II SA/Bk 1248/25

II SA/Bk 1248/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-09-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Barbara Romanczuk /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Roleder
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1214
art. 60 ust. 1, ust. 2, ust. 2d, ust. 2e i ust. 2f; art. 61 ust. 2 pkt 2, art. 64 pkt 2, art. 103 ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr 406.64/E-1/26/25 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr 406.64/E-1/26/25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 17 grudnia 2024 r. nr DPI.5026.4.14-3.2024, w którym ustalono odpłatność B.P. za pobyt matki L.S. w Domu Pomocy Społecznej w B. za okres od 11 kwietnia 2024 r. do 30 kwietnia 2024 r. w wysokości 1089,96 zł oraz od 1 maja 2024 r. w wysokości 1634,94 zł miesięcznie.
Organ I instancji w decyzji z dnia 17 grudnia 2024 r. oparł się na przepisie art. 61 ust. 1 - 3 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z treścią którego do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej obowiązani są w kolejności: mieszkaniec domu, małżonek, zstępni przed wstępnymi, gmina z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina nie mają obowiązku wnoszenia opłat jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Jako, że w przedmiotowej sprawie dochód mieszkańca tj. L.S. nie pozwala na poniesienie pełnej odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej, ustalono obowiązek córki B. P. do ponoszenia części wymienionych wyżej opłat, na podstawie art. 61 ust. 2e i 2f ustawy o pomocy społecznej. Jednocześnie organ podkreślił, że pomimo kierowanych wezwań, B.P. reprezentowana przez pełnomocnika nie przedstawiła swojej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej. Nie przedstawiła też dokumentacji, która mogłaby stanowić podstawę do zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt matki L.S. w DPS, w myśl art. 64 ustawy o pomocy społecznej. W związku z powyższym organ I instancji przesyłał pełnomocnikowi B.P., projekt umowy w sprawie ponoszenia opłaty za pobyt matki DPS w wys. 1/3 kwoty różnicy między średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej a wpłatą mieszkanki L.S. (1/3 x (6 893,00 zł - 1 988,19 zł), tj. od dnia 11.04.2024 r. do dnia 30.04.2024 r. w wysokości 1 089,96 zł (proporcjonalnie do ilości dni pobytu w miesiącu kwietniu - za 20 dni), od 01.05.2024 r. w wys. 1 634,94 zł miesięcznie (proporcjonalnie do ilości osób obowiązanych w pierwszej kolejności do wnoszenia opłaty). Zobowiązania nie podpisała umowy co skutkowała wydaniem zaskarżonej decyzji.
Od powyższej decyzji B.P. wywiodła odwołanie, wywodząc przede wszystkim nieuwzględnienie tego, że to siostra A.S. a nie skarżąca, powinna być zobowiązana do ponoszenia części kosztów pobytu matki L.S. w Domu Pomocy Społecznej w B., gdyż to A.S. nabyła własność lokalu mieszkalnego przy ulicy A. nr [...] m. [...] w B. oraz udziały obejmującego [...] części we współwłasności budynku (-ów] i urządzeń służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, jak również taki sam udział we współwłasności działki numer [...]o powierzchni 2,1558 ha, na której znajduje się ten budynek, w drodze darowizny uzyskanej od rodziców L.S. i J.S. oraz jest zobowiązana do zapewnienia swoim rodzicom prawa do dożywotniego, nieodpłatnego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym wynikającego z §7 umowy darowizny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr 406.64/E-1/26/25 utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 17 grudnia 2024r. nr DPI.5026.4.14-3.2024. W ocenie organu II instancji, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie, ustalił wszystkie niezbędne dane, które następnie uwzględnił w treści decyzji, a przy dokonywaniu obliczeń wziął pod uwagę okoliczności, które miały wpływ na ustalenie wysokości opłaty.
Cytując art. 59, 60 i art. 61 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 1283 dalej jako: "u.p.s.") organ II instancji podniósł, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, że Pani L.S. - matka Pani B.P. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w B. od dnia 11 kwietnia 2024 r. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS w B. przy ul. Ś. [...] od 1 kwietnia 2024 r. wynosi 6 893,00 zł (Zarządzenie Nr 209/24 Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 06 marca 2024r., Dz. Urz. Woj. Podl., poz. 1394, z dnia 7 marca 2024 r.). Wskazana podopieczna ww. DPS, ponosi opłatę w kwocie 1988,19 zł miesięcznie od dnia 1 kwietnia 2024 r., tj. (70% kwoty swego dochodu). Ponieważ wnoszona przez Panią L.S. opłata nie pokrywa pełnego kosztu utrzymania w DPS, z przepisów ustawy o pomocy społecznej wynika, że obowiązek ponoszenia odpłatności w pozostałej części spoczywa na wstępnych mieszkanki. Kwota różnicy pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca a opłatą Pani L.S. za pobyt w DPS, w okresie od 1 kwietnia 2024 r., wynosi 4 904,81 zł miesięcznie (6 893,00 zł - 1988,19 zł).
Organ odwoławczy podzielił ustalenia, że obowiązek ponoszenia opłaty w pozostałej części spoczywa na trójce dorosłych dzieci (B.P. oraz A.S. i W.S.), każda z nich winna ponosić ciężar opłaty w wysokości nie większej niż 1/3 części przypadającej na osoby znajdujące się w tej samej grupie zobowiązanych.
Wobec wszystkich osób zobowiązanych ustawowo organ I instancji prowadził postępowania w celu ustalenia ich sytuacji dochodowej w zakresie obowiązującego prawa. Ustalenia w zakresie sytuacji dochodowej poszczególnych osób przedstawiają się następująco:
W.S. - syn L.S. - (akta sprawy DPI.5026.4-1.2024r.) aktualnie nie partycypuje w kosztach pobytu matki w domu pomocy społecznej z uwagi na fakt, iż miesięczny dochód zobowiązanego nie przekracza kwoty 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.
A.S. - córka L.S. - (akta sprawy DPI.5026.4-2.2024r.) Dochód ww. przekracza kwotę 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. A.S. partycypuje w kosztach pobyt matki w domu pomocy społecznej. Opłata została ustalona przy uwzględnieniu sytuacji dochodowej zobowiązanej oraz jej możliwości.
B.P. - córka L.S. - (akta sprawy DPI.5026.4-3.2024r.) - strona przedmiotowego postępowania przebywa poza granicami kraju. Ustawa o pomocy społecznej nie reguluje trybu prowadzenia postępowania w sprawie opłaty za pobyt osoby bliskiej w domu pomocy społecznej w przypadku, gdy osoba zobowiązana przebywa za granicą. Rozporządzenie Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2021r., poz. 893 z późn. zm.) także nie reguluje sposobu postępowania w przypadku braku możliwości przeprowadzania wywiadu środowiskowego z osobami przebywającymi poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym po uzyskaniu danych adresowych B.P., Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Białymstoku pismem z dnia 24.06.2024r. wystąpił do zobowiązanej z prośbą o przedstawienie, pod odpowiedzialnością karną, danych dotyczących sytuacji rodzinnej, dochodowej i majątkowej na przesłanym druku, co uznawane jest jako odpowiednik wywiadu środowiskowego. W odpowiedzi na przesłane pismo, pełnomocnik Skarżącej, przesłał do Ośrodka pismo z dnia 31.07.2024, w którym poinformował, m.in., iż siostra zobowiązanej A.S. została obdarowana przez L.S. lokalem mieszkalnym i w świetle powyższego, obowiązek A.S. do wnoszenia opłaty za pobyt matki w DPS wyprzedza obowiązek B.P.,. Na powyższą okoliczność pełnomocnik Pani B.P. pismem z dnia 10 października 2024 r. przedłożył akt notarialny zawierający umowę darowizny lokalu mieszkalnego L.S. na rzecz córki A.S. w zamian za zapewnienie jej prawa do dożywotniego nieodpłatnego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Pomimo kierowanych wezwań, Pani B.P., reprezentowana przez pełnomocnika, nie przedstawiła swojej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej. Nie przedstawiła też dokumentacji, która mogłaby stanowić podstawę do zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt matki L.S. w DPS w myśl art. 64 ustawy o pomocy społecznej.
Organ odwoławczy podkreślił, że w związku z powyższym organ I instancji przesyłał pełnomocnikowi Pani B.P., osoby ustawowo obowiązanej, projekt umowy w sprawie ponoszenia opłaty za pobyt matki L.S. w Domu Pomocy Społecznej w B. w wys. 1/3 kwoty różnicy między średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej a wpłatą mieszkanki L.S. (1/3 x (6 893,00 zł - 1 988,19 zł), tj. od dnia 11.04.2024 r. do dnia 30.04.2024 r. w wysokości 1 089,96 zł (proporcjonalnie do ilości dni pobytu w miesiącu kwietniu - za 20 dni), od 01.05.2024 r. w wys. 1 634,94 zł miesięcznie (proporcjonalnie do ilości osób obowiązanych w pierwszej kolejności do wnoszenia opłaty). Zobowiązana nie podpisała przedmiotowej umowy. Z uwagi na niepodpisanie projektu umowy cywilno-prawnej, po rozpatrzeniu wszczętej z urzędu w dniu 25.11.2024r. sprawy dot. opłaty B.P. za pobyt matki L.S. w Domu Pomocy Społecznej, organ I instancji zasadnie zatem ustalił ww. zobowiązanie w decyzji.
Organ odwoławczy nie podzielił także stanowiska, co do naruszenia przepisów postępowania, albowiem strona została skutecznie poinformowana o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, o czym świadczy zawiadomienie z dnia 14 sierpnia 2024 r., doręczone pełnomocnikowi Skarżącej, w dniu 20 sierpnia 2024 r. z wyznaczeniem terminu na zajęcie stanowiska oraz przedstawienie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej Pani B.P.. Tym samym organ zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu, co jest zgodne z wymogami art. 10 § 1 Kpa. Ustalona kwota odpłatności (1/3 udziału w kosztach pozostałych po odliczeniu dochodu osoby umieszczonej w DPS) została określona w sposób umiarkowany, uwzględniający, że strona nie zawarła dobrowolnej umowy z ośrodkiem, a zamieszkuje na stałe za granicą.
Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu faktu zawarcia przez Panią L.S. umowy dożywocia z jedną z córek – A.S. Kolegium wskazało, że okoliczność ta nie wpływa w sposób bezpośredni na obowiązek ponoszenia odpłatności przez pozostałych członków rodziny, w szczególności zstępnych, o ile nie doszło do zwolnienia ich z obowiązku alimentacyjnego na mocy prawomocnego orzeczenia sądu. Zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy, obowiązek ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej spoczywa m.in. na zstępnych, tj. dzieciach osoby umieszczonej w placówce. Przepis ten ma charakter bezpośredni i nie jest uzależniony od uprzedniego rozliczenia darowizn ani od zawarcia umowy dożywocia. Umowa dożywocia jest czynnością cywilnoprawną uregulowaną w art. 908 i nast. Kodeksu cywilnego i jako taka nie wpływa automatycznie na ustalenia w zakresie pomocy społecznej, w szczególności na zakres zobowiązań członków rodziny wynikających z przepisów ustawy o pomocy społecznej. Kwestie wynikające z realizacji obowiązków z tytułu dożywocia mogą być rozpatrywane w odrębnym trybie cywilnoprawnym, w tym na drodze ewentualnego regresu, o którym mowa w art. 103 ust. 2 ustawy, ale nie są przedmiotem niniejszego postępowania. Zawarcie zatem umowy dożywocia przez jednego z członków rodziny nie zwalnia pozostałych z ustawowego obowiązku partycypowania w kosztach pobytu w DPS, a jedynie może stanowić przesłankę do wystąpienia przez gminę z roszczeniem regresowym wobec osoby, która na mocy tej umowy uzyskała korzyść majątkową.
W związku z powyższym, Kolegium uznało, że podnoszona przez stronę okoliczność zawarcia umowy dożywocia nie stanowi podstawy do uchylenia ani zmiany decyzji ustalającej odpłatność.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na w/w decyzję wywiodła B.P., reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co skutkuje poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych w sprawie i:
a] uznanie, że L.S. nie dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na pokrycie swojego pobytu w Domu Pomocy Społecznej z jednoczesnym zaniechaniem wskazania w uzasadnieniu kwoty jej dochodu, osoby rozporządzającej jej dochodami, co w konsekwencji prowadzi do wątpliwości co do przeznaczenia różnicy kwoty, która jest potrącana z renty L.S.;
b] uznanie, że skarżąca B.P. jest obowiązana ponosić część kosztów pobytu matki L.S. w Domu Pomocy Społecznej w B., pomimo tego, że A.S. nabyła własność lokalu mieszkalnego przy ulicy A. nr [...] w B. oraz udziały obejmującego [...] części we współwłasności budynku [-ów] i urządzeń służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, jak również taki sam udział we współwłasności działki numer [...] o powierzchni 2,1558 ha, na której znajduje się ten budynek [-ki] i dla których to [działki gruntu i budynków] prowadzona jest księga wieczysta przez Sąd Rejonowy w B. KW Nr [...] w drodze darowizny uzyskanej od rodziców L.S. i J.S. oraz jest zobowiązana do zapewnienia swoim rodzicom prawa do dożywotniego, nieodpłatnego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym wynikającego z §7 umowy darowizny;
c] nieuwzględnienie w ramach materiału dowodowego faktów wynikających ze złożonego przez stronę aktu notarialnego umowy darowizny na rzecz A.S., a w konsekwencji obciążenie skarżącej B.P. częścią kosztów pobytu matki L.S. w Domu Pomocy Społecznej w B.;
d] zaniechanie przesłuchania skarżącej B.P. i świadków T.P., A.S., I.P. zgłoszonych w odwołaniu od decyzji i uznanie, że "nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy administracyjnej", w sytuacji gdy posiadają oni istotną wiedzę na temat okoliczności, która mogłaby stanowić przesłankę zwolnienia skarżącej B.P. z obowiązku ponoszenia części kosztów pobytu matki L.S. w Domu Pomocy Społecznej w B.;
2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 §1 k.p.a. poprzez niezasadne uniemożliwienie skarżącej B.P. wglądu w akta sprawy w przedmiocie skierowania i umieszczenia matki L.S. do Domu Pomocy Społecznej w B. i zapoznania się z tą dokumentacją, przez co skarżąca nie posiada pełnej wiedzy o rzeczywistej sytuacji finansowej matki oraz rodzeństwa A.S. i W.S.;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 64 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w zaistniałej sprawie występują uzasadnione okoliczności w postaci nabycia przez A.S. własności lokalu mieszkalnego przy ulicy A. nr [...] w B., w drodze darowizny uzyskanej od rodziców L.S. i J.S. oraz istnieje zobowiązanie do zapewnienia przez A.S. swoim rodzicom prawa do dożywotniego, nieodpłatnego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym wynikającego z §7 umowy darowizny, a przez co skarżąca nie powinna zostać obciążona opłatą za pobyt matki L.S. w Domu Pomocy Społecznej w B.
Na podstawie podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku utrzymującej w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta Białegostoku, w której ustalono odpłatność B.P. (córki) za pobyt matki L.S. w Domu Pomocy Społecznej w B., w kwotach wyszczególnionych w decyzji.
Zaakcentować przy tym należy, że mimo licznych zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a także przepisów prawa materialnego tj. art. 64 pkt 2 u.p.s. (dotyczącego zwolnienia od opłat), zarzuty sprowadzają się głównie do zakwestionowana dokonanych przez organy ustaleń faktycznych poprzez nieuwzględnienie istotnych w sprawie okoliczności, mających wpływ na zasadność obciążania skarżącej B.P. opłatą za pobyt matki L.S. w Domu Pomocy Społecznej w B. tj. tego, że A.S. (siostra skarżącej) nabyła własność lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy A. nr [...] w B. oraz udziały obejmującego [...] części we współwłasności budynku [-ów] i urządzeń służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, jak również takiego samego udziału we współwłasności działki numer [...] o powierzchni 2,1558 ha, na której znajduje się ten budynek, w drodze darowizny uzyskanej od rodziców L.S. i J.S. oraz była zobowiązana do zapewnienia swoim rodzicom prawa do dożywotniego, nieodpłatnego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym wynikającego z §7 umowy darowizny. Zdanie skarżącej wyrażonym w skardze, A.S. zawarła umowę darowizny i nabyła wskazaną nieruchomość jedynie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Skarżąca B.P. troszczyła się bowiem o rodziców, wysyłała pieniądze z zagranicy i starała się ich wspierać finansowo i emocjonalnie. Natomiast A.S. nie zamierzała wykonać zapisu z §7 umowy darowizny. W ocenie skarżącej wyrazem tego jest fakt, że 11 kwietnia 2024 r. matka L.S. została umieszczona w Domu Pomocy Społecznej w B., zaś siostra sprzedała mieszkanie rodziców. Skarżąca B.P., będąca także córką L.S. nie została poinformowana nawet o planach czynionych w tym zakresie, a tym bardziej nie mogła odnieść się do nich w żaden sposób.
Należy wskazać, że art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 dalej jako: "u.p.s.") wprowadza generalną zasadę, zgodnie z którą pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca. Szczegółowe zagadnienia dotyczące ponoszenia opłat za pobyt w DPS reguluje przede wszystkim art. 61 u.p.s., który wskazuje zasady wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, w tym krąg osób zobowiązanych do ich ponoszenia, kolejność ponoszenia tych opłat oraz sposób ustalania ich wysokości.
Przepis ten w ust. 1 stanowi, że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.
Zgodnie z ust. 2 przywołanego przepisu, opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:
1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:
a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,
b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.
Zgodnie z ust. 2d tego artykułu, w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s. wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.s. z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 u.p.s.
Zgodnie natomiast z ust. 2e tego artykułu, w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wysokość ich opłaty za pobyt mieszańca w domu pomocy społecznej ustala, w drodze decyzji, organ gminy właściwej, zgodnie z art. 59 ust. 1, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2.
Wysokość opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej, o której mowa w ust. 2e, ustala się proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia (ust. 2f).
Z powyższego wynika, że opłata może zostać ustalona albo w drodze umowy, albo w wyniku wydania decyzji ustalającej opłatę. W przypadku wyrażenia zgody na podpisanie umowy, lub też odmowy wyrażenia zgody na podpisanie umowy, z jednoczesnym wyrażeniem zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, organ właściwy do ustalenia opłaty jest zobowiązany przy jej ustalaniu uwzględnić ograniczenia, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 u.p.s. tj. wysokość dochodów i możliwości. W przypadku natomiast, gdy osoba zobowiązana odmawia podpisania umowy i nie wyraża zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, organ właściwy do ustalenia opłaty ustala ją, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, bez uwzględnienia ograniczeń, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 u.p.s. Niewątpliwie zatem nie wyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego stawia stronę obowiązaną do ponoszenia opłat w gorszej sytuacji, bowiem organy nie muszą w tym zakresie ani stosować kryterium dochodowego (art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s.), ani też nie muszą brać pod uwagę wysokości dochodów i możliwości (art. 103 ust. 2 u.p.s.).
Mając powyższe na uwadze wskazać zatem należy, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżąca jest córką Pani L.S., która przebywa w Domu Pomocy Społecznej w B. przy ul. Ś. [...], od dnia 11 kwietnia 2024 r. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS w Białymstoku przy ul. Świerkowej 9 od 1 kwietnia 2024 r. wynosi 6 893,00 zł (Zarządzenie Nr 209/24 Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 06 marca 2024r., Dz. Urz. Woj. Podl., poz. 1394, z dnia 7 marca 2024 r.). Za pobyt ten Pani L.S., ponosi opłatę w kwocie 1988,19 zł miesięcznie od dnia 1 kwietnia 2024 r., tj. (70% kwoty swego dochodu), co regulowane jest treścią art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s., który wskazuje, że nie może to być kwota większa niż 70% dochodu. W tych okolicznościach nie wskazanie konkretnej kwoty dochodu podopiecznej DPS, z jednoczesnym wskazaniem 70% tej kwoty dochodu, nie może stanowić o uchybieniu organów, z uwagi na to, że dokonując prostych wyliczeń matematycznych, kwotę dochodu całkowitego można wyliczyć w sposób nie budzący wątpliwości. Natomiast organy nie mają podstaw – w świetle przedstawionych regulacji – do ustalania przeznaczenia różnicy kwoty dochodu podopiecznej DPS, tym samym nie można zarzucić naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie (art. 1 pkt a skargi).
Z uwagi na to, że wnoszona przez Panią L.S. opłata nie pokrywa pełnego kosztu utrzymania w DPS, z przepisów ustawy o pomocy społecznej jednoznacznie wynika, że obowiązek ponoszenia odpłatności w pozostałej części spoczywa na wstępnych podopiecznej. Kwota różnicy pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca a opłatą Pani L.S. za pobyt w DPS w B. przy ul. Ś. [...], w okresie od 1 kwietnia 2024 r., wynosi 4 904,81 zł miesięcznie (6 893,00 zł - 1 988,19 zł). Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania przed organem I instancji – zasadnie ustalono, że obowiązek ponoszenia opłaty w pozostałej części spoczywa na trójce dorosłych dzieci (B.P. oraz A.S. i W.S.) znajdujących się w tym kręgu, każda z nich winna ponosić ciężar opłaty w wysokości nie większej niż 1/3 części przypadającej na osoby znajdujące się w tej samej grupie zobowiązanych, co również wprost wynika z art. 61 ust. 2 f u.p.s.
Górna granica obciążenia dla każdego z wstępnych to 1/3 kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatą wnoszoną przez mieszkankę domu. W związku z powyższym organ I instancji, przesłał pełnomocnikowi Pani B.P., osoby ustawowo obowiązanej, projekt umowy w sprawie ponoszenia opłaty za pobyt matki L.S. w Domu Pomocy Społecznej w B. w wys. 1/3 kwoty różnicy między średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej a wpłatą mieszkanki L.S. (1/3 z (6 893,00 zł - 1 988,19 zł) - proporcjonalnie do ilości osób obowiązanych w pierwszej kolejności do wnoszenia opłaty).
Słusznie organ odwoławczy wskazał, że ustawa o pomocy społecznej nie reguluje trybu prowadzenia postępowania w sprawie opłaty za pobyt osoby bliskiej w domu pomocy społecznej w przypadku, gdy osoba zobowiązana przebywa za granicą, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Rozporządzenie Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 202 Ir., poz. 893z późn. zm.) także nie reguluje sposobu postępowania w przypadku braku możliwości przeprowadzania wywiadu środowiskowego z osobami przebywającymi poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym po uzyskaniu danych adresowych B.P. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Białymstoku pismem z dnia 24.06.2024r. wystąpił do zobowiązanej z prośbą o przedstawienie, pod odpowiedzialnością karną, danych dotyczących sytuacji rodzinnej, dochodowej i majątkowej na przesłanym druku, co uznawane jest jako odpowiednik wywiadu środowiskowego. W odpowiedzi na przesłane pismo, pełnomocnik Skarżącej, przesłał do Ośrodka pismo z dnia 31.07.2024, w którym poinformował m.in., iż siostra zobowiązanej A.S. została obdarowana przez L.S. lokalem mieszkalnym i w świetle powyższego, obowiązek A.S. do wnoszenia opłaty za pobyt matki w DPS wyprzedza obowiązek B.P. Pomimo kierowanych wezwań, Pani B.P. reprezentowana przez pełnomocnika nie przedstawiła swojej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej. Nie przedstawiła też dokumentacji, która mogłaby stanowić podstawę do zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt matki L.S. w DPS w myśl art. 64 ustawy o pomocy społecznej
Podsumowują zatem należy wskazać, że zobowiązana nie podpisała przedmiotowej umowy w sprawie ponoszenia opłat. Z uwagi na niepodpisanie projektu umowy cywilno-prawnej, a także brak możliwości ustalenia sytuacji dochodowej skarżącej z uwagi na nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego, po rozpatrzeniu wszczętej z urzędu sprawy dot. opłaty B..P. za pobyt matki L.S. w Domu Pomocy Społecznej w B., zgodnie z obowiązującymi przepisami opłatę za jej pobyt w domu pomocy społecznej ustalono decyzyjnie, w oparciu o treść przepisu art. 61 ust. 2e u.p.s.
Biorąc pod uwagę przedmiot kontrolowanej decyzji, jej materialnoprawną podstawę prawną oraz skierowane przeciwko niej zarzuty należy jeszcze raz podkreślić, że w przypadku opłat za pobyt w domu pomocy społecznych ustala się je zasadniczo na dwa sposoby: na podstawie umowy albo w drodze decyzji, tj. na podstawie art. 61 ust. 2 pkt 2 lub ust.2 d lub 2e u.p.s. O tym, który z powyższych trybów znajduje zastosowanie decyduje to, czy osoba zobowiązana wyraża zgodę na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym jest mowa w art. 103 ust. 1 u.p.s., oraz czy wyraża zgodę na zawarcie umowy w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s. Wynika to wprost i wyraźnie z treści wymienionych powyżej przepisów.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca zarówno odmówiła przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, jak i zawarcia umowy – stąd też wysokość opłaty należało ustalić na zasadach przewidzianych w art. 61 ust. 2e u.p.s.
Odnosząc się do poruszanej w skardze kwestii nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez pominięcie przez organ okoliczności uzyskania przez siostrę skarżącej darowizny mieszkania oraz udziału w nieruchomości, która to została zobowiązana do zapewnienia swoim rodzicom dożywotniego, nieodpłatnego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, co zdaniem skarżącej przekłada się na brak obowiązku ponoszenia przez nią niniejszej opłaty za DPS tj. naruszenia art. 77 § 1 i art. 77 k.p.a. – należy zauważyć, że z uwagi na odmowę przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego kryterium dochodowe czy też inne okoliczności, przestały być czynnikiem mogącym wpływać na wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Powyższe oznaczało, że w zasadzie żadne okoliczności poza wymienionymi w art. 61 ust. 2 e u.p.s. nie mogły być przez organ uwzględnione.
Jak wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 15 lipca 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 596/25, "przewidziany w art. 61 ust. 2e u.p.s. tryb ustalania opłaty jest restrykcyjny, co ma odzwierciedlać postawę osób bliskich mieszkańca, którzy odmówią zawarcia umowy i nie wyrażą zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej jest wówczas ustalana w drodze decyzji w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane. W takiej sytuacji organ nie bierze pod uwagę ograniczeń wynikających z sytuacji dochodowej, osobistej ani rodzinnej tych osób. Ratio legis tych unormowań sprowadza się do założenia, że skoro osoby te nie chcą ujawnić swojej sytuacji, to organ ma prawo założyć, że są w stanie ponosić opłatę w pełnym wymiarze. Taka okoliczność powinna być uznana za wystarczającą do ustalenia opłaty w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane. Z dodanych do ustawy przepisów wynika, że wysokość opłaty, o której mowa w ust. 2e, ustala się proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia." (CBOSA).
Ponadto mając na uwadze główny zarzut skargi należy podkreślić, że z regulacji art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. nie wynika, by jakikolwiek wpływ na ustalenie kręgu podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej miało zawarcie przez mieszkańca domu jakiejkolwiek umowy cywilnej, w tym umowy dożywocia zawartej w umowie darowizny, tak z osobą należąca do kręgu osób zobowiązanych, jak też z jakąkolwiek osoba pozostającą poza tym kręgiem.
Jedyną przesłanką ustalenia czy na danej osobie ciąży co do zasady obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu pomocy społecznej jest bowiem istnienie wskazanego w przywołanych przepisach stosunku rodzinnego, to jest bycie małżonkiem, zstępnym, bądź wstępnym osoby przebywającej w domu opieki. Również z treści art. 908 Kodeksu cywilnego nie wynika by w jakikolwiek sposób modyfikował on obowiązek ponoszenia kosztów pobytu mieszkańca domu opieki w tymże domu, ze względu na zawarcie z tym mieszkańcem umowy dożywocia. Nie można przy tym przyjąć, jak wskazano w skardze by z faktu, że nabywca nieruchomości na podstawie umowy darowizny obowiązany jest, zapewnienia swoim rodzicom prawa do dożywotniego, nieodpłatnego zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, wyprowadzać wniosek o obciążeniu nabywcy obowiązkami ponoszenia kosztów pobytu danej osoby w domu pomocy społecznej, wbrew jednoznacznej treści przepisów regulujących to ostanie zagadnienie.
Podkreślić bowiem trzeba, iż art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego reguluje wyłącznie prawa stron umowy dożywocia, nie wpływa natomiast na prawa i obowiązki stron innych stosunków prawnych, łączących inne osoby, w tym zstępnych osoby zbywającej nieruchomość, z tą osobą.
Podsumowując stwierdzić należy, iż istnienie cywilnoprawnego stosunku dożywocia (w tym przypadku zapis zawarty w umowie darowizny) pomiędzy mieszkańcem domu pomocy społecznej a jednym ze zstępnych, nie ma wpływu na zobowiązania pozostałych osób wymienionych w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1041/13, CBOSA).
Przypomnieć bowiem jeszcze raz trzeba, iż wysokość opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej, ustala się dla każdej z osób zobowiązanych proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia (art. 61 ust. 2f u.p.s.), zaś opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2, to jest małżonkami, zstępnymi i wstępnymi, ponosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej (rt. 61 ust. 1 i 2 u.p.s.). Nie ma zatem w tym zakresie żadnej dowolności.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie, nie podziela przy tym również zastrzeżeń skarżącej, co do podjęcia decyzji pomimo niepełnego zebrania materiału dowodowego, w tym zaniechania przesłuchania świadków, czy też nieuwzględnienia aktu notarialnego w postaci darowizny, ponieważ okoliczności, których owe dowody miałyby dotyczyć, nie miały znaczenia dla zastosowania art. 61 ust. 2e u.p.s., co wykazano już powyżej.
Podobnie na wynik przedmiotowej sprawy, w tym naruszenie art. 9 k.p.a. i 10 k.p.a., nie miały wpływu zarzucane przez skarżącą okoliczności, w postaci nieudostępnienia akt w przedmiocie skierowania i umieszczenia L.S. w DPS, czy akt w zakresie ponoszenia tej opłaty przez siostrę i brata skarżącej.
W tym kontekście należy wyjaśnić, że pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej jest poprzedzony wydaniem co najmniej trzech decyzji administracyjnych (I) decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej, (II) decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej oraz (III) decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej. W istocie więc mamy do czynienia z trzema odrębnymi sprawami administracyjnymi, a co za tym idzie z trzema odrębnymi postępowaniami administracyjnymi. Każde z tych postępowań ma określone cele oraz granice znajdujące oparcie w różnych przepisach prawa materialnego, a także określa strony postępowania. Ich wyodrębnienie oznacza, że prowadząc kolejne ze wskazanych postępowań organ nie może kwestionować ustaleń z poprzednich postępowań, a co więcej jest związany wydanym wcześniej rozstrzygnięciem. Wynika z tego zatem, że organ prowadząc postępowanie w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt osoby w domu pomocy społecznej nie może w tym postępowaniu kwestionować zasadności skierowania mieszkańca do domu pomocy społecznej. Granicami tego postępowania są bowiem wyłącznie kwestie związane m.in. z ustaleniem osób zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt, a także ustaleniem wysokości tych opłat.
Zasadą jest, że stroną takich postępowań jest tylko podmiot bezpośrednio zainteresowany przyznaniem danego świadczenia, przy czym podmiotem tym w przypadku skierowania do domu pomocy społecznej oraz umieszczenia w domu pomocy społecznej jest wyłącznie osoba, której przysługuje prawo do umieszczenia w DPS, nie zaś jej rodzina. Wskazuje na to choćby treść art. 102 ust. 1 u.p.s., w myśl którego świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Przepis ten określa sposoby wszczęcia postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej, a zarazem wskazuje krąg stron tego postępowania, tj. podmiotów legitymujących się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z treści art. 102 ust. 1 u.p.s. (oraz art. 54 ust. 2 tej ustawy) wynika prymat woli i aktywności samej osoby zainteresowanej przyznaniem świadczeń z pomocy społecznej. Inna osoba może złożyć wniosek o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej wyłącznie za zgodą bezpośrednio zainteresowanego. Najważniejsza jest wola osoby zainteresowanej. Zindywidualizowany interes osoby zainteresowanej legitymizuje tylko ją do wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczeń z pomocy społecznej, do udziału w postępowaniu i uzyskania rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z 13 października 2017 r., I OSK 2449/16; z 23 października 2020 r., I OSK 1162/20; z 20 stycznia 2021 r., I OSK 2271/20; z 6 lutego 2024 r., I OSK 1058/22).
Odnosząc się przy tym do zarzutu dotyczącego nieudostępnienia akt postępowania w stosunku do rodzeństwa, potencjalnie obowiązane do ponoszenia opłat za pobyt matki w DPS, należy wskazać, że organ w tym zakresie przedstawił wynik końcowy takich postępowań wskazując że: W.S. - syn L.S. - (akta sprawy DPI.5026.4-1.2024r.) aktualnie nie partycypuje w kosztach pobytu matki w domu pomocy społecznej z uwagi na fakt, iż miesięczny dochód zobowiązanego nie przekracza kwoty 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Natomiast dochód A.S. - córki L.S - (akta sprawy DPI.5026.4-2.2024r.) przekracza kwotę 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w związku z tym partycypuje w kosztach pobyt matki w domu pomocy społecznej. Postępowania te natomiast w żaden sposób nie przekładają się na wysokość ustalonej skarżącej opłaty za DPS albowiem i tak zobowiązana była zgodnie z treścią art. 61 ust. 2f u.p.s. do ponoszenia 1/3 tej kwoty, co oznacza, że podnoszone zarzuty skargi nie miały wpływu na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym należy, że ustawa o pomocy społecznej, w zakresie prowadzenia postępowań w zakresie odpłatności DPS, nie formułuje tzw. współuczestnictwa materialnego (np. wyroki WSA w Gliwicach z 24 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 937/15 i WSA w Warszawie z 28 listopada 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 503/19 - CBOSA). Obowiązku takiego nie nakładają także przepisy postępowania administracyjnego, a możliwość współuczestnictwa formalnego, przewidziana w art. 62 k.p.a., uzależniona jest od tożsamego stanu faktycznego wszystkich stron. Połączenie kilku spraw dotyczących odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej do jednego postępowania jest zapewne rozwiązaniem proceduralnym zasługującym na uwagę, lecz o jego zastosowaniu lub pominięciu decydować powinny okoliczności faktyczne odnoszące się do każdej strony, wpływające w sposób tożsamy lub różny na zakres indywidualnych praw bądź obowiązków wyznaczonych prawem. W sytuacji, gdy ustalenie opłaty zależy od poziomu dochodów, określonych wedle w art. 61 ust. 2 u.p.s., możliwości wnoszenia opłat także przez inne osoby niż zobowiązane ustawowo, a także możliwości zawarcia umowy, o jakiej stanowi art. 103 ust. 2 u.p.s., nie można mówić o relewantności przesłanek faktycznych ustalenia obowiązku płatniczego nakazującej prowadzenie jednego postępowania w sprawie z udziałem wielu stron, ani też o konieczności połączenia kilku spraw w jednym postępowaniu (zob. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2233/22, CBOSA).
W świetle powyższego zarzuty skargi, w zakresie odmowy udostępnienia skarżącej pozostałych wnioskowanych akt sprawy, nie leżały zatem w granicach rozpoznawanej sprawy – a co za tym idzie nie miały wypływu na wynik niniejszej sprawy. Równocześnie odrębność owych spraw prowadzi do wniosku, że całość argumentacji skarżącej dotyczącej zasadności umieszczenia jej matki w domu pomocy społecznej, w szczególności w kontekście umowy darowizny, również nie mogła doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia. Sąd dostrzega przy tym życiową ważkość poruszonych przez nią kwestii, jednakże tego rodzaju okoliczności nie mają znaczenia dla zastosowania art. 61 ust. 2e u.p.s, albowiem organy administracji publicznej – w tego typu sprawach - nie opierają się na zasadach współżycia społecznego czy też zasadach słuszności.
W przedmiotowej sprawie ponadto, kwestia nabycia nieruchomości w drodze darowizny przez siostrę skarżącej i związany z tym obowiązek dożywotniego zapewnienia zamieszkiwania matce skarżącej, nie może również w istotny sposób wpływać na zwolnienie skarżącej od konieczności ponoszenia opłat na podstawie art. 64 pkt 2 u.p.s., co tym samym nie powoduje naruszenia tego artykułu.
W przepisie tym jest mowa, że zobowiązanego można zwolnić od opłaty w całości lub częściowo, jeżeli występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych (art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s.). Okoliczności te mogłyby mieć znaczenia dla ostatecznej wysokości opłaty, gdyby po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego organ ustalił, że skarżąca spełnia którąkolwiek z tych przesłanek, bądź przesłanek wskazanych w pozostałych punktach art. 64 u.p.s. Natomiast w sytuacji nie posiadania wywiadu środowiskowego, nieznana jest sytuacja majątkowa skarżącej, co wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia z art. 64 u.p.s. Tym samym nie można mówić o naruszeniu tego przepisu.
Reasumując, zdaniem sądu, w przedmiotowej sprawie postępowanie przed organami zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast chodzi o ocenę prawną wydanego orzeczenia, to należy stwierdzić, że mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
W tych okolicznościach skargę należało oddalić, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935).