II SA/SZ 348/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie oddalił skargę Gminy Miasto Szczecin na decyzję o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Gmina Miasto Szczecin wniosła skargę na decyzję Dyrektora RZGW w Szczecinie, która utrzymała w mocy decyzję o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 70.865,00 zł. Kara została nałożona za odprowadzanie wód opadowych z terenu kąpieliska do cieku wodnego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w I kwartale 2024 r. Gmina argumentowała m.in. niezgodność przepisu nakładającego karę z Konstytucją oraz możliwość odstąpienia od ukarania. Sąd uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że odprowadzanie wód bez pozwolenia stanowiło naruszenie prawa, a wysokość kary została obliczona prawidłowo zgodnie z przepisami Prawa wodnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Gminy Miasto Szczecin na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie, utrzymującą w mocy decyzję o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej. Kara w wysokości 70.865,00 zł została nałożona za odprowadzanie wód opadowych z terenu kąpieliska "[...]" w S. do cieku "[...]" w I kwartale 2024 r. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Gmina podnosiła zarzuty dotyczące niezgodności art. 472aa ust. 3 pkt 3 Prawa wodnego z Konstytucją RP, argumentując, że przepis ten nakłada karę w sztywno określonej wysokości, bez uwzględnienia okoliczności czynu i winy, co narusza zasadę proporcjonalności. Kwestionowano również brak zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego pozwalających na odstąpienie od ukarania lub zastosowanie pouczenia. Sąd uznał, że odprowadzanie wód opadowych bez wymaganego pozwolenia stanowiło naruszenie przepisów Prawa wodnego. Podkreślono, że odpowiedzialność za korzystanie z usług wodnych bez odpowiedniej zgody jest zobiektywizowana, a przyczyna braku pozwolenia nie ma znaczenia dla jej wystąpienia. Sąd nie dopatrzył się niezgodności przepisu z Konstytucją, wskazując, że ustawodawca ma prawo stosować różne modele wymiaru sankcji administracyjnych, a wysokość kary jest powiązana z opłatą zmienną, która zależy od ilości odprowadzonych wód. Stwierdzono również, że Gmina nie spełniła przesłanek do odstąpienia od ukarania, w tym nie zaprzestała naruszania prawa przed wydaniem decyzji. Sąd podkreślił wagę ochrony środowiska wodnego i konieczność uzyskiwania pozwoleń wodnoprawnych, zwłaszcza w kontekście zmian klimatycznych i zanieczyszczenia wód opadowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie jest niezgodny z Konstytucją. Ustawodawca ma prawo stosować różne modele wymiaru sankcji administracyjnych, a wysokość kary powiązana z opłatą zmienną jest uzasadniona potrzebą zapewnienia funkcji restytucyjnej i kompensacyjnej kary.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawodawca może stosować różne modele wymiaru kar administracyjnych. Wysokość kary pieniężnej stanowi 500% opłaty zmiennej, która z kolei zależy od ilości odprowadzonych wód i stawek opłat. W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano, że taka konstrukcja kary ma na celu zapewnienie jej funkcji restytucyjnej i kompensacyjnej, a niejednokrotnie poprzednie regulacje nie pozwalały na jej realizację. Sąd podkreślił, że wysokość kar w podobnych sprawach była różna, co świadczy o braku oczywistej nieadekwatności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (28)
Główne
P.w. art. 472aa § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisom korzysta z wód bez odpowiedniej zgody wodnoprawnej.
P.w. art. 472aa § 3 pkt 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wysokość administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych ujętych w systemy kanalizacji deszczowej do wód stanowi 500% opłaty zmiennej za odprowadzanie tych wód.
P.w. art. 389 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wymagane jest pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w systemy kanalizacji deszczowej.
P.w. art. 35 § 3 pkt 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w systemy kanalizacji deszczowej stanowi usługę wodną.
P.w. art. 389 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w systemy kanalizacji deszczowej stanowi usługę wodną, na którą wymagane jest pozwolenie wodnoprawne.
P.w. art. 394 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
P.w. art. 425 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pomocnicze
k.p.a. art. 189f § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka obligatoryjnego odstąpienia od ukarania, gdy stopień naruszenia prawa jest znikomy.
k.p.a. art. 189f § 2 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość fakultatywnego odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.w. art. 272 § 17
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
P.w. art. 273 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
P.w. art. 280 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
P.w. art. 281
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 98 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.w. art. 409
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
P.w. art. 272 § 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Podstawa ustalenia wysokości opłaty zmiennej.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. art. 8
Określa jednostkowe stawki opłat za usługi wodne.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 10 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 175 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odprowadzanie wód opadowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego stanowi naruszenie prawa. Odpowiedzialność za korzystanie z usług wodnych bez zgody jest zobiektywizowana. Przepis art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. jest zgodny z Konstytucją RP. Nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a.
Odrzucone argumenty
Niezgodność art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. z Konstytucją RP. Możliwość odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 107 k.p.a.). Waga naruszenia jest znikoma. Gmina zaprzestała naruszania prawa poprzez rozpoczęcie procedury uzyskania pozwolenia.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność administracyjna za korzystanie z usług wodnych bez odpowiedniej zgody wodnoprawnej jest zobiektywizowana, niezależna od winy sprawcy. Dla jej wystąpienia nieistotna jest przyczyna braku pozwolenia wodnoprawnego, ani też okoliczności tego nieuprawnionego korzystania. Wysokość opłaty podwyższonej stanowiąca pięciokrotną wysokość opłaty zmiennej, niejednokrotnie nie pozwala spełnić restytucyjnej i kompensacyjnej funkcji kary pieniężnej, mimo że jest to jej zadanie.
Skład orzekający
Joanna Świerzko-Bukowska
sprawozdawca
Marzena Iwankiewicz
członek
Wiesław Drabik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących kar za odprowadzanie wód opadowych bez pozwolenia, zasady odpowiedzialności administracyjnej, możliwość odstąpienia od ukarania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odprowadzania wód opadowych przez gminę. Kwestia konstytucyjności przepisów dotyczących kar administracyjnych jest przedmiotem szerszej dyskusji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i odpowiedzialności prawnej jednostek samorządu terytorialnego. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów Prawa wodnego i Kodeksu postępowania administracyjnego w kontekście kar administracyjnych.
“Gmina ukarana za odprowadzanie deszczówki bez pozwolenia – sąd potwierdza odpowiedzialność.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 348/25 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-09-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-05-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/ Marzena Iwankiewicz Wiesław Drabik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1087 art. 472aa ust 1 pkt 2, , art. 280 pkt 1 i art. 281 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 189f par 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto Szczecin na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 8 kwietnia 2025 r. nr S.RUT.477.1.6.2025.MW w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor RZGW w Szczecinie", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) w związku z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm., dalej: "P.w"), po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasto [...] (dalej: "strona", "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor Zarządu Zlewni", "organ I instancji") z dnia 24 stycznia 2025 r., znak: SS.ZUT.477.1.15.2024.LK wymierzającą Gminie Miasto [...] administracyjną karę pieniężną w wysokości 70.865,00 zł za odprowadzanie z terenu kąpieliska "[...]" w S. do cieku [...] wód opadowych ujętych w zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast w okresie I kwartału 2024 r. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Jak wynika z uzasadnienia decyzji oraz akt administracyjnych w dniu 17 lipca 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni, na podstawie art. 272 ust. 17 P.w. ustalił w formie informacji Gminie Miasto [...] za I kwartał 2024 r. opłatę zmienną w wysokości 14.173,00 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu kąpieliska "[...]" w S. do cieku [...]. Wysokość opłaty zmiennej została ustalona w oparciu o dane wykazane przez Gminę Miasto [...] w przesłanym "Oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast (art. 552 ust. 2g i 2ha P.w.). Gmina Miasto [...] nie kwestionowała zasadności, czy też wysokości ustalonej opłaty zmiennej w trybie reklamacyjnym określonym w art. 273 ust. 1 P.w. i dokonała terminowej wpłaty opłaty zmiennej w ustalonej wysokości na podany w informacji rachunek. Wobec ustalenia, że odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu kąpieliska "[...]" w S. do cieku [...] w I kwartale 2024 r. odbywało się bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego Dyrektor Zarządu Zlewni, pismem z dnia 22 listopada 2024 r., zawiadomił Gminę Miasto [...] o wszczęciu z urzędu postępowania w tej sprawie oraz wezwał do złożenia wyjaśnień w powyższym zakresie. Gmina Miasto [...] wyjaśniła, że Wydział Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta S. nie był w posiadaniu decyzji znak: SR.6341.20.2012.BW udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na rzeczoną usługę wodną, stąd nie miał wiedzy o kończącym się terminie ważności tego pozwolenia. Wskazała, że posiada decyzję znak: SR.6341.72.1.20212.BW i to na jej podstawie wnosi opłaty za usługi wodne do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Jednocześnie Gmina zawiadomiła, iż nie posiada wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych do cieku [...]. Jako powód braku nowego pozwolenia wodnoprawnego podała, iż od dnia wydania nieaktualnego już pozwolenia wodnoprawnego minęło sporo czasu, w trakcie którego nastąpiły liczne zmiany kadrowe i organizacyjne, w tym gdzie również strona postępowania był Zakład wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. oraz że w tym okresie pozyskała kilkadziesiąt pozwoleń wodnoprawnych na odprowadzanie wód. Wskazała, że sukcesywnie pracuje nad uregulowaniem stanu formalnoprawnego wylotów wód w mieście oraz że jest w trakcie wyłaniania wykonawcy na opracowanie operatu i zadeklarowała uzyskanie decyzji wodnoprawnej w omawianym zakresie w terminie do końca III kwartału 2025 r. Decyzją z dnia 24 stycznia 2025 r., znak: SS.ZUT.477.1.15.2024.LK, Dyrektor Zarządu Zlewni wymierzył Gminie Miasto [...] administracyjną karę pieniężną w wysokości 70.865,00 zł za odprowadzanie z terenu kąpieliska "[...]" w S. do cieku [...] wód opadowych ujętych w zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast w okresie I kwartału 2024 r. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, od której Gmina złożyła odwołanie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w., odprowadzanie wód do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast stanowi usługę wodną, na którą, według art. 389 pkt 1 P.w., wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Zgodnie natomiast z zapisami art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w., administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej. Przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni nakazuje wymierzyć karę podmiotowi, który działał wbrew obowiązującym regulacjom. Odpowiedzialność administracyjna za korzystanie z usług wodnych bez odpowiedniej zgody wodnoprawnej jest zobiektywizowana, niezależna od winy sprawcy. Dla jej wystąpienia nieistotna jest przyczyna braku pozwolenia wodnoprawnego, ani też okoliczności tego nieuprawnionego korzystania. Zatem w każdym przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, polegającego na odprowadzaniu wód opadowych do wód, bez pozwolenia wodnoprawnego, organ - na podstawie przywołanego uregulowania Prawa wodnego - jest zobligowany do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Dyrektor RZGW w Szczecinie stwierdził, że bezsporne jest, iż prowadzone przez Gminę Miasto [...] odprowadzanie wód opadowych z terenu kąpieliska "[...]" w S. do cieku [...] w I kwartale 2024 r. nastąpiło bez wymaganego - wymienionymi wyżej przepisami ustawy Prawo wodne - pozwolenia wodnoprawnego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, iż poprzednio obowiązujące pozwolenie wodnoprawne, udzielone decyzją Starosty [...] z dnia 4 maja 2012 r., znak: SR.6341.20.2012.BW na wprowadzanie ścieków opadowych z terenu przebudowywanego kąpieliska "[...]" zlokalizowanego przy ul. [...] w S., na działce nr [...] obręb [...], do wód cieku [...], było ważne do dnia 30 kwietnia 2022 r. Wprawdzie powyższa decyzja była zmieniana (decyzjami Starosty [...] z dnia 27 listopada 2012, znak: SR.6341.72.2012.BW oraz z dnia 19 grudnia 2012, znak: SR.6314.72.1.2012.BW), jednak żadna ze zmian nie obejmowała zmiany ustalonego (10 letniego) terminu ważności zezwolenia na omawiane odprowadzanie wód opadowych do cieku [...]. Jak ocenił organ odwoławczy, wysokość kary za wskazane naruszenie została obliczona prawidłowo. Zgodnie bowiem z art. 472 aa ust. 3 P.w. wysokość administracyjnej kary pieniężnej (...), wynosi od 5.000 zł do 1.000.000 zł, z wyjątkiem odprowadzania wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500% opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód (art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w.). Wskazana regulacja ściśle - bez pozostawienia organowi luzu decyzyjnego - określa sposób obliczenia kary, wobec czego na jej wymiar nie mogą mieć wpływu inne okoliczności niż wymienione w tym przepisie. Zdaniem Dyrektora RZGW w Szczecinie, słusznie zatem Dyrektor Zarządu Zlewni w rozpatrywanym przypadku wyliczył wysokość kary jako wielkość równą 500% opłaty zmiennej (wynoszącej [...] zł), która ustalona została Stronie w informacji z dnia 17 lipca 2024 r. W zakresie zarzutu Gminy co do niekonstytucyjności powyższej regulacji organ odwoławczy wyjaśnił, że nie posiada kompetencji do oceny konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa te bowiem należą do Trybunału Konstytucyjnego. Aktualnie brak jest orzeczenia, zgodnie z którym przepis zawarty w art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. zostałby uznany przez ww. organ za niezgodny z Konstytucją, zatem organy administracyjne zobligowane są do jego respektowania i określania wysokości administracyjnej kary pieniężnej z uwzględnieniem tejże podstawy prawnej. Organ rozważył także, czy zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary. Wyjaśniono w tym zakresie, że ustawa Prawo wodne nie reguluje kryteriów odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, wobec czego w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy zawarte w dziale IVa k.p.a. Odnośnie obligatoryjnej przesłanki odstąpienia od ukarania zawartej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wyjaśniono, że w rozpoznawanej sprawie stopień naruszenia prawa należy uznać za większy niż znikomy ze względu na jego długotrwałość oraz przede wszystkim z uwagi na to, iż brak pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych do wód cieku [...] powoduje stan braku warunków prowadzenia tej działalności, a tym samym obciążanie środowiska w sposób niekontrolowany, zarówno pod kątem jakościowym, jak i ilościowym. Wskazano, że wody opadowe ulegają zanieczyszczeniu już w trakcie opadu w wyniku kontaktu z powietrzem atmosferycznym, wychwytując z niego pyły, produkty niespalonego paliwa, substancje stałe i gazowe oraz inne. W następstwie opadu powstaje zaś spływ powierzchniowy, który ulega dalszemu zanieczyszczeniu. Wody opadowe odprowadzane z powierzchni uszczelnionych na terenach zurbanizowanych mogą być nośnikiem szeregu zanieczyszczeń niebezpiecznych dla środowiska, w tym dla wód powierzchniowych, do których są odprowadzane. W wodach opadowych odprowadzanych z powierzchni uszczelnionych, oprócz zawiesin (cząstek stałych) oraz substancji ropopochodnych, znajdują się również m.in. WWA (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne), metale ciężkie czy mikroplastik. Wobec powyższego odprowadzanie wód opadowych do wód powinno następować w warunkach szczegółowych uregulowań i kontroli, przy zastosowaniu odpowiednich środków technicznych ograniczających ilość zanieczyszczeń, czemu właśnie służyć mają warunki i zobowiązania nakładane na korzystających z usług wodnych w pozwoleniach wodnoprawnych. Uwidocznienia wymaga fakt, iż to dopiero na etapie prowadzonego postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego zaakceptowany zostanie (bądź też nie) dobór zaproponowanego we wniosku rozwiązania technicznego do odprowadzania i podczyszczania wód opadowych, który zależny jest od rodzaju odbiornika oraz stopnia jego wrażliwości i warunków przestrzennych zlewni. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że w dobie nasilających się zdarzeń ekstremalnych, wiele z zobowiązań nałożonych na korzystających z usług wodnych w wydanych przed laty pozwoleniach wodnoprawnych przestaje być realnych do dotrzymania (także w zakresie ilości odprowadzanych wód) i wymagać może zastosowania innych lub dodatkowych środków technicznych. Zdaniem organu odwoławczego nie jest prawidłowe stanowisko Gminy Miasto [...], iż uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter jedynie formalny, co czyni wagę popełnionego naruszenia znikomą. Bowiem to dopiero uzyskane przez korzystającego z usługi wodnej pozwolenie wodnoprawne reguluje zarówno samą możliwość odprowadzania wód opadowych do wód, jak i szczegółowe zastosowanie odpowiedniego rodzaju urządzeń do tego służących (w tym urządzeń podczyszczających wody opadowe), sposób użytkowania tych urządzeń oraz wskazuje pełen zakres obowiązków, jakie musi realizować podmiot korzystający z danej usługi wodnej. Bez znaczenia dla zmniejszenia wagi popełnionego przez skarżącą naruszenia prawa, pozostaje podniesiona w zaskarżonej decyzji kwestia wypełniania przez Gminę Miasto [...] obowiązku prowadzania przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających bowiem i tak, pełen i zaktualizowany zakres zobowiązań, ustalony zostałyby dopiero na etapie udzielania nowego pozwolenia wodnoprawnego. Zważono przy tym, iż G. S. podjęła działania zmierzające do uregulowania stanu formalnoprawnego omawianego odprowadzania wód opadowych dopiero wnioskiem z dnia 4 lutego 2025 r. (tj. już po wydaniu i doręczeniu Stronie w dniu 28 stycznia 2025 r. decyzji wymierzającej rozpatrywaną administracyjną karę pieniężną). Zatem skoro, jak zaznaczono również w zaskarżonej decyzji, do dnia jej wydania skarżąca nie złożyła nawet wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na omawianą usługę wodną - to działania mające na celu wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości uznać należy za niewystarczające. W ocenie organu odwoławczego, nie można również zgodzić się z argumentacją Gminy [...], będącą przecież jednostką publiczną, powołaną do realizacji działań w zakresie interesu publicznego, iż powstałe naruszenie prawa nie wynikało z winy skarżącej. Gmina Miasto [...], uzyskując we wcześniejszym okresie pozwolenie wodnoprawne zezwalające na odprowadzanie wód opadowych do cieku [...] oraz będąc jednostką powołaną do wykonywania działań w takim właśnie zakresie, bez wątpienia miała wiedzę, iż obowiązkiem korzystającego z usług wodnych jest prowadzenie ich na podstawie określonych regulacji (m.in. zgodnie ze zobowiązaniami nałożonymi decyzją o udzieleniu pozwolenia), jak również zachowanie ciągłości wymaganej zgody na ich prowadzenie, które wymaga wystąpienia o nowe zezwolenie z odpowiednim wyprzedzeniem. Skarżąca powinna zdawać sobie sprawę co do tego, iż poprzednie pozwolenie wodnoprawne obowiązuje do dnia 30 kwietnia 2022 r. W tym kontekście powinna więc odpowiednio wcześniej dołożyć wszelkiej staranności, aby sprostać wymaganiom ustawy Prawo wodne w omawianym zakresie i uzyskać nową zgodę wodnoprawną. Jak oceniono, wskazywane przez G. S. liczne zmiany kadrowe i organizacyjne w Urzędzie Miasta S. nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w realizacji obowiązków ciążących na Gminie, a co więcej wiążą się z niedochowaniem przez tę jednostkę należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw i odpowiedniego zorganizowania pracy urzędu, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby uzyskanie decyzji na kontynuację prowadzonego korzystania z usługi wodnej nastąpiło we właściwym terminie. Według organu odwoławczego G. S. jako profesjonalny podmiot, ponosi odpowiedzialność za swoje działania, w tym za popełnione błędy. Analizując możliwość odstąpienia od nałożenia kary w trybie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że strona nie spełniła również drugiego z kryteriów wskazanych w tym przepisie, tj. nie zaprzestała naruszania prawa, gdyż działalność polegająca na odprowadzaniu wód opadowych z terenu kąpieliska "[...]" do wód cieku [...] bez pozwolenia wodnoprawnego do dnia wydania zaskarżonej decyzji w dalszym ciągu była przez G. S. prowadzona. Jak wyjaśniono rozpoczęcie procedury uzyskania pozwolenia wodnoprawnego oraz złożenie wniosku o jego udzielenie nie powoduje - jak uważa skarżąca - zaprzestania naruszenia prawa, polegającego na korzystaniu z usługi wodnej bez wymaganej zgody wodnoprawnej. W rozpatrywanym przypadku zaprzestanie naruszania prawa rozumieć należy bowiem jako przywrócenie stanu zgodnego z prawem, tj. uzyskanie zgody wodnoprawnej na odprowadzanie wód opadowych do cieku [...] bądź zaprzestanie korzystania z tej usługi wodnej. W rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono również wystąpienia okoliczności pozwalających na zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Pomimo wezwania G. S. do udzielenia informacji o tym, czy podmiot został uprzednio ukarany za to samo zachowanie - nie złożono wyjaśnień w tym zakresie, wobec czego uznano, że nie ma podstaw do przyjęcia, że spełnione są przesłanki zawarte we wskazanym wyżej przepisie, regulującym możliwość odstąpienia od ukarania. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma również i podstaw do fakultatywnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu zgodnie z art. 189f § 2 i § 3 k.p.a. Przepisy te zakładają możliwość wyznaczenia stronie, w drodze postanowienia, terminu na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, o ile pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby zostać nałożona kara. Zdaniem organu, celem bezpośrednim sankcji ustanowionej w normie prawnej zawartej w art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w. jest doprowadzenie do działania zgodnego z prawem poprzez nakłonienie strony do uzyskania wymaganej zgody wodnoprawnej na korzystanie z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Celem pośrednim wynikającym z ww. przepisu jest z kolei dążenie do zapewnienia ochrony wód, w szczególności poprzez przestrzeganie warunków wprowadzania zanieczyszczeń zgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym. Istotne znaczenie dla skuteczności nakładanej administracyjnej kary pieniężnej ma przy tym prewencja ogólna polegająca na oddziaływaniu na podmioty korzystające z wód w sposób nieuregulowany w stosownej zgodzie wodnoprawnej, której brak może skutkować poniesieniem odpowiedzialności prawnej. Wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w omawianym