II SA/BK 104/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2024-05-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznadom samopomocyniepełnosprawnośćindywidualny plan wspierająco-aktywizującyprzedłużenie pobytudecyzja administracyjnaprawo administracyjneopieka nad osobami starszymiopieka nad osobami niepełnosprawnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przedłużenia pobytu w środowiskowym domu samopomocy, uznając, że cele indywidualnego planu wspierająco-aktywizującego zostały osiągnięte.

Skarżący domagał się przedłużenia pobytu w Środowiskowym Domu Samopomocy, argumentując potrzebę dalszego wsparcia. Organy administracji odmówiły, wskazując na osiągnięcie celów indywidualnego planu wspierająco-aktywizującego w 2022 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że brak postępów w realizacji planu nie uzasadnia przedłużenia pobytu, a skarżący osiągnął maksymalny potencjał w zakresie funkcjonowania w życiu codziennym.

Sprawa dotyczyła skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku odmawiającą przedłużenia pobytu skarżącego w Środowiskowym Domu Samopomocy (ŚDS). Skarżący, osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności, uczestniczył w zajęciach ŚDS przez 10 lat. Organy administracji uznały, że cele Indywidualnego Planu Wspierająco-Aktywizującego (IPWA) na rok 2022 zostały przez skarżącego osiągnięte, co nie uzasadnia dalszego pobytu w placówce. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA, w tym brak należytego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, błędne ustalenie stanu faktycznego oraz pominięcie jego stanu zdrowia i potrzeb. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia w sprawie ŚDS przewidują możliwość przedłużenia pobytu jedynie w przypadku braku postępów w realizacji IPWA lub braku możliwości skierowania do innych form wsparcia. W tej sprawie ocena IPWA była pozytywna, a skarżący osiągnął zakładane cele. Sąd nie dopatrzył się wad w ocenie IPWA ani w postępowaniu organów, uznając, że skarżący nie został pozbawiony pomocy, a na terenie Białegostoku funkcjonują inne placówki. Sąd stwierdził jedynie naruszenie przepisów o doręczaniu pism pełnomocnikowi, jednak uznał, że nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przedłużenie pobytu jest możliwe w szczególności w sytuacji braku postępów w realizacji IPWA. Jednakże, jeśli cele IPWA zostały osiągnięte, a uczestnik wykazał postępy w samodzielności, brak jest podstaw do dalszego pobytu w ŚDS, jeśli istnieją inne formy wsparcia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy prawa przewidują możliwość przedłużenia pobytu w ŚDS głównie w przypadku braku postępów w realizacji IPWA. W sytuacji, gdy cele IPWA zostały osiągnięte, a uczestnik wykazał postępy, organy prawidłowo odmówiły przedłużenia pobytu, zwłaszcza gdy istnieją inne dostępne formy wsparcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.s. art. 51a § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Określa ośrodki wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, w tym środowiskowe domy samopomocy, jako miejsca świadczące pomoc w celu zwiększania zaradności, samodzielności życiowej i integracji społecznej.

rozporządzenie w sprawie ś.d.s. art. 7 § 5

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie środowiskowych domów samopomocy

Określa, że skierowanie do domu następuje w drodze decyzji administracyjnej.

rozporządzenie w sprawie ś.d.s. art. 7 § 8

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie środowiskowych domów samopomocy

Określa przesłanki przedłużenia okresu skierowania do domu, w tym brak postępów w realizacji IPWA, brak możliwości skierowania do innych ośrodków lub brak możliwości zatrudnienia.

Pomocnicze

u.p.s. art. 51a § 2

Ustawa o pomocy społecznej

Opisuje usługi świadczone przez środowiskowe domy samopomocy, takie jak treningi samoobsługi i umiejętności społecznych.

rozporządzenie w sprawie ś.d.s. art. 7 § 6

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie środowiskowych domów samopomocy

Stanowi, że decyzja o skierowaniu do domu dla osób po raz pierwszy ubiegających się jest wydawana na czas określony, do 3 miesięcy, na dokonanie oceny przez zespół wspierająco-aktywizujący.

rozporządzenie w sprawie ś.d.s. art. 7 § 7

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie środowiskowych domów samopomocy

Wskazuje, że po ocenie i przygotowaniu IPWA, osoba kierowana jest do domu na czas niezbędny do realizacji tego planu.

rozporządzenie w sprawie ś.d.s. art. 13 § 1-3

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie środowiskowych domów samopomocy

Definiuje IPWA jako ustalony rodzaj i zakres usług, realizowany w porozumieniu z uczestnikiem lub opiekunem, z okresową oceną i możliwością modyfikacji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 40 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczanie pism pełnomocnikowi.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola legalności aktów administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi.

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Osiągnięcie celów Indywidualnego Planu Wspierająco-Aktywizującego (IPWA) na rok 2022 przez skarżącego. Brak postępów w realizacji IPWA nie jest jedyną przesłanką do przedłużenia pobytu; kluczowe jest wykazanie dalszej potrzeby wsparcia. Istnienie innych placówek oferujących wsparcie osobom z niepełnosprawnością w Białymstoku.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów KPA poprzez brak należytego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Błędne ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie orzeczenia o niepełnosprawności oraz zaświadczeń lekarskich. Niezbadanie, czy cele IPWA zostały faktycznie spełnione i czy skarżący nabył wymagane umiejętności. Nierzetelność oceny IPWA dokonanej przez zespół wspierająco-aktywizujący. Brak obiektywizmu organów w ocenie sytuacji skarżącego. Niedoręczenie pism pełnomocnikowi, co uniemożliwiło mu ustosunkowanie się do opinii.

Godne uwagi sformułowania

w osiągnięciu celów założonych w Indywidualnym Planie Wspierająco-Aktywizującym na rok 2022 nie wystąpił brak postępów w jego realizacji, a tym samym nie ma powodu do przedłużenia pobytu czy ponownego przyjęcia do ŚDS Sąd administracyjny bada bowiem akty administracji publicznej przez pryzmat ich zgodności z prawem Skarżący nie został wskutek nieprzedłużenia pobytu w ŚDS pozbawiony specjalistycznej pomocy

Skład orzekający

Małgorzata Roleder

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Bartłomiejczuk

członek

Elżbieta Lemańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedłużania pobytu w środowiskowych domach samopomocy, kryteriów oceny realizacji Indywidualnego Planu Wspierająco-Aktywizującego oraz wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z funkcjonowaniem środowiskowych domów samopomocy i ich regulaminami. Ocena wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy wymaga indywidualnej analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy społecznej i praw osób z niepełnosprawnościami, ale jej rozstrzygnięcie opiera się głównie na interpretacji przepisów i ocenie dowodów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.

Czy osiągnięcie celów planu terapeutycznego oznacza koniec wsparcia? Sąd rozstrzyga o pobycie w domu samopomocy.

