II SA/BK 131/23

II SA/Bk 131/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Trykoszko
Marta Joanna Czubkowska
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Skarżony organ
Lekarz Weterynarii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w B. z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2022 r. nr [...] Podlaski Wojewódzki Lekarz Weterynarii (dalej: PWLW lub organ drugiej instancji) uchylił decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Łomży (dalej: PLW lub organ pierwszej instancji) z [...] sierpnia 2022 r. nr [...] i wymierzył A. M. dwie kary pieniężne za wprowadzenie na rynek zwierzęcia gospodarskiego, któremu podano produkty lecznicze – przed upływem okresu karencji.
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W wyniku zatrzymania w nocy z [...] na [...] czerwca 2022 r. na terenie powiatu żyrardowskiego transportu krów niezdolnych do transportu, pochodzących z terenu powiatu kolneńskiego, łomżyńskiego i wysokomazowieckiego, wśród których było zwierzę o numerze kolczyka [...] z gospodarstwa rolnego A. M. – lekarz weterynarii dokonujący oceny stanu krów na miejscu zlecił ich uśmiercenie. Natomiast Podlaski Wojewódzki Lekarz Weterynarii, po otrzymaniu informacji o powyższym zdarzeniu, zlecił organowi pierwszej instancji kontrolę w gospodarstwach pochodzenia zwierząt (pismo z [...] czerwca 2022 r.).
Kontrolę u A. M. prowadzącej hodowlę bydła w miejscowości [...] Ś. przeprowadzono [...] czerwca 2022 r. Sporządzono m.in. protokół kontroli [...] nr [...]. Wynika z niego, że zwierzę o numerze kolczyka [...] sprzedano [...] czerwca 2022 r. do skupu żywca w Mszczonowie. Załączono do akt paszport zwierzęcia i dokument - "Informacje dotyczące łańcucha żywnościowego zwierząt kierowanych do uboju". Z uwagi na to, że w łańcuchu żywnościowym zwierząt brak było informacji o leczeniu zwierzęcia, stosowanych produktach leczniczych i obowiązującym okresie karencji dla mleka – A. M. złożyła [...] czerwca 2022 r oświadczenie, zgodnie z którym zwierzęciu nie były podawane żadne produkty lecznicze, które mogłyby spowodować, że mleko i mięso pozyskane z tego zwierzęcia lub od tego zwierzęcia będą niezdatne do spożycia przez ludzi. Jak ustalono, krowa o numerze kolczyka [...] w dniu sprzedaży ważyła 680 kilogramów, którą to wagę zaczerpnięto z "Karty leczenia zwierząt gospodarskich oraz zwierząt, z których pozyskane tkanki lub produkty są przeznaczone do spożycia przez ludzi/Ewidencja leczenia" o numerze [...] z [...] kwietnia 2022 r. sporządzona przez lekarza weterynarii, który tego dnia zaordynował ww. zwierzęciu preparaty lecznicze. W trakcie tej samej kontroli interwencyjnej [...] czerwca 2022 r. sprawdzono ewidencję leczenia zwierząt znajdujących się w gospodarstwie A. M. (na podstawie ww. "Kart leczenia zwierząt gospodarskich ... "), a jej zestawienie z listami zdarzeń systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt ARiMR wykazało sprzedaż przez dwóch krów, którym podawano produkt leczniczy weterynaryjny i nie upłynął okres karencji określony przez producenta dla tego produktu. Ustalono, że dotyczy to: krowy o numerze identyfikacyjnym [...] (której podano preparat leczniczy o nazwie "Rimadyl Cattle", opakowanie - butelka aa 100 ml, nr serii [...], co zostało potwierdzone wpisem w karcie leczenia nr [...] z [...] sierpnia 2021 r. Substancją czynną ww. leku jest Karprofen aa 50 mg w 1 ml (w postaci roztworu do wstrzykiwań); krowy o numerze identyfikacyjnym [...], której podano preparat leczniczy o nazwie "Cepravin Dry Cow", opakowanie - tubostrzykawka aa 3 g, nr serii [...], co zostało potwierdzone wpisem w karcie leczenia nr [...] z [...] kwietnia 2022 r. Substancją czynną ww. leku jest Cefalonium dwuwodzian (w postaci zawiesiny dowymieniowej). Konsekwencją kontroli było sformułowanie zaleceń pokontrolnych, których wykonanie A. M. potwierdziła oświadczeniem z [...] czerwca 2022 r. (odnośnie wykonania uszczelnienia drzwi magazynu pasz, wyposażenia szafki na leki w zamek zamykany na klucz, wykonania zaleceń higieniczno-sanitarnych).
W dniu [...] czerwca 2022 r. pracownicy organu pierwszej instancji przeprowadzili kontrolę sprawdzającą, co potwierdzili protokołem.
Zawiadomieniem z [...] lipca 2022 r. PLW wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia przez A. M. na rynek [...] sierpnia 2021 r. jednej sztuki bydła o numerze identyfikacyjnym [...] oraz [...] czerwca 2022 r. jednej sztuki bydła o numerze identyfikacyjnym [...] – obydwu przed upływem okresu karencji dla zastosowanych weterynaryjnych produktów leczniczych.
W dniu [...] lipca 2022 r. A. M. złożyła oświadczenie. Wskazała, że: (-) zwierzęciu sprzedanemu [...] sierpnia 2021 r. nie były podawane produkty lecznicze, które mogłyby spowodować, że mleko i mięso pozyskane z tego zwierzęcia lub od tego zwierzęcia będzie niezdatne do spożycia przez ludzi; wpis do karty leczenia z [...] sierpnia 2022 r. o podaniu zwierzęciu leków nastąpił omyłkowo; w dniu sprzedaży zwierzę ważyło 592,8 kilogramów, które to dane wynikają z potwierdzenia zgłoszenia uboju bydła w rzeźni; (-) zwierzę sprzedane [...] czerwca 2022 r. wycieliło się [...] czerwca 2022 r. rodząc martwe cielę; z uwagi na stan zwierzęcia zdecydowała się je sprzedać, a przy tej czynności kierowała się treścią karty leczenia z [...] kwietnia 2022 r., w której znajdowała się informacja o podanych lekach i okresach karencji; nie była świadoma, że okres karencji na mleko wynosi 4 dni po porodzie i nie powinna krowy przed tym okresem sprzedawać.
Decyzją z [...] sierpnia 2022 r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2021 r. poz. 306 ze zm.), art. 27 w związku z art. 26 ust. 1 pkt. 22 ustawy z dnia 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1753 ze zm.), §1 pkt 42 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. poz.1182 ze zm.), wymierzył A. M. jako właścicielce zwierząt kary pieniężne w kwotach: 1) 5100 zł odnośnie sztuki bydła o numerze [...] i 2) 6000 zł – obydwie kary za wprowadzanie na rynek produktów pochodzenia zwierzęcego będących zwierzętami, którym podawano produkty lecznicze, jeżeli zwierzęta te wprowadzono na rynek przed upływem okresu karencji określonego dla danego produktu leczniczego.
Zdaniem organu, karta leczenia zwierząt gospodarskich z [...] sierpnia 2021 r. jest jednoznacznym dowodem wskazującym na to, że sztuka bydła o nr identyfikacyjnym [...] była leczona preparatami leczniczymi i przed sprzedażą [...] sierpnia 2022 r. nie zachowano okresu karencji dla tkanek jadalnych przewidzianego dla leku "Rimadyl Cattle". Drugie zwierzę, o nr [...], również poddano zabiegom leczniczym. Zgodnie z ewidencją leczenia zwierząt gospodarskich nr [...], ww. sztuka została zasuszona [...] kwietnia 2022 r. produktem leczniczym o nazwie "Cepravin Dry Cow", którego okres karencji wynosi na tkanki jadalne - 21 dni od podania leku, na mleko - przy podaniu preparatu co najmniej na 51 dni przed porodem - 96 godzin (4 dni) po porodzie, jeśli poród nastąpi wcześniej - 55 dni od daty podania leku. Skoro krowa wycieliła się [...] czerwca 2022 r., to strona dokonując jej sprzedaży [...] czerwca 2022 r. uczyniła to przed okresem karencji określonym dla leku "Cepravin Dry Cow". W ten sposób, zdaniem PLW, strona naruszyła zakaz wprowadzania na rynek produktów pochodzenia zwierzęcego: "będących zwierzętami, którym podawano produkty lecznicze, jeżeli zwierzęta te są wprowadzane na rynek przed upływem okresu karencji określonego dla danego produktu leczniczego" określony w art. 16 ust. 2a pkt. 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego. Podlega więc karze określonej w art. 26 ust. 1 pkt 22 tej ustawy, której wysokość zależy od wagi produktu wprowadzonego na rynek, w tym jeśli ilość tych produktów wynosi powyżej 500 kg do 1000 kg – kara wynosi 5 000 zł do 15 000 zł.
Organ pierwszej instancji ustalając wysokość kary wziął pod uwagę m.in. wagę i okoliczność naruszenia prawa, stopień spowodowanego zagrożenia. Jako okoliczność łagodzącą przyjął fakt, że jest to pierwszy ujawniony przypadek niespełnienia przez stronę wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa i pierwsza kara administracyjna za tego typu przewinienie. Zdaniem organu, działanie strony stanowi poważne ryzyko zagrożenia dla bezpieczeństwa żywności przeznaczonej do spożycia przez ludzi, tym samym dla zdrowia konsumentów.
Odwołanie złożyła A. M. Nie zgodziła się z uzasadnieniem decyzji. Wyjaśniła, że w trakcie kontroli [...] czerwca 2022 r. wskazała, że paszport krowy o nr kolczyka [...] został omyłkowo podany lekarzowi weterynarii razem z paszportami faktycznie leczonych sztuk. Odnośnie krowy o nr kolczyka [...], to – jak wyjaśniła - zgodnie z zapisami w karcie leczenia nr [...] z [...] kwietnia 2022 r. - okres karencji na tkanki jadalne upływał [...] maja 2022 r. a na mleko [...] maja 2022 r. Zakwestionowała ustaloną wagę zwierzęcia wskazując, że została ona przyjęta na podstawie wartości podanej w karcie leczenia [...], a lekarze weterynarii podczas wizyt w gospodarstwie nie dysponują wagami, więc waga podawana jest orientacyjnie. Nadto, w momencie wypisywania karty, krowa przeszła w okres zasuszenia w wyniku którego masa zwierzęcia spada.
Organ drugiej instancji zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 K.p.a. W jego trakcie: przesłuchano w charakterze świadka lekarza weterynarii, który przeprowadzał czynności w gospodarstwie strony [...] sierpnia 2021 r. oraz przesłuchano A. M. na okoliczność zdjęcia (k. 57 akt adm.) wykonanego z komputera znajdującego się w jej gospodarstwie, na którym widoczna jest informacja o zasuszeniu krowy o nr kolczyka [...] mające miejsce [...] maja 2022 r. Strona wyjaśniła, że: stado jej krów mlecznych znajduje się pod oceną federacji hodowców bydła i producentów mleka; w gospodarstwie znajduje się komputer z zainstalowanym programem federacji hodowców bydła i producentów mleka; wszystkie dane dotyczące czynności dokonywanych na krowach wpisuje do programu jej syn bądź zootechnik z federacji, jeśli jej syn zapomni; dostęp do bazy danych posiada strona oraz administrator obsługujący program komputerowy.
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2022 r. nr [...] Podlaski Wojewódzki Lekarz Weterynarii uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekł co do istoty w ten sposób, że wymierzył A. M. jako właścicielce zwierząt kary pieniężne w wysokości:
1) 5100 zł – odnośnie sztuki bydła o numerze [...];
2) 6 000zł – donośnie sztuki bydła o numerze [...],
za wprowadzenie na rynek produktów pochodzenia zwierzęcego, będących zwierzętami, którym podawano produkty lecznicze, jeżeli zwierzęta te wprowadzono na rynek przed upływem karencji określonego dla danego produktu leczniczego.
Głównym powodem uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej jest wskazanie nieistniejącej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. PWLW wyjaśnił, że prawidłowe jest zastosowanie art. 26 ust. 1 pkt 22 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego, to jednak ustalenie wysokości kary pieniężnej na podstawie § 1 pkt 42 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego - było oczywiście nieprawidłowe. W dniu 22 sierpnia 2022 r. przepisy o wysokości kar pieniężnych zyskały bowiem rangę ustawową (na skutek ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 1570 ze zm.), a tym samym odpadła podstawa prawna upoważaniająca Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wydania w tym zakresie rozporządzenia. Rozporządzenie, na którym organ pierwszej instancji oparł decyzję, przestało obowiązywać, zatem brak było możliwości ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej na jego podstawie.
Zdaniem też organu odwoławczego, organ pierwszej instancji naruszył przepisy o postępowaniu wyjaśniającym art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy. Jednak uchybienia te nie rodziły konsekwencji w postaci konieczności wydania decyzji kasatoryjnej, gdyż zakres postępowania dowodowego mógł zostać uzupełniony na etapie postępowania odwoławczego.
Organ drugiej instancji stwierdził, że w części dotyczącej krowy o nr kolczyka [...], produkt leczniczy weterynaryjny "Cepravin Dry Cow" został zastosowany do zasuszenia [...] maja 2022 r. – na co wskazuje wpis do programu komputerowego użytkowanego przez stronę. Co prawda wizyta lekarsko-weterynaryjna, w trakcie której ww. produkt został pozostawiony w gospodarstwie, odbyła się [...] kwietnia 2022 r. i od tego dnia – jak strona twierdzi - liczyła okres karencji na produkty lecznicze weterynaryjne, jednak zdaniem organu odwoławczego należy przyjąć początek okresu karencji od [...] maja 2022 r., tj. od daty ujawnienia zasuszenia zwierzęcia w programie komputerowym, do którego dostęp ma skarżąca, jej rodzina oraz administrator programu. Z uwagi zaś na to, że wizytę lekarsko-weterynaryjną i fakt podania przez stronę samodzielnie produktu leczniczego weterynaryjnego ([...] maja 2022 r.) dzieli 16 dni, okres karencji przesunął się w czasie i strona nie mogła liczyć tego okresu od dnia wizyty lekarsko-weterynaryjnej, a powinna liczyć go od dnia podania leku, a w zasadzie zakończenia jego podawania. Skoro zaś po raz ostatni lek zastosowano [...] maja 2022 r., to okres karencji mijał [...] lipca 2022 r. Wprowadzenie ww. zwierzęcia do obrotu [...] czerwca 2022 r. stanowiło zatem działanie prawnie niedozwolone.
Odnośnie zwierzęcia o nr kolczyka [...] organ odwoławczy przyjął – na podstawie zeznań lekarza weterynarii odebranych w postępowaniu odwoławczym – że podanie produktu leczniczego miało miejsce [...] sierpnia 2021 r., zatem sprzedaż zwierzęcia mogła mieć miejsce najwcześniej po [...] września 2021 r. Skoro nastąpiła [...] sierpnia 2021 r. – miało miejsce naruszenie okresu karencji.
W ocenie organu drugiej instancji, Powiatowy Lekarz Weterynarii dokonał prawidłowej interpretacji art. 16 ust. 2a pkt 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego. Bezsprzecznie bowiem wprowadzono na rynek produkty pochodzenia zwierzęcego będące zwierzęciem, któremu podano produkt leczniczy-weterynaryjny, jeżeli te zwierzę wprowadzono na rynek przed upływem okresu karencji określonego dla danego produktu leczniczego. Organ odwoławczy rozważył również przesłanki wysokości kary administracyjnej, w tym wywiódł, że zakaz wprowadzenia do obrotu zwierzęcia przed upływem okresu karencji ma charakter prewencyjny – zapobieżenie spożywaniu niebezpiecznego środka spożywczego przez konsumenta końcowego.
Skargę do sądu administracyjnego wniosła A. M. kwestionując wydaną decyzję w części, tj. w zakresie wymierzenia kary pieniężnej w kwocie 6000 zł (pkt 2 decyzji odwoławczej). Zarzuciła naruszenie:
1) art. 26 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że skarżąca wprowadziła do obrotu zwierzę o numerze kolczyka [...] przed upływem dłuższego okresu karencji dla produktu leczniczego weterynaryjnego "Cepravin Dry Cow" (karencja na mleko), podczas gdy ze zwierzęcia nie pozyskiwano mleka, krowa została sprzedana z przeznaczeniem do spożycia, zatem w istocie znaczenie ma krótszy okres karencji z ulotki produktu leczniczego - 21 dni dla tkanek jadalnych, a tym samym przyjęcie przez organ rozróżnienia okresów karencji zawartych w ulotce produktu "Cepravin Dry Cow" de facto nie ma znaczenia;
2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez wydanie rozstrzygnięcia bez dokładnego wyjaśnienia daty podania krowie o nr kolczyka [...] produktu leczniczego weterynaryjnego "Cepravin Dry Cow" pozostawionego przez lekarza weterynarii podczas wizyty [...] kwietnia 2022 r.;
