II SA/BK 1318/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał sprawę ze skargi E. M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta Zambrów o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 25 897,40 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Świadczenie to było pobierane przez skarżącą za okres od 26 września 2024 r. do 31 maja 2025 r., w czasie gdy jej matka Z.G. otrzymywała świadczenie wspierające przyznane od 26 września 2024 r. Organy administracji uznały, że zgodnie z art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym, świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, jest świadczeniem nienależnie pobranym. Sąd zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że świadczenia te są konkurencyjne i ustawodawca wprowadził zasadę, że opiekun traci prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdy osoba podopieczna pobiera świadczenie wspierające. Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca została pouczona o zmianach przepisów i możliwości zwrotu świadczenia. Jednakże, w kwestii naliczania odsetek ustawowych, Sąd uznał stanowisko organów za błędne. Stwierdził, że art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym jest przepisem szczególnym (lex specialis) w stosunku do ustawy o świadczeniach rodzinnych i wprowadza kategorię nienależnie pobranych świadczeń podlegających zwrotowi, ale bez odsetek. Brak jest przepisu, który dawałby organom kompetencję do orzekania o obowiązku uiszczenia odsetek w takich przypadkach. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej zobowiązania do zwrotu odsetek, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tego stanowiska.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczenia wspierającego i świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności kwestii nienależnie pobranych świadczeń oraz naliczania odsetek.
Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia wspierającego. Interpretacja odsetek może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres, w którym osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, jest świadczeniem nienależnie pobranym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym, świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, jest świadczeniem nienależnie pobranym.
Uzasadnienie
Ustawa o świadczeniu wspierającym wprowadziła świadczenia konkurencyjne, a przepis art. 63 ust. 11 jednoznacznie definiuje świadczenie pielęgnacyjne jako nienależnie pobrane w sytuacji jednoczesnego pobierania świadczenia wspierającego przez osobę podopieczną.
Czy od nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, wypłaconego w okresie jednoczesnego pobierania świadczenia wspierającego przez osobę podopieczną, można naliczać odsetki ustawowe za opóźnienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego wypłaconego w okresie jednoczesnego pobierania świadczenia wspierającego przez osobę podopieczną, nie można naliczać odsetek ustawowych za opóźnienie.
Uzasadnienie
Art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec ustawy o świadczeniach rodzinnych i wprowadza zwrot świadczenia nienależnie pobranego bez odsetek. Brak jest przepisu prawa, który dawałby organom kompetencję do orzekania o obowiązku uiszczenia odsetek w tej konkretnej sytuacji.
Przepisy (33)
Główne
u.ś.w. art. 63 § 11
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne uważa się świadczenie wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające.
Pomocnicze
u.ś.w. art. 63 § 6
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego.
u.ś.w. art. 30 § 2b
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie (dotyczy świadczeń z ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście ustawy o świadczeniu wspierającym).
u.ś.w. art. 26 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, jeżeli wniosek o świadczenie wspierające zostanie złożony w ciągu 3 miesięcy od tej decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § 2b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.w. art. 63 § 16
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.r.z.s.z.o.n. art. 6b3 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.r.z.s.z.o.n. art. 4b § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.ś.w. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.w. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.w. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.w. art. 65 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.w. art. 65 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.w. art. 65 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.w. art. 9 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.w. art. 9 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.w. art. 9 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.w. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.w. art. 13 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.w. art. 63 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.w. art. 63 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.w. art. 63 § 9
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.r. art. 30 § 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie lub zmniejszenie prawa do świadczeń, jeżeli osoba pobierająca była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
u.ś.r. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.w. art. 11
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw prawnych do naliczania odsetek ustawowych od nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji jednoczesnego pobierania świadczenia wspierającego.
Odrzucone argumenty
Świadczenie pielęgnacyjne pobierane w okresie, gdy osoba wymagająca opieki otrzymywała świadczenie wspierające, jest nienależnie pobrane i podlega zwrotowi wraz z odsetkami.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie wspierające oraz świadczenie pielęgnacyjne są świadczeniami konkurencyjnymi • za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne (...) uważa się świadczenie (...) wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające • element obiektywny w postaci pobrania przez opiekuna świadczenia pielęgnacyjnego w tym samym okresie, za który jego podopieczny otrzymał świadczenie wspierające, z kolei element subiektywny (...) pozostaje zasadniczo bez znaczenia • art. 63 ust. 11 u.ś.w. jest przepisem szczególnym i niezależnym od regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych (...) co oznacza, że poza przesłanką jednoczesnego pobierania dwóch świadczeń (...) nie wymaga spełnienia innych warunków dla uznania, że świadczenie pielęgnacyjne zostało nienależnie pobrane • Art. 63 ust. 11 u.ś.w. jako przepis szczególny do ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadza dodatkową kategorię nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegających zwrotowi jednak w tym przypadku wyjątkowo bez odsetek.
Skład orzekający
Barbara Romanczuk
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Bartłomiejczuk
członek
Elżbieta Trykoszko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia wspierającego i świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności kwestii nienależnie pobranych świadczeń oraz naliczania odsetek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia wspierającego. Interpretacja odsetek może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej i aktualnej kwestii kolizji świadczeń socjalnych, która ma bezpośredni wpływ na sytuację wielu rodzin opiekujących się osobami niepełnosprawnymi. Wyrok wyjaśnia istotne wątpliwości prawne.
“Świadczenie pielęgnacyjne i wspierające: kiedy zwrot jest obowiązkowy, a kiedy odsetki nie należą się?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.