II SA/Bk 112/07

II SA/Bk 112/07 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2007-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Trykoszko /sprawozdawca/
Grażyna Gryglaszewska /przewodniczący/
Piotr Pietrasz
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu za zastępstwo prawne
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 100 poz 1085
art. 44 ust. 1 i 2,
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 162
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Stwierdzenie przez Sąd zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego oraz zgodności z przepisami postępowania administracyjnego  (kpa)
postępowania poprzedzającego wydanie decyzji, upoważnia Sąd do oddalenia skargi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi S. i I. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie uzgodnienia miejsca i sposobu gromadzenia odpadów 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi J.R. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złoty osiemdziesiąt groszy) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.-
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na tle następujących zdarzeń faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia [...] maja 2000 roku Nr [...] Wójt Gminy J. uzgodnił pozytywnie miejsce oraz sposób gromadzenia odpadów w gospodarstwie rolnym A.M.: obornika - gromadzonego na pryzmie obornikowej i wywożonego dwa razy w roku, gnojówki - gromadzonej w szambie i wywożonej 2 - krotnie w ciągu roku oraz odpadowej tkanki zwierzęcej, która ma być niezwłocznie dostarczana do Zakładu Utylizacji B. w E.
W dniu 18 czerwca 2002 roku z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją wystąpiła S.N. - właścicielka sąsiedniej nieruchomości, ponieważ bez własnej winy nie brała udziału w prowadzonym postępowaniu. Zdaniem wnioskodawczyni ma ona interes prawny w podjęciu właściwej decyzji, ponieważ sposób gromadzenia odpadów przez sąsiada ma bezpośredni wpływ na prowadzoną przez nią działalność agroturystyczną.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002 roku Wójt Gminy J. wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] maja 2000 roku w sprawie uzgodnienia miejsca i sposobu gromadzenia odpadów wydanej na wniosek A.M. zam. Sz.
Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, kilkakrotnie wydawane były przez organy obu instancji decyzje, które następnie zostały uchylone przez sąd administracyjny wyrokami NSA 0/Zam. w Białymstoku z 13 listopada 2003 roku Sygn. akt SA/Bk 663/03 oraz WSA
w Białymstoku z dnia 26 kwietnia 2005 roku Sygn. akt SA/Bk 766/04. W wyniku ostatniego ze wskazanych orzeczeń sprawa powróciła do stadium pierwotnego, czyli na etap postępowania prowadzonego po wznowieniu przez organ I instancji stosownie do art. 149 § 2 kpa, czyli postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy. Zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Białymstoku z 26 kwietnia 2005 roku przy ponownym rozstrzyganiu sprawy należało:
- w pierwszej kolejności, w związku ze zmianą stanu prawnego - dokonać analizy art. 44 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o wprowadzeniu ustawy - prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz- o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, póz. 1085 z późn. zm.);
- zapewnić czynny udział wszystkim stronom postępowania, a zwłaszcza I.N., któremu poprzednio, zdaniem sądu, nie zapewniono właściwego udziału;
- ustalić czy obornik i gnojówka, o których mowa w pkt 1 i 2 decyzji są wytwarzane
w takiej ilości, że w całości są przeznaczone do rolniczego wykorzystania przez ich posiadacza, jeśli tak - nie będzie miała do nich zastosowania ustawa o odpadach;
- czy z hodowli powstaje odpadowa tkanka zwierzęca, w jakiej ilości, jaki odpad
w rozumieniu obowiązujących przepisów stanowi, jak jest zagospodarowana i czy jest przez A.M. magazynowana w rozumieniu definicji zawartych
w art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy o odpadach,
- czy wójt jest uprawniony do orzekania odnośnie tego odpadu w ramach wznowionego postępowania zakończonego decyzją z dnia 23 maja 2000 roku (określonego w pkt 3 decyzji),
- czy ewentualnie wójt ma podstawy do działania w trybie art. 34 ustawy o odpadach.
W wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2006 roku Nr [...], mocą której działając na podstawie art. 105 § 1 kpa po rozpatrzeniu wniosku S.N. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją Wójta Gminy J. z dnia [...] maja 2000 roku Nr [...] w sprawie uzgodnienia miejsca i sposobu gromadzenia odpadów - umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji szczegółowo przedstawił dotychczas prowadzone postępowanie w sprawie wznowionej na wniosek S.N. Organ I instancji w uzasadnieniu tym opisał także wszystkie swoje czynności podjęte w celu wykonania zaleceń zawartych w wyroku WSA z 26 kwietnia 2005 roku Sygn. akt SA/Bk 766/04 oraz dokonane w trakcie tych czynności ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W wykonaniu zalecenia Sądu organ rozważył także zasadność ewentualnego wszczęcia odrębnego postępowania w trybie art. 34 ustawy o odpadach. Następnie Wójt Gminy J. przytoczył treść art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustawy (Dz. U. Nr 100, póz. 1085 z późn. zm) i stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż do obornika i gnojówki wytwarzanych w gospodarstwie A.M. w ilościach uzasadniających ich rolnicze wykorzystanie nie mają zastosowania przepisy o odpadach, a wytwarzane odpady w postaci zwierząt padłych i ubitych z konieczności, nie przekraczają 5 ton rocznie. W związku z tym, zdaniem organu I instancji, na mocy cytowanego art. 44 ustawy wprowadzającej, decyzja Wójta Gminy J. z dnia [...] maja 2000 roku Nr [...] uzgadniająca miejsce i sposób gromadzenia odpadów wygasła z dniem wejścia w życie ustawy wprowadzającej tj. z dniem 1 października 2001 roku. Wygaśnięcie decyzji powoduje wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a prawa i obowiązki, które wynikały z decyzji wygasłej przestają obowiązywać. Organ wskazał w związku z tym, że fakt wygaśnięcia decyzji powoduje, iż sprawa nie może być ponownie rozpatrzona i rozstrzygnięta w wyniku wznowienia postępowania, co z kolei prowadzi do bezprzedmiotowości tego postępowania. Stosownie do art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji wydaje decyzje o umorzeniu postępowania.
Od powyższej decyzji odwołał się I.N. i S.N. a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w następstwie rozpatrzenia tego odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2006 roku orzekło o uchyleniu decyzji umarzającej wznowione w sprawie postępowanie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium zwróciło uwagę na to, że przepis art. 44 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2001 roku o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw, nie powołuje automatycznie wygaśnięcia decyzji administracyjnej orzekającej w przedmiocie miejsca i sposobu gromadzenia odpadów, ponieważ wygaszenie takiej decyzji może nastąpić tylko poprzez wydanie decyzji o jej wygaśnięciu w trybie art. 162 § 1 kpa. Postępowanie w sprawie wygaśnięcia decyzji dotyczącej ustalenia miejsca i sposobu gromadzenia odpadów winno poprzedzać rozstrzygnięcie w sprawie wznowionego postępowania, przy wydaniu którego to rozstrzygnięcie należy mieć na uwadze przepis art. 151 kpa w zw. z art. 145 § 1 i 146 kpa.
Gdy sprawa wróciła do organu I instancji A.M. wystąpił w dniu 14 sierpnia 2006 roku z wnioskiem o wygaśnięcie decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] maja 2000 roku Nr [...] zgodnie z art. 162 § 1 kpa. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że bezprzedmiotowość powyższej decyzji została ustalona w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przez Urząd Gminy J., a wygaśnięcie powyższej decyzji nakazuje ustawa z dnia 27 lipca 2001 roku - o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw tj. art. 44 tej ustawy.
Decyzją z dnia [...] października 2006 roku (Nr [...]) Wójt Gminy J. po rozpatrzeniu powyższego wniosku, powołując się na art. 162 kpa, stwierdził wygaśnięcie swojej decyzji z [...] maja 2000 roku (Nr [...]) w sprawie uzgodnienia miejsca i sposobu gromadzenia odpadów.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji przedstawił szczegółowo przeprowadzone postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem A.M. w dniu 14 sierpnia 2006 roku i wskazał, że włączono także do niniejszej sprawy jako dowód dokumenty znajdujące się w posiadaniu organu pochodzące od Starostwa Powiatowego, od Firmy "Struga" SA oraz protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu 7 września 2005 roku w zabudowaniach na terenie gospodarstwa rolnego H. i A. M. w miejscowości Sz. [...], gm. J. i protokół sporządzony w dniu 17 lutego 2006 roku z czynności liczenia obsady zwierząt w gospodarstwie H. i A. M. Wójt Gminy J. stwierdził, że decyzja [...] z dnia [...] maja2000 roku wydana była na podstawie art. 21 ust. 6 i 7 ustawy
z dnia 27 czerwca 1997 roku o odpadach (Dz. U. Nr 96, póz. 592, ost. zm. z 2000 r. Nr 22, póz. 272) oraz art. 104 § 1 kpa po rozpatrzeniu wniosku A.M. z dnia
12 maja 2000 roku w sprawie uzgodnienia miejsca oraz sposobu gromadzenia odpadów
i mocą tej decyzji uzgodniono pozytywnie miejsce i sposób gromadzenia następujących odpadów:
- obornika - gromadzonego na pryzmie obornikowej wywożonego 2 razy w roku,
- gnojówki - gromadzonej w szambie, wywożonej dwa razy w ciągu roku,
- odpadowej tkanki zwierzęcej - niezwłocznie dostarczanej do Zakładu Utylizacji B. w E.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że na płycie obornikowej i w zbiorniku na gnojówkę w gospodarstwie Państwa M. znajdują się nawozy naturalne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2000 roku
o nawozach i nawożeniu (Dz. U. nr 89, póz. 991 z późn. zm.) tj. obornik i gnojówka przeznaczone do rolniczego wykorzystania i nie są one traktowane jako odpady i nie stosuje się do nich przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U.
z 2002 r. Nr 62, póz. 628 z późn. zm.). Na potwierdzenie tych okoliczności organ I instancji przywołał w uzasadnieniu dowody zgromadzone w aktach sprawy świadczące
o ilości wytwarzanego w gospodarstwie rolnym Państwa M. obornika i gnojówki oraz wielkości posiadanych użytków rolnych, a także przedstawił szczegółowo wyliczenia wszystkich parametrów na podstawie "Kodeksu Dobrej Praktyki Rolniczej" (opracowanego w 2002 roku przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwo Rolnictwa). Organ wskazał, że z powyższych obliczeń wynika, że obsada zwierząt w gospodarstwie Państwa M. wynosi 0,63 DJP/1 ha i jest dużo mniejsza niż dopuszczalna 1,5 DJP/1 ha, dawka obornika na 1 ha gruntów polnych wynosi 7 ton i jest niższa niż dopuszczalne 40 ton, a także dawka gnojówki na 1 ha wynosząca 14 m3 jest niższa niż dopuszczalne 45 m3. W trakcie postępowania ustalono, że w gospodarstwie rolnym Państwa M. wytwarzane są odpady w postaci padłych zwierząt i odpadowej tkanki zwierzęcej, jednakże nie stanowią one odpadu niebezpiecznego, co ustalono na podstawie informacji od Firmy "S." SA odbierającej te odpady od rolnika (pisma Firmy "S." z 24.08.2005 r. i z 28.09.2005 r.). Na podstawie tych informacji ustalono, że odpady te są odbierane przez Firmę "S." SA w ciągu 24 godzin od powiadomienia telefonicznego, zatem powyższy stan nie wypełnia definicji magazynowania odpadów zawartej w art. 3 ust. 3 pkt 3 ustawy o odpadach.
Dalej organ I instancji wskazał, że dokonał analizy art. 44 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz
o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, póz. 1085 z późn. zm.) zgodnie z którym
w przypadku wytwórców odpadów wytwarzających odpady inne niż niebezpieczne
w ilości do 5 ton rocznie, decyzje wyrażające zgodę na miejsce i sposób składowania odpadów wygasają z dniem wejścia w życie ustawy. Wójt Gminy J. stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu zostało stwierdzone, że Pan M. wytwarza rocznie mniej niż 5 ton odpadów. Potwierdzają to pisma Starostwa Powiatowego w S. z dnia 06 września 2005 roku Nr [...], z 13 grudnia 2005 roku Nr [...], z 30 grudnia 2005 roku Nr [...], z 17 stycznia 2006 roku Nr [...], gdzie Starosta stwierdził, że Pan M. nie jest objęty obowiązkiem uzyskania decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami, ani też przedłożenia informacji o odpadach.
Organ I instancji stwierdził, że ustawa z dnia 17 czerwca 1997 roku o odpadach (Dz. U. Nr 96, póz. 592, ost. zm. z 2000 r. Nr 22, póz. 272) na podstawie której wydano decyzję z dnia 23 maja 2000 roku Nr RZL 7627/2/2000 utraciła swą moc z dniem
1 października 2001 roku na mocy art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku
o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, póz. 1085 z późn. zm.). Stosownie do art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o wprowadzeniu ustawy ... decyzje wyrażające zgodę na miejsce i sposób gromadzenia odpadów, wydane na podstawie ustawy, o której mowa w art. 2 pkt 2, zachowują moc do czasu uzyskania decyzji określających sposób
i miejsce magazynowania odpadów lub złożenia informacji o wytworzonych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami, o których mowa w w/w ustawie o odpadach, z zastrzeżeniem ust. 2. W przypadku wytwórców odpadów wytwarzających odpady inne niż niebezpieczne w ilości do 5 ton rocznie, decyzje wyrażające zgodę na miejsce oraz sposób gromadzenia odpadów wygasają z dniem wejścia w życie ustawy. Jak wskazano w trakcie postępowania zostało ustalone, że
w gospodarstwie Pana M. wytwarzany jest obornik i gnojówka w ilościach uzasadniających wykorzystanie na cele rolnicze, a wytwarzane odpady w postaci padłych zwierząt i odpadowej tkanki zwierzęcej, które nie stanowią odpadów niebezpiecznych, wytwarzane są w ilości mniejszej niż 5 ton w ciągu roku. Tym samym będzie miał zastosowanie przepis art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, póz. 1085 z późn.zm.).
Wójt Gminy J. podkreślił, że stosownie do art. 162 ust. 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję w I instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Organ I instancji uznał, że strona wykazała swój własny interes w stwierdzeniu wygaśnięcia przedmiotowej decyzji i dlatego stwierdzono wygaśnięcie przedmiotowej decyzji.
Od decyzji tej odwołanie złożyli I.N. w ustawowym terminie oraz S.N., której odwołanie uznano za złożone w terminie ze względu na niezgodne z art. 42 i 43 kpa doręczenie decyzji organu I instancji adresatce. Skarżący domagali się wydania decyzji, która zabroni sąsiadowi gromadzenia odpadów (obornika, gnojówki, odpadowej tkanki zwierzęcej) w bliskiej odległości od okien ich domu mieszkalnego i turystycznego. Odwołujący podkreślili, że chlewnia została wybudowana z naruszeniem prawa, a Urząd Gminy celowo przeciąga i nie chce dokładnie tej sprawy wyjaśnić. Zdaniem odwołujących ilość obsady zwierząt jest skutecznie tuszowana i podczas kontroli w chlewni jest 1/3 lub 1/4 obsady, i w tym celu jest wybudowana druga chlewnia. Podkreślają oni, że tkanka zwierzęca od macior powstaje systematycznie, a według "kwitów" różnie to jest i oni zgłaszali, że jest wyrzucana na gnojownię. Skarżący stwierdzili, że z powodu uciążliwości odpadów co roku tracą około 20 tys. złotych na turystyce i muszą mieszkać w smrodzie i fetorze.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu tego odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, iż H. i A. M. wytwarzają w swoim gospodarstwie rolnym mniej niż 5 ton odpadów innych niż niebezpieczne, a tym samym ma do nich zastosowanie art. 44 ust. 2 ustawy z 27 lipca 2001 roku o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw, co oznacza że decyzja uzgadniająca na wniosek A.M. miejsce i sposobów gromadzenia obornika, gnojówki i odpadowej tkani zwierzęcej wygasła z dniem wejścia w życie ustawy – Prawo ochrony środowiska. A zatem decyzja ta stała się bezprzedmiotowa. Jak bowiem wskazuje NSA w uchwale z dnia 23 czerwca 1997 roku Sygn. akt OPK 32/97 (ONSA 1997/4/152) należy odróżnić wygaśnięcie decyzji, jako skutek materialnoprawny określonego zdarzenia, które powoduje wygaśnięcie stosunku administracyjnoprawnego obejmującego konkretne uprawnienie, od wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji, z której to uprawnienie wynikało. W określonych sytuacjach konieczne jest stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, co może obejmować taką sytuację, gdy stosunek administracyjnoprawny nawiązany na podstawie decyzji, ustaje z tej przyczyny, iż nastąpiło zdarzenie, z którym przepis prawa wiąże wygaśnięcie tego stosunku. Wynika to z art. 162 § 1 i 3 kpa, który nakazuje stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się bezprzedmiotowa, nie tylko wówczas gdy wyraźnie stanowi tak przepis prawa, ale także wówczas, gdy leży to w interesie strony lub w interesie społecznym. Ponadto całokształt nowego unormowania prawnego zawartego w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. Nr 62, póz. 628 z późn. zm.) powoduje bezprzedmiotowość analizowanej decyzji, bowiem obecnie nie ma obowiązku i możliwości wydania decyzji w takim przedmiocie w stosunku do Państwa M., jako rolników wytwarzającychi odpady inne niż niebezpieczne w wykazanych wyżej ilościach.
Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Wójta Gminy J. z [...] maja 2000 roku leży przy tym w interesie strony postępowania A.M., który wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji wprawdzie nazywając to "unieważnieniem" ale wskazując § 1 kpa i wskazując na bezprzedmiotowość decyzji.
W stwierdzeniu wygaśnięcia przedmiotowej decyzji istnieje także interes społeczny wyrażający się w tym, że decyzja administracyjna nie jest celem samym w sobie, ale jednym z narzędzi realizowania zadań nałożonych przez prawo na organy administracyjne. Decyzja bezprzedmiotowa takiego narzędzia stanowić nie może, stąd z punktu widzenia interesu społecznego stwierdzenie jej wygaśnięcia jest zawsze niezbędne. Wymaga tego także postulat pewności prawnej, jako jeden z elementów doktryny państwa prawnego (tak T. Woś, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej (art. 162 k.p.a.), PiP z 1992/7/49).
Na podjęte rozstrzygnięcie – zdaniem SKO – nie mogą wpłynąć także zarzuty podnoszone przez skarżących, bowiem legalność wybudowanej chlewni i sposób postępowania z odpadami powstającymi w gospodarstwie Państwa M., a także straty ponoszone przez skarżących z prowadzonej działalności agroturystycznej ze względu na zapachy towarzyszące hodowli trzody chlewnej, nie mogą stanowić podstawy wzruszenia zaskarżonej decyzji.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wywiedli I.N. i S.N. zarzucając organom obu instancji, że "celowo opóźniają sprawę" prowadząc postępowanie przez dwa lata i nic nie wnosząc do sprawy.
Skarżący podnieśli, że A.M. wybudował w ubiegłym roku dużą chlewnię w dalszej odległości, jednakże w starej chlewni nie zaprzestał hodowli i zaczął hodować maciory świń, co jeszcze pogorszyło sytuację. Skarżący podnoszą, że cały czas są narażeni na uszczerbek na zdrowiu i straty finansowe w prowadzonej działalności turystycznej z racji fetoru i smrodu z posesji M.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi.
Udział w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym
w B. zgłosił Prokurator Rejonowy w S.
Przedstawiciel prokuratury nie zajął jednak merytorycznego stanowiska
w sprawie (mimo powiadomienia o terminie rozprawy nie stawił się na niej i nie sprecyzował swego stanowiska w piśmie procesowym)
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej wyłącznie według kryterium zgodności tych działań z prawem. Stwierdzenie zatem przez Sąd zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego oraz zgodności z przepisami postępowania administracyjnego (kpa) postępowania poprzedzającego wydanie decyzji, upoważnia Sąd do oddalenia skargi. Zaskarżonej w tej sprawie decyzji nie można zaś zasadnie zarzucić naruszenia przepisów prawa.
Zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2001 roku o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, póz. 1085 ze zm.) decyzje wyrażające zgodę na miejsce oraz sposób gromadzenia odpadów, wydane na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy 27 czerwca 1997 r. o odpadach, zachowują moc do czasu uzyskania decyzji określających sposób i miejsce magazynowania odpadów lub złożenia informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami, o których mowa w ustawie o odpadach (nowej),
z zastrzeżeniem zawartym w ust. 2-gim art. 44. Tenże ustęp stanowi zaś, iż
w przypadku wytwórców odpadów wytwarzających odpady inne niż niebezpieczne w ilości do 5 ton rocznie, decyzje wyrażające zgodę na miejsce oraz sposób gromadzenia odpadów wygasają z dniem wejścia w życie ustawy Prawo ochrony środowiska tj. z dniem 1 października 2001 roku. Przepis art. 44 ust. 2 cytowanej ustawy nie powoduje przy tym automatycznie wygaśnięcia decyzji administracyjnej orzekającej w przedmiocie miejsca i sposobu gromadzenia odpadów. Wygaszenie takiej decyzji może nastąpić tylko poprzez wydanie decyzji ojej wygaśnięciu
w trybie art. 162 par. 1 kpa.
W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że konieczność wydania decyzji
w trybie art. 162 par. 1 kpa została przesądzona decyzją SKO w S. z dnia [...] lipca 2006 roku przekazującą do ponownego rozpatrzenia wznowione postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją Wójta Gminy J. z dnia [...] maja 2000 roku z zaleceniem przeprowadzenia w pierwszej kolejności postępowania sprawdzającego zaistnienie przesłanek wygaśnięcia tejże decyzji. Nadto w dniu 14 sierpnia 2006 roku z wnioskiem o wygaszenie decyzji z dnia [...] maja 2000 roku wystąpił A.M. - wytwórca odpadów, który powołując się wprost na przepis art. 162 par. 1 kpa akcentował bezprzedmiotowość tej decyzji z uwagi na wytwarzanie w swoim gospodarstwie rolnym odpadów innych niż niebezpieczne i w ilościach mniejszych niż 5 ton rocznie.
Przeprowadzone w szerokim zakresie postępowanie dowodowe potwierdziło słuszność stanowiska wyrażonego we wniosku wytwórcy odpadów a skarżący wyników tego postępowania dowodowego skutecznie nie podważyli. Organ I instancji szczegółowo omówił zgromadzone dowody, w oparciu o które prawidłowo ustalił,
iż w gospodarstwie państwa M. wytwarzane są nawozy naturalne tj. obornik i gnojówka przeznaczone do rolniczego wykorzystania, do których nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 27kwietnia 2001 roku o odpadach. Organ wskazał, że obsada zwierząt w gospodarstwie M. wynosi 0,63 DJP/ ha i jest dużo mniejsza niż dopuszczalna 1,5 DJP/ha, dawka obornika na 1 ha gruntów rolnych wynosi 7 ton i jest niższa niż dopuszczalne 40 ton a dawka gnojówki na 1 ha wynosząca 14 m. sześciennych jest niższa niż dopuszczalne 45 m. sześciennych. Odpady w postaci padłych zwierząt i odpadowej tkanki zwierzęcej nie stanowią odpadu niebezpiecznego z uwagi na to, że są na bieżąco odbierane przez wyspecjalizowaną firmę (w ciągu 24 godzin) a zatem nie są magazynowane w rozumieniu definicji "magazynowania odpadów" zawartej w art. 3 ust. 3 pkt 3 ustawy o odpadach. Ustalenia powyższe zostały dokonane w oparciu o oględziny przeprowadzone w zabudowaniach gospodarstwa rolnego M., protokół z czynności liczenia obsady zwierząt w tym gospodarstwie, informację z firmy "S." odbierającej padłe sztuki zwierząt i informację uzyskaną ze Starostwa Powiatowego w S. Według informacji starosty A.M. nie jest w świetle przepisów nowej ustawy o odpadach - objęty obowiązkiem uzyskania decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami, ani tez przedłożenia informacji o odpadach. Przy ustalonych przez organ faktach w sprawie musiał więc znaleźć zastosowanie przepis art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085), co było równoznaczne z koniecznością wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z dnia [...] maja 2000 roku.
Zarzut strony skarżącej jakoby doszło do obrazy art. 162 kpa w związku ze wskazanym wyżej art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw przez to że wygaśnięcie decyzji w przedmiocie uzgodnienia miejsca i sposobu gromadzenia odpadów nastąpiło z mocy samego prawa a przy tym organy nie wykazały interesu społecznego czy wnioskodawcy do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie, jest zarzutem nie znajdującym pokrycia w przepisach prawa
i w materiale sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji przeczy temu zarzutowi. SKO nawiązując do uchwały NSA z 23 czerwca 1997 roku (sygn. OPK 32/97) podało, że należy odróżniać wygaśnięcie decyzji jako skutek materialnoprawny jakiegoś zdarzenia, które powoduje wygaśnięcie stosunku administracyjnoprawnego obejmującego konkretne uprawnienie, od wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji, z której to uprawnienie wynikało. W określonych sytuacjach konieczne jest stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, co może obejmować taką sytuację, gdy stosunek administracyjnoprawny nawiązany na podstawie decyzji, ustaje z tej przyczyny, iż nastąpiło zdarzenie, z którym przepis prawa wiąże wygaśnięcie tego stosunku. Wynika to z art. 162 par. 1 i 3 kpa, który nakazuje stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się bezprzedmiotowa, nie tylko wówczas gdy wyraźnie stanowi tak przepis prawa, ale także wówczas, gdy leży to
w interesie strony lub w interesie społecznym. Ponadto całokształt nowego unormowania prawnego zawartego w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach, powoduje bezprzedmiotowość decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] maja 2000 roku, jako że aktualnie nie ma obowiązku i możliwości wydania decyzji w takim przedmiocie w stosunku do państwa M., jako rolników wytwarzających odpady inne niż niebezpieczne w ilościach mniejszych niż 5 ton rocznie. SKO w S. wykazało też, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Wójta Gminy J. leży w interesie wnioskodawcy- wytwórcy odpadów i w interesie społecznym. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy decyzja administracyjna nie jest celem samym w sobie, ale jednym z narzędzi realizowania zadań nałożonych przez prawo na organy administracyjne. Decyzja bezprzedmiotowa takiego narzędzia stanowić nie może, stąd z punktu widzenia interesu społecznego stwierdzenie jej wygaśnięcia jest zawsze niezbędne.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd nie znalazł powodów, dla których zaskarżoną decyzję należałoby uchylić. Wynikające z konfliktu interesów (u M. hodowla trzody chlewnej, u skarżących działalność agroturystyczna) pretensje skarżących do sąsiadów nie przekładają się na zarzuty procesowe do postępowania w niniejszej sprawie. Do badania legalności zabudowy w gospodarstwie M. upoważnione są bowiem organy nadzoru budowlanego, natomiast do oceny wielkości strat skarżących w agroturystyce w następstwie uciążliwego sąsiedztwa, sądy powszechne. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie była wyłącznie legalność decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] maja 2000 roku i tak zakreślonym przedmiotem sprawy Sąd orzekający był związany.
Mając na uwadze powyższe Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)