3) przyjęcie, że datą podania krowie o ww. numerze kolczyka produktu leczniczego weterynaryjnego "Cepravin Dry Cow" był dzień [...] maja 2022 r. oraz że ta data zasuszenia wynikająca z programu komputerowego z gospodarstwa skarżącej – jest datą podania ww. produktu leczniczego weterynaryjnego;
4) przyjęcie, że wpis w programie komputerowym zdarzenia zasuszenia krowy o numerze kolczyka [...] jest datą pewną podania ww. produktu leczniczego weterynaryjnego, podczas gdy adnotacja ta nie stanowi wiążącego rejestru podawania produktów leczniczych i stanowi wyłącznie orientacyjną notatkę z podstawowej informacji o stadzie;
5) przyjęcie, że wprowadzenie do obrotu [...] czerwca 2022 r. krowy o nr kolczyka [...] stanowiło działanie niedozwolone ze względu na okres karencji, podczas gdy ustalenie błędnej daty podania produktu leczniczego weterynaryjnego doprowadziło do nieprawidłowego wyliczenia okresu karencji;
6) przyjęcie, że krowa o nr kolczyka [...] w dniu sprzedaży do skupu ważyła 680 kg i w oparciu o tę wagę ustalenie kary pieniężnej, podczas gdy waga ta wynika z karty leczenia z [...] kwietnia 2022 r. i została określona orientacyjnie (ani lekarz, ani skarżąca w gospodarstwie nie posiada wagi), a nadto waga ta pochodzi z okresu sprzed zasuszenia, który powoduje duży spadek wagi u zwierzęcia i nie sposób określić ilości produktu wprowadzonego na rynek, a tym samym kary pieniężnej.
Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy dokonał nieprawidłowego uproszczenia okresu karencji, tj. jako jednego okresu dłuższego (wbrew definicji zawartej w art. 2 pkt 19 ustawy Prawo farmaceutyczne, w której rozróżnia się okres karencji na tkanki jadalne i na mleko), co zdeterminowało obliczenie okresu karencji. Przyjął bowiem, że produkt leczniczy weterynaryjny podano [...] maja 2022 r., (co skarżąca kwestionuje) i tego dnia rozpoczął się (dłuższy) okres karencji, który upłynął [...] lipca 2022 r. Gdyby organ przyjął prawidłowy 21-dniowy okres karencji, to nawet przy ustaleniu, że produkt podano po raz ostatni [...] maja 2022 r., wówczas okres karencji upłynąłby [...] czerwca 2022r., czyli sześć dni przed wprowadzeniem zwierzęcia na rynek. Skarżąca wskazuje ponadto, że data [...] maja 2022 r. jest datą orientacyjną, nie jest jednoznaczna z podaniem produktu leczniczego. Skarżąca twierdzi, że podanie miało miejsce tuż po wykupieniu produktu, czyli [...] kwietnia 2022 r. Adekwatnym bowiem, jak wskazała, jest podawanie leku na początku okresu zasuszenia, co przeciwdziała potencjalnym czynnikom chorobotwórczym. Kwestionując ustaloną przez organ wagę zwierzęcia wskazała, że okres zasuszenia powoduje utratę wagi, a nadto krowa ocieliła się, co wywołało dodatkową utratę wagi o około 50-60 kg. Nie sposób więc ustalić kategorycznie wagi krowy w dniu sprzedaży.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie, skarżąca błędnie interpretuje art. 16 ust. 2a pkt 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego. W przypadku wprowadzania produktów będących zwierzętami (pkt 2), a nie produktów pozyskanych ze zwierząt (pkt 1), bez znaczenia jest w jaki sposób zwierzę na rynku zostało zagospodarowane. Istotne jest tylko to, że nie mogło być wprowadzone na rynek przed upływem okresu karencji. Organ też wyjaśnił, że waga obu zwierząt będących przedmiotem postępowania została ustalona tą samą metodą, a skarżąca ma wątpliwości co do prawidłowości ustalenia wagi wyłącznie co do jednego zwierzęcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, przy czym z jej treści sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej wynika, że kwestionowany jest wyłącznie punkt 2 decyzji organu odwoławczego w zakresie kary pieniężnej w kwocie 6 000zł.
Zgodnie z art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1753 ze zm.), dalej: u.p.p.z., zakazuje się wprowadzania na rynek produktów pochodzenia zwierzęcego: 1) pozyskanych ze zwierząt lub od zwierząt, którym podawano produkty lecznicze, jeżeli produkty te pozyskano przed upływem okresu karencji określonego dla danego produktu leczniczego; 2) będących zwierzętami, którym podawano produkty lecznicze, jeżeli zwierzęta te są wprowadzane na rynek przed upływem okresu karencji określonego dla danego produktu leczniczego. Stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 22 u.p.p.z., kto wprowadza na rynek produkty pochodzenia zwierzęcego będące zwierzętami, którym podawano produkty lecznicze, jeżeli zwierzęta te wprowadzono na rynek przed upływem okresu karencji określonego dla podanego produktu leczniczego, podlega karze pieniężnej. Wysokość tej kary w przypadku deliktu administracyjnego opisanego w art. 26 ust. 1 pkt 22 u.p.p.z. jest zależna od ilości produktów wprowadzonych na rynek, w tym jeśli ilość ta wynosi do 500 kg – kara pieniężna wynosi od 1000 zł do 5000 zł, jeśli zaś ilość ta jest powyżej 500 kg do 1000 kg – kara pieniężna wynosi powyżej 5000 zł do 15 000 zł (art. 26 ust. 2 pkt 19 u.p.p.z.).
Z kolei przepis art. 27 ust. 2a u.p.p.z. stanowi, że wymierzając karę pieniężną, o której mowa w art. 26, powiatowy lekarz weterynarii bierze pod uwagę: 1) rodzaj, zakres lub stopień stwierdzonych naruszeń; 2) wielkość produkcji w zakładzie, którego dotyczy naruszenie, oraz rodzaj produkowanych w tym zakładzie produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b; 3) stopień spowodowanego zagrożenia dla bezpieczeństwa żywności lub zdrowia publicznego; 4) dotychczasową działalność podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo spożywcze, w tym liczbę wcześniej stwierdzonych naruszeń tego samego rodzaju co naruszenie, w następstwie którego ma być wymierzona kara pieniężna; 5) stopień przyczynienia się podmiotu, na który jest nakładana kara pieniężna, do powstania naruszenia; 6) działania podjęte przez podmiot dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia.
Zdaniem sądu, a wbrew zarzutom skargi, stan faktyczny sprawy został ustalony bez naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym, tj. art. 7, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., a także w postępowaniu odwoławczym bez naruszenia art. 136 K.p.a. Podobnie ocena prawna obydwu organów jest prawidłowa i oparta na właściwym rozumieniu wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 2a u.p.p.z.
Przede wszystkim nie podważyła skutecznie skarżąca ustalenia o konieczności liczenia okresu karencji podanego zwierzęciu o nr kolczyka [...] produktu leczniczego weterynaryjnego o nazwie "Cepravin Dry Cow" od [...] maja 2022 r. a nie od [...] kwietnia 2022 r. Obydwie daty wynikają z materiału dowodowego sprawy, jednak - z uwagi na, jak podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, prewencyjny charakter okresu karencji – kluczowe jest aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo konsumentowi środka spożywczego wyprodukowanego ze zwierzęcia lub od zwierzęcia. Jeśli więc z materiału dowodowego sprawy wynika, że [...] kwietnia 2022 r. doszło do pozostawienia produktu leczniczego w gospodarstwie rolnika celem dalszego podawania tego produktu zwierzęciu przez samego rolnika, a data [...] maja 2022 r. jest wskazana w systemie obsługiwanym przez rolnika jak data zasuszenia (co niewątpliwie ma związek z podaniem produktu), to bez wątpienia tę datę późniejszą, ze względów bezpieczeństwa, prewencji i ostrożności jaka powinna cechować wprowadzanie produktów ze zwierząt lub odzwierzęcych do obrotu – należy przyjąć jako ostatni moment podania produktu. Skarżąca przy tym nie wykazała, że data ta została wprowadzona omyłkowo, przez osobę nieuprawnioną, w sposób naruszający prawo lub w inny sposób podważający znalezienie się tej daty w systemie komputerowym. Nie są skuteczne argumenty skarżącej wskazujące na to, że program komputerowy wykorzystywany przez skarżącą nie stanowi wiążącego rejestru podawania produktów leczniczych. Zgodnie z art. 75 § 1 zdanie pierwsze K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stosownie zaś do treści art. 80 K.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że sposób odnotowywania okoliczności ważnych dla prowadzenia określonej aktywności nie musi być rejestrem oficjalnym dla ułatwienia prowadzenia tej aktywności. Niewątpliwie zaś formalnie nienormowany sposób odnotowywania określonych faktów w gospodarstwie rolnym może być dowodem w postępowaniu administracyjnym. A wobec tego, że skarżąca nie przedstawiła przeciwdowodu na datę [...] maja 2022 r. jako datę zasuszenia zwierzęcia wynikającą z ww. programu komputerowego, nie ma podstaw do podważania tej daty i wyprowadzania wniosków innych niż uczyniły to organy. Nie ubezskutecznia powyższego argumentacja o konieczności podania leku na początku zasuszenia (vide rozważania na s. 6 skargi). Świadczy ona wyłącznie o początku tego podawania, natomiast nie wyklucza, że lek mógł być podany także [...] maja 2022 r., zwłaszcza że wynika to z danych programu komputerowego do którego dostęp ma wyłącznie syn skarżącej i administrator programu, a temu ostatniemu skarżąca nie przypisuje działania nieuprawnionego.
A skoro tak, to zgodnie z ulotką produktu leczniczego weterynaryjnego "Cepravin Dry Cow", wprowadzenie zwierzęcia do obrotu mogło mieć miejsce wyłącznie po upływie okresu karencji liczonego od [...] maja 2022 r. Skoro zaś okres karencji wynosi dla tego produktu leczniczego: na tkanki jadalne - 21 dni od podania leku, na mleko - przy podaniu preparatu co najmniej na 51 dni przed porodem - 96 godzin (4 dni) po porodzie, jeśli poród nastąpi wcześniej - 55 dni od daty podania leku, to mógł się zakończyć najwcześniej [...] lipca 2022 r. Poród bowiem nastąpił krócej niż 51 dni od upływu podania leku (dokładnie 26 dnia od podania leku). Prawidłowo więc dokonał wyliczenia końca okresu karencji Podlaski Wojewódzki Lekarz Weterynarii.
Nieprawidłowo też skarżąca interpretuje pojęcie "okresu karencji" użyte w art. 26 ust. 1 pkt 22 u.p.p.z. – przez pryzmat odwołania się do definicji w ustawie z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 2301 ze zm.), dalej: P.f. Zgodnie z art. 2 pkt 19 P.f., okresem karencji jest okres, jaki musi upłynąć od ostatniego podania zwierzęciu produktu leczniczego weterynaryjnego do uboju tego zwierzęcia, a w przypadku mleka, jaj lub miodu - do momentu rozpoczęcia pozyskiwania tych produktów do celów spożywczych, tak aby tkanki zwierzęcia oraz pozyskane produkty nie zawierały pozostałości w ilości przekraczającej ich Maksymalne Limity Pozostałości. Istotnie, powyższa definicja okresu karencji rozróżnia okres karencji dla produktu ze zwierzęcia i produktu odzwierzęcego, jednak zakaz z art. 26 ust. 1 pkt 22 u.p.p.z. nie odwołuje się do okresu karencji w rozumieniu ustawy P.f., a jedynie wskazuje na "okres karencji dla danego produktu leczniczego", co należy intepretować jako maksymalny okres karencji. Definicja "okresu karencji" w P.f. jest nadto definicją przede wszystkim na użytek tej ustawy. Poza tym, wyłącznie literalne wykładanie i w konsekwencji stosowanie przepisu art. 26 ust. 1 pkt 22 u.p.p.z. jest uzasadnione również względami celowościowymi, w szczególności właśnie prewencją i daleko posuniętą ostrożnością uwzględniającą konsumenta końcowego. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w której doszłoby do wprowadzenia na rynek zwierzęcia po upływie okresu karencji dla tkanek jadalnych a przed upływem okresu karencji dla produktów pochodzących od zwierzęcia, a następnie jeszcze przed upływem drugiego z ww. okresów nabywca pozyskałby produkty pochodzące od zwierzęcia i wykorzystałby je do dalszego przetwarzania. Przed taką sytuacją zdrowie konsumentów końcowych chroni właśnie przepis art. 26 ust. 1 pkt 22 u.p.p.z. wprowadzający jednoznacznie brzmiący zakaz. Dostosowanie się do niego najpełniej urzeczywistnia zasady ostrożności, zapobiegania i ochrony zdrowia konsumentów.
Bez naruszenia prawa organ uzasadnił wymiar kary w wysokości 6000 zł, przy czym nie ma podstaw by podważać ustalenie o wadze zwierzęcia przekraczającej 500 kg i kwalifikującej do wymierzenia kary na podstawie art. 26 ust. 2 pkt 19 lit. "b" u.p.p.z. Nie zasługują w tym względzie na podzielenie twierdzenia skarżącej, bowiem przyjmując je za wiarygodne należałoby ustalić utratę wagi zwierzęcia w okresie około miesiąca (od [...] kwietnia 2022 r. bądź [...] maja 2022 r. do [...] czerwca 2022 r.) na ponad 182 kg, co nie jest wiarygodne. Mając na uwadze wagę wskazaną na dzień [...] kwietnia 2022 r. jako 680 kg, okres zasuszenia oraz poród, w trakcie którego krowa traci około 50-60 kg – (jak wskazała skarżąca na s. 8 skargi) – należałoby przyjąć, że w okresie zasuszenia krowa straciła ponad 120 kg a następnie kolejne 60 kg w wyniku porodu. Oznacza to, że krowa straciłaby w okresie niewiele około miesiąca ponad 26 % masy ciała. Nie sposób przy tym przyjąć wagi z [...] kwietnia 2022 r. jako niewiarygodnej, skoro została wskazana w dokumencie podpisanym przez lekarza weterynarii. Organ odwołał się nadto do wiedzy branżowej wskazując iż waga zwierzęcia tej rasy co sporne osiąga około 650-700 kg, a skarżąca wielkości wpisanej w karcie leczenia skutecznie nie podważyła (nie wskazała, że z dokumentów będących w jej posiadaniu wynika znaczna utrata wagi przez krowę w okresie po [...] kwietnia 2022 r., nie zgłaszała tego faktu lekarzowi, brak jest też wpisów w programie komputerowym). Dlatego ustalenie organów o wadze zwierzęcia w momencie sprzedaży jako przekraczającej 500 kg było ustaleniem, którego w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób podważyć, choć faktycznie przyznać trzeba rację skarżącej, że waga ta nie mogła wynosić dokładnie 680 kg.
W konsekwencji przyjęcie za podstawę ukarania przepisu art. 26 ust. 2 pkt 19 lit. "b" u.p.p.z. znajduje swoje uzasadnienie. Sąd także podkreśla, że w oparciu o ten przepis organ wymierzył karę w jej dolnych granicach jako 6000 zł przy widełkach 5000 – 15 000 zł, a przy tym uzasadnił tę wysokość względami prewencji, co jest argumentem przekonującym. Wyjaśnił również, iż nie znalazł podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na zasadzie art. 189f K.p.a.
Zdaniem sądu, nie doszło również do naruszenia innych przepisów mających w sprawie zastosowanie, w szczególności art. 136 K.p.a. dopuszczającego uzupełnienie postępowania wyjaśniającego na etapie odwoławczym (czynności przeprowadzone przez PWLW miały charakter uzupełniający, doprecyzowujący dotychczasowe ustalenia). Także bez naruszenia prawa organ drugiej instancji zastosował jako podstawę prawną przepisy u.p.p.z. w brzmieniu zmienionym z dniem 11 sierpnia 2022 r. Co prawda art. 17 ustawy zmieniającej (Dz. U. z 2022 r., poz. 1570 ze zm.) wprost wymienia przepisy u.p.p.z., które mają zastosowanie w nowym brzmieniu i nie ma wśród nich przepisu art. 26 ust. 1 u.p.p.z., jednak nie ulega wątpliwości, że w przypadku przeniesienia podstawy prawnej ukarania z rozporządzenia do ustawy – zmienia się jedynie hierarchia aktu prawego wskazywanego w podstawie prawnej decyzji wymierzającej karę, natomiast sama podstawa prawna istniała w momencie nieprawidłowego zachowania (zaniechania) i istnieje nadal. Nie mogło być też mowy o braku podstawy prawnej ukarania w momencie sprzedaży zwierzęcia, która to czynność jest penalizowana w sprawie niniejszej. Rozporządzenie MRRW z 14 czerwca 2017 r. przewidywało wyłącznie wysokość kary za poszczególne naruszenia i znajdowało swoje upoważnienie ustawowe w art. 26 ust. 2 u.p.p.z., natomiast samo zachowanie było określone jako podlegające ukaraniu w art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. "a" tiret trzecie w związku z art. 16 ust. 2a u.p.p.z. w brzmieniu sprzed 11 sierpnia 2022 r.
Sąd nie stwierdza również podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z innych powodów, które powinien wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej: P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną oraz zarzutami i wnioskami skargi. W szczególności nie sformułowano zarzutów odnośnie pkt 1 zaskarżonej decyzji. W tym zakresie więc decyzja stała się ostateczna i prawomocna, zwłaszcza że skargę sformułował profesjonalny pełnomocnik.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.