Sektor

opieka zdrowotna i społeczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 104/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Elżbieta Lemańska
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2023 r. nr 406.1535/E-13/26/23 w przedmiocie przedłużenia pobytu w środowiskowym domu samopomocy oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 18 grudnia 2023 r., nr 406.1535/E-13/26/23, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej: "SKO", "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku z 13 października 2023 r., nr DSS.2.36924.2023, na mocy której odmówiono D. P. (dalej: "Skarżący") przedłużenia pobytu w Środowiskowym Domu Samopomocy "[...]" w Białymstoku przy ul. [...], prowadzonego przez C. (dalej: "ŚDS "[...]"").
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z 13 października 2023 r. Prezydent po ponownym rozpatrzeniu wniosku Skarżącego z 1 czerwca 2023 r. odmówił mu przedłużenia pobytu w ŚDS "[...]".
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, powołując się na przepisy ustawy o pomocy społecznej podał, że na podstawie zebranej dokumentacji i rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką – B. P. Posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Do wniosku z dnia 1 czerwca 2023 r. dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia 28 kwietnia 2023 r., z którego treści wynika, że wskazane jest wsparcie środowiskowe w warunkach ŚDS (dogodny dojazd, akceptacja środowiska). Podano także, że Skarżący uczestniczył w zajęciach organizowanych przez ŚDS "[...]" w okresie od 3 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2022 r., tj. przez 10 lat. Końcowo organ wskazał, że z dokonanej analizy akt sprawy i zgromadzonej dokumentacji wynika, że w osiągnięciu celów założonych w Indywidualnym Planie Wspierająco-Aktywizującym na rok 2022 nie wystąpił brak postępów w jego realizacji, a tym samym nie ma powodu do przedłużenia pobytu czy ponownego przyjęcia do ŚDS "[...]" (pismo ŚDS z 28 czerwca 2023 r.).
W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji, Kolegium w dniu 18 grudnia 2023 r. wydało opisaną na wstępie decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy na wstępie wyjaśnił zasady, cele funkcjonowania oraz tryb kierowania i przyjmowania do środowiskowych domów samopomocy, przytaczając stosowne przepisy, tj. art. 51a ust. 1 w związku z art. 51 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz § 7 ust. 8 rozporządzenia wydanego na mocy art. art. 51a ust. 5.
Kolegium wskazało, że Skarżący uczestniczył w zajęciach organizowanych przez ŚDS "[...]" w okresie od 3 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2022 r. (tj. przez 10 lat), na podstawie niżej wymienionych decyzji: 1) Nr DSS 2915.3.59895.2012.KD z 23 listopada 2012 r. kierującej na okres od 3 grudnia 2012 r. do 3 marca 2013 r., 2) Nr DSS 3.14117.2013.KD z 4 marca 2013 r. kierującej na okres od 4 marca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r., 3) Nr DSS 112.3.8876.2014.KŻ z 31 stycznia 2014 r. kierującej na okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r., 4) Nr DSS 3475.3.10663.2015.KD z 11 lutego 2015 r. kierującej na okres od l.2015 r. do XII 2015 r., 5) Nr 3.1781.2016 z 15 stycznia 2016 r. kierującej na okres od I.2016 r. do XII 2016 r., 6) Nr 3.166.2017 z 4 stycznia 2017 r. kierującej na okres od I.2017 r. do XII 2017 r., 7) Nr 3.54455.2017 z 28 grudnia 2017 r. kierującej na okres od I.2018 r. do XII 2018 r., 8) Nr 3.251.2019 z 4 stycznia 2019 r. kierującej na okres od I.2019 r. do XII 2019 r., 9) Nr 3.43223.2019 z 19 grudnia 2019 r. kierującej na okres od I.2020 r. do XII 2020 . 10) Nr 3.529.2021 z 8 stycznia 2021 r. kierującej na okres od I.2021 r. do XII 2021 r., 11) Nr 2.43341.2021 z 22 grudnia 2021 r. kierującej na okres od I.2022 r. do XII 2022 r.
Następnie stwierdził, że MOPR w Białymstoku pismem z 20 czerwca 2023 r. wystąpił do ŚDS "[...]" w celu uzyskania informacji o realizacji indywidualnego planu postępowania wspierająco - aktywizującego przez Skarżącego. Z pisma placówki z 28 czerwca 2023 r. wynika, że zespół wspierająco-aktywizujący 16 grudnia 2021 r. określił dla Skarżącego Indywidualny Plan Wspierająco-Aktywizujący (IPWA) na rok 2022 r., który zawierał formy wsparcia takie jak:
1) trening samodzielności (nauczenie lub/i podtrzymanie nawyku wykonywania codziennych czynności higieny osobistej; nauczenie lub/i podtrzymanie nawyku dbania o estetyczny wygląd zewnętrzny; nauczenie lub/i podtrzymanie większej samodzielności w prostych czynnościach życia codziennego; wyrobienie lub/i podtrzymanie nawyku dbania o ład i porządek w miejscu przebywania; zaznajomienie z BHP podczas pracy ze sprzętem),
2) trening umiejętności społecznych i interpersonalnych (doskonalenie pracy w zespole; kształtowanie i rozwijanie właściwych zachowań i postaw prospołecznych; nauka lub/i podtrzymywanie umiejętności poruszania się po przestrzeni miejskiej oraz korzystania z miejsc użyteczności publicznej),
3) trening umiejętności spędzania czasu wolnego (rozwijanie i poszerzanie zainteresowań i pasji uczestników poprzez różne formy aktywności; rozwijanie/podtrzymywanie umiejętności w zakresie samodzielnego organizowania czasu wolnego w ośrodku i poza nim),
4) poradnictwo socjalne (monitorowanie rodziny),
5) zajęcia usprawniania fizycznego (pobudzanie organizmu do funkcjonowania w ciągu dnia, aktywizacja układu krążenia, oddychania, rozruszania stawów; rozwijanie sprawności fizycznej),
6) poradnictwo psychologiczne (monitorowanie rodziny),
7) praca z rodziną (zapoznanie rodziców z pracą ośrodka oraz wdrażanie i angażowanie w realizację IPWA; kształtowanie/podtrzymywanie pozytywnych relacji między rodzicami a ośrodkiem).
Kolegium zaznaczyło, że ww. Indywidualny Plan Wspierająco-Aktywizujący na rok 2022 był realizowany przez Skarżącego i został oceniony 7 grudnia 2022 r. przez zespół wspierająco-aktywizujący ŚDS "[...]". Formy zajęć podejmowane przez Skarżącego podczas pobytu w ww. placówce w 2022 r. doprowadziły do osiągnięcia celów w postaci nabycia umiejętności, tj.: nauczono i podtrzymano nawyk wykonywania codziennych czynności higieny osobistej; nauczono i podtrzymano nawyk dbania o estetyczny wygląd zewnętrzny; nauczono i podtrzymano większej samodzielności w prostych czynnościach życia codziennego; wyrobiono i podtrzymano nawyk dbania o ład i porządek w miejscu przebywania; zaznajomiono z BHP podczas pracy ze sprzętem; Strona zna i przestrzega reguł pracy w zespole; rozwinięto właściwe zachowania i postawy prospołeczne; podtrzymano i rozwinięto umiejętność nawiązywania kontaktów społecznych w różnych sytuacjach dnia codziennego; podtrzymano i rozwinięto umiejętności w przekazywaniu poprawnych komunikatów niewerbalnych; nauczono i podtrzymano umiejętności poruszania się po przestrzeni miejskiej oraz korzystania z miejsc użyteczności publicznej; rozwinięto i poszerzano zainteresowania i pasje poprzez różne formy aktywności; rozwinięto umiejętności w zakresie samodzielnego organizowania czasu wolnego w ośrodku i poza nim; pobudzono organizm do funkcjonowania w ciągu dnia, aktywizowano układ krążenia, oddychania, rozruszano stawy; sprawdzono poziom funkcjonowania uczestnika; udzielono pomocy w rozwiązywaniu bieżących problemów; zapoznano rodzica z pracą ośrodka oraz wdrożono i angażowano w realizację Indywidualnego Planu Wspierająco-Aktywizującego.
SKO wskazało, że informacje zawarte w wyżej opisanej ocenie oraz treść pisma ŚDS "[...]" z 28 czerwca 2023 r. jednoznacznie wskazują, że założone na 2022 rok cele zostały przez Skarżącego osiągnięte. W związku z tym ww. placówka nie zaproponowała mu planu na kolejny rok, wyrażając opinię o braku wskazań do dalszego uczestnictwa Skarżącego w ŚDS "[...]". W ocenie placówki w przypadku Skarżącego nie zachodzi również konieczność korzystania z innych form wsparcia, jednakże integracja społeczna zorganizowana przez rodzinę będzie miała pozytywny wpływ na jego osobę. Ponadto pismem z 28 czerwca 2023 r. ośrodek wskazał, że na terenie Miasta Białystok funkcjonują inne placówki pomocowe oferujące zróżnicowane wsparcie osobom z niepełnosprawnością, w tym Stowarzyszenie W.", które prowadzi m.in. Ośrodek Dziennego Pobytu, Centrum Aktywności Twórczej, mieszkanie wytchnieniowe oraz świadczy usługi asystencji osobistej. Kolegium wskazało także, że ze znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia Skarżącego z 9 października 2023 r. wynika, że Skarżący aktualnie nie uczęszcza do żadnego ośrodka wspierającego, ale rozważa możliwość uczestniczenia w zajęciach Stowarzyszenia W. w Białymstoku przy ul. [...].
W ocenie SKO organ I instancji w motywach zaskarżonej decyzji w sposób kompleksowy, jasny i oczywisty przedstawił argumentację uzasadniającą odmowę przedłużenia Skarżącemu pobytu w ośrodku. Rozstrzygnięcie to oparł na analizie materiału dowodowego sprawy i w sposób logiczny przedstawił motywy zajętego stanowiska. Wzięto przy tym pod uwagę wszystkie okoliczności, które określały możliwość uwzględnienia wniosku o przedłużenie pobytu w placówce oraz dokonano na ich podstawie oceny, czy istnieją powody do odmownego załatwienia takiego wniosku. Zdaniem Kolegium zaprezentowana przez organ I instancji w tym zakresie argumentacja nie dość, że znajduje potwierdzenie w zebranym w spawie materiale dowodowym, to przede wszystkim uzasadnia odmowę przyznania Skarżącemu wnioskowanej pomocy.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2023 poz. 775, dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie, prowadzące do błędnego ustalenia okoliczności faktycznych, przyjętych przez organ za podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez brak należytego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przejawiające się w orzeczeniu, a mianowicie:
a) wydanie przedmiotowej decyzji bez wnikliwej analizy sytuacji faktycznej i prawnej, a w konsekwencji i nieuwzględnienia orzeczenia o niepełnosprawności skarżącego oraz przedstawionych przez niego zaświadczeń lekarskich, z których wprost wynika dalsza konieczność udzielania skarżącemu wsparcia i pomocy,
b) pominięcie, że stan zdrowia Skarżącego oraz wynikające z tego stanu potrzeby uzasadniają dalsze korzystanie przez niego z usług ŚDS "[...]" w Białymstoku, bowiem cele indywidualnego planu wspierająco-aktywizującego nie zostały spełnione,
c) niezbadanie w jaki sposób cele indywidualnego planu wspierająco-aktywizującego zostały spełnione oraz czy umiejętności te w rzeczywistości nabył skarżący, a także nieokreślenie czy konieczne jest kontynuowanie procesu usamodzielnienia skarżącego zgodnie z jego potrzebami,
d) nieprawidłowe dokonanie oceny opinii z 7 grudnia 2022 r., dokonanej przez zespół wspierająco-aktywizujący ŚDS “[...]" w sytuacji, gdy jest sporządzony nierzetelnie, nie posiada informacji jakie dokładnie cele i w jaki sposób zostały wobec skarżącego osiągnięte, jakie umiejętności skarżący nabył;
e) brak dokonania oceny i analizy zebranej w sprawie dokumentacji medycznej i dokumentów określającej postępy skarżącego w indywidualnym planie postępowania wspierająco - aktywizującego, a które to dokumenty wskazują, iż w stosunku do skarżącego wskazane jest wsparcie środowiskowe w warunkach ŚDS "[...]";
f) brak dokonania oceny przez organ II instancji, że organ I instancji wskazał sprzeczne informacje polegające na tym, że z jednej strony odwołujący osiągnął cele planu wspierająco-aktywizującego i nie zachodzi potrzeba wsparcia odwołującego, a z drugiej strony zdaniem organu odwołujący może skorzystać z pomocy oferowanej w innych placówkach tj. Stowarzyszenie W.
2) naruszenie art. 80 k.p.a. - poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny, prowadzące do wydania zaskarżonej decyzji, podczas gdy z ustalonych faktów wynika, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zachodzą przesłanki, które uzasadniałyby wydanie przedmiotowej decyzji;
3) naruszenie art. 8 k.p.a. - poprzez naruszenie zarówno zasady bezstronności i równego traktowania przejawiające się w pominięciu przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej wskazującej na konieczność wsparcia środowiskowego, jak też pominięcie okoliczności, iż matka skarżącego sprawująca nad nim opiekę pozostaje w konflikcie z kierownikiem ŚDS, co dodatkowo wskazuje na nieobiektywność przedstawionej opinii;
4) naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 poprzez niedoręczanie ustanowionemu pełnomocnikowi skarżącego pisma C. z dnia 28 czerwca 2023 r. oraz pisma z dnia 21 lipca 2023 r., a w konsekwencji uniemożliwienie pełnomocnikowi skarżącego ustosunkowanie się do przedstawionej opinii i zgłoszenie zastrzeżeń oraz przedstawienie ww. pism jedynie skarżącemu, który z uwagi na występujące schorzenia psychiczne nie był w stanie w sposób świadomy i samodzielny przedstawić zajmowanego stanowiska;
5) § 7 ust. 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy - poprzez uznanie, że nie występują przesłanki do przedłużenia pobytu Skarżącego w Środowiskowym Domu Samopomocy, podczas gdy w dalszym ciągu brak jest postępów w realizacji indywidualnego planu postępowania wspierająco-aktywizującego,
6) § 13 ust. 1-3 ww. rozporządzenia - poprzez uznanie, że indywidualny plan postępowania wspierająco-aktywizujący został zrealizowany w porozumieniu z uczestnikiem lub jego opiekunem, a skarżący osiągnął wystarczający poziom samodzielności podczas gdy w dalszym ciągu nie uzyskał on umiejętności społecznych i samoobsługi, a ocena realizacji planu nie była konsultowana ze skarżącym i jego opiekunem.
Mając na względzie powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Kolegium i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 51a ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r., poz. 901, dalej: "u.p.s."). Stanowi on, że ośrodkami wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi są: środowiskowy dom samopomocy lub klub samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi, które w wyniku upośledzenia niektórych funkcji organizmu lub zdolności adaptacyjnych wymagają pomocy do życia w środowisku rodzinnym i społecznym, w szczególności w celu zwiększania zaradności i samodzielności życiowej, a także ich integracji społecznej. Środowiskowy dom samopomocy świadczy usługi w ramach indywidualnych lub zespołowych treningów samoobsługi i treningów umiejętności społecznych, polegających na nauce, rozwijaniu lub podtrzymywaniu umiejętności w zakresie czynności dnia codziennego i funkcjonowania w życiu społecznym (ust. 2).
Tryb kierowania i przyjmowania do ŚDS określa wydane na podstawie art. 51a ust. 5 u.o.s. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy (Dz.U. z 2020 poz. 249, dalej: "rozporządzenie w sprawie ś.d.s."). Przepis § 7 ust. 5 tego rozporządzenia wskazuje, że skierowanie do domu następuje w drodze decyzji administracyjnej. W przypadku osób, które po raz pierwszy wystąpiły o skierowanie do domu, decyzję o skierowaniu do domu wydaje się na czas określony, nie dłuższy niż 3 miesiące, konieczny do dokonania przez zespół wspierająco-aktywizujący oceny możliwości zaproponowania osobie indywidualnego planu postępowania wspierająco-aktywizującego (dalej także: "IPWA") oraz okresu, jaki będzie niezbędny do jego realizacji (ust. 6). W ust. 7 prawodawca postanowił, że po dokonaniu oceny, o której mowa w ust. 6, oraz przygotowaniu indywidualnego planu postępowania wspierająco-aktywizującego osobę kieruje się do domu na czas określony, uzgodniony z kierownikiem domu, niezbędny do realizacji indywidualnego planu postępowania wspierająco-aktywizującego. Z kolei ust. 8 stanowi, że okres, na jaki osoba została skierowana do domu, może być przedłużony, w szczególności w sytuacji braku postępów w realizacji indywidualnego planu postępowania wspierająco-aktywizującego, okresowego braku możliwości skierowania osoby do innego ośrodka wsparcia, domu pomocy społecznej lub warsztatu terapii zajęciowej albo braku możliwości zatrudnienia, w tym w warunkach pracy chronionej na przystosowanym stanowisku pracy. Z powyższych uregulowań wynika, że jeżeli IPWA nie zostanie zrealizowany, ustawodawca przewidział możliwość przedłużenia okresu uczestnictwa w ŚDS w drodze decyzji.
Indywidualny plan postępowania wspierająco-aktywizującego został zdefiniowany jako ustalony, odpowiednio do potrzeb i możliwości psychofizycznych każdego uczestnika, rodzaj i zakres usług świadczonych w domu. Zgodnie § 13 ww. rozporządzenia IPWA jest realizowany w porozumieniu z uczestnikiem lub jego opiekunem. Zespół wspierająco-aktywizujący zbiera się w zależności od potrzeb, jednak co najmniej raz na 6 miesięcy, celem omówienia realizacji indywidualnych planów postępowania wspierająco-aktywizującego i osiągniętych rezultatów, a także ewentualnej możliwości ich modyfikacji. W przypadku osiągnięcia przez uczestnika poziomu samodzielności umożliwiającego uczestnictwo w innych formach wsparcia, zespół wspierająco-aktywizujący wnioskuje do jednostki prowadzącej lub jednostki zlecającej o umożliwienie uczestnikowi korzystania z innych form wsparcia w celu kontynuacji procesu usamodzielnienia, w szczególności poprzez odpowiednie formy rehabilitacji zawodowej lub zatrudnienia.
W niniejszej sprawie ŚDS "[...]" wielokrotnie, bo od 10 lat wnosił o przedłużenie decyzji administracyjnej kierującej Skarżącego do placówki na czas określony, niezbędny do realizacji IPWA (pierwszy raz 15 lutego 2013 r., a ostatni 3 grudnia 2021 r.). Również Skarżący konsekwentnie od 2012 r. prosił o skierowanie do ww. ośrodka wsparcia. Skarżący łącznie przez 10 lat uczestniczył w zajęciach organizowanych przez placówkę, tj. w okresie od 3 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2022 r. Jednakże wniosek z 1 czerwca 2023 r. tym razem nie został uwzględniony. Organ uznał bowiem, podzielając stanowisko ośrodka, że w osiągnięciu przez Skarżącego celów założonych w IPWA na 2022 r. nie wystąpił brak postępów w jego realizacji. Formy zajęć podejmowane przez Skarżącego w 2022 r. doprowadziły do osiągnięcia celów w postaci nabycia szczegółowo opisanych na s. 4-5 decyzji umiejętności. Tym samym w ocenie organu nie ma powodu do przedłużenia pobytu lub ponownego przyjęcia do ŚDS (zob. także pismo placówki z 28 czerwca 2023 r.).
Istotnym dla oceny legalności zaskarżonej decyzji jest zatem wykazanie okoliczności, czy Skarżący poczynił postępy w realizacji ww. planu na 2022 r., a także ocena prawidłowości stanowiska ŚDS "[...]", na której w głównej mierze opierał się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia.
Jak już wskazano, ocena IPWA, zawierającego liczne, opisane wcześniej formy wsparcia, była pozytywna. Sąd, podobnie jak MOPR oraz SKO, nie znalazł wystarczających podstaw do zakwestionowania ww. ustaleń w zakresie odmowy przedłużenia Skarżącemu pobytu w placówce. Brak wskazań do dalszego uczestnictwa w ośrodku wynikają jednoznacznie z informacji znajdujących się w ocenie zespołu wspierająco-aktywizującego oraz piśmie ŚDS "[...]" z 29 czerwca 2023 r., a także piśmie z 19 lipca 2023 r. W sposób zrozumiały i przekonywujący potwierdzają one, że możliwości działań programowych w ramach realizacji planu zostały wyczerpane, a Skarżący osiągnął maksymalny potencjał m. in. funkcjonowania w życiu codziennym. Powyższą ocenę organu poprzedziło zebranie odpowiedniego materiału dowodowego w ramach dokumentacji indywidualnej uczestnika. Wbrew stanowisku autora skargi, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości mających polegać na niezweryfikowaniu stanu zdrowia Skarżącego czy też zaniechaniu należytego sprawdzenia postępów aktywizacji.
Sąd ma na względzie kontekst sprawy, związany z podnoszonym przez kierownika SDŚ "[...]" w piśmie z 29 czerwca 2023 r. zachowaniem matki Skarżącego (byłej pracownicy ośrodka) w stosunku do jednego z pracowników placówki (k. 18 akt organu I instancji). Sąd administracyjny nie jest jednak władny przesądzać tego sporu, a wskazywane przez niego okoliczności takie jak "morale kadry" czy też "dobra atmosfera", a nawet ochrona dóbr osobistych nie mogą mieć wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny bada bowiem akty administracji publicznej przez pryzmat ich zgodności z prawem (zob. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. 2022 poz. 2492 ze zm. oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2023 poz. 1634 ze zm.), a w sprawie niniejszej przede wszystkim pod kątem wystąpienia przesłanki z § 7 pkt 8 rozporządzenia w sprawie ś.d.s. Z tych względów na ocenę Sądu, pomimo rozumienia trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej Skarżącego, nie miała wpływu podnoszona okoliczność, że może samodzielnie dojechać jedynie do tego konkretnego ośrodka wsparcia.
Skarżący podnosi także zarzuty w odniesieniu do oceny IPWA z 7 grudnia 2022 r. Sąd jednak nie dostrzegł wad tej oceny, które czyniłyby ją nierzetelną czy też niewiarygodną. Została bowiem sporządzona przez zespół wspierająco aktywizujący. Podważenie tego dokumentu, sporządzonego przez pracowników placówki, którzy aktywnie uczestniczyli w jego sporządzaniu i realizacji, choć jest możliwa, to jednak wymaga bardzo przekonywującego uzasadnienia znajdującego potwierdzenie w materiale dowodowym. Takiej argumentacji jednakże brak. Zwrócić ponadto trzeba uwagę na fakt, że pracownicy zespołu sporządzający ww. ocenę muszą posiadać specjalistyczną wiedzę oraz doświadczenie zawodowe w pracy z osobami z zaburzeniami psychicznymi. Zaprezentowana zaś przez Skarżącego odmienna ocena ww. dowodu nie jest w stanie podważyć legalności zaskarżonej decyzji.
Co zaś się tyczy zarzucanego przez autora skargi braku obiektywizmu przy dokonywaniu oceny IPWA, wskazać należy, że z pisma Kierownika ŚDS "[...]" z 19 lipca 2023 r. (k. 6 akt admin.) wynika, że udział w tworzeniu IPWA miała sama matka Skarżącego, gdyż wówczas była pracownikiem zespołu wspierająco-aktywizującego i nigdy nie wnosiła zastrzeżeń co do planu oraz jego oceny, zarówno w 2022 r., jak i w latrach poprzednich. Idąc dalej, Skarżący podnosi, że IPWA nigdy nie został przedstawiony ani jemu ani jego matce. Niemniej jednak skoro B. P. partycypowała w powstaniu IPWA to musiała mieć wiedzę nie tylko o jego istnieniu, ale i merytorycznej zawartości. Wyjaśnienia wymaga ponadto, że przepisy prawa nie przewidują doręczania dokumentacji indywidualnej uczestnika "z urzędu". Zgodnie z § 24 rozporządzenia w sprawie ś.d.s. wgląd do dokumentacji placówki (w tym dokumentacji indywidualnej każdego uczestnika) ma kierownik domu i pracownicy zespołu wspierająco-aktywizującego uprawnieni do opracowywania indywidualnych planów postępowania wspierająco-aktywizującego (ust. 7). Dokumentacja indywidualna uczestnika stanowi dokumentację wewnętrzną domu i jest gromadzona do celów realizacji przyjętego dla uczestnika indywidualnego planu postępowania wspierająco-aktywizującego oraz okresowej oceny jego wyników i może być udostępniona uczestnikom lub opiekunom albo po wyrażeniu przez nich pisemnej zgody, osobom trzecim (ust. 8). Zaznaczenia wymaga także, że ocenę planu stwierdzającą brak konieczności przedłużenia pobytu Skarżącego sporządzał nie sam skonfliktowany z B. P. kierownik ośrodka, ale cały wykwalifikowany zespół wspierająco-aktywizujący. Ponadto nie sposób czynić organowi zarzutu, że oparł się przede wszystkim na ocenie ŚDS, skoro na mocy rozporządzenia w sprawie ś.d.s oraz regulaminu ośrodka to właśnie zespół wspierająco-aktywizujący jest uprawniony i powołany do stwierdzenia, czy Skarżący poczynił postępy w realizacji indywidualnego planu. Zespół bazuje w tym zakresie na dokumentacji indywidualnej uczestnika, w której znajduje się również jego dokumentacja medyczna (zob. § 24 ust. 2 rozporządzenia ś.d.s.).
Trafny jest natomiast argument Skarżącego odnośnie uniemożliwienia zapoznania się przez pełnomocnika z wydaną opinią poprzez kierowanie pism bezpośrednio do Skarżącego. Istotnie, jak stanowi art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Niemniej jednak, jak słusznie zauważyło Kolegium w odpowiedzi na skargę, aby naruszenie ww. przepisu w zw. z art. 10 k.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy (zob. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), Skarżący musiałby wykazać wpływ tego uchybienia na wynik sprawy (zob. np. wyrok NSA z 15 marca 2024 r., I GSK 287/23). Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Tego w rozpoznawanej sprawie nie uczyniono. Tymczasem stanowisko pełnomocnika reprezentującego Skarżącego, a zwłaszcza szczegółowe zastrzeżenia do opinii ŚDS, były znane organowi II instancji, gdyż zostały sformułowane w odwołaniu. Nic zatem nie wskazuje na to, aby niedoręczanie mu pism spowodowało nieprzedstawienie nowych - nieznanych organowi odwoławczemu - argumentów w sprawie. Sąd miał również na względzie fakt, że pełnomocnik wiedział o toczącym się od czerwca 2023 r. postepowaniu administracyjnym, a zatem miał możliwość zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Końcowo Sąd pragnie podkreślić za organem, że Skarżący nie został wskutek nieprzedłużenia pobytu w ŚDS "[...]" pozbawiony specjalistycznej pomocy, albowiem na terenie Białegostoku funkcjonują inne placówki pomocowe oferujące zróżnicowane wsparcie osobom z niepełnosprawnością.
Reasumując, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Nie doszło do naruszenia § 13 ust. 1-3 oraz § 7 ust. 8 rozporządzenia w sprawie ś.d.s., a także art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 80 k.p.a. Z kolei dostrzeżone przez Sąd naruszenie art. 40 § 2 w zw. z art. 10 k.p.a. nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy skarga okazała się bezzasadna, wobec czego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI