II SA/Bk 1/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na czynność Zespołu Interdyscyplinarnego w przedmiocie skierowania do programu korekcyjno-edukacyjnego, uznając, że takie czynności nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.
Skarżący R.S. wniósł skargę na czynność Zespołu Interdyscyplinarnego w D. z dnia 20 listopada 2024 r. dotyczącą skierowania go do programu korekcyjno-edukacyjnego dla osób stosujących przemoc domową. Skarżący kwestionował zasadność skierowania, wskazując na brak zarzutów w postępowaniu karnym i rzetelność opinii psychologicznych. Sąd administracyjny odrzucił skargę, stwierdzając, że czynności zespołu interdyscyplinarnego, w tym skierowanie do programu, nie są aktami lub czynnościami podlegającymi kontroli sądów administracyjnych, ponieważ nie posiadają one cechy władczości i nie kształtują bezpośrednio praw ani obowiązków stron.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę R.S. na czynność Zespołu Interdyscyplinarnego w D. z dnia 20 listopada 2024 r., dotyczącą skierowania skarżącego do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym dla osób stosujących przemoc domową. Skarżący podnosił, że skierowanie nastąpiło mimo braku zarzutów w toczącym się postępowaniu karnym, kwestionował rzetelność opinii psychologicznych i uważał, że czynność ta powinna być traktowana jako decyzja administracyjna. Sąd, opierając się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, uznał skargę za niedopuszczalną. Stwierdzono, że zespół interdyscyplinarny, mimo że działa w sferze administracji publicznej, nie posiada kompetencji do wydawania rozstrzygnięć władczych i wiążących. Jego czynności mają charakter informacyjny, koordynacyjny i organizacyjny, nie kształtując bezpośrednio praw ani obowiązków stron. W związku z tym, czynności zespołu, w tym skierowanie do programu korekcyjno-edukacyjnego, nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, ponieważ nie mieszczą się w katalogu aktów i czynności podlegających zaskarżeniu określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że procedura 'Niebieskie Karty' oraz czynności zespołu interdyscyplinarnego nie kreują stosunku administracyjnego. Prawa skarżącego mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub prokuratorem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, taka czynność nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Czynności zespołu interdyscyplinarnego, w tym skierowanie do programu korekcyjno-edukacyjnego, nie posiadają cechy władczości i nie kształtują bezpośrednio praw ani obowiązków stron, w związku z czym nie mieszczą się w katalogu aktów i czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1-9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Katalog aktów i czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych jest zamknięty.
u.p.p.d. art. 9b § 2 pkt 9
Ustawa z dnia 29 listopada 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej
Kierowanie osoby stosującej przemoc domową do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym jest zadaniem zespołu interdyscyplinarnego.
u.p.p.d. art. 9a § 7h
Ustawa z dnia 29 listopada 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej
Skargę na działalność zespołu interdyscyplinarnego może wnieść osoba objęta procedurą 'Niebieskie Karty', rozpatrywaną przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w trybie k.p.a.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynności zespołu interdyscyplinarnego nie są aktami lub czynnościami podlegającymi kontroli sądów administracyjnych, ponieważ nie posiadają cechy władczości i nie kształtują bezpośrednio praw ani obowiązków stron.
Odrzucone argumenty
Czynność Zespołu Interdyscyplinarnego w przedmiocie skierowania do programu korekcyjno-edukacyjnego powinna być traktowana jako decyzja administracyjna podlegająca kontroli sądu administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Czynności zespołu interdyscyplinarnego nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, tj. nie mieszczą się w katalogu określonym w art. 3 § 2-3 p.p.s.a. Zespół interdyscyplinarny nie stanowi zatem organu, któremu przyznano szczególne kompetencje do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym.
Skład orzekający
Barbara Romanczuk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA i WSA co do braku właściwości sądów administracyjnych do kontroli czynności zespołów interdyscyplinarnych w sprawach dotyczących procedury 'Niebieskie Karty' i skierowania do programów przeciwdziałania przemocy domowej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie czynności zespołów interdyscyplinarnych w kontekście ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej i procedury 'Niebieskie Karty'. Nie wyłącza kontroli sądów powszechnych w sprawach cywilnych lub karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie zagadnienia przeciwdziałania przemocy domowej i procedury 'Niebieskie Karty', a rozstrzygnięcie sądu administracyjnego ma istotne znaczenie praktyczne dla rozumienia zakresu jego kognicji.
“Czy sąd administracyjny może kontrolować skierowanie do programu przeciwdziałania przemocy domowej? WSA odpowiada: nie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 1/25 - Postanowienie WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2025-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-01-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Barbara Romanczuk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 58 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi R. S. na czynność Zespołu Interdyscyplinarnego w D. z dnia 20 listopada 2024 r. nr MOPS.ZI.441.3.1.2023 w przedmiocie skierowania do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym dla osób stosujących przemoc domową p o s t a n a w i a: odrzucić skargę , Uzasadnienie W dniu 4 grudnia 2024 r. R.S. wniósł do sądu administracyjnego skargę na czynność Zespołu Interdyscyplinarnego w D. (dalej: "Zespół") z dnia 20 listopada 2024 r. nr MOPS.ZI.441.3.1.2023 w przedmiocie skierowania go do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym dla osób stosujących przemoc domową. W podstawie prawnej skierowania powołano art. 9b ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 9b ust. 4 i art. 9b ust. 8 pkt 5 ustawy z dnia 29 listopada 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz.U. 2021, poz. 1249 ze zm.; dalej: "u.p.p.d."). W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że względem niego wszczęto procedurę "Niebieskie Karty" oraz złożono zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 207 § Kodeksu karnego, inicjujące postępowanie prowadzone przez Prokuratora Rejonowego w Sokółce, które zostało zawieszone. Mimo tego, że w toczącym się postępowaniu karnym nie zostały skarżącemu postawione zarzuty, skierowano go do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym dla osób stosujących przemoc domową. Skarżący zwrócił uwagę, że brak jest również prawomocnego orzeczenia sądowego potwierdzającego zasadność skierowania go uczestnictwa www. programie, a sam program przeznaczony jest dla osób, wobec których istnieją dowody na stosowanie przemocy domowej. Skarżący kwestionuje przy tym rzetelność oraz obiektywność opinii psychologicznych, stanowiących podstawę działań podejmowanych przez Zespół. Wobec braku akceptacji przez skarżącego warunków formalnych udziału w programie korekcyjno-edukacyjnym dla osób stosujących przemoc domową, przedstawionych mu w trakcie pierwszego spotkania indywidualnego w ramach ww. programu (mającego miejsce dnia 22 kwietnia 2024 r.), zrezygnował on z dalszego uczestnictwa w programie. W dniu 17 czerwca 2024 r. skarżący złożył wniosek o uchylenie zaskarżonej czynności, tytułując ją decyzją administracyjną. Pismem z dnia 1 lipca 2024 r. Zespół udzielił skarżącemu odpowiedzi negatywnej. W dalszej części skargi skarżący zawarł wywód przemawiający w jego ocenie za uznaniem zaskarżonej czynności Zespołu za decyzję administracyjną, a samego Zespołu za organ administracji publicznej. Wskazał, że brak jest podstawy prawnej, która uzasadniałaby odmowę uchylenia zaskarżonej czynności (nazywanej przez skarżącego decyzją). Końcowo skarżący wskazał, że w dniu 26 lipca 2024 r. złożył do Burmistrza D. skargę na Zespół, zaś pismem z dnia 27 sierpnia 2024 r. Burmistrz zawiadomił skarżącego o sposobie jej załatwienia, uznając ja za niezasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wedle którego sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie w zakresie transgranicznego przekształcenia, połączenia albo podziału spółki, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (o czym stanowi art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (wedle art. 3 § 3 P.p.s.a.). Tak sprecyzowany ustawowo katalog jest katalogiem zamkniętym. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza zatem, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a wywiedziona w tym zakresie skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Każdorazowo więc, przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, sąd obowiązany jest dokonać badania jej dopuszczalności. Ta zaś wykazała, że skarga wywiedziona przez skarżącego na czynność Zespołu Interdyscyplinarnego w D. w przedmiocie skierowania skarżącego do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym dla osób stosujących przemoc domową, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przede wszystkim podkreślić należy, że podstawą prawną zaskarżonej czynności są przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (u.p.p.d.). Ustawa ta określa zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej oraz zasady postępowania wobec osób zarówno doznających, jak i stosujących przemoc domową, o czym stanowi art. 1 ust. 1 u.p.p.d. Co istotne przepisy tej ustawy stosuje się także w przypadku zagrożenia przemocą domową oraz w przypadku podejrzenia stosowania przemocy domowej (art. 1 ust. 2 u.p.p.d.), co w ocenie ustawodawcy ma znaczenie w działaniach o charakterze profilaktycznym. Wobec osób stosujących przemoc domową (a tym samym i wobec osób, względem których zachodzi zagrożenie lub podejrzenie jej stosowania) stosuje się m.in. programy korekcyjno-edukacyjne dla osób stosujących przemoc domową, które mają na celu w szczególności powstrzymanie osoby stosującej przemoc domową przed dalszym stosowaniem przemocy oraz rozwijanie umiejętności samokontroli i rozwiązywania problemów bez stosowania przemocy (art. 4 ust. 3 i 4 u.p.p.d.). Programy te są realizowane w formie spotkań indywidualnych lub grupowych i prowadzone przez specjalistów w dziedzinie przeciwdziałania przemocy domowej (w tym przez psychologów, pedagogów, terapeutów i psychoterapeutów) – o czym stanowi art. 4 ust. 5 u.p.p.d. Osoba stosująca przemoc domową, po skierowaniu przez zespół interdyscyplinarny do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc domową ma obowiązek: zgłosić się do uczestnictwa w tym programie, dostarczyć grupie diagnostyczno-pomocowej zaświadczenie o zgłoszeniu się do uczestnictwa w terminach określonych w przepisach ustawy, program ten ukończyć w terminach określonych przez podmiot realizujący program oraz dostarczyć grupie diagnostyczno-pomocowej zaświadczenie o ukończeniu programu (art. 4 ust. 6 pkt 1-4 u.p.p.d.). Prowadzenie poradnictwa i interwencji w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej w szczególności poprzez działania edukacyjne służące wzmocnieniu opiekuńczych i wychowawczych kompetencji rodziców w rodzinach zagrożonych przemocą domową oraz tworzenie zespołów interdyscyplinarnych następuje w ramach tworzenia gminnego systemu przeciwdziałania przemocy domowej, które należy do zadań własnych gminy (art. 6 ust. 2 pkt 2 i 4 u.p.p.d.). Gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym, który powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 9a ust. 1 i 2 u.p.p.d.). W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele podmiotów wymienionych w art. 9a ust. 3 pkt 1-6, ust. 3a, ust. 4 i ust. 5 u.p.p.d. (w tym m.in. przedstawiciele jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, organów ścigania, oświaty, czy ochrony zdrowia). Tryb i sposób powoływania praz odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego określa w drodze uchwały rada gminy (art. 9a ust. 15 u.p.p.d.). Zespół interdyscