II SA/Bk 1286/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2025-10-14
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
prawo wodnepozwolenie wodnoprawnekara pieniężnawody opadoweodprowadzanie wódochrona środowiskapostępowanie administracyjnezakład karny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Zakładu Karnego na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, uznając, że uzyskanie pozwolenia po okresie naruszenia nie zwalnia z odpowiedzialności.

Zakład Karny został ukarany karą pieniężną za odprowadzanie wód opadowych do rzeki bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w III kwartale 2024 r. Skarżący argumentował, że powinien zostać odstąpiony od nałożenia kary, ponieważ złożył wniosek o pozwolenie i je uzyskał. Sąd uznał jednak, że uzyskanie pozwolenia po okresie naruszenia nie zwalnia z odpowiedzialności, a samo naruszenie nie było znikome.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę Zakładu Karnego na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, która utrzymała w mocy decyzję o wymierzeniu kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do rzeki bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w III kwartale 2024 r. Skarżący podnosił, że powinien zostać odstąpiony od nałożenia kary, ponieważ podjął działania zmierzające do usunięcia naruszenia, w tym złożył wniosek o pozwolenie wodnoprawne i je uzyskał. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy Prawa wodnego, które nakładają obowiązek uzyskania pozwolenia na usługi wodne, w tym odprowadzanie wód opadowych. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za korzystanie z usług wodnych bez pozwolenia jest zobiektywizowana. Kluczową kwestią było zastosowanie art. 189f § 1 k.p.a., który pozwala na odstąpienie od nałożenia kary, jeśli waga naruszenia jest znikoma i strona zaprzestała naruszania prawa. Sąd uznał, że uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego po okresie naruszenia nie zwalnia z odpowiedzialności za przeszłe naruszenie, a samo naruszenie nie było znikome, biorąc pod uwagę długotrwałość i wagę ochrony środowiska wodnego. W związku z tym skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego po okresie naruszenia nie zwalnia z odpowiedzialności za przeszłe naruszenie, a samo naruszenie nie może być uznane za znikome, jeśli trwało długo i dotyczyło ochrony środowiska wodnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (znikoma waga naruszenia i zaprzestanie naruszania prawa) nie zostały spełnione. Uzyskanie pozwolenia po okresie naruszenia nie zmienia stanu faktycznego z przeszłości, a naruszenie obowiązków w zakresie gospodarki wodnej nie jest znikome.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

P.w. art. 389 § pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne, w tym odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych.

P.w. art. 472aa § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Administracyjnej karze pieniężnej podlega ten, kto bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego korzysta z wód.

k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odstępuje od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

Pomocnicze

P.w. art. 35 § ust. 3 pkt 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód lub urządzeń wodnych stanowi usługę wodną.

P.w. art. 472aa § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Wysokość kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych bez pozwolenia jest ustalana na podstawie 500% opłaty zmiennej.

k.p.a. art. 189d § pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przy wymierzaniu kary bierze się pod uwagę wagę i okoliczności naruszenia prawa, w tym potrzebę ochrony dóbr prawnie chronionych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego po okresie naruszenia nie zwalnia z odpowiedzialności za przeszłe naruszenie. Naruszenie przepisów Prawa wodnego polegające na odprowadzaniu wód opadowych bez pozwolenia nie jest znikome, zwłaszcza gdy trwało długo i dotyczy ochrony środowiska.

Odrzucone argumenty

Samo złożenie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego powinno być poczytywane jako zaprzestanie naruszania prawa. Organ powinien odstąpić od nałożenia kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu lub zobowiązaniu do przedłożenia dowodu potwierdzającego usunięcie naruszenia prawa.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność administracyjna za korzystanie z usług wodnych bez odpowiedniej zgody wodnoprawnej jest zobiektywizowana, niezależna od winy sprawcy. Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego stanowi naruszenie o charakterze "trwałym" i utrzymuje się tak długo, jak długo podmiot korzysta z tej usługi wodnej bez stosownej decyzji.

Skład orzekający

Marek Leszczyński

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Bartłomiejczuk

członek

Małgorzata Roleder

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących kar za odprowadzanie wód bez pozwolenia oraz stosowania art. 189f k.p.a. w kontekście zaprzestania naruszania prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odprowadzania wód opadowych przez instytucję państwową (Zakład Karny) i interpretacji momentu zaprzestania naruszenia prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę odpowiedzialności administracyjnej i interpretację przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów od prawa wodnego.

Czy uzyskanie pozwolenia po fakcie chroni przed karą? WSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 2765 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 1286/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Małgorzata Roleder
Marek Leszczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 189f par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1087
art. 472aa ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 oraz art. 472c
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Zakładu Karnego w B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 11 czerwca 2025 r. nr B.RUT.477.63.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 11 czerwca 2025 r., nr B.RUT.477.63.2025, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor RZGW", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Olsztynie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor ZZ", "organ I instancji") z dnia 29 kwietnia 2025 r., nr BO.ZUT.477.119.3.2025.AR, którą wymierzono Zakładowi Karnemu w B. (dalej: "Skarżący") za okres III kwartału 2024 r. administracyjną karę pieniężną w wysokości 2.765 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, za odprowadzanie z ul. [...] w B. do rzeki P. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Rozstrzygnięcie to wydano na następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 21 października 2024 r. r. Dyrektor ZZ, na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1087, dalej: "P.w.") ustalił w formie informacji skarżącemu Zakładowi Karnemu za III kwartał 2024 r. opłatę zmienną w wysokości 553 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych bez ważnego pozwolenia do rzeki P. Wysokość opłaty zmiennej została ustalona w oparciu o dane wykazane przez Zakład Karny w B w przesłanym Oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast za okres III kwartału 2024 r. Powyższa informacja została doręczona Skarżącemu w dniu 25 października 2024 r.
Skarżący nie kwestionował zasadności, czy też wysokości ustalonej opłaty zmiennej w trybie reklamacyjnym określonym w art. 273 ust. 1 P.w. i w dniu 31 października 2024 r. uregulował należną opłatę zmienną za III kwartał 2024 r.
Wobec ustalenia, że odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z ul. [...] w B. do rzeki P. odbywało się bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego Dyrektor ZZ pismem z 31 marca 2025 r. zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia temu podmiotowi administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych za III kwartał 2024 r.
Decyzją z dnia 29 kwietnia 2025 r., nr BO.ZUT.477.119.3.2025.AR, Dyrektor ZZ, na podstawie art. 472aa ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 oraz art. 472c P.w., wymierzył Skarżącemu za okres III kwartału 2024 r. administracyjną karę pieniężną w wysokości 2.765 zł za odprowadzanie z ul. [...] w B. do rzeki P. wód opadowych lub roztopowych ujętych w zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wskazał, że organ I instancji, w oparciu o art. 189f pkt § 1 i § 2 k.p.a., z uwagi na podjęte działania zmierzające do usunięcia naruszenia prawa, winien odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub zobowiązać do przedłożenia dowodu potwierdzającego zaprzestanie naruszenia prawa.
Dyrektor RZGW nie podzielił argumentacji odwołania i decyzją z dnia 11 czerwca 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, że podstawę prawną wymierzenia Skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej stanowi art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w. Zgodnie z tym przepisem karze tej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej. Przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni nakazuje wymierzyć karę podmiotowi, który działał wbrew obowiązującym regulacjom. Odpowiedzialność administracyjna za korzystanie z usług wodnych bez odpowiedniej zgody wodnoprawnej jest zobiektywizowana, niezależna od winy sprawcy. Dla jej wystąpienia nieistotna jest przyczyna braku pozwolenia wodnoprawnego, ani też okoliczności tego nieuprawnionego korzystania. Zatem w każdym przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, polegającego na odprowadzaniu wód opadowych do wód, bez pozwolenia wodnoprawnego, organ - na podstawie przywołanego uregulowania Prawa wodnego - jest zobligowany do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Dalej Dyrektor RZGW wyjaśnił, że poza sporem pozostaje fakt, że prowadzone przez Zakład Karny w B. odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z ul. [...] w B. do rzeki P. nastąpiło bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem bezspornie, że Skarżący w przeszłości nie dysponował pozwoleniem wodnoprawnym na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast w przedmiotowej lokalizacji, a zatem w sposób długotrwały i niezgodny z przepisami ustawy korzystał z przedmiotowej usługi wodnej. Skarżący dopiero 3 marca 2025 r. uzyskał pozwolenie wodnoprawne na usługę wodną, obejmującą odprowadzania do wód lub urządzeń wodnych – wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych pochodzących z ternu zlewni Zakładu Karnego w B. do wód rzeki P. (dz. nr [...]obr. 3 m. B. gm. B.) za pośrednictwem istniejących urządzeń wodnych – wylotów ([...]). Wcześniej jednak skarżący korzystał z przedmiotowej usługi wodnej bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego i nie ponosił opłaty stałej, wynikającej z art. 271 ust. 1 pkt 3 lit a) P.w., czym naraził Skarb Państwa na straty finansowe.
W ocenie organu odwoławczego Skarżący, jako podmiot, który ze względu na swoją funkcję i przesłanie społeczne w szczególności winien działać zgodnie z przepisami prawa, powinien wystąpić do właściwego organu Wód Polskich z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego tak, aby uniknąć korzystania z usługi wodnej w sposób bezprawny, czego jednak do momentu wszczęcia przedmiotowego postępowania bezsprzecznie nie uczynił. Jak wynika z akt sprawy Skarżący dopiero po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za przedmiotową usługę za I kwartał 2024 r. podjął działania zmierzające do uregulowania stanu prawnego usługi wodnej, z której korzysta od lat bez pozwolenia. Pozwolenie wodnoprawne uzyskane 3 marca 2025 r. nie zmienia stanu faktycznego i prawnego sprawy i nie zmienia faktu, że w okresie objętym niniejszym postępowaniem Skarżący nie legitymował się odpowiednim pozwoleniem wodnoprawnym. Już samo złożenie przez podmiot oświadczenia o korzystaniu z usługi wodnej w III kwartale 2024 r. bez wymaganego prawem pozwolenia jest dowodem na to, iż naruszone zostały przepisy ustawy, za co przewidziana jest administracyjna kara pieniężna. Takie zachowanie Skarżącego, zdaniem organu, świadczy o kwalifikowanej formie naruszenia prawa, której w żadnej mierze nie można określić jako znikomą.
W dalszej kolejności odnosząc się do wniosku Skarżącego o odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej Dyrektor RZGW wyjaśnił, że zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjne] kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Obydwie te przesłanki muszą zaistnieć kumulatywnie, aby organ mógł odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
Zdaniem organu odwoławczego żadna z tych przesłanek nie ziściła się w rozpatrywanej sprawie. Po pierwsze, ciężar gatunkowy naruszenia prawa polegający na korzystaniu z usług wodnych bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego jest znaczący. Skarżący w przeszłości nie dysponował bowiem pozwoleniem wodnoprawnym na usługę wodną, a zatem w sposób długotrwały i niezgodny z przepisami ustawy korzystał z przedmiotowej usługi wodnej. Po drugie, Skarżący dopiero po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za I kwartał 2024 r. podjął działania zmierzające do uregulowania stanu prawnego usługi wodnej, a pozwolenie wodnoprawne uzyskał dopiero 3 marca 2025 r. Jest to dokument zaświadczający o zaprzestaniu naruszania prawa – obowiązujący od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna - dopiero wtedy nadaje ona podmiotowi uprawnienia do korzystania z usługi wodnej.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, złożył Zakład Karny w B. reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 138 § 1 k.p.a. zw. z art. 14 ust. 4 w zw. z art. 472aa ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo wodne poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji Dyrektora ZZ z dnia 29 kwietnia 2025 r. wymierzającą Skarżącemu za okres III kwartału 2024 r. administracyjną karę pieniężną w wysokości 2.765 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z ul. [...] w B. do rzeki P. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy zaistniały przesłanki uzasadniające zmianę tejże decyzji poprzez odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i pouczenie lub zobowiązanie do przedłożenia dowodu potwierdzającego usunięcie naruszenia prawa;
2) przepisu art. 189f § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie na skutek nieprawidłowego przyjęcia przez organ, iż samo wystąpienie z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie świadczy, iż Skarżący zaniechał naruszenia prawa, podczas gdy wystąpienie z takim wnioskiem właśnie jednoznacznie potwierdza, iż intencją Skarżącego nie było naruszanie prawa i rzeczywiście zaprzestał tego z momentem złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, którego celem Jest uregulowanie sytuacji prawnej Skarżącego, a co za tym idzie takie działanie winno być poczytywane jako zaprzestanie naruszenia przepisów prawa przez Skarżącego;
W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora ZZ z dnia 29 kwietnia 2025 r. i umorzenie postępowania w sprawie, a w przypadku nieuwzględnienia ww. wniosku - uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu odwoławczego, że samo złożenie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie stanowi zaprzestania naruszenia prawa. Skarżący poprzez złożenie wniosku o wydanie ww. pozwolenia podjął wszelkie prawnie możliwe działania do zgodnego z prawem uregulowania zaistniałej sytuacji. Złożenie przez Skarżącego ww. wniosku jednoznacznie potwierdziło, iż ten zaprzestał owego naruszenia chcąc uzyskać stosowną decyzję. Brak wystąpienia przez Skarżącego z wnioskiem o uzyskanie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym mógłby rzeczywiście świadczyć o dalszym naruszania prawa, ale w sytuacji, gdy Skarżący poczynił stosowne starania w tym przedmiocie powinno być poczytywane, wbrew twierdzeniom organu II instancji, jako zaprzestanie owego naruszenia i w żaden sposób nie można się zgodzić z twierdzeniem, że dopiero wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym może stanowić takie zaprzestanie. Taki tok rozumowania organu II instancji jest, zdaniem skarżącego, zbyt daleko idący, nieprawidłowy i krzywdzący dla skarżącego, szczególnie gdy weźmie się pod uwagę, że decyzją z 3 marca 2025 r. Dyrektor ZZ udzielił skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na przedmiotową usługę.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja Dyrektora RZGW utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora ZZ wymierzającą Zakładowi Karnemu w B.administracyjną karę pieniężną w wysokości 2.765 zł. za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego z ulicy [...] w B. do rzeki P. w okresie III kwartału 2024 r.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm., dalej: "P.w."), która reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi. Jak stanowi przepis art. 389 pkt 1 P.w., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne. W myśl art. 35 ust. 3 pkt 7 tej ustawy odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast stanowi usługę wodną, na którą według art. 389 pkt 1 P.w. wymagane jest pozwolenie wodnoprawne.
Z art. 472aa ww. ustawy wynika z kolei, że administracyjnej karze pieniężnej podlega ten, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej (ust. 1 pkt 2). Wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wynosi od 5.000 zł do 1.000.000 zł, z wyjątkiem odprowadzania wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500 % opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód (ust. 3 pkt 3).
W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, iż w okresie którego dotyczy zaskarżona decyzja, a mianowicie w III kwartale 2024 r. skarżący Zakład Karny odprowadzał wody opadowe lub roztopowe pochodzące z ul. [...] w B. do rzeki P. w ilości 736,75 m³. W powyższym zakresie Skarżący przedłożył stosowną informację oraz uiścił należną opłatę zmienną. Niekwestionowane jest również, że powyższe korzystanie z usługi wodnej następowało bez pozwolenia wodnoprawnego, a Skarżący w przeszłości nie dysponował żadnym pozwoleniem wodnoprawnym na taką usługę wodną. Dopiero po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za I kwartał 2024 r. podjął działania zmierzające do uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie zasad korzystania z tej usługi wodnej, sam wniosek o pozwolenie wodnoprawne Skarżący złożył dopiero w dniu 18 grudnia 2024 r., a pozwolenie wodnoprawne uzyskał na mocy decyzji z 3 marca 2024 r.
Powyższe ustalenia znajdują bezpośrednie potwierdzenie w zebranym przez organy materiale dowodowym, w tym piśmie Skarżącego z dnia 7 marca 2025 r. Skarżący w piśmie tym wnosi o odstąpienie od nałożenia administracyjnie kary pieniężnej i pouczenie lub zobowiązanie do przedłożenia dowodu potwierdzającego usunięcie naruszenia prawa. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z decyzji z 3 marca 2025 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na przedmiotową usługę wodną.
Z zestawienia przywołanych okoliczności wynika niepodważalnie, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją skarżący Zakład Karny korzystał z usługi wodnej bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, co uzasadniało nałożenie na ten Zakład administracyjnej kary pieniężnej zgodnie z art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w.
Na tym etapie ustaleniu podlegała zatem jedynie kwestia, czy w zaistniałym stanie faktycznym były podstawy do odstąpienia przez organ od wymierzonej Skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej za ww. delikt. We wspomnianym wyżej piśmie Skarżący zwrócił się o odstąpienie od nałożenia na niego kary za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez wymaganego pozwolenia wskazując, że w dniu 3 marca 2025 r. uzyskał wymagane pozwolenie wodnoprawne. Argumentację tą skarżący powielił we wniesionym odwołaniu.
Przepis art. 189f § 1 k.p.a., mający zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie odesłania z art. 472c ust. 3 P.w. stanowi, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: (1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub (2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Jak wynika z przywołanej regulacji pomimo, że ustalenie znikomej wagi naruszenia prawa jest przesłanką konieczną, to jej wystąpienie nie jest wystarczające do odstąpienia od wymierzenia kary. Z brzmienia przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika wprost, że musi być spełniona łącznie druga przesłanka, a mianowicie strona musi zaprzestać naruszania prawa.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy ocenie tej przesłanki należało nadać podstawowe znaczenie albowiem w ocenie Sądu, orzekające organy słusznie stwierdziły, że o zaprzestaniu naruszania prawa można mówić dopiero w momencie, kiedy skarżący uzyska właściwe pozwolenie wodnoprawne, które dodatkowo stanie się ostateczne i prawomocne, a takim nie dysponował w okresie III kwartału 2024 r.
Wprawdzie, jak wynika z akt administracyjnych sprawy Skarżący w dniu 3 marca 2025 r. uzyskał pozwolenie wodnoprawne na przedmiotową usługę, nie zmienia to jednak faktu, że w okresie objętym niniejszym postępowaniem Skarżący nie legitymował się odpowiednim pozwoleniem. Samo złożenie przez Skarżącego oświadczenia o korzystaniu z usługi wodnej w III kwartale 2024 r. bez wymaganego pozwolenia jest wystarczającym dowodem na to, że Skarżący naruszył prawo. Niesporne jest również, że Skarżący w przeszłości nie dysponował pozwoleniem wodnoprawnym na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych istniejącymi na terenie jego Zakładu - wylotami.
Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego stanowi naruszenie o charakterze "trwałym" i utrzymuje się tak długo, jak długo podmiot korzysta z tej usługi wodnej bez stosownej decyzji. Naruszenie nie jest więc jednorazowe, lecz trwa przez cały okres faktycznego odprowadzania wód bez podstawy prawnej. Z tego względu, wbrew przekonaniu Skarżącego, uzyskanie decyzji z 3 marca 2025 r. nie mogło zmienić ustalonego stanu faktycznego, jakim było odprowadzenie wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie III kwartału 2024 r. Wyżej wskazana decyzja jest dokumentem zaświadczającym o zaprzestania naruszania prawa – obowiązującym od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, bowiem dopiero wtedy nadała ona Skarżącemu uprawnienia do korzystania z usługi wodnej. W konsekwencji nie ma podstaw do przyjęcia, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy spełniona została przesłanka zaprzestania naruszania prawa.
W następstwie powyższych ustaleń zbędne wydaje się rozważanie drugiej przesłanki warunkującej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w zakresie wagi naruszenia prawa. Zatem jedynie dodatkowo należy wskazać, że Sąd podziela w tym zakresie dokonaną przez organ ocenę, że waga naruszenia prawa, jakiego dopuścił się skarżący Zakład, nie może być uznana za znikomą.
Ustawodawca w analizowanym przepisie nie wyjaśnił wprawdzie, jakie przypadki naruszenia prawa uznaje za znikome tym niemniej oceny tej należy dokonywać z uwzględnieniem art. 189d pkt 1 k.p.a. Powyższy przepis wskazuje, że wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że ocena wagi naruszenia prawa wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Jeżeli zatem konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna. Istotne jest przy tym, że im wyższa wartość naruszonego lub zagrożonego dobra, tym większe prawdopodobieństwo zakwalifikowania naruszenia prawa jako znacznego. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2023r., sygn. III OSK 2411/21, wyrok WSA w Poznaniu z 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Po 28/25, ona orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej w skrócie "CBOSA").
Odnosząc powyższe uwagi do kontrolowanej sprawy należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że działanie skarżącego Zakładu Karnego polegające na korzystaniu z usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego stanowi naruszenie podstawowych obowiązków prawnych związanych z gospodarką wodną, do których należy uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego i uiszczanie opłat za usługę wodną. Trafnie organy uwzględniły wagę dobra chronionego normą sankcjonowaną, czyli środowiska wodnego jako dobra wspólnego oraz fakt, że skarżący Zakład w przeszłości nie dysponował żadnym pozwoleniem wodnoprawnym. Zatem w sposób długotrwały i niezgodny z przepisami ustawy korzystał z usługi wodnej polegającej na odprowadzeniu wód opadowych i roztopowych, istniejącymi wylotami do rzeki P. W tych okolicznościach nie sposób uznać wagi naruszenia za znikomą.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI