II SA/Bk 1079/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą wymeldowania żony i dziecka, uznając, że brak tytułu prawnego do lokalu nie jest przesłanką do wymeldowania, jeśli osoby te nadal faktycznie w nim zamieszkują.
Skarżący S.M.D. wniósł o wymeldowanie swojej żony W.D. i małoletniego syna S.P. z pobytu stałego, powołując się m.in. na zaprzeczenie ojcostwa wobec dziecka. Organy administracji odmówiły wymeldowania, wskazując na brak przesłanki opuszczenia lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że fakt zamieszkiwania osób w lokalu jest decydujący, a brak tytułu prawnego do lokalu nie stanowi podstawy do wymeldowania po utracie mocy obowiązującej art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.
Sprawa dotyczyła skargi S.M.D. na decyzję Wojewody P. odmawiającą wymeldowania z pobytu stałego jego żony W.D. oraz małoletniego syna S.P. Skarżący argumentował, że po zaprzeczeniu jego ojcostwa wobec dziecka, nie powinno być podstaw do ich zameldowania i pobytu w jego lokalu. Organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania, stwierdzając, że nie została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając, że kwestie korzystania z lokalu wbrew woli właściciela wykraczają poza zakres postępowania meldunkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że jedyną przesłanką wymeldowania jest trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu, co nie miało miejsca, gdyż W.D. i S.P. nadal zamieszkiwali pod wskazanym adresem. Sąd podkreślił również, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego zameldowanie ma charakter deklaratoryjny i nie stwarza uprawnień do lokalu, a jego podstawą jest fakt stałego pobytu, a niekoniecznie tytuł prawny do lokalu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak tytułu prawnego do lokalu nie stanowi przesłanki do wymeldowania, jeśli osoba nadal faktycznie w nim zamieszkuje. Zameldowanie jest czynnością rejestracyjną o charakterze deklaratoryjnym, pochodną od faktu stałego pobytu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalony pogląd orzecznictwa NSA oraz na wyrok TK z dnia 27 maja 2002 r. (K20/01), który stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, wymagającego przedstawienia uprawnień do przebywania w lokalu jako przesłanki zameldowania. Po tym wyroku zameldowanie stało się czynnością deklaratoryjną, zależną od faktu stałego pobytu, a nie od posiadania tytułu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
u.e.l. art. 15 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wyłączną przesłanką jest fakt opuszczenia lokalu.
Pomocnicze
u.e.l. art. 9 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Przepis ten, wymagający przedstawienia uprawnień do przebywania w lokalu jako niezbędnej przesłanki do zameldowania, utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wyrokiem TK z dnia 27 maja 2002 r. (K20/01).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia sądu o oddaleniu skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fakt zamieszkiwania osób w lokalu jest decydujący dla utrzymania zameldowania. Brak tytułu prawnego do lokalu nie jest przesłanką do wymeldowania po utracie mocy art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Kwestie korzystania z lokalu wbrew woli właściciela wykraczają poza zakres postępowania meldunkowego.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że zaprzeczenie ojcostwa i brak tytułu prawnego do lokalu powinny skutkować wymeldowaniem dziecka i matki.
Godne uwagi sformułowania
Zameldowanie jest czynnością rejestracyjną o charakterze deklaratoryjnym nie stwarzającym uprawnień do lokalu, natomiast jest kwestią pochodną od faktu stałego pobytu.
Skład orzekający
Stanisław Prutis
przewodniczący
Anna Sobolewska-Nazarczyk
członek
Elżbieta Trykoszko
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania, zwłaszcza po zmianach wprowadzonych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego K20/01, podkreślająca znaczenie faktycznego pobytu nad tytułem prawnym do lokalu."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po wyroku TK K20/01 i zmianach w ustawie o ewidencji ludności. Może być mniej istotne w kontekście obecnych przepisów dotyczących obowiązku meldunkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku meldunkowego i pokazuje, jak zmiany w prawie (po wyroku TK) wpłynęły na interpretację przepisów przez sądy, co jest istotne dla wielu obywateli.
“Czy brak tytułu do mieszkania oznacza automatyczne wymeldowanie? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 1079/05 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2006-04-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-12-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Anna Sobolewska-Nazarczyk Elżbieta Trykoszko /sprawozdawca/ Stanisław Prutis /przewodniczący/ Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Hasła tematyczne Ewidencja ludności Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1974 nr 14 poz 85 art. 15 ust. 2 Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Tezy 1. Nie stanowi przesłanki do wymeldowania fakt korzystania z lokalu i pobytu w nim osób wbrew woli osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu. 2. Zameldowanie jest czynnością rejestracyjną o charakterze deklaratoryjnym nie stwarzającym uprawnień do lokalu, natomiast jest kwestią pochodną od faktu stałego pobytu. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi S.M.D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego - oddala skargę.- Uzasadnienie Skarżący S.M.D. wnioskiem z [...] czerwca 2005r. wystąpił do Wójta Gminy w D. Dużym o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego pod adresem P. [...] swojej żony W.D. oraz małoletniego S.P., urodzonego 31 sierpnia 2004r., syna W., którego biologicznym ojcem nie jest skarżący ( bezspornym jest, ze ojcostwo skarżącego wobec tego dziecka zostało zaprzeczone sądownie a późniejszym wyrokiem zostało ustalone ojcostwo innego mężczyzny wobec małoletniego). Organ I instancji po przeprowadzeniu w sprawie oględzin w miejscu stałego pobytu oraz przesłuchaniu wnioskodawcy, jego żony i ich wspólnej córki A., decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o odmowie wymeldowania W.D. i jej syna S.P. z pobytu stałego we wsi P. [...] gm. D.D. Organ stwierdził bowiem, że nie została w sprawie spełniona przesłanka wymeldowania tj. opuszczenie miejsca pobytu stałego przez osoby mające być wymeldowanymi. W odwołaniu od tej decyzji S.M.D. zarzucił, iż nie wzięte zostały w sprawie pod uwagę podawane przez niego fakty. Zadaniem strony po zaprzeczeniu ojcostwa skarżącego wobec małoletniego S.P. powinno było nastąpić wymeldowanie dziecka z urzędu, dla jego dobra, razem z matką. Wojewoda P. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] października 2005r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy wskazał na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i konieczność wykazania przesłanki wymeldowania w postaci opuszczenia lokalu ( trwałego i dobrowolnego), powtórzył za organem I instancji, że W.D. i małoletni S.P. nadal zamieszkują pod adresem stałego zameldowania , co uzasadniało odmowę wymeldowania tychże osób. Organ II instancji stwierdził przy tym, że kwestie związane z korzystaniem z lokalu i pobytem w nim osób wbrew woli osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu, przekraczają zakres spraw o wymeldowanie. Również w kwestii nadania dziecku nazwiska męża matki, nie będącego biologicznym ojcem dziecka, nie może wypowiadać się organ meldunkowy. W skardze na tę decyzję wniesionej do sądu administracyjnego S.M.D. podniósł raz jeszcze argumenty przywołane w odwołaniu i wyprowadzając z faktu wykluczenia jego biologicznego ojcostwa wobec małoletniego S.P. – brak podstaw prawnych do zameldowania małoletniego w domu skarżącego oraz brak uzasadnienia do dalszego zameldowania w domu skarżącego jego żony, wniósł o orzeczenie o wymeldowaniu wskazanych osób zgodnie z wnioskiem. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wyłączną zatem przesłanką wymeldowania określonej osoby z oznaczonego lokalu jest fakt opuszczenia przez nią tego lokalu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu w/w przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne ( vide: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001r. V S.A. 3169/00, LEX nr 50123). W świetle powyższego przedmiotem postępowania administracyjnego było ustalenie czy w niniejszej sprawie zaszły przesłanki uzasadniające wymeldowanie z pobytu stałego w lokalu nr [...] położonym w miejscowości P. gmina D.D. W.D. i jej małoletniego syna S.P. W ocenie Sądu Administracyjnego zarówno ustalenia faktyczne jak i rozważania prawne organu II instancji w tej mierze są słuszne i zasługują na aprobatę. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy bezspornie bowiem wynika, że W.D. i jej małoletni syn S.P. zamieszkują pod adresem P. [...] (dowód protokół z oględzin w miejscu stałego pobytu oraz protokoły z przesłuchania wnioskodawcy, jego żony i ich wspólnej córki A.). Fakt ten nie był kwestionowany przez żadną ze stron. Dlatego też w ocenie Sądu nie została spełniona jedyna i konieczna przesłanka wymeldowania. Końcowo zauważyć należy, że nie stanowi przesłanki do wymeldowania fakt korzystania z lokalu i pobytu w nim osób wbrew woli osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu. Należy bowiem zauważyć że przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym niezbędną przesłanką do zameldowania było przedstawienie uprawnień do przebywania w lokalu, w którym miało nastąpić zameldowanie utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002r., w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r., K20/01, stwierdzającego jego niezgodność z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W świetle powyższego orzeczenia należy wskazać, że aktualnie zameldowanie jest czynnością rejestracyjną o charakterze deklaratoryjnym nie stwarzającym uprawnień do lokalu, natomiast jest kwestią pochodną od faktu stałego pobytu. Oznacza to, że jeżeli W.D. i jej małoletni syn faktycznie mieszkają w lokalu nr [...] w miejscowości P., co jak wyżej wykazano pozostaje kwestią bezsporną w sprawie, to posiadanie tytułu prawnego do tego lokalu nie stanowi koniecznej przesłanki wymaganej przy ich zameldowaniu w tym lokalu. Tym samym brak takiego tytułu nie stanowi przesłanki wymeldowania. Z tych też względów Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI