II SA/Bk 1247/25

II SA/Bk 1247/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Małgorzata Roleder /sprawozdawca/
Marek Leszczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 30b ust.1-3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 października 2025 r. sprawy ze skargi M. M. i J. M. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 9 maja 2025 r. nr AB-II.7841.4.2024.PA w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z 16 września 2024 r., skorygowanym 30 września 2024 r., A. Sp. K. w B. (dalej: "Spółka" lub "inwestor") zwróciła się do Prezydenta Miasta Białegostoku (dalej: "Prezydent") o pozwolenie na rozbiórkę następujących budynków: (1) budynek mieszkalny (nr ewid. [...]); (2) budynek garażowy (nr ewid. [...]); (3) budynek mieszkalny (nr ewid. [...]); (4) budynek o funkcji gospodarczej; (5) budynek o funkcji gospodarczej; (6) budynek mieszkalny (nr ewid. [...]); (7) budynek mieszkalny (nr ewid. [...]); (8) budynek o funkcji gospodarczej; (9) budynek mieszkalny (nr ewid. [...]); (10) budynek mieszkalny (nr ewid. [...]); (11) budynek gospodarczy; (12) budynek mieszkalny (nr ewid. [...]) - na działkach: nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] zlokalizowanych przy ul. A. i ul. B. w B.
Dnia 30 września 2024 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki budynków objętych wnioskiem.
Pismem z 11 października 2024 r. M.M. oraz B.M. (współwłaściciele działki nr [...]) złożyli pismo, w którym podnieśli, że w aktach brak jest specjalistycznego wyrysu geodezyjnego potwierdzającego usytuowanie budynku oznaczonego we wniosku nr 10 w odległości 0,17 m od granicy z ich działką, zaś w ich ocenie budynek ten znajduje się częściowo na ich działce. To zaś wyklucza ustawienie ogrodzenia na granicy działek i wymaga wejścia na ich działkę, na co nie wyrażają zgody. Inwestor nie wskazał ponadto technologii rozbiórkowej, dzięki której materiały rozbiórkowe nie mogłyby znaleźć się na ich działce. Wskazali, że w ich ocenie brak jest podstaw i przesłanek do wydania pozwolenia na rozbiórkę wyżej wymienionego budynku, z uwagi na zagrożenie jakie te roboty wywołają oraz ich uciążliwość. Uzyskanie pozwolenia na rozbiórkę wymaga ponadto udziału geodety w zakresie ustalenia granicy sąsiednich posesji, a także uzyskania odrębnego zezwolenia na ogrodzenie ochronne wyższe niż 2,2 m.
Do powyższego Spółka ustosunkowała się pismem z dnia 21 października 2024 r., w którym wskazała, że szkic rozbiórki wykonany jest na mapie opiniodawczej, będącej wystarczającym podkładem do zakresu opracowania, i która wskazuje na przebieg granicy między działkami. Ogrodzenie terenu rozbiórki nie wymaga zaś uzyskania pozwolenia i zostanie wykonane w sposób, który nie będzie wymagał wejścia na działkę sąsiednią. Inwestor zwrócił uwagę, że sposób prowadzenia prac rozbiórkowych został opisany w punkcie 3 opisu technicznego, załączonego do wniosku o rozbiórkę. Zawarty tam zapis o zabezpieczeniu obiektów sąsiednich dotyczy obiektów zlokalizowanych na terenie objętym rozbiórką i nie ma konieczności zabezpieczania budynku na działce stron. Inwestor zapewnił także, że planowany zakres robót nie wymaga udziału geodety.
W kolejnym piśmie z dnia 31 października 2024 r. współwłaściciele działki nr [...] podnieśli, że wniosek o pozwolenie na rozbiórkę budynku nr 10 nie zawiera: dokładnego opisu i zakresu prowadzenia robót rozbiórkowych bez możliwości oddziaływania na posesję sąsiednią, deklaracji o zachowaniu bezpieczeństwa podczas rozbiórki budynku, opisu sposobu zabezpieczenia ludzi i mienia - co wskazuje na brak podstaw do wydania pozwolenia na rozbiórkę.
Decyzją z dnia 13 listopada 2024 r. nr 531/2024 Prezydent udzielił Spółce pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego (nr ewid. [...]) i budynku garażowego (nr ewid. [...]) na działce nr [...] przy ul. A. [...], budynku mieszkalnego (nr ewid. [...]) na działce nr [...]przy ul. B. [...], budynku gospodarczego na działkach nr [...] i [...], budynku mieszkalnego (nr ewid. gr [...]) i budynku o funkcji gospodarczej na działce nr [...] przy ul. B. [...], budynku mieszkalnego (nr ewid. [...]) i budynku o funkcji gospodarczej na działce nr [...] przy ul. B. [...], budynku mieszkalnego (nr ewid. [...]) na działce nr [...] przy ul. B. [...], budynku mieszkalnego (nr ewid. [...]) i budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. B. [...], budynku mieszkalnego (nr ewid. gr. [...]) na działce nr [...] przy ul. B. [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...] w B. – z zachowaniem następujących warunków:
1) szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych:
a) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę,
b) teren rozbiórki zabezpieczyć przed wejściem osób trzecich oraz oznaczyć tablicą informacyjną budowy,
2) kierownik budowy odpowiada za prowadzenie dziennika rozbiórki,
3) przed rozpoczęciem budowy kierownik budowy jest obowiązany: zabezpieczyć teren rozbiórki, umieścić na terenie rozbiórki, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia; w przypadku braku obowiązku ustanowienia kierownika budowy zabezpieczenie terenu budowy lub rozbiórki należy do inwestora,
- wynikających z art. 36 ust. 1 pkt 1 oraz art. 42, 45 i 45a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.; dalej: "P.b.").
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wskazał, że do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę, zgodnie z wymogiem art. 30b ust. 3 P.b., dołączono zgodę właściciela obiektów budowlanych na ich rozbiórkę oraz szkic usytuowania obiektów przeznaczonych do rozbiórki, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych i opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ wskazał również, że zgodnie z art. 31 ust. 1 i 1a pkt 1, mając na uwadze ust. 1b P.b. pozwolenia nie wymaga rozbiórka budynków i budowli o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości (o ile nie są wpisane do rejestru zabytków lub objęte ochroną konserwatorską) oraz obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Mając na uwadze powyższe organ ustalił, że zakresem przedmiotowego zamierzenia objęta jest rozbiórka:
1) budynku mieszkalnego (nr ewid. [...]) o wysokości 7,50 m, usytuowanego na działce nr [...] w odległości 0,34 m od granicy z działką nr [...],
2) budynku garażowego (nr ewid. [...]) o wysokości 3,30 m, usytuowanego na działce nr [...]w odległości 0,56 m od granicy z działką nr [...],
3) budynku mieszkalnego (nr ewid. [...]) o wysokości 6,90 m, usytuowanego na działce nr [...]bezpośrednio przy granicy z działką nr [...],
4) budynku gospodarczego o wysokości 2,90 m, usytuowanego na działkach nr [...] i [...]w odległości 0,70 m od granicy z działką nr [...],
5) budynku gospodarczego o wysokości 2,90 m, usytuowanego na działce nr [...] w odległości 0,69 m od granicy z działką nr [...],
6) budynku mieszkalnego (nr ewid. [...]) o wysokości 5,90 m, usytuowanego na działce nr [...]w odległości 0,45 m od granicy z działką nr [...],
7) budynku mieszkalnego (nr ewid. [...]) o wysokości 7,90 m, usytuowanego na działce nr [...] w odległości 0,52 m od granicy z działką nr [...],
8) budynku gospodarczego o wysokości 2,90 m, usytuowanego na działce nr [...] w odległości 0,20 m od granicy z działką nr [...],
9) budynku mieszkalnego (nr ewid. [...]) o wysokości 6,90 m, usytuowanego na działce nr [...] bezpośrednio przy granicy z działkami nr [...] i [...],
10) budynku mieszkalnego (nr ewid. [...]) o wysokości 6,90 m, usytuowanego na działce nr [...] w odległości 0,17 m od granicy z działką nr [...],
11) budynku gospodarczego o wysokości 3,00 m, usytuowanego na działce nr [...] w odległości 0,22 m od granicy z działką nr [...],
12) budynku mieszkalnego (nr ewid. [...]) o wysokości 5,50 m, usytuowanego na działce nr [...]w odległości 1,26 m od granicy z działką nr [...],
W związku z powyższym inwestor zobowiązany był do uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę ww. budynków.
Organ ustalił, że działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]położone są na terenie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla Przydworcowe w Białymstoku (rejon ul. Kard. S. Wyszyńskiego i M. Kopernika), uchwalonego uchwałą nr XI/81/11 Rady Miasta Białystok z dnia 18 kwietnia 2011 r. Budynki wskazane do rozbiórki nie są zaś wpisane do rejestru zabytków oraz nie są objęte ochroną konserwatorską. Na podstawie powyższego organ uznał, że materiał dowodowy odpowiada wymogom obowiązujących przepisów, a inwestor wywiązał się ze wszystkich wymagań określonych prawem budowlanym.
Odnosząc się zaś do zastrzeżeń zgłoszonych przez współwłaścicieli działki nr [...], organ wskazał, że nie może domagać się od Spółki spełnienia wymogów, które nie wynikają z przepisów prawa. Warunki jakie spełnić należy składając wniosek o udzielenia pozwolenia na rozbiórkę określone zostały w art. 30b ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 P.b. Żądanie przedłożenia przez inwestora dodatkowych dokumentów, analiz, czy dokonania czynności, nie ma więc prawnego uzasadnienia, i pozostaje poza zakresem kompetencji organu. Wniosek o pozwolenie na rozbiórkę zawiera wszystkie niezbędne załączniki. W szczególności do wniosku załączono szkic usytuowania obiektów budowlanych wykonany na mapie zasadniczej, tożsamej z mapą dostępną organowi, z której wynika, że budynek mieszkalny (nr ewid. [...]) znajdujący się na działce nr [...], nie przekracza granicy z działką nr [...] i usytuowany jest w odległości 0,17 m od granicy. Zgodnie z opisem sposobu zabezpieczenia ludzi i mienia, roboty rozbiórkowe będą prowadzone w obrębie działek, na których znajdują się budynki podlegające rozbiórce, a żadne z materiałów rozbiórkowych nie znajdą się na działkach sąsiednich. W związku z powyższym nie będzie konieczności prowadzenia robót na działce nr [...] oraz zabezpieczenia znajdującego się na tej działce budynku biurowego. Technologia robót rozbiórkowych została wskazana przez inwestora w punkcie 3 "Opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych", a roboty rozbiórkowe nie wymagają zabezpieczenia obiektów budowlanych na sąsiednich działkach.
Odwołanie od ww. decyzji wnieśli M.M. i B.M. Wskazali, że rozbiórka budynku oznaczonego we wniosku nr 10 (usytuowanego na działce nr [...] i sąsiadującego z działką odwołujących się) wymaga wejścia na teren ich działki nr [...]. Wnioskodawca nie posiada natomiast zgody na wejście na ten teren w celu dokonania rozbiórki. Rozbierany budynek jest w ocenie odwołujących się, usytuowany na granicy ww. działek, a nie jak wskazał inwestor - w odległości 0,17 m od tej granicy. Zaskarżona decyzja nie zawiera ponadto: zapisu o zabezpieczeniu terenu rozbiórki przed oddziaływaniem na posesję sąsiadującą i znajdujący się na niej budynek, dokładnego opisu zakresu i sposobu prowadzenia robót, potwierdzającego brak oddziaływania na posesję sąsiednią i bez konieczności wejścia na jej teren.
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2025 r. nr AB-II.7841.4.2024.PA Wojewoda, na podstawie art. 136 k.p.a., nałożył na Spółkę obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego w terminie 30 dni w zakresie:
1. Określenia w formie graficznej i opisowej w jakiej odległości od granicy działki nr [...] oraz od istniejącego na niej budynku, usytuowany jest na działce nr [...] wnioskowany do rozbiórki budynek mieszkalny (nr ewid. [...]) przy ul. B. [...].
2. Wykazania, przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, że wykonywanie planowanych robót rozbiórkowych w bezpośrednim sąsiedztwie istniejących obiektów budowalnych (m.in. usytuowanych na działce nr [...]) nie spowoduje zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tych obiektów lub obniżenia ich przydatności do użytkowania.
3. Jednoznacznego sprecyzowania w jaki sposób inwestor zamierza wypełnić warunki wskazane w opisie sposobu zabezpieczenia ludzi i mienia, m.in. ustawienia ogrodzeń, zabezpieczenia pasa terenu do 2 m od wnioskowanych do rozbiórki budynków i obiektów, uniemożliwienie przedostania się materiałów rozbiórkowych na działki sąsiednie bez wejścia na teren tych nieruchomości.
4. Ustosunkowanie się do pisma odwołujących się z dnia 31 października 2024 r. oraz do zarzutów odwołania, w których wskazano m.in., że inwestor nie wykazał zabezpieczenia terenu rozbiórki, braku projektu rozbiórki, konieczności wejścia na teren działek sąsiednich, braku deklaracji zachowania bezpieczeństwa podczas rozbiórki, braku stanowiska wnioskodawcy o możliwości oddziaływań na posesje sąsiednie, itp.
Pismem z dnia 20 lutego 2025 r. inwestor poinformował o uzupełnieniu materiału dowodowego, składając do akt uzupełnioną dokumentację. Odniósł się również do kwestii wskazanych w postanowieniu organu odwoławczego, wyjaśniając m.in., że: brak jest zagrożeń jakie może wywołać rozbiórka na otoczenie, materiały rozbiórkowe nie znajdą się na nieruchomości sąsiedniej, zaś zakładana technologia prowadzenia robót nie wymaga wejścia na działkę sąsiednią, bowiem prace rozbiórkowe w bliskim sąsiedztwie z granicą, będą prowadzone ręcznie.
Pismem z dnia 20 marca 2025 r. odwołujący się wskazali m.in., że budynek podlegający rozbiórce posiada zewnętrzną powłokę izolacyjną z wełny, przykrytą tynkiem elewacyjnym, co skutkuje brakiem możliwości uniknięcia oddziaływania na działkę odwołujących się oraz wymaga zastosowania siatki izolacyjnej, co wymaga wejścia na ich posesję. Inwestor nie przedstawił ponadto wyrysu geodezyjnego potwierdzającego deklarowaną odległość 17 cm ściany rozbieranego budynku od granicy z ich działką, a także danych technicznych tego budynku co do materiałów i sposobu jego wytworzenia, co jest istotne w kontekście deklaracji o ręcznym sposobie jego rozbiórki. Do pisma strony załączyły dokumentację fotograficzną, z której wynika, że ściana domu przeznaczonego do rozbiórki usytuowana jest bezpośrednio przy parkingu/podjeździe należącym do odwołujących się.
W odpowiedzi na powyższe Spółka w piśmie z dnia 1 kwietna 2025 r. wskazała m.in., że do wniosku dołączono opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, z którego wynika, że prace te będą wykonywane systematycznie od góry, ręcznie, z wykorzystaniem zabezpieczeń przeciw ewentualnemu zapyleniu i bez konieczności wejścia na działkę sąsiednią. Nie pominięto również żadnej struktury izolacyjnej rozbieranego budynku, zaś dane ujęte we wniosku (w tym opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych) bazują na stanie faktycznym. Do pisma Spółka załączyła fragment mapy zasadniczej obrazującej przebieg granicy między działkami.
Kolejnym pismem z dnia 16 kwietnia 2025 r. odwołujący się wskazali na nieznany czasokres wykonania elewacji rozbieranego budynku. Wskazali na rozbieżność co do aktualnego stanu granicy między ww. działkami, wnosząc o: dokonanie wizji lokalnej i zbadania pełnej struktury budynku na gruncie, weryfikację geodezyjną posadowienia budynku i odległości jego krawędzi od granicy działek, ustalenia posiadania przez organ dokumentacji technicznej budynku.
Decyzją z dnia 9 maja 2025 r. nr AB-II.7841.4.2024.PA Wojewoda Podlaski (dalej: "Wojewoda") utrzymał w mocy decyzję Burmistrza. We wstępnej części jej uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że do prawidłowego rozpatrzenia sprawy niezbędne było podjęcie działań wyjaśniających, które mogły zostać uzupełnione na etapie odwoławczym. W jego efekcie inwestor uzupełnił braki wskazane w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2025 r., tj.: określił w jakiej odległości od granicy działki odwołujących się oraz od istniejącego na niej budynku, usytuowany jest wnioskowany do rozbiórki budynek mieszkalny (nr ewid. [...]) znajdujący się na działce nr [...] przedłożył ocenę techniczną (z dnia 12 lutego 2025 r.) stanu konstrukcji budynku nr [...] na działce nr [...] w aspekcie oddziaływań wywołanych robotami rozbiórkowymi budynku nr [...] na działce nr [...]; sprecyzował sposób zabezpieczenia ludzi i mienia, jak również odniósł się do zarzutów odwołujących się.
Mając na względzie materiał dowodowy, a także obowiązujące przepisy prawa, Wojewoda nie dopatrzył się przesłanek dających podstawy do odmowy wydania pozwolenia na rozbiórkę wnioskowanych budynków. Organ wskazał w tym względzie, że inwestor wywiązał się z obowiązku określonego w art. 30b ust. 3 P.b., tj. wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę przedłożył komplet wymaganych dokumentów, w tym zgodę właściciela obiektów, szkic usytuowania obiektów do rozbiórki, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że zarówno sama rozbiórka, jak też teren inwestycji, nie podlegają ochronie konserwatorskiej, a tym samym inwestycja nie wymaga dołączenia do wniosku pozwoleń i uzgodnień o których mowa w art. 39 P.b. Organ ustalił również, że wnioskowana rozbiórka nie została ujęta w katalogu inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U, z 2019 r., poz. 1839 ze zm.) i leży poza granicami obszaru Natura 2000. W związku z powyższym rozbiórka nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 P.b., a także załączenia do wniosku wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii w myśl art. 32 ust, 1 pkt 2 P.b.
Wojewoda podkreślił przy tym, że wnioskiem objęto pozwolenie na rozbiórkę dwunastu budynków wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną. Do wniosku dołączono opracowanie zatytułowane: "Materiały do pozwolenia na rozbiórkę" sporządzone przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia zawodowe. Wyraźnie zaznaczono i opisano tam jakie obiekty stanowią zakres wniosku oraz miejsce ich usytuowania. Materiały te są kompletne, gdyż zawierają opis wszystkich obiektów przeznaczonych do rozbiórki wraz z opisami poszczególnych powierzchni zabudowy, użytkowania i wysokości obiektów, opis organizacji robót rozbiórkowych, w którym zawarto informację o zagospodarowaniu i zabezpieczeniu terenu rozbiórki, planowanym do użycia sprzęcie, sposobie zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, przedstawiono opis prac uwzględniających bliskie sąsiedztwo budynków na działkach sąsiednich (w tym budynku odwołujących się), kolejność planowanych prac i sposób ich prowadzenia. Podkreślono także, że prace rozbiórkowe prowadzone w bliskim sąsiedztwie budynków zlokalizowanych na działkach pozostających poza terenem inwestycyjnym, należy wykonać metodą ręczną.
Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutów oraz uwag wystosowanych w toku postępowania przez odwołujących się, wskazując m.in., że weryfikacja mapy zasadniczej, na której wykonany został szkic usytuowania obiektów budowlanych, mapy zasadniczej dołączonej przez inwestora do pisma z dnia 1 kwietnia 2025 r. oraz mapy zasadniczej dołączonej przez organ I instancji do akt sprawy, nie potwierdziła tezy odwołujących się o częściowym usytuowaniu budynku nr 10 (przeznaczonego do rozbiórki) na ich nieruchomości. W konsekwencji, skoro roboty budowlane nie są planowane na działce stron, to nie jest konieczne legitymowanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością sąsiednią do celów budowlanych i nie jest także wymagana zgoda współwłaścicieli sąsiednich budynków na dokonanie rozbiórki budynku usytuowanego w nieznacznej odległości od granicy ich działki. Finalnie Wojewoda podzielił stanowisko Prezydenta o braku przeciwskazań do udzielenia Spółce zezwolenia na wnioskowaną rozbiórkę.
M.M. i B.M. wnieśli do sądu administracyjnego skargę na ww. decyzję, w zakresie rozbiórki budynku oznaczonego we wniosku nr 10 (sąsiadującego z działką skarżących nr [...]), zarzucając jej naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. i art. 136 k.p.a. przez pominięcie konieczności przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego w tym m.in. w zakresie:
a. ustalenia stanu faktycznego istniejącego na datę sporządzenia mapy zasadniczej, która została wykonana 12 kwietnia 2024 r., podczas gdy nieznany jest czasookres wykonania elewacji budynku o grubości nie mniejszej niż 20 cm, w odniesieniu do deklarowanej odległości krawędzi budynku od granicy działki - mającej wynosić 17 cm, co potwierdza materiał zdjęciowy przedłożony do akt sprawy przez skarżącego;
b. danych technicznych budynku, w tym szczegółowego opisu projektowego z miejscowych organów administracyjnych (nadzór budowlany, wydział urbanistyki) pozwalających na bezpośrednią weryfikację materiałów i sposobu wytworzenia budynku - co jest istotne w odniesieniu do deklaracji możliwości rozbiórki budynku według technologii deklarowanej przez wnioskodawcę i organ decyzyjny - m.in. w przypadku braku użycia młotów pneumatycznych i innych urządzeń powodujących wibrację, możliwości usytuowania na granicy siatki zabezpieczającej na podporach tymczasowych, w celu uniknięcia upadku elementów z wysokości, przy braku ustalenia wysokości rozbieranego budynku, a która jest nie mniejsza niż 9 m;
c. możliwości przeprowadzenia rozbiórki budynku zgodnie z technologią wskazaną przez wnioskodawcę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz zwracając uwagę na związany charakter decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę.
W trakcie rozprawy dnia 14 października 2025 r. pełnomocnik skarżącego M.M. poparł skargę, podając, że materiał dowodowy nie został wszechstronnie oceniony, w szczególności nie zweryfikowano technologii rozbiórki budynku znajdującego się w sąsiedztwie działki skarżących, a także stanu tego budynku na datę sporządzenia mapy zasadniczej. Nie uwzględniono ocieplenia tego budynku i czasookresu wykonania elewacji, co ma wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a także możliwość zastosowania technologii wskazywanej we wniosku inwestora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody z dnia 9 maja 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza z dnia 13 listopada 2024 r. udzielającą A. Sp. K. w B. (Spółka, inwestor) pozwolenia na rozbiórkę dwunastu budynków, w tym: siedmiu budynków mieszkalnych, czterech budynków gospodarczych oraz jednego budynku garażowego - zlokalizowanych na działkach: nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położonych przy ul. A. i ul. B. w B. - z zachowaniem następujących warunków:
1) szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych:
a) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę,
b) teren rozbiórki zabezpieczyć przed wejściem osób trzecich oraz oznaczyć tablicą informacyjną budowy,
2) kierownik budowy odpowiada za prowadzenie dziennika rozbiórki,
3) przed rozpoczęciem budowy kierownik budowy jest obowiązany: zabezpieczyć teren rozbiórki, umieścić na terenie rozbiórki, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia; w przypadku braku obowiązku ustanowienia kierownika budowy zabezpieczenie terenu budowy lub rozbiórki należy do inwestora,
- wynikających z art. 36 ust. 1 pkt 1 oraz art. 42, 45 i 45a P.b.
Decyzja powyższa została zaskarżona jedynie w zakresie, w jakim pozwala inwestorowi na rozbiórkę budynku mieszkalnego nr ewid. [...], zlokalizowanego na działce nr [...], przy ul. B. [...] w B. - oznaczonego we wniosku Spółki nr 10. Skarżący są współwłaścicielami działki sąsiedniej nr [...], zabudowanej budynkiem mieszkalno-biurowym, w którym funkcjonuje kancelaria adwokacka. Na nieruchomości jest również urządzony parking, z którego korzystają klienci kancelarii. Skarżący kwestionują posadowienie budynku przeznaczonego do rozbiórki względem granicy obu działek, a także deklarowany przez inwestora technologiczny sposób jego rozbiórki oraz związane z nim zapewnienia o braku konieczności wejścia na działkę skarżących w trakcie prowadzonych prac rozbiórkowych i należytym zabezpieczeniu tych prac.
Podstawą prawną udzielonego Spółce pozwolenia na rozbiórkę m.in. ww. budynku mieszkalnego, jest art. 30b ust. 1 i 2 P.b., wedle którego rozbiórkę można rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę (ust. 1), którą wydaje na wniosek organ administracji architektoniczno-budowlanej (ust. 2). Wyjątkiem w tym względzie jest rozbiórka budynków i budowli o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości - nie jest wówczas wymagana decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę, lecz zgłoszenie (art. 31 ust. 1 pkt 1 P.b.). W związku zaś z tym, że budynek oznaczony we wniosku nr 10 ma wysokość 6,90 m i posadowiony jest w odległości od 0,17 m do 0,19 m od granicy działek, jego rozbiórka może nastąpić po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wbrew twierdzeniom skarżących podnoszonym w toku postępowania administraycjnego, materiał dowodowy potwierdza tezę inwestora o całościowym usytuowaniu przeznaczonego do rozbiórki budynku (nr 10) na działce nr [...]. O takim jego usytuowaniu świadczą: szkic usytuowania obiektów do rozbiórki zawarty w projekcie rozbiórki (sporządzony 12 września 2024 r. na mapie zasadniczej), uproszczony wypis z rejestru gruntów datowany na 18 września 2024 r. (k 9 akt I inst.), mapy ewidencji gruntów (w różnych skalach – k. 12 i 13 akt I inst.), mapy zasadnicze (k. 14, 15 i 97 akt I inst.), wypis z kartoteki budynków z dnia 26 września 2024 r. (k. 22 akt I inst.), wydruki z Miejskiego Systemu Informacji Przestrzennej Miasta Białystok (k. 24-27 akt II inst.), a także mapa zasadnicza w postaci wektorowej w skali 1:500 z 12 kwietnia 2024 r. (k. 91 akt II inst.). Skarżący zaś, kwestionujący powyższe na etapie postępowania administracyjnego, swoich twierdzeń o częściowym usytuowaniu ww. budynku na ich działce nr [...], nie poparli żadnym materiałem dowodowym. W szczególności nie świadczą o tym przedłożone przez nich fotografie, które mogą jedynie stanowić dowód na okoliczność aktualnego zagospodarowania terenu przy granicy obu ww. działek (teren utwardzony kostką brukową). Dowodem wskazującym na przebieg owej granicy pozostają natomiast mapy – w szczególności te znajdujące się w zasobie geodezyjnym. Kwestia zaś ustalenia przebiegu spornej granicy nie należy do gestii organów administracji orzekających w sprawie pozwolenia na rozbiórkę. Służy temu odrębne postępowanie, w którym właściwym organem jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Organ odwoławczy nie miał zatem podstaw do przeprowadzenia weryfikacji geodezyjnej posadowienia budynku podlegającego rozbiórce i jego odległości od granicy, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy jednoznacznie o usytuowaniu tego budynku w całości na działce nr [...].
Wedle art. 30b ust. 3 P.b. do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dołącza się: (1) zgodę właściciela obiektu budowlanego lub jej kopię; (2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; (3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; (4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; (5) pozwolenia, uzgodnienia, opinie i inne dokumenty, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień, opinii i innych dokumentów - nie dotyczy to uzgodnień i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; (6) projekt rozbiórki lub jego kopię - w zależności od potrzeb. Ponadto decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę może być wydana po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – o czym stanowi art. 32 ust. 1 pkt 1 P.b.
W orzecznictwie akcentuje się jednolicie, że decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę obiektu budowlanego jest decyzją związaną, co oznacza, że jeżeli inwestor wypełnił wszystkie obowiązki wskazane w ustawie, właściwy organ nie może odmówić wydania tej decyzji. Oznacza to, że warunkiem jej wydania jest ustalenie przez organ, czy w realiach konkretnej sprawy, spełnione zostały przesłanki materialnoprawne do wydania takiego zezwolenia (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 10 października 2024 r., sygn. akt II SA/Po 352/24, czy wyrok WSA Łodzi z 5 marca 2025 r., sygn.. akt II SA/Łd 484/24 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").
Przechodząc zatem do weryfikacji, dokonanej przez organ odwoławczy, oceny spełnienia przez inwestora warunków opisanych w art. 30b ust. 3 i art. 32 ust. 1 pkt 1 P.b., zauważyć w pierwszej kolejności należy, że rozbiórka nie została ujęta w katalogu inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisk, a także leży poza granicami obszaru Natura 2000. W związku z tym rozbiórka nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 P.b. Nie wymaga także załączenia do wniosku wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień, opinii i innych dokumentów, o których mowa w art. 30b ust. 3 pkt 5 i art. 32 ust. 1 pkt 2 P.b. W szczególności bowiem przedmiotowy budynek (a także teren inwestycji) nie jest wpisany do rejestru zabytków, ewidencji zabytków oraz nie jest objęty ochroną konserwatorską, co oznacza, że prowadzenie wnioskowanych robót budowlanych nie wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia, o którym mowa w art. 39 ust. 1-3 P.b. Dokonana w tym względzie weryfikacja wniosku inwestora, zasługuje na aprobatę sądu.
Ponadto wniosek zawiera pisemną zgodę właściciela obiektu budowlanego (k. 85 akt I inst.), którym jest wnioskująca Spółka – co potwierdza uproszczony wypis z rejestru gruntów (k. 9 akt I inst.), a także wpis ujawniony w dziale II KW nr BI1B/00206332/8. Świadczy to o spełnieniu warunku z art. 30b ust. 3 pkt 1 P.b.
Do wniosku inwestor załączył opracowanie pt. "Materiały do pozwolenia na rozbiórkę" datowane na 30 czerwca 2024 r., sporządzone przez osobę legitymującą się uprawnieniami budowlanymi do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej, skorygowane oraz uzupełnione w toku postępowania administracyjnego. Opracowanie to, w dacie wydania zaskarżonej decyzji zawierało szkic usytuowania obiektów budowlanych (w tym przedmiotowego budynku mieszkalnego) w skali 1:500, sporządzony na mapie zasadniczej pt. "projekt rozbiórki" oraz opis techniczny rozbiórki składający się z: podstawy opracowania, opisu obiektów podlegających rozbiórce (pkt 2.10 dotyczy budynku oznaczonego nr 10) opisu zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych oraz opisu sposobu zabezpieczenia ludzi i mienia. Dodatkowo, na skutek realizacji postanowienia organu odwoławczego z dnia 20 stycznia 2025 r. nakładającego na inwestora obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego, Spółka złożyła do akt ocenę techniczną stanu konstrukcji budynku nr [...] na działce nr [...] w aspekcie oddziaływań wywołanych robotami rozbiórkowymi budynku nr [...] na działce nr [...] sporządzoną dnia 12 lutego 2025 r. W ocenie sądu ów materiał dowodowy pochodzący od inwestora, odpowiada warunkom z art. 30b ust. 3 pkt 2-4 i pkt 6 P.b.
Rację ma przy tym organ odwoławczy, że dokumentacja załączona do wniosku inwestora zawiera m.in. wyczerpujące informacje dotyczące sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, a także sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia – w tym skarżących, klientów kancelarii oraz budynku posadowionego na działce skarżących. W szczególności wpływ prac rozbiórkowych na nieruchomość skarżących szczegółowo został opisany w dodatkowym opracowaniu datowanym na 12 lutego 2025 r. – sporządzonym przez osobę legitymującą się uprawnieniami do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. W tym względzie Wojewoda trafnie zwrócił uwagę na te twierdzenia w nim zawarte, wedle których przeprowadzenie robót zgodnie z zamieszczonymi tam zaleceniami nie spowoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników budynku na działce nr [...], ani też obniżenia jego przydatności do użytkowania oraz nie naruszy warunków bezpieczeństwa jego konstrukcji oraz nie naruszy poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich oraz ich mienia. Warto w tym względzie zwrócić uwagę na przeanalizowany przez autora opracowania zakres wpływu planowanych robót rozbiórkowych na przedmiotowy obiekt budowlany – zarówno w okresie prowadzenia tych robót, jak i po ich przeprowadzeniu. Autor rozważył w tym względzie m.in.: zagrożenie nadmiernym hałasem i drganiami, zagrożenie zanieczyszczeniem w postaci pyłów, zagrożenie spadaniem przedmiotów z wysokości. W odniesieniu do każdego z ww. zagrożeń autor zaproponował określone rozwiązania, reasumując we wnioskach końcowych, że zabezpieczenie na ścianie szczytowej od strony budynku skarżących, przed spadaniem przedmiotów z wysokości, ochrona przeciw zapyleniu oraz planowana rozbiórka, zostaną wykonane z terenu działki inwestora nr [...]. Podkreślił jednocześnie, że nie ma konieczności wejścia na teren działki skarżących celem przeprowadzenia planowanej rozbiórki.
Powyższe stwierdzenia korelują ze sposobem prowadzenia robót rozbiórkowych, w ramach którego zakłada się przy pracach prowadzonych w bliskim sąsiedztwie budynków zlokalizowanych na działkach poza terenem inwestycji, odstąpienie od używania młotów pneumatycznych i innych ciężkich urządzeń powodujących wibracje. Po usunięciu wszystkich okładzin, stolarki i instalacji wewnętrznych rozbiórkę zaleca się natomiast przeprowadzić od góry kolejno ręczną rozbiórkę w kolejności: pokrycie dachu, poszycie dachu, konstrukcja dachu, kominy, konstrukcja ścian szczytowych poddasza, konstrukcja stropu parteru, konstrukcja ścian parteru, posadzka parteru, fundamenty. Zaleca się również stabilizację elementów nierozebranych w celu zapewnienia stateczności konstrukcji, a także prowadzenie rozbiórki elementów betonowych i murowanych pod plandekami ochronnymi, z jednoczesnym zraszaniem elementów wodą. W części opracowania dotyczącej zaś opisu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia podkreślono, że roboty rozbiórkowe należy prowadzić w obrębie działek, na których znajdują się budynki podlegające rozbiórce, a żadne z materiałów rozbiórkowych nie mogą znaleźć się na działkach sąsiednich. Wzdłuż granicy działek, od strony budynków zlokalizowanych w bliskim sąsiedztwie z granicą terenu inwestycji, należy ustawić, na podporach tymczasowych, siatkę ochronną zabezpieczającą przed upadkiem elementów z wysokości. Zabezpieczenie należy ponadto wykonać na długości ściany szczytowej oraz do 6 m od narożników rozbieranego budynku. Dodatkowo zabezpieczenie należy osłonić plandeką ochronną. W trakcie ręcznej rozbiórki szczytu od góry zabezpieczenie należy utrzymywać powyżej poziomu prowadzonych prac, stosując podpory tymczasowe elementów zabezpieczających.
Słusznie dostrzegł organ odwoławczy, że dokumentacja załączona do wniosku pt. "Materiały do pozwolenia na rozbiórkę" jest zbieżna z zaleceniami zawartymi w ocenie technicznej z dnia 12 lutego 2025 r. Trafnie zatem ocenił Wojewoda, że materiał dowodowy zawiera wymagane prawem dokumenty, sporządzone przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Tym samym planowane prace rozbiórkowe spełniają warunki w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji oraz nie naruszają poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.) oraz ich mienia. W konsekwencji zarzuty podniesione przez skarżących uznać należy za niezasadne, stanowiące w istocie nieumotywowana polemikę z ustaleniami organu odwoławczego, wynikającymi ze zgromadzonego kompleksowo w sprawie materiału dowodowego. Dotyczą one w szczególności kwestii prawidłowości doboru prac rozbiórkowych do technologii wykonania rozbieranego budynku, w kontekście jego bliskiego usytuowania z budynkiem skarżących. Sąd zauważa przy tym, że kwestie te zostały szczegółowo opisane w dokumentacji rozbiórkowej, a także wielokrotnie były wyjaśniane przez inwestora. W odpowiedzi na wątpliwości oraz uwagi skarżących, na bieżąco wyjaśniano kwestie dotyczące m.in. zagospodarowania i zabezpieczenia terenu rozbiórki, planowanego do użycia sprzętu, sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, warunków pracy, a także opisu prac uwzględniających interes skarżących. Przedstawiono także technologię rozbiórki, kolejność planowanych prac i sposób ich prowadzenia. Dodać przy tym należy, że organy administracji publicznej nie są uprawnione do dokonywania merytorycznej oceny zasadności trafności rozwiązań inżynieryjnych przyjętych w projekcie. Rękojmię prawidłowego przeprowadzenia robót rozbiórkowych stanowi bowiem w takim przypadku legitymowanie się przez osobę prowadzącą te prace, odpowiednimi kwalifikacjami w zakresie budownictwa oraz ewentualna odpowiedzialność odszkodowawcza za szkodę doznaną przez właścicieli nieruchomości sąsiednich (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 20/16, CBOSA).
Jakkolwiek zrozumiałe są obawy skarżących, to w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz powołanych wyżej przepisów prawa, nie stanowią one okoliczności, która wykluczałaby możliwość wydania inwestorowi pozwolenia na rozbiórkę. Sąd podkreśla, że rozumiejąc sytuację skarżących należy jednak mieć na względzie, że nie można zakazać właścicielowi gruntu wykonania prac rozbiórkowych, jeżeli spełnił on wymagane ku temu ustawowe przesłanki. W ocenie sądu, podniesione przez skarżących zarzuty stanowią w istocie polemikę z ustaleniami organów obu instancji, nie znajdującą oparcia w materiale dowodowym sprawy oraz w przepisach prawa, a ponadto forsującą jedynie interes faktyczny strony skarżącej. Podkreślić przy tym należy, że wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego aktu stanowisko nie może zostać uznane za nieprawidłowe z tego jedynie względu, że jest odmienne od oczekiwań strony skarżącej. Ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o jego wadliwości, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi, jeżeli przeprowadzona kontrola tego aktu, nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających jego uchylenie.
W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji sąd nie dopatrzył się naruszenia ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów procesowych, w szczególności zasad: praworządności (art. 6 k.p.a.), zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Wbrew subiektywnemu przekonaniu skarżących przeprowadzone postępowanie dowodowe pozbawione jest cech arbitralności, zaś brak uwzględnienia wniosku dowodowego skarżących nie narusza art. 75 § 1 k.p.a., z tego względu, że zarówno zasada prawdy obiektywnej, jak i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych, mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, w sytuacji, w której zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych. Uzupełnione zaś w trybie art. 136 k.p.a. postępowanie odwoławcze, nie wychodzi poza ustanowione tam ramy prawne. W szczególności bowiem miało ono na celu doprecyzowanie okoliczności wcześniej już powołanych we wniosku inwestora, a ponadto zmierzało do wyczerpującego ustosunkowania się przez Spółkę do zarzutów i uwag zgłaszanych w toku postępowania przez skarżących, które w zasadniczej swej mierze powielały się. Skarga nie jest zatem zasadna.
Mając na względzie powyższe sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.).