II SA/Bk 117/20

II SA/Bk 117/20 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2020-10-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Leszczyński
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GZ 165/20 - Postanowienie NSA z 2020-07-09
II GSK 100/21 - Wyrok NSA z 2021-06-30
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2332
art. 5 ust.4 i art. 24 ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.
Decyzją z dnia [...] października 2019 r. wydaną przez Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. (dalej jako: organ I instancji), na podstawie art. 21 § 1 pkt 2, art. 51 § 1, art. 53 §1, §3, §4, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900), art. 2 pkt 8 i 16, art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c, art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f, art. 24 ust.1 pkt 2, art. 26 ust. 1, ust. 2, ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zmianami) nałożono na przewoźnika S. sp. z o.o. z siedzibą w K.(dalej jako: spółka lub skarżący) karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za podanie w zgłoszeniu do rejestru monitorowania przewozów pod numerem [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] marca 2019 r. funkcjonariusze P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. rozpoczęli kontrolę środka przewozowego o nr rejestracyjnych [...], prowadzonego przez R. F. Przedmiotem transportu była benzyna oraz olej napędowy przewożony na terytorium Polski. Podczas kontroli kierowca pojazdu przedstawił między innymi Dowód Wydania nr [...] z dnia [...] marca 2019 r., wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu rzeczy oraz numer zgłoszenia do rejestru przewozów [...]. W wyniku porównania danych zawartych w zgłoszeniu do rejestru monitorowania przewozów z okazanymi przez kierowcę dokumentami stwierdzono rozbieżność w numerze zezwolenia drogowego wykazanym w zgłoszeniu i okazanym do kontroli drogowej. Mianowicie ze zgłoszenia do rejestru monitorowania przewozów [...], w momencie rozpoczęcia kontroli w polu przeznaczonym na podanie numeru zezwolenia drogowego na podstawie którego realizowany był transport, wpisano [...], podczas gdy w rzeczywistości przewoźnik posługiwał się wypisem nr [...] z licencji nr [...]. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. organ wszczął postępowanie, w trakcie którego pełnomocnik spółki S. sp. z o.o. wyjaśnił, że spółka posiada zarówno licencję krajową o numerze [...] wydaną przez Prezydenta Miasta K. w dniu [...] lutego 2006 r., jak i licencję międzynarodową nr [...] wydaną przez Ministra Transportu RP w dniu [...] września 2006 r. Wskazał, że funkcjonariusze prowadzący kontrolę nie ustalili wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Pominęli bowiem fakt posiadania przez przewoźnika licencji zgodnej ze zgłoszeniem przewozu o numerze referencyjnym [...]. Nie można natomiast karać spółki za brak skrupulatności kontrolujących, którzy winni ustalić powód rozbieżności w numerach licencji. Rozpoznając sprawę organ I instancji stwierdził, że przepis art. 5 ust. 4 ustawy nakazuje przewoźnikowi obligatoryjne uzupełnienie zgłoszenia do rejestru monitorowania przewozów drogowych. Zgłoszenie musi zawierać enumeratywnie wymienione informacje, w tym numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane. Podane dane muszą być zgodne ze stanem faktycznym pod groźbą sankcji administracyjnej przewidzianej w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że do rejestru monitorowania przewozów nie może być podany dowolny numer dokumentu związanego z posiadanym przez firmę przewozową zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo licencją. Podany do rejestru numer licencji musi odpowiadać stanowi faktycznemu zastanemu podczas wykonywania transportu drogowego. W niniejszej sprawie przewoźnik w trakcie przewozu posługiwał się licencją nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy i to numer tej licencji powinien zostać przekazany do systemu SENT. Dalej organ wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. poinformowano stronę, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. Ponadto wezwano stronę do wskazania zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania tej instytucji. Strona pomimo przekazanych informacji oraz wezwań odnośnie możliwości odstąpienia od kary, nie wskazała zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania tej instytucji. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy organ doszedł do przekonania, że jakkolwiek kwota 10.000 zł nie jest kwotą obiektywnie małą to obciążenie karą przedsiębiorcy nie spowoduje w sposób znaczny pogorszenia jej kondycji finansowej. Może natomiast, przez swoją dolegliwość, wpłynąć prewencyjnie na zwiększenie uwagi, samokontroli i dołożenie szczególnej staranności podczas dokonywania przez przewoźnika kolejnych zgłoszeń SENT. Reasumując, organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje aby istniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła spółka S. sp. z o.o. zaskarżając decyzję w całości. Zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie art. 207 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy i w zw. z art. 2a Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji przyjęcie, że przewoźnik wskazał w zgłoszeniu nieprawidłowy numer licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w sytuacji gdy zgłoszony został numer jednej z dwóch posiadanych przez przewoźnika licencji uprawniających do przewozu drogowego towarów, co nie stanowi zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym. W przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu, zarzuciła naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 26 ust. 3 ustawy, polegające na stwierdzeniu, że nie zachodził interes publiczny uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary. Mając powyższe na uwadze spółka wniosła o uchylenie wskazanej wyżej decyzji w całości i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że pracownicy spółki zrealizowali obowiązek wynikający z ustawy i zgłosili wymagany numer licencji uprawniający do transportu drogowego. Wymóg zgłoszenia numeru licencji uzasadniony jest tym, aby możliwe było ustalenie czy przewoźnik posiada przewidziane prawem uprawnienia wykonywania przewozu. Spółka posiada zarówno licencję krajową nr [...], jak i licencję międzynarodową nr [...]. Obie licencje udzielone są dla całej spółki S. sp. z o.o. Oznacza to, że ustalając stan faktyczny funkcjonariusze przeprowadzający kontrolę nie ustalili wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Pominęli bowiem fakt posiadania przez przewoźnika licencji zgodnej ze zgłoszeniem przewozu o numerze referencyjnym [...]. Wskazano również, że Organ nie wykazał w jaki sposób zgłoszenie numeru jednej z dwóch posiadanych przez przewoźnika licencji wpływa na to, że przewóz numeru jednej z dwóch posiadanych przez przewoźnika licencji wpływa na to, że przewóz wykonywany jest nieprawidłowo. Nie wyjaśniono również w jakim stopniu zaburza to proces efektywnego monitorowania i kontroli. Spółka wskazała także, że rolą państwa nie jest rozbudowanie fiskalizmu i zwiększania obciążeń poszczególnych podatników ponad miarę. Sytuacja, w której podanie numeru jednej z dwóch legalnie uzyskanych licencji na przewóz towarów, skutkuje nałożeniem kary w wysokości 10.000 zł stanowi przejaw nadmiernego legalizmu i rygoryzmu w stosowaniu prawa. Jak podkreślono, spółka od wielu lat prowadzi działalność gospodarczą, posiada oddelegowanych pracowników zajmujących się wyłącznie obsługą systemu SENT. Nie znajduje uzasadnienia prewencyjny i dyscyplinujący wymiar kary w stosunku do spółki, gdyż od wejścia w życie ustawy wykonuje ona nałożone na nią obowiązki zgodnie z obowiązującym prawem.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej jako organ odwoławczy) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Mając na uwadze całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że zaistniały podstawy do wymierzenia spółce kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. Skoro odwołująca nie uzupełniła zgłoszenia o właściwy numer zaświadczenia na przewozy drogowe (licencji), to niezależnie od tego, czy z powodu przeoczenia, czy też świadomie, to jednak naruszyła przepis art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f ustawy SENT, co dało organowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 w wysokości 10.000 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. przychylił się do stanowiska organu I instancji, że przyczyną nałożenia kary nie był brak licencji na przewozy drogowe, lecz niewpisanie właściwego numeru tej licencji w zgłoszeniu, co wynika z art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f ustawy SENT, gdzie nie mówi się o braku zaświadczenia, ale o zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym (innych niż dotyczące towaru). Zatem okazanie właściwej licencji przez kierowcę podczas kontroli nie mogło sprawić, że usunięte zostały skutki błędu w zgłoszeniu. Co do zarzutu, że wpisanie niewłaściwego numeru licencji w zgłoszeniu nie miało wpływu na wysokość obowiązków podatkowych spółki, organ odwoławczy wskazał, że ustawa SENT zawiera instrumenty służące m.in. "uszczelnianiu" systemu podatkowego, nie zawiera zaś przepisów kreujących jakiejkolwiek obowiązki podatkowe. Odnośnie zarzutu nieodstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na spółkę organ odwoławczy wskazał, że w aktach brak jest danych, które mogłyby wskazywać, że za odstąpieniem takim przemawia ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. rozważania organu I instancji poczynione w tym zakresie, w pełni akceptowane przez organ odwoławczy, mają charakter kompleksowy i wyczerpujący. Sformułowany w tym względzie przez odwołującą zarzut naruszenia przepisów prawa o charakterze uznaniowym (art. 26 ust. 3 ustawy SENT) nie mógł zostać uwzględniony.
Na powyższą decyzję skargę wniosła Spółka, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:
1. naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 122 w zw. z art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (dalej o.p.) w zw. z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (dalej: ustawa SENT) i w zw. z art. 2a Ordynacji, a w konsekwencji przyjęcie, że przewoźnik wskazał w zgłoszeniu nieprawidłowy numer licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w sytuacji, gdy zgłoszony został numer jednej z dwóch posiadanych przez przewoźnika licencji uprawniających do przewozu drogowego towarów i zgłoszenie w trakcie kontroli skorygowano, co nie stanowi zgłoszenia danych "niezgodnych ze stanem faktycznym" w rozumieniu Ustawy;
2.naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: błędną wykładnię i niezastosowanie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi polegające na:
- stwierdzeniu, że w sprawie nie zachodził ważny interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary, podczas gdy Skarżący jest podmiotem zarobkowo zajmującym się przewozem towarów, o ugruntowanej pozycji na rynku, dokonującym tysięcy zgłoszeń miesięcznie, z czego wynika, że wpisanie numeru jednej z dwóch posiadanych przez przewoźnika licencji, której wpisu nie posiadał przy sobie kierowca, było skutkiem jednostkowej pomyłki i nałożenie kary stanowi postepowanie sprzeczne z ratio legis ustawy;
- pominięciu faktu, że nieistotne uchybienie formalne (stanowiące oczywistą omyłkę) nie spowodowało uszczuplenia należności podatkowych Skarbu Państwa i nie miało żadnego wpływu na możliwość wykonania kontroli oraz jej prawidłowy przebieg, co winno skutkować odstąpienie od niewymierzeniem kary pieniężnej;
- pominięciu okoliczności, że zarówno zasada sprawiedliwości, jak i bezpieczeństwa oraz zaufania organów państwa, składające się na pojęcie "ważnego interesu publicznego", o którym mowa w art. 24 ust. 3 ustawy wymagają, aby postępowanie w sprawie zostało umorzone lub zakończyło się odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, bowiem znajduje to uzasadnienie w okolicznościach sprawy, tj. Skarżący posiada licencję międzynarodową, której numer został wpisany do rejestru, w trakcie kontroli kierowca okazał ważny wypis z licencji na krajowy przewóz drogowy rzeczy oraz niezwłocznie uzupełniono w rejestrze pomyłkę dotyczącą numer zezwolenia drogowego;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 24 ust. 1 Ustawy i w konsekwencji nałożenie kary w wysokości 10.000 zł, podczas gdy brak wskazania prawidłowego numeru licencji był wynikiem oczywistego błędu Skarżącej i ewentualna kara powinna zostać określona na kwotę 2000 zł.
Podnosząc powyższe zarzuty, spółka wniosła o:
1.uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również o uchylenie w całości decyzji Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2019 r. znak. [...] oraz umorzenie postępowania,
2.zasądzenie od organu – Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
Ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia powyższego, wnosiła o:
1.uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również o uchylenie w całości decyzji Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2019 r. znak. [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji,
2.zasądzenie od organu – Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że nie kwestionuje zgłoszenia numeru licencji międzynarodowej, w sytuacji kiedy kierowca posiadał przy sobie wypis z licencji krajowej. Jednak konieczne jest zwrócenie uwagi na uchybienia organów obu instancji związanych z rozpoznaniem sprawy. Spółka posiada zarówno licencję krajową nr [...], jak i licencję międzynarodową nr [...]. Obie licencje udzielone są dla całej spółki S. sp. z o.o. Oznacza to, że ustalając stan faktyczny funkcjonariusze przeprowadzający kontrolę nie ustalili wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Pominęli bowiem fakt posiadania przez przewoźnika licencji zgodnej ze zgłoszeniem przewozu o numerze referencyjnym [...]. Zdaniem spółki, nie można jej karać za brak skrupulatności kontrolujących, którzy winni ustalić powód rozbieżności w numerach licencji. Zgłoszenie jednej z dwóch posiadanych przez przewoźnika licencji w żadnym wypadku nie wpływa na to, że przewóz wykonany jest nieprawidłowo. Zdaniem skarżącej Organ naruszył również art. 24 ust. 3 ustawy nie znajdując przesłanej ważnego interesu publicznego do odstąpienia od wymierzenia kary oraz prezentując niezwykle rygorystyczny i wąski sposób interpretacji regulacji dotyczących możliwości odstąpienia od nałożenia kary. Wydając zaskarżoną decyzję Organ dokonał wykładni językowej przepisów ustawy SENT, odchodząc jednakże od celu i kontekstu jej wprowadzenia. Zdaniem skarżącej, nie znajduje uzasadnienia prewencyjny i dyscyplinujący wymiar kary w stosunku do spółki, gdyż od wejścia w życie Ustawy wykonuje ona nałożone na nią obowiązki zgodnie z obowiązującym prawem. Odstąpienie od nałożenia kary na podatnika prowadzącego sumiennie działalność gospodarczą, nie prowadzi do utrzymania silniejszej pozycji niż konkurencja, lecz stanowi przejaw zaufania obywatela do Państwa i skupienia represji na nieuczciwych podmiotach.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego są one niezasadne oraz stanowią w większości powielenie argumentacji podniesionej w postępowaniu odwoławczym. Wskazał, że przewoźnik S. sp. z o.o. nie dopełnił obowiązku wynikającego z postanowień art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f bowiem co prawda uzupełnił zgłoszenie przed rozpoczęciem przewozu towaru, lecz uzupełnienie to zawierało numer innej licencji niż ta, którą wylegitymował się kierowca. W myśl art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru – odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000zł. Skoro Skarżąca nie uzupełniła zgłoszenia o właściwy numer zaświadczenia na przewozy drogowe (licencji), to niezależnie od tego czy z powodu przeoczenia, czy też świadomie, to jednak naruszyła przepis art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f ustawy SENT, co było podstawą nałożenia kary. Odnośnie zarzutu, że wpisanie niewłaściwego numeru licencji w zgłoszeniu nie miało wpływu na wysokość obowiązków podatkowych spółki, organ odwoławczy wskazał, że ustawa SENT zawiera instrumenty służące m.in. "uszczelnianiu" systemu podatkowego, nie zawiera zaś przepisów kreujących jakiejkolwiek obowiązki podatkowe. Jednocześnie organ zauważył, że wszystkie obowiązki przewoźnika wymienione w art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f ustawy SENT mają charakter formalny, a jednak ustawodawca uznał w art., 24 ust. 1, że ich niewypełnienie, a dokładniej niewypełnienie któregokolwiek z nich skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Końcowo Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. podtrzymał wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały nadzwyczajne okoliczności, które wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, uzasadniającego możliwość skorzystania z instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Na wstępie sąd wyjaśnia podstawę prawną skierowania sprawy do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 października 2020r. odwołana została rozprawa wyznaczona na dzień 20 października 2020r., a sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wynika, że podstawą odwołania rozprawy i skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym był art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 374 ze zm.) oraz §1 pkt 1 i 2 oraz § 3 Zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 pażdziernika2020r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym. Z § 3 Zarządzenia Prezesa NSA nr 39 wynika, że wynikające z § 1 pkt 2 skierowanie do załatwienia na posiedzeniu niejawnym spraw wyznaczonych do rozpatrzenia na rozprawie, znajduje odpowiednie zastosowanie do wojewódzkich sądów administracyjnych, których siedziby znajdują się na terenie objętym obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r., poz. 1758 ze zmianą wynikającą z Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020r. – Dz. U. z 2020r. poz. 1829). Powołanym wyżej rozporządzeniem zmieniającym Rada Ministrów objęła obszarem czerwonym z dniem 17 października 2020r. również miasto na prawach powiatu B., będące siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W konsekwencji wyznaczone dotychczas rozprawy w WSA w Białymstoku zostały odwołane z uwagi na realnie istniejące zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie a sprawy wyznaczone na rozprawę zostały skierowane do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 374 ze zm.)
Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja została wydana bez zarzucanego skargą naruszenia przepisów ustawy z 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.
Kwestionowana kara pieniężna została nałożona na skarżącego przewoźnika z uwagi na ujawnione - w trakcie kontroli drogowej środka przewozowego, którym dokonywany był przez skarżącego przewoźnika krajowy przewóz benzyny oraz oleju napędowego - podanie w zgłoszeniu do rejestru monitorowania przewozów pod numerem SENT [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym a mianowicie innego numeru zezwolenia drogowego niż numer okazanego przez kierowcę zezwolenia. W zgłoszeniu do rejestru monitorowania przewozów SENT [...] w momencie kontroli drogowej, w polu przeznaczonym na podanie numeru zezwolenia drogowego, na podstawie którego realizowany był transport, wpisany był numer zezwolenia [...], odpowiadający licencji międzynarodowej nr [...], wydanej przez Ministra Transportu RP z [...] września 2006r., podczas gdy kierowca okazał kontrolującemu wypis nr [...] z licencji krajowej nr [...], wydanej przez Prezydenta Miasta K. w dniu [...] lutego 2006r. Korekty zgłoszenia dokonano dopiero po ujawnieniu niewłaściwego wpisu. Są to fakty niekwestionowane.
Bezspornym jest, że skarżący przewoźnik posiada dwie licencje, wymienione wyżej, jedną zezwalającą na wykonywanie przewozów drogowych międzynarodowych, drugą zezwalającą na wykonywanie przewozów krajowych. Powyższe nie oznacza jednak, że bez konsekwencji wynikających z przepisów prawa, skarżący może zamiennie dokonywać przewozu krajowego posługując się licencją międzynarodową i odwrotnie przewóz międzynarodowy realizować przy pomocy licencji krajowej. Dane co do numeru zezwolenia (licencji) podane w zgłoszeniu do systemu monitorowania drogowego dotyczą konkretnego przewozu i muszą odpowiadać rzeczywistemu zezwoleniu, przy pomocy którego przewoźnik dany przewóz realizuje.
Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (dalej zwanej ustawą SENT), przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu krajowego powinien uzupełnić zgłoszenie przewozu towarów o numerze referencyjnym nadanym po zgłoszeniu przewozu przez podmiot wysyłający, o swoje dane (imię i nazwisko albo nazwę oraz adres zamieszkania albo siedziby), swój NIP albo numer za pomocą którego jest identyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej, numery rejestracyjne środka transportu, datę faktycznego rozpoczęcia przewozu, planowaną datę jego zakończenia, numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym – o ile są wymagane, dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju oraz numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Podane dane muszą być zgodne ze stanem faktycznym, pod groźbą sankcji administracyjnej przewidzianej art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. W myśl art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, gdy przewoźnik zgłosi do rejestru dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, podlega karze pieniężnej w kwocie 10 000 złotych.
Niezgodność danych co do numeru zezwolenia na wykonywanie kontrolowanego przewozu drogowego, wpisanego w zgłoszeniu do systemu SENT, ze stanem faktycznym jest niewątpliwa. Twierdzenie skarżącej spółki, że niezgodność nie wystąpiła, bo przewóz odbywał się przy wykonywaniu transportu drogowego, na który przewoźnik miał zezwolenie, jest "zaklinaniem" rzeczywistości. W ustawie SENT chodzi bowiem o zgodne z rzeczywistością dane podane w zgłoszeniu, odnoszące się do konkretnie realizowanego przewozu. Posługiwanie się licencją na przewóz nie zgłoszoną do systemu SENT wskazuje na niezgodność zgłoszenia ze stanem faktycznym.
Skład orzekający w pełni podziela ocenę organów obu instancji w zakresie wykluczenia przesłanek odstąpienia od ukarania skarżącego.
Stanowiący podstawę prawną ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i mający zastosowanie w sprawie przepis art. 24 ust. 3 ustawy SENT (odnoszący się do przewoźnika) stanowi, że w przypadku uzasadnionym ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ustępie 1-1b z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Stosownie do treści art. 26 ust. 3 ustawy SENT, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Dla odstąpienia od wymierzenia kary nie ma zatem znaczenia błąd pracownika podmiotu odpowiedzialnego czy nieznajomość przepisów prawa. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Przepisy ustawy zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów a więc są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których mogą się zdarzyć przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki czy działania przyczyn zewnętrznych. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów (druk 1244), sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty. Sankcje mają odstraszać i działać prewencyjnie. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak i przez organy prowadzące postępowanie. Konstrukcja przepisu art. art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT jednoznacznie wskazuje na obiektywny charakter odpowiedzialności podmiotów niedopuszczający różnicowania w zależności od przyczyny niedopełnienia obowiązków.
Przewidziane przez ustawodawcę odstąpienie od ukarania uregulowane zostało w sposób bardzo wąski (ważny interes podmiotu odpowiedzialnego, interes publiczny) a nadto uznaniowy (organ może odstąpić od ukarania ale nie musi). "Ważny interes przewoźnika" w rozumieniu ustawy SENT to nie subiektywne przekonanie strony o istnieniu tego interesu ale sytuacja nadzwyczajna, na którą przewoźnik nie ma wpływu. Pod tym pojęciem można rozumieć wyjątkowo trudną sytuację ekonomiczną przewoźnika (np. znaczne obniżenie zdolności płatniczych).
W okolicznościach sprawy organy obu instancji prawidłowy uznały, że nie wystąpiła groźba utraty płynności finansowej skarżącej spółki, brak możliwości regulowania przez spółkę zobowiązań czy znaczne zadłużenie. Skarżąca spółka – jak wynika z ustaleń organu, potwierdzonych materiałem zebranym w sprawie z inicjatywy organu – nie posiada zaległości z tytułu podatków bądź niepodatkowych należności budżetowych, nie występowała z wnioskiem o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych a także nie jest wobec niej prowadzone postępowanie egzekucyjne.
"Interes publiczny" w rozumieniu ustawy SENT z kolei to interes uwzględniający wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak równość, sprawiedliwość, bezpieczeństwo, przestrzeganie prawa, czy zaufanie do organów państwa. Zasadą jest płacenie należności publicznych a odstąpienie od obowiązku ich ściągnięcia stawiałoby stronę zwolnioną z obowiązku w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji a w konsekwencji takie działanie organu nie mogłoby zostać uznane za działanie w interesie publicznym i z korzyścią dla ogółu. W interesie publicznym nie pozostaje rezygnacja przez Skarb Państwa z przysługujących mu należności i przerzucanie ciężaru należności jednego podmiotu na społeczeństwo. Niewątpliwie brak środków finansowych i majątku powodujący konieczność sięgnięcia przez podmiot zobowiązany po środki pomocowe z budżetu państwa byłby wypełnieniem przesłanki interesu publicznego ale takie okoliczności w sprawie nie zaistniały.
W kontrolowanym postępowaniu organy obu instancji rozważyły przesłankę "ważnego interesu przewoźnika" jak i przesłankę " interesu publicznego" interpretując te pojęcia w sposób właściwy, uwzględniający cel i funkcję ustawy SENT oraz charakter norm wyrażonych ustawą i trafnie - w oparciu o dokonane ustalenia dotyczące indywidualnej sytuacji podmiotu skarżącego - oceniły, że nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności pozwalające na odstąpienie od nałożenia sankcji pieniężnej.
Co do zarzutu niezastosowania art. 24 ust. 1a ustawy SENT, podniesionego dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, skład orzekający stwierdza, że w interesie przewoźnika leży przekonanie organów prowadzących postępowanie, że oczywistość błędu pracownika przewoźnika, aktualizującego zgłoszenie przewozu w systemie SENT, nie "przełożyła" się na uszczuplenie należności podatkowych objęte przepisem art. 24 ust. 1a ustawy, w którym chodzi o wykazanie, że podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług od konkretnego towaru przewożonego przez przewoźnika, zostały wpłacone przez podmiot wysyłający. Ustawa SENT zawiera wyłącznie instrumenty służące "uszczelnianiu" systemu podatkowego a nie zawiera przepisów kreujących jakiekolwiek obowiązki podatkowe. Przepis art. 24 ust. 1a ustawy został dodany do jej treści ustawą nowelizującą z 10 maja 2018r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 1039). Pomimo dokonanej zmiany ustawy, dla odpowiedzialności przewoźnika nie ma znaczenia – co do zasady - podnoszony fakt neutralności dla budżetu państwa popełnionego błędu w treści zgłoszenia SENT, czego wyrazem jest art. 30 ust. 5 ustawy SENT, wprost wyłączający przewoźników z grupy podmiotów, w stosunku do których nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w przypadkach, gdy w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno- skarbowej, wprawdzie stwierdzono naruszenie przepisów ustawy SENT ale nie powodujące uszczupleń w podatku VAT oraz w podatku akcyzowym.
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).