II SA/Bk 1072/05

II SA/Bk 1072/05 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk
Elżbieta Trykoszko /sprawozdawca/
Stanisław Prutis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
art. 10 ust. 1a
Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145§1 pkt 1 lit. "a"
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Publikacja w u.z.o.
ONSAiWSA 2007 nr.6 poz.130
Tezy
informacje Sądu o stanie egzekucji o których mowa w  art. 10 ust. 1 a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych  oraz zaliczce alimentacyjnej, obejmują nie tylko dane o bezskuteczności egzekucji alimentów od dłużnika ale wszelkie informacje związane z egzekucją w tym także informacje dotyczące niemożności wszczęcia postępowania egzekucyjnego np. z powodu nieznanego miejsca zamieszkania dłużnika. Należy przyjąć, że informacja dotycząca niemożności wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest tożsama z informacją o bezskuteczności egzekucji. Skoro bowiem, jak wynika  z treści art. 2 pkt 1 w/w ustawy bezskuteczność egzekucji oznacza egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy, to tym bardziej bezskuteczność egzekucji ma miejsce wówczas, gdy w ogóle, a nie tylko w okresie ostatnich  trzech miesięcy,  nie doszło do egzekucji świadczenia z powodu nieznanego miejsca zamieszkania dłużnika.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi I.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia [...] września 2005 roku o numerze [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.-
Uzasadnienie
Skarżąca I.W. wystąpiła w dniu [...] września 2005r. z wnioskiem o
ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na rzecz czwórki uczących się dzieci. Do
wniosku dołączyła dokumenty w postaci: skróconych odpisów aktów urodzeń dzieci, zaświadczeń ze szkoły średniej, do której uczęszczają dzieci urodzone w 1987 i 1988r., zaświadczeń ZUS o otrzymywaniu do 30 kwietnia 2004r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz czwórki dzieci, wyroku orzekającego separację skarżącej i małżonka M.W. oraz wyroku orzekającego o alimentach należnych od M.W. na rzecz czwórki dzieci, zaświadczenia o dochodzie a także zaświadczenie Prezesa Sądu Okręgowego w B. o złożonym [...] stycznia 2003r. wniosku o ustalenie adresu dłużnika alimentacyjnego M.W., przebywającego na terytorium USA i uzyskanej w maju 2003r. korespondencji z organu z USA z której wynika, że adres dłużnika alimentacyjnego nie został ustalony, a także postanowienie Prezesa Sądu Okręgowego w B. o odmowie wydania na rzecz skarżącej zaświadczenia o treści żądanej przez nią, tj. o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych
od dłużnika alimentacyjnego przebywającego w USA.
Decyzją z dnia [...] września 2005r. działający z upoważnienia Wójta - Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T., powołując się na art. 8 ust. 1 pkt 1,
10 ust. 1a i 18 ust. 2 ustawy z 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej oraz Rozporządzenie MPS z 7 czerwca
2005r. w sprawie wzoru wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej oraz odpowiednich zaświadczeń, orzekł o nieprzyznaniu skarżącej zaliczki alimentacyjnej.
Organ stwierdził, że zaliczka nie mogła być przyznana, gdyż w złożonych przez stronę dokumentach brak jest informacji o stanie egzekucji. Jak wynika z postanowienia Prezesa Sądu Okręgowego w B. I.W. odmówiono wydania zaświadczenia stwierdzającego bezskuteczność egzekucji świadczeń alimentacyjnych od dłużnika przebywającego za granicą, gdyż takie postępowanie się nie toczyło. Tymczasem informacja o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych dochodzonych od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą RP, jest koniecznym warunkiem ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej na rzecz osoby mającej prawo do świadczeń alimentacyjnych - zgodnie z art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
W odwołaniu od tej decyzji I.W. opisała swoją sytuację i podtrzymała żądanie ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] października 2005r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej z następującym uzasadnieniem:
Zaliczka alimentacyjna to kwota wypłacana osobie uprawnionej ( dziecku, które
jest wychowywane przez osobę samotną, bądź tzw. osobie uczącej się) na poczet
należnych alimentów, jeżeli egzekucja okaże się bezskuteczna. Bezskuteczność egzekucji oznacza- stosownie do art. 2 pkt 4 ustawy- egzekucję, w wyniku której nie
wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres ostatnich trzech miesięcy. A zatem, o zaliczkę alimentacyjną mogą ubiegać się wyłącznie osoby z zasądzonymi alimentami, ale tylko wówczas, gdy nie uda się ich wyegzekwować. Ustawa określa warunki, które muszą być spełnione, by organ właściwy przyznał zaliczkę alimentacyjną. W myśl art. 7 ustawy, zaliczka przysługuje osobie uprawnionej do
ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej
do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu
na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. Aby otrzymać zaliczkę, najpierw
należy złożyć wniosek do komornika sądowego, który prowadzi egzekucję.
Stosownie do przepisu art. 10 ust. 1a, w przypadku gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą RP, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech miesięcy oraz wymaganą dokumentacją.
Odwołująca jak podała, spełnia ustawowe warunki do przyznania jej prawa do
zaliczki alimentacyjnej. Nie może być ona jednak przyznana, bowiem brak jest dowodu, iż postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika było prowadzone, wręcz istnieje dowód na to,
że prowadzone nie było. Sąd Okręgowy w B. w postanowieniu z dnia [...] września 2004r. , sygn. akt [...], odmawiającym wydania odwołującej zaświadczenia o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych od dłużnika alimentacyjnego przebywającego w USA stwierdził, że nie może wydać zaświadczenia o żądanej treści, gdyż postępowanie takie się nie toczyło. Treści postanowienia strona nie kwestionowała.
W skardze na tę decyzję wniesionej do sądu administracyjnego I.W. powtórzyła zarzuty odwołania podkreślając, że podejmowane przez nią wielokrotne próby ustalenia adresu dłużnika alimentacyjnego, nie przyniosły pożądanego rezultatu albowiem dłużnik uchyla się od płacenia alimentów. W dodatkowym piśmie uzupełniającym skargę sporządzonym [...] grudnia 2005r. I.W. powoła się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które to Kolegium w sytuacji prawnej innej osoby, tożsamej z sytuacja prawną skarżącej, uznało, że informacja sądu wskazująca na brak możliwości podjęcia działań wyegzekwowania należności alimentacyjnych od dłużnika przebywającego za granicą, którego adresu nie da się ustalić, jest dokumentem określającym stan egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wystarczającym do przyznania zaliczki alimentacyjnej stosownie do treści art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej. Przy kolejnym dodatkowym piśmie sporządzonym dnia [...] stycznia 2006r. skarżąca dołączyła do akt pismo Prezesa Sądu Okręgowego w B. z [...] stycznia 2006r. zwracające jej wniosek dotyczący wszczęcia postępowania egzekucyjnego o dochodzeniu alimentów od M.W. z uwagi na brak możliwości ich dochodzenia z powodu niedysponowania w dalszym ciągu aktualnym adresem dłużnika. W dniu [...] stycznia 2006r. skarżąca dołączyła zaś pismo Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej - Departamentu Świadczeń Rodzinnych zawierające interpretację art. 10 ust. 1a cytowanej wyżej ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej stwierdzającą, iż w opinii departamentu niemożność ustalenia adresu dłużnika alimentacyjnego za granicą jest jednoznaczna i tożsama z bezskutecznością egzekucji. Nadto skarżąca złożyła do akt sprawy aktualne potwierdzenie przez Konsulat Generalny RP w Chicago niemożności ustalenia adresu dłużnika alimentacyjnego, a także stanowisko Ministra Pracy i Polityki Społecznej wyrażone pismem (stanowiącym odpowiedź na interpelacje poselską z 26 stycznia 2006r. w sprawie interpretacji art. 10 ust. 1 "a" ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej), zbieżne z pismem wcześniejszym.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje.
Skargę należało uwzględnić bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem
prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. z 2005r. nr 86,
poz. 732 ze zm.) w przypadku gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą RP, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach rozpatrywanej sprawy wynika,
że zaświadczeniem z dnia [...] sierpnia 2005r. Prezes Sądu Okręgowego w B. poinformował I.W., iż jej wniosek o ustalenie adresu zobowiązanego do alimentacji M.W. przebywającego na terytorium USA, został przesłany do właściwego organu w USA, który to organ poinformował , że adres dłużnika nie został ustalony. W konsekwencji Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia [...] września 2004. odmówił wydania I.W. zaświadczenia stwierdzającego bezskuteczność egzekucji świadczeń alimentacyjnych od dłużnika przebywającego za granicą w uzasadnieniu wskazując, że brak jest podstaw do wydania takiego zaświadczenia w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne się nie toczyło.
W świetle treści w/w postanowienia organy administracyjne, stwierdziły, że
dokument ten nie określa stanu egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego, a tym samym
jest nie wystarczającym dokumentem do przyznania zaliczki alimentacyjnej.
W ocenie Sądu stanowisko organu administracyjnego jako niezasadne nie zasługuje
na aprobatę.
Należy bowiem uznać, że informacje Sądu o stanie egzekucji o których mowa w
art. 10 ust. 1 a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, obejmują nie tylko dane o bezskuteczności egzekucji alimentów od
dłużnika ale wszelkie informacje związane z egzekucją w tym także informacje dotyczące niemożności wszczęcia postępowania egzekucyjnego np. z powodu nieznanego miejsca zamieszkania dłużnika. W ocenie Sądu informacja taka jest tożsama z informacją o bezskuteczności egzekucji. Skoro bowiem, jak wynika z treścią art. 2 pkt 1 w/w ustawy bezskuteczność egzekucji oznacza egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy, to tym bardziej bezskuteczność egzekucji ma miejsce wówczas, gdy w ogóle, a nie tylko w
okresie ostatnich trzech miesięcy, nie doszło do egzekucji świadczenia z powodu
nieznanego miejsca zamieszkania dłużnika. Nadmienić należy, że stanowisko Sądu w tym zakresie jest zbieżne ze stanowiskiem Ministra Pracy i Polityki Społecznej zawartym w piśmie z dnia 26 stycznia 2006r. stanowiącym odpowiedź na interpelację poselską (k. 30).
W świetle powyższego należy stwierdzić, że postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] września 2004r. było wystarczającym dokumentem, przy założeniu oczywiście, że zostały spełnione pozostałe przesłanki ustawowe, do przyznania skarżącej I.W. prawa
do zaliczki alimentacyjnej.
Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja naruszyła przepisy art. 10 ust. 1a ustawy z dnia
22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. z 2005r. nr 86, poz. 732 ze zm.), na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.
"a" ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.