przypadku było zatem niezbędne nie tylko w celu przymuszenia podmiotu do realizacji obowiązków związanych z uzyskaniem uprawnienia do odprowadzania wód opadowych do wód, zgodnie z wymaganiami Prawa wodnego, ale także dla ochrony interesu publicznego (tzn. ochrony środowiska wodnego jako dobra wspólnego). Wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w tym przypadku ma również znaczenie z punktu widzenia konieczności zaspokojenia społecznego poczucia sprawiedliwości. W tym względzie istotne jest wskazanie społeczeństwu jako całości, że ściśle określone dobra (wartości) są chronione, jak również wskazanie, że normy prawne są w jednakowy sposób stosowane w stosunku do wszystkich ich adresatów. Odnosząc się jeszcze do możliwości zastosowania regulacji art. 189e k.p.a. w rozpatrywanej sprawie, organ odwoławczy zauważył, iż wskazane unormowanie wyłącza możliwość ukarania strony jedynie w szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Tymczasem brak jest podstaw do przyjęcia, aby naruszenie prawa, którego strona się dopuściła, było spowodowane działaniem siły wyższej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na opisaną decyzję Dyrektora RZGW w Szczecinie złożyła Gmina Miasto [...] zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu: 1. naruszenie art. 2, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w., który to przepis w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności czynu oraz w konsekwencji uniemożliwia sądowi powszechnemu miarkowanie kary pieniężnej, jest niezgodny z ww. przepisami Konstytucji RP, 2. naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. nałożenie kary pieniężnej, pomimo ziszczenia się przesłanek umożliwiających odstąpienie od wymierzenia kary, o których mowa w ww. przepisie, 3. naruszenie art. 189f § 2 pkt 1 i 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. skutkowało nałożeniem kary pieniężnej, pomimo ziszczenia się przesłanek umożliwiających wyznaczenie skarżącej terminu do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa oraz odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, 4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niedokonanie wszechstronnej i wyczerpującej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie jego wadliwej oceny, skutkujących brakami w uzasadnieniu wydanej decyzji, poprzez brak wyczerpującej analizy wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 189f § 2 i 3 k.p.a., które umożliwiały odstąpienie od nałożenia kary, 5. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 189f § 2 i 3 k.p.a. poprzez niedokonanie wszechstronnej i wyczerpującej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie jego wadliwej oceny, skutkujących brakami w uzasadnieniu wydanej decyzji, poprzez brak wyczerpującej analizy wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 189f § 2 i 3 k.p.a., które umożliwiały wyznaczenie skarżącej terminu do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa oraz odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, 6. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazując na powyższe skarżąca zawnioskowała o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Jak wynika z obszernego uzasadnienia skargi, zdaniem skarżącej stosowanie kar administracyjnych nie może opierać się na idei odpowiedzialności czysto obiektywnej, całkowicie oderwanej od okoliczności konkretnego przypadku, w tym winy sprawcy. Minimalny standard w tym zakresie określiło już orzeczenie z 1 marca 1994 r., w którym Trybunał stwierdził, że podmiot, który nie dopełnił obowiązku administracyjnego, musi mieć możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności przez wykazanie, że niedopełnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. W szczególności, zdaniem skarżącej, przesłanki stosowania kar pieniężnych oraz ich wysokość powinny być ukształtowane przez ustawodawcę w sposób odpowiadający zasadzie adekwatności ingerencji państwa w chroniona konstytucyjnie sferę jednostki (art. 2 Konstytucji). Ich surowość powinna być adekwatna do stopnia naruszenia dobra chronionego za pomocą kary, a w rozpatrywanej obecnie sprawie - do stopnia uszczerbku w środowisku. Ustawodawca, ustanawiając te sankcje, nie powinien również całkowicie abstrahować od sytuacji ekonomicznej osoby podlegającej ukaraniu, która ma istotne znaczenie dla rzeczywistego stopnia dolegliwości odczuwanej przez ukaranego. Prawo materialne powinno stwarzać, w szczególnych okolicznościach, organowi właściwemu do nakładania kar pieniężnych, możliwość miarkowania wysokości kary, a nawet odstąpienia od jej wymierzenia. Konsekwencją takiej zmiany regulacji materialnoprawnej powinno być poddanie decyzji o ukaraniu kontroli sądu mającego odpowiednio ukształtowaną kognicję. Podkreślono, że przepis art. 2 Konstytucji RP zakazuje nakładania nieproporcjonalnie wysokich oraz nieadekwatnych kar finansowych, które - z racji specyfiki kar administracyjnych - faktycznie zrównują podmioty realnie szkodzące oraz te, które tylko formalnie naruszyły przepisy. Takie unormowanie jest samo z siebie niesprawiedliwe i godzi w konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Jak wywiedziono, art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. w zakresie w jakim przewiduje obowiązek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności czynu, jest niezgodny z art. 2, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 175 ust. 1, a także art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie nie powinien zostać zastosowany i nie powinien stanowić podstawy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, albowiem przepis art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. przewiduje odpowiedzialność czysto obiektywną, całkowicie oderwaną od okoliczności konkretnego przypadku, w tym winy sprawy, a ustanowiona w nim kara pozostaje nieadekwatna do stopnia naruszenia dobra chronionego za pomocą kary, a w rozpatrywanej i obecnie sprawie - do stopnia uszczerbku w środowisku. Co za tym idzie, ustanowiona kara jest nieproporcjonalnie wysoka. Ponadto, ww. przepis uniemożliwia miarkowanie wysokości kary oraz odstąpienia od jej wymierzenia, a także redukuje sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne jedynie do zatwierdzania kar nałożonych przez inne organy, bez możliwości sądowej adekwatności wysokości tych kar. Dodatkowo należy wskazać, iż taki stan rzeczy może prowadzić do nieproporcjonalnego odjęcia prawa własności przysługującego G. S.. W ocenie skarżącej w przedmiotowej sprawie pierwszorzędne znaczenie ma brak potrzeby ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony, brak wcześniejszych uchybień w tym zakresie i otrzymywania kar z tego tytułu, działania podjęte przez G. S. po wszczęciu postępowania w sprawie, czy brak jakichkolwiek korzyści po stronie Gminy w tej sprawie przemawiają za odstąpieniem od ukarania lub co najmniej zmiarkowania wysokości nakładanej kary pieniężnej. Jak wskazano, zaniechanie przez skarżącą uzyskania nowego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w przedmiocie wprowadzania ścieków opadowych stanowi naruszenie, którego waga jest znikoma. Wskazano też na takie okoliczności jak liczne zmiany kadrowe i organizacyjne w Urzędzie Miasta [...] oraz zadeklarowanie uzyskania decyzji po wcześniejszym sporządzeniu operatu wodnoprawnego do końca III kwartału 2025 r. Skarżąca nawet po upływie terminu ważności ww. pozwolenia nadal uiszczała na dotychczasowych zasadach wszelkie należne z tego tytułu opłaty stałe i zmienne za usługi wodne, a tym samym nie doszło do żadnego uszczuplenia w zakresie należności publicznoprawnych. Co więcej, z doświadczenia skarżącej wynika, iż uzyskanie nowego operatu wodnoprawnego i nowego pozwolenia wodnoprawnego wiązałoby się najprawdopodobniej z mniejszym wymiarem ww. opłat Przy czym skarżąca rozpoczynając procedurę w celu uzyskania zezwolenia, dokonując wyboru wykonawcy operatu wodnoprawnego i składając stosowny wniosek zaprzestała naruszenia prawa. Rzeczywiście wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w przedmiotowej sprawie został złożony po wydaniu w tej sprawie decyzji przez organ pierwszej instancji, jednak skarżąca jeszcze przed wydaniem ww. decyzji przez organ pierwszej instancji rozpoczęła procedurę wyboru wykonawcy na opracowanie operatu wodnoprawnego. To pozwoliło zawrzeć umowę z wykonawcą w dniu 6 lutego 2025 r. Natomiast, odmowa zawieszenia postępowania na wniosek strony przez organ pierwszej instancji i pozostawienie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest w oczywisty sposób sprzeczna z art. 98 § 1 k.p.a. i jak już wskazano wyżej jest kwestionowana przez skarżącą przy zachowaniu wszystkich przewidzianych środków prawnych. Końcowo skarżąca oświadczyła, iż wymierzenie G. S. administracyjnej kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie w tak znacznej wysokości skutkować będzie dalszym ograniczeniem środków finansowych koniecznych w celu pozyskiwania operatów wodnoprawnych i w konsekwencji pozwoleń wodnoprawnych, a więc przedstawiony problem pogłębi zamiast sprzyjać jego rozwiązaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i przedstawił obszerne stanowisko. Pełnomocnik skrzącej odniósł się do stanowiska organu w piśmie z dnia 28 sierpnia 2025 r. oraz podtrzymał swoje stanowisko na rozprawie w dniu 18 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w. odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast stanowi usługę wodną, na którą według art. 389 pkt 1 P.w. wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji stanowił art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w. stanowiący, iż administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, iż w okresie którego dotyczy decyzja (tj. I kwartał 2024 r.) Gmina odprowadzała wody opadowe lub roztopowe pochodzące z terenu kąpieliska "[...]" w S. do cieku [...] w ilości 18.897,84 mł. W powyższym zakresie Gmina przedłożyła stosowną informację oraz uiściła należną opłatę zmienną w wysokości 14.173,00 zł. Nie jest także sporne, iż powyższe korzystanie z usługi wodnej następowało bez pozwolenia wodnoprawnego, bowiem stosowne pozwolenie wodnoprawne udzielone przez Starostę P. decyzją z dnia 4 maja 2012 r. obowiązywało do dnia 30 kwietnia 2022 r. Z uwagi na jednoznaczność i kategoryczność przywołanej wyżej regulacji za trafne uznać należy stanowisko organu, iż przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni nakazuje wymierzyć karę podmiotowi, który działał wbrew obowiązującym regulacjom. Samo zaś wyliczenie należnej kary nie nastręczało żadnych problemów i zostało wyliczone przez organy administracji prawidłowo jako 500% opłaty zmiennej (wynoszącej 14.173,00 zł), która ustalona została Stronie w informacji z dnia 17 lipca 2024 r. Skarżąca kwestionuje konstytucyjność tak ukształtowanej kary administracyjnej, przy czym nie ulega wątpliwości, iż powyższy przepis nie był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego. Również przywoływane przez skarżącą wyroki nie odnosiły się do analogicznej treściowo normy, co zawarta w art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. Analizując powyższy zarzut w realiach badanej sprawy nie można nie dostrzegać, iż zgodnie z art. 472aa ust. 3 P.w. wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wynosi od 5.000 zł do 1.000.000 zł z wyjątkiem między innymi odprowadzania wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód. Tym samym, zasady ustalania badanej kary administracyjnej stanowią wyjątek od podstawowej zasady. Warto nadmienić, iż jak wskazał ustawodawca w uzasadnieniu projektu ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz. U. poz. 1963) wprowadzając powyższe przepisy dotyczące administracyjnych kar pieniężnych celem zmiany była zmiana przepisów w zakresie ustalania opłaty podwyższonej. Propozycja zastąpienia opłaty podwyższonej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego - administracyjną karą pieniężną miała na celu usunięcie luk i wad, którymi obarczona była ta regulacja. Uregulowany w art. 280 pkt 1 i art. 281 P.w. delikt administracyjny ograniczony był wyłącznie do wskazanych wyżej dwóch rodzajów usług wodnych, podczas gdy nielegalne korzystanie z usług wodnych mające negatywny wpływ na stan środowiska dotyczyło również innych usług wodnych, w szczególności odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych. Stwierdzono też, że wysokość opłaty podwyższonej stanowiąca pięciokrotną wysokość opłaty zmiennej, niejednokrotnie nie pozwala spełnić restytucyjnej i kompensacyjnej funkcji kary pieniężnej, mimo że jest to jej zadanie. Skoro dla skutkującego karą w istocie powtórzono poprzednie regulacje dotyczące wysokości wymierzanej kary powiązane z wysokością opłaty zmiennej, to należy przyjąć, iż kwestie proporcjonalności kary a także jej dolegliwości zostały przez prawodawcę należycie przeanalizowane czyniąc zarzut niekonstytucyjności przywoływanego wyżej przepisu nieuzasadnionym. Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie wskazywał między innymi, że fakt, iż ustawodawca przewiduje różne modele kształtowania sposobu wymierzania kar administracyjnych pieniężnych, nie przesądza o niekonstytucyjności wymiaru administracyjnych kar pieniężnych w ściśle oznaczonej wysokości. Zatem ustawodawca może stosować różne modele wymiaru sankcji administracyjnych. Skarżąca, formułując zarzut dotyczący braku możliwości miarkowania administracyjnej kary pieniężnej, ogranicza się w zasadzie jedynie do stwierdzenia, że sztywny wymiar administracyjnej kary pieniężnej z założenia musi prowadzić do nieproporcjonalności sankcji do stwierdzonego naruszenia norm. Podkreślić należy, że wysokość kary w przedmiotowej sprawie w istocie uzależniona jest od wysokości opłaty zmiennej, która z kolei determinowana jest ilością odprowadzonych wód opadowych wyrażoną w mł oraz wysokością jednostkowej stawki opłaty (art. 272 ust. 5 P.w., § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne - Dz.U. z 2023 r. poz. 2471). Sam zaś fakt, że ustawodawca zdecydował, że wysokość kary pieniężnej stanowi 500 % opłaty zmiennej nie przesądza, że jest ona niewspółmierna, zwłaszcza, że jak wskazano w przywołanym powyżej uzasadnieniu zmiany P.w., niejednokrotnie kara ustalona w taki sposób nie pozwala spełnić jej restytucyjnej i kompensacyjnej funkcji. W rozpatrywanej sprawie wysokość wymierzonej kary wynikała w szczególności z ilości odprowadzonych wód, tj. 18.897 mł. Jednocześnie Sądowi jest wiadome z urzędu, że Dyrektor Zarządu Zlewni wymierzył G. S. kary pieniężne za odprowadzanie wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód bez pozwolenia wodnoprawnego w wysokości: 2.970,00 zł (sprawa sygn. akt II SA/Sz 347/25), 500,00 zł (sprawa sygn. akt II SA/Sz 349/25), 12.195,00 zł (sprawa sygn. akt II SA/Sz 663/25), 76.975,00 zł (sprawa sygn. akt II SA/Sz 664/25). Wysokość wymierzonych kar jest więc w rzeczywistości różna. Z powyższych względów w ocenie Sądu nie można stwierdzić, że zastosowana sankcja jest oczywiście nieadekwatna, nieracjonalna czy też niewspółmiernie dolegliwa. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że organ bardzo wnikliwie rozważał czy nie zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia na stronę kary na zasadach przewidzianych w k.p.a. Tym samym, w rozpatrywanym przypadku, brak jest podstaw do tego by ramach niniejszego postępowania Sąd odmówił zastosowania przepisu art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. z uwagi na jego niezgodność z przywołanymi przez skarżącą przepisami Konstytucji RP. Kara administracyjna nie stanowi opłaty za popełniony czyn, lecz ma charakter środka przymusu służącego zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji agregowanych przez pojęcie interesu publicznego. Sankcje administracyjne mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Ów prewencyjny cel w rozpatrywanej sprawie jest oczywisty, skoro Gmina mimo upływu około 3 lat nie uzyskała nowego operatu wodnoprawnego i nie wystąpiła z wnioskiem o kolejne pozwolenie wodnoprawne. Trudno uznać za przypadek, iż działania zmierzające do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego zostały podjęte przez Gminę dopiero po rozpoczęciu postępowania mającego za przedmiot nałożenie na nią kary pieniężnej. Także zarzuty naruszenia art. 189f § 1 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności trafne jest stanowisko organów, iż ciężar gatunkowy naruszenia prawa polegający na korzystaniu z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego jest znaczący. Trafnie organy uwzględniły, iż należało mieć na względzie wagę dobra chronionego normą sankcjonowaną, czyli środowiska wodnego jako dobra wspólnego. Przedstawiona w skardze argumentacja dotycząca celowości uzyskiwania kolejnego pozwolenia wodnoprawnego przez podmiot zobowiązany jawi się jako bagatelizowanie znaczenia takiego aktu. Stanowisko w tym zakresie pomija, iż każdorazowo w takim pozwoleniu ustala się istotne kwestie z punktu widzenia ochrony środowiska, takie jak warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania. Nie bez powodu pozwolenia wodnoprawna wydawane są okresowo. Racjonalnym jest bowiem dokonywanie regularnej weryfikacji czy dotychczasowe metody ochrony wód są adekwatne do zmieniających się okoliczności oraz dostępnych metod i środków ich ochrony wód. Przekonująco w tym zakresie wskazuje organ, że wody opadowe ulegają zanieczyszczeniu już w trakcie opadu w wyniku kontaktu z powietrzem atmosferycznym, wychwytując z niego pyty, produkty niespalonego paliwa, substancje stałe i gazowe oraz inne. W następstwie opadu powstaje zaś spływ powierzchniowy, który ulega dalszemu zanieczyszczeniu. Wody opadowe odprowadzane z powierzchni uszczelnionych na terenach zurbanizowanych mogą być nośnikiem szeregu zanieczyszczeń niebezpiecznych dla środowiska, w tym dla wód powierzchniowych, do których są odprowadzane. W wodach opadowych odprowadzanych z powierzchni uszczelnionych, oprócz zawiesin (cząstek stałych) oraz substancji ropopochodnych, znajdują się również m.in. WWA (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne), metale ciężkie czy mikroplastik. Zatem odprowadzanie wód opadowych do wód powinno następować w warunkach szczegółowych uregulowań i kontroli, przy zastosowaniu odpowiednich środków technicznych ograniczających ilość zanieczyszczeń, czemu właśnie służyć mają warunki i zobowiązania nakładane na korzystających z usług wodnych w pozwoleniach wodnoprawnych. To na etapie prowadzonego postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego może zostać zaakceptowany dobór zaproponowanego we wniosku rozwiązania technicznego do odprowadzania i podczyszczania wód opadowych, który zależny jest od rodzaju odbiornika oraz stopnia jego wrażliwości i warunków przestrzennych zlewni. Organ wskazał także racjonalnie, iż w dobie nasilających się zdarzeń ekstremalnych, wiele z zobowiązań nałożonych na korzystających z usług wodnych w wydanych przed laty pozwoleniach wodnoprawnych przestaje być realnych do dotrzymania (także w zakresie ilości odprowadzanych wód) i wymagać może zastosowania innych lub dodatkowych środków technicznych. Również długotrwałość występującego naruszenia w zakresie uzyskania kolejnego pozwolenia wodnoprawnego nie daje podstaw do uznania zaistniałego naruszenia za naruszenie prawa o charakterze znikomym, czego wymaga art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Nie jest też trafne stawisko Gminy, jakoby zaprzestała naruszenia prawa. Wprawdzie również z urzędu jest Sądowi wiadome, że Gmina wystąpiła z wnioskiem o udzielenie stosownego pozwolenia wnioskiem z dnia 6 lutego 2025 r. Przy czym wniosek ten zawierał szereg braków formalnych, w tym w szczególności nie został do niego dołączony operat wodnoprawny spełniający wymagania określone w art. 409 P.w. Po wezwaniu przez organ do uzupełnienia braków formalnych wniosku skarżąca częściowo uzupełniła wniosek i złożyła wyjaśnienia w sprawie oraz część wymaganych dokumentów. Jednocześnie skarżąca, wskazując, że sporządzenie operatu wodnoprawnego zostało zlecone i brak w tym zakresie zostanie uzupełniony niezwłocznie po jego otrzymaniu od wykonawcy, wniosła o zawieszenie postępowania na jej wniosek. Organy administracji nie przychyliły się do powyższego wniosku i poinformowały ją, że przedmiotowy wniosek pozostawiono bez rozpatrzenia z uwagi na brak jego uzupełnienia. Skarga na wywiedzioną przez Gminę bezczynność organów administracji w załatwieniu jej wniosku o pozwolenie wodnoprawne została rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Sz 87/25. Sąd skargę oddalił wyjaśniając, iż w sytuacji, gdy do organu wpływa podanie dotknięte brakiem formalnym, podstawową czynnością, do której zobligowany jest organ, jest wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia tego braku, konsekwencją jego nieusunięcia jest pozostawienie podania bez rozpoznania. Wskazano też, że zawieszenie postępowania nie może i nie powinno być środkiem do przedłużania terminów procesowych. Stąd należy przyjąć, iż w dacie orzekania przez organy administracji Gmina w dalszym ciągu nie zaprzestała naruszania prawa będącego podstawą ustalania kary administracyjnej. Trafnie też organ zwraca uwagę na to, iż Gmina Miasto [...] jest jednostką publiczną, powołaną do realizacji zadań publicznych w tym egzekwowania prawa. Również w ocenie Sądu zmiany organizacyjne i personalne nie mogą usprawiedliwiać oczywistych naruszeń obowiązków ciążących na takim podmiocie, a wymagana staranność w działaniu takiego podmiotu powinna być jeszcze wyższa niż przypadku przedsiębiorców od których wymaga się profesjonalizmu w wykonywaniu nałożonych prawem obowiązków. W szczególności w dziesięcioletnim okresie obowiązywania poprzednio obwiązującego pozwolenia wodnoprawnego Gmina powinna była podjąć działania pozwalające na uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, w okresie obowiązywania poprzedniego, tak aby posiadać wymagane pozwolenie w sposób nieprzerwany. Trafnie organ wskazuje też na zasadę zaufania do organów władzy, która wpisuje się w definicję interesu publicznego oraz przyjęte wartości wspólne, jakim są równe i sprawiedliwe traktowanie wszystkich znajdujących się w podobnej sytuacji, co w tym przypadku tyczy się podmiotów korzystających ze środowiska. Z powyższych powodów niezasadne są także zarzuty dotyczące naruszenia art. 189f § 2 pkt 1 i 3 k.p.a. W szczególności organ odwoławczy był uprawniony do uznania, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do fakultatywnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu zgodnie z art. 189f § 2 i § 3 k.p.a. Bez znaczenia dla zmniejszenia ciężaru naruszenia prawa w rozpatrywanym przypadku pozostaje także - wskazany w skardze fakt - uiszczania przez G. S. opłat za omawianą usługę wodną, już po upływie terminu ważności obowiązującego uprzednio pozwolenia wodnoprawnego. Opłaty za usługi wodne stanowią zupełnie inny rodzaj zobowiązania finansowego (jakie winien ponosić każdy podmiot korzystający ze środowiska), niż wymierzona administracyjna kara pieniężna za nielegalne korzystanie z tych usług. Zatem działania w tym zakresie nie sposób uznać za dobrowolne, gdyż, stanowiły one jedynie wypełnianie obowiązków wynikających z zapisów ustawy Prawo wodne. Sąd nie dopatrzył się też wskazywanych przez skarżącą przepisów postępowania. W świetle powyższego organ prawidłowo ustalił wysokość kary oraz należycie ocenił określone w k.p.a. przesłanki odstąpienia od jej wymierzenia. Z powyższych też względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI