Orzeczenie · 2025-10-14

II SA/Bk 1045/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2025-10-14
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanystan techniczny obiektunieprawidłowości budowlanezakaz użytkowaniakontrole okresowewspółwłasnośćobowiązki właścicieladecyzja administracyjnapostępowanie sądowoadministracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zakazującą użytkowania przewodów kominowych, instalacji gazowych i elektrycznych w budynku kamienicy. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego (art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Prawa budowlanego) oraz przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.). Podstawowym zarzutem sądu było to, że decyzja organów nadzoru budowlanego zawierała jedynie zakaz użytkowania wskazanych elementów budynku, bez precyzyjnego określenia stwierdzonych nieprawidłowości, które mogłyby zagrażać życiu, zdrowiu, mieniu lub środowisku, a także bez wskazania terminu na ich usunięcie. Sąd podkreślił, że decyzja wydawana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego musi jednoznacznie identyfikować nieprawidłowości i nakazywać konkretne działania naprawcze, a zakaz użytkowania (art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego) jest rozwiązaniem fakultatywnym, następczym wobec nałożenia obowiązku usunięcia wad. Sąd zaznaczył, że choć brak okresowych kontroli i dokumentacji technicznej świadczy o niewypełnianiu obowiązków przez właścicieli, to nie może stanowić samodzielnej podstawy do wydania zakazu użytkowania bez wcześniejszego zidentyfikowania i nakazania usunięcia konkretnych zagrożeń. Sąd wskazał, że organy nadzoru budowlanego powinny albo samodzielnie ustalić nieprawidłowości i nakazać ich usunięcie, albo w pierwszej kolejności zobowiązać do przedstawienia ekspertyzy technicznej, a dopiero potem, na jej podstawie, wydać decyzję.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących nakazu usunięcia nieprawidłowości i zakazu użytkowania obiektu budowlanego, a także wymogów formalnych decyzji administracyjnych w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ nadzoru budowlanego wydał decyzję o zakazie użytkowania bez precyzyjnego określenia wad i terminu ich usunięcia. Może być mniej istotne w przypadkach, gdy decyzja jest prawidłowo sformułowana.

Zagadnienia prawne (3)

Czy decyzja zakazująca użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, może być samodzielną treścią rozstrzygnięcia bez wcześniejszego nakazu usunięcia konkretnych nieprawidłowości i określenia terminu ich wykonania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja zakazująca użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, nie może stanowić samodzielnej treści rozstrzygnięcia. Musi być poprzedzona nakazem usunięcia konkretnych, zidentyfikowanych nieprawidłowości oraz określeniem terminu ich wykonania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wymaga precyzyjnego wskazania nieprawidłowości i nakazu ich usunięcia z określonym terminem. Zakaz użytkowania na podstawie art. 66 ust. 2 jest fakultatywny i następczy. Decyzja zawierająca jedynie zakaz bez wskazania wad i terminu ich usunięcia jest wadliwa.

Czy organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję o zakazie użytkowania obiektu budowlanego na podstawie braku protokołów z kontroli okresowych, bez wcześniejszego ustalenia konkretnych nieprawidłowości zagrażających bezpieczeństwu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sam brak protokołów z kontroli okresowych nie jest wystarczającą podstawą do wydania decyzji o zakazie użytkowania obiektu na podstawie art. 66 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Organ musi najpierw ustalić konkretne nieprawidłowości, które mogą zagrażać życiu, zdrowiu, mieniu lub środowisku.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że choć brak dokumentacji świadczy o niewypełnianiu obowiązków przez właściciela, to nie prowadzi automatycznie do zagrożenia. Dla zastosowania art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego konieczne jest zidentyfikowanie i nakazanie usunięcia konkretnych nieprawidłowości.

Czy organ nadzoru budowlanego może połączyć tryb z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego (nakazanie kontroli lub ekspertyzy) z trybem z art. 66 Prawa budowlanego (nakaz usunięcia nieprawidłowości i zakaz użytkowania) w jednej decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale z zastrzeżeniem, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego musi identyfikować konkretne prace budowlane lub czynności do wykonania, a zakaz użytkowania nie może poprzedzać nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Uzasadnienie

Sąd dopuścił możliwość łączenia trybów, ale podkreślił, że decyzja musi zawierać konkretne nakazy usunięcia wad, a zakaz użytkowania może być zastosowany dopiero po lub równolegle z nakazem usunięcia wad, a nie jako środek do zidentyfikowania tych wad.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została uchylona, podobnie jak poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Przepisy (10)

Główne

p.b. art. 66 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakazuje usunięcie nieprawidłowości, gdy obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Decyzja musi zawierać konkretny nakaz usunięcia nieprawidłowości i określać termin ich wykonania.

p.b. art. 66 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zakaz ten jest fakultatywny i następczy wobec nakazu usunięcia wad.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

p.b. art. 62 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek poddawania obiektu budowlanego okresowym kontrolom stanu technicznego, instalacji gazowych, przewodów kominowych i instalacji elektrycznej.

p.b. art. 62 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego może nakazać przeprowadzenie kontroli lub żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego mogącego spowodować zagrożenie.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja zakazująca użytkowania obiektu budowlanego lub jego części musi być poprzedzona nakazem usunięcia konkretnych, zidentyfikowanych nieprawidłowości i określeniem terminu ich wykonania. • Brak protokołów z kontroli okresowych nie jest wystarczającą podstawą do wydania zakazu użytkowania bez wcześniejszego ustalenia konkretnych nieprawidłowości zagrażających bezpieczeństwu. • Zakaz użytkowania nie może stanowić samodzielnej treści decyzji, a musi być powiązany z obowiązkiem usunięcia wad.

Godne uwagi sformułowania

Próżno szukać w rozstrzygnięciu decyzji nakazu usunięcia konkretnie wskazanych nieprawidłowości powodujących (mogących powodować) zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. • Próżno też szukać konkretnie wskazanego terminu usunięcia nieprawidłowości. • Nieprzeprowadzanie okresowych kontroli obiektu czy brak posiadania książki obiektu nie wywołuje automatycznie i co do zasady zagrożenia dla dóbr takich jak zdrowie i życie ludzi, bezpieczeństwo mienia bądź środowiska. • Wyłączenie z użytkowania nie może bowiem poprzedzać nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Skład orzekający

Marek Leszczyński

przewodniczący

Anna Bartłomiejczuk

członek

Elżbieta Lemańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących nakazu usunięcia nieprawidłowości i zakazu użytkowania obiektu budowlanego, a także wymogów formalnych decyzji administracyjnych w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ nadzoru budowlanego wydał decyzję o zakazie użytkowania bez precyzyjnego określenia wad i terminu ich usunięcia. Może być mniej istotne w przypadkach, gdy decyzja jest prawidłowo sformułowana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne wymogi w postępowaniu administracyjnym, nawet w sprawach dotyczących bezpieczeństwa. Podkreśla, że procedury muszą być przestrzegane, aby decyzje były skuteczne i zgodne z prawem.

Sąd uchyla zakaz użytkowania kamienicy – kluczowe błędy organów nadzoru budowlanego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst