wysokości 90 zł. Zarzucał naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej, brak kryteriów przyznawania świadczeń, brak czynnego udziału w postępowaniu oraz opóźnienie wypłaty. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przyznana kwota była zgodna z prawem i możliwościami organu, a skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego w wysokości 90 zł. Skarżący podnosił szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej, brak kryteriów przyznawania świadczeń, brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu oraz bezcelowość wypłaty z opóźnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że przyznana kwota zasiłku celowego, mimo iż nie zaspokajała w pełni zgłoszonych potrzeb, była zgodna z art. 39 ustawy o pomocy społecznej, który przewiduje przyznawanie zasiłku na częściowe pokrycie kosztów. Podkreślono, że organ działał w ramach posiadanych możliwości finansowych, a skarżący posiadał inne dochody. Sąd stwierdził również, że skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu, a opóźnienie w wypłacie było uzasadnione wniesieniem odwołania. Sąd przypomniał, że pomoc społeczna ma na celu wspieranie osób w przezwyciężaniu trudnych sytuacji, a nie zastępowanie ich własnych starań.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przyznanie zasiłku celowego w wysokości 90 zł, pokrywającej w części niezbędne potrzeby bytowe, nie narusza postanowień ustawy o pomocy społecznej, zwłaszcza gdy organ nie posiada wystarczających środków na zaspokojenie wszystkich potrzeb.

Uzasadnienie

Ustawa o pomocy społecznej przewiduje przyznawanie zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów, a organ działa w ramach posiadanych możliwości finansowych. Pomoc ma wspierać, a nie zastępować własne starania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.s. art. 39

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek celowy przyznawany jest w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów domowego użytku czy też drobnych remontów.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.s. art. 3 § ust. 3 i 4

Ustawa o pomocy społecznej

Forma, rodzaj i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osoby korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

u.p.s. art. 15 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Pomoc społeczna polega na przyznawaniu i wypłacaniu przewidzianych ustawą świadczeń.

u.p.s. art. 16

Ustawa o pomocy społecznej

Obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego oraz na organach administracji rządowej. Gmina i powiat nie mogą odmówić pomocy osobie potrzebującej mimo istnienia obowiązku osób fizycznych lub prawnych do zaspokojenia jej niezbędnych potrzeb.

u.p.s. art. 106 § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.

k.p.a. art. 73 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo do zapoznania się z aktami sprawy.

k.p.a. art. 130 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji organu pierwszej instancji.

u.p.s. art. 4

Ustawa o pomocy społecznej

Osoby korzystające z pomocy społecznej są zobowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Decyzja wydana z rażącym naruszeniem art. 3, 15, 16, 38 ust. 3, 39 ust. 1 i 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, gdyż wysokość przyznanego zasiłku nie zaspokaja potrzeb bytowych. W decyzji brak kryteriów, którymi kieruje się MOPS przy przyznawaniu zasiłków oraz rozdysponowania środków. Nie zapewniono mu czynnego udziału w postępowaniu. Decyzja narusza przepisy KPA, ponieważ brak jest uzasadnienia decyzji. Wypłata przyznanej formy pomocy z opóźnieniem powoduje jej bezcelowość.

Godne uwagi sformułowania

trudno zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że przyznanie zasiłku celowego w wysokości 90zł., pokrywającej w części jego niezbędne potrzeby bytowe (...) narusza postanowienia ustawy o pomocy społecznej. organ w uzasadnieniu decyzji wskazał skarżącemu, że nie posiada wystarczających środków, aby zaspokoić wszystkie potrzeby osób potrzebujących w zgłaszanej przez nie wysokości. pomoc społeczna ma na celu jedynie umożliwienie przezwyciężania tych trudnych sytuacji, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne możliwości i zasoby. Przyznany decyzją zasiłek ma, więc wspierać skarżącego w przezwyciężaniu trudności życiowych i w jego staraniach o zaspokajanie potrzeb bytowych i nie może ich w żadnym wypadku zastępować.

Skład orzekający

Jerzy Bujko

przewodniczący

Urszula Barbara Rymarska

sprawozdawca

Danuta Tryniszewska-Bytys

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłków celowych w kontekście możliwości finansowych organów pomocy społecznej oraz obowiązków osób korzystających z pomocy."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i niewielkiej kwoty zasiłku, co ogranicza jej zastosowanie do podobnych, rutynowych przypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy rutynowej interpretacji przepisów o pomocy społecznej, bez nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć.

Dane finansowe

WPS: 90 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 133/05 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2005-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Danuta Tryniszewska-Bytys
Jerzy Bujko /przewodniczący/
Urszula Barbara Rymarska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art. 39
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Tezy
Zgodnie z treścią art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy przyznawany jest w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów domowego użytku czy też drobnych remontów. Mając powyższe na uwadze trudno zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że przyznanie zasiłku celowego w wysokości 90zł., pokrywającej w części jego niezbędne potrzeby bytowe (zakup żywności , obuwia, środków czystości i pokrycia kosztu zużycia energii elektrycznej) narusza postanowienia ustawy o pomocy społecznej. Tym bardziej, że organ w uzasadnieniu decyzji wskazał skarżącemu, że nie posiada wystarczających środków, aby zaspokoić wszystkie potrzeby osób potrzebujących w zgłaszanej przez nie wysokości.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie asesor WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - oddala skargę.-
Uzasadnienie
Decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. przyznano skarżącemu J. M. pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości 90 zł., na częściowe zaspokojenie zgłoszonych potrzeb tj. zakup żywności, środków czystości, obuwia i opłacenia rachunków za energię elektryczną.
W wyniku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...], utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżący J. M. zarzuca Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Ł., że:
• decyzję wydano z rażącym naruszeniem art. 3, art. 15, art. 16, art. 38 ust. 3, art. 39 ust. l i art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, gdyż wysokość przyznanego zasiłku nie zaspokaja potrzeb bytowych takich jak zakup niezbędnej odzieży czy zakup żywności, czy opłacenie za energię elektryczną,
• w decyzji brak kryteriów, którymi kieruje się MOPS przy przyznawaniu zasiłków oraz rozdysponowania środków,
• nie zapewniono mu czynnego udziału w postępowaniu,
• decyzja narusza przepisy KPA, ponieważ brak jest uzasadnienia decyzji,
• wypłata przyznanej formy pomocy z opóźnieniem powoduje jej bezcelowość.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje stanowisko, że decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podkreśliło, że w uzasadnieniu decyzji wyjaśniało skarżącemu, że stosownie do przepisu art. 3 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 ze zm.) forma, rodzaj i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osoby korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Organ odwoławczy uznał, że Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. udzielił skarżącemu pomocy w miarę posiadanych możliwości finansowych. Podkreślono, że skarżący posiada dochód z gospodarstwa rolnego, zasiłek okresowy od czerwca do października 2004 r. (przyznany decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Nr [...] z dnia [...] października 2004 r.) oraz zasiłek okresowy od listopada do grudnia 2004r. (przyznany decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Nr [...] z dnia
[...] stycznia 2005 r.). W związku z tym zarzut, że przy wydawaniu skarżonej decyzji naruszono przepis art. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
(Dz. U, z 2004 r., Nr 64, poz. 593 ze zm.) jest niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 15, art. 16, art. 106 ust. 3, art. 38 ust. 3 i art. 39 ww. ustawy wskazano, że jest on niezasadny ponieważ art. 15
w punkcie l) wskazuje, że pomoc społeczna polega na przyznawaniu i wypłacaniu przewidzianych ustawą świadczeń. Skarżoną decyzją przyznano zasiłek celowy
w wysokości 90 zł.
Ponadto art. 16 cytowanej ustawy stanowi, że "obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego oraz na organach administracji rządowej w zakresie ustalonym ustawą. Gmina i powiat zobowiązane zgodnie z przepisami ustawy do wykonywania zadań pomocy społecznej, nie mogą odmówić pomocy osobie potrzebującej mimo istnienia obowiązku osób fizycznych lub osób prawnych do zaspokojenia jej niezbędnych potrzeb życiowych. Uznano, że przepisu tego
w skarżonej decyzji nie naruszono, ponieważ przyznano skarżącemu zasiłek celowy.
Wskazano, że z art. 106 ust. 3 wynika, że "Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją (...)". Podkreślono, że zasada ta została zastosowana przy wydaniu skarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej i może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw
w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z materiału dowodowego wynika, że zasiłek taki został przyznany w wysokości 90 zł. z przeznaczeniem na częściowe pokrycie zakupu żywności, środków czystości, obuwia i opłacenie rachunków za energię elektryczną.
Za nietrafny uznano również zarzut skarżącego, że nieznane są mu zasady rozdysponowania środków posiadanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. W decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. na stronie 2 wers l i następne, zawarto wyjaśnienie odnośnie rozdysponowania środków na realizację zasiłków celowych. Na fakt ten Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazywało skarżącemu również w uzasadnieniu swojej decyzji.
Również podnoszony przez skarżącego zarzut nie zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu uznano za niezasadny, ponieważ z akt sprawy w sposób bezsporny wynika, że skarżący uczestniczył w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 22 stycznia 2004 r. oraz zapoznał się z aktami sprawy
w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Z. w dniu 24 listopada 2004 r. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zapewniło skarżącemu udział w postępowaniu informując go pismem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W piśmie tym wyznaczono skarżącemu siedmiodniowy termin do dokonania tej czynności. Skarżący nie skorzystał z możliwości zapoznania się z aktami sprawy w wyznaczonym terminie, który upływał w dniu 5 stycznia 2005 r. Stawił się natomiast w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Ł. w dniu 10 stycznia 2005 r. celem zapoznania się z aktami sprawy, gdzie został poinformowany, że rozpatrywanie sprawy zostało już zakończone w dniu [...] stycznia 2005 r. i w związku z zakończeniem postępowania nie ma podstaw do stosowania art. 73 § l KPA.
Nieuzasadnione jest również twierdzenie skarżącego, że wypłacenie przyznanej pomocy z opóźnieniem jest bezcelowe oraz, że zasiłek celowy powinien być wypłacany niezwłocznie. Wskazano, że stosownie do postanowień art. 130 § 2 KPA wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji organu pierwszej instancji. Pan J. M. skorzystał z prawa wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie przyznania mu zasiłku celowego w wysokości 90 zł., zatem uzasadnione było wstrzymanie "wypłaty świadczenia do czasu rozpatrzenia odwołania i wydania w sprawie decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjne został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -
Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przeprowadzone przez organy administracji postępowanie nie wykazało, wskazanych przez skarżącego naruszeń przepisów postępowania, w tym nie zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 22 stycznia 2004 r. uczestniczył w przeprowadzanym przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wywiadzie środowiskowym oraz, że w dniu 24 listopada 2004 r. zapoznał się z aktami sprawy. Również na etapie postępowania odwoławczego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Ł. zapewniono skarżącemu prawo udziału w postępowaniu, zawiadamiając go pismem z dnia 29 grudnia 2004 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Skarżący nie skorzystał jednak z tej możliwości w wyznaczonym przez organ siedmiodniowym terminie.
Za nietrafny Sąd uznał również zarzut skarżącego, że organy nie wskazały zasad rozdysponowania środków posiadanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. W decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] grudnia 2004 r., zawarto wyjaśnienie odnośnie rozdysponowania środków na realizację zasiłków celowych, określając m.in. ilość przyznanych zasiłków i ich średnią wysokość.
Zgodnie z treścią art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy przyznawany jest w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów domowego użytku czy też drobnych remontów. Mając powyższe na uwadze trudno zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że przyznanie zasiłku celowego w wysokości 90 zł, pokrywającej w części jego niezbędne potrzeby bytowe (zakup żywności, obuwia, środków czystości i pokrycia kosztu zużycia energii elektrycznej), narusza postanowienia ustawy o pomocy społecznej. Tym bardziej, że organ w uzasadnieniu decyzji wskazał skarżącemu, że nie posiada wystarczających środków, aby zaspokoić wszystkie potrzeby osób potrzebujących w zgłaszanej przez nie wysokości.
Sąd przypomina, że osoby korzystające z pomocy społecznej są zobowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 ustawy
z dnia 15 kwietnia 2004 r. o pomocy społecznej), a pomoc społeczna ma na celu jedynie umożliwienie przezwyciężania tych trudnych sytuacji, których nie są
w stanie pokonać wykorzystując własne możliwości i zasoby. Przyznany decyzją zasiłek ma, więc wspierać skarżącego w przezwyciężaniu trudności życiowych
i w jego staraniach o zaspokajanie potrzeb bytowych i nie może ich w żadnym wypadku zastępować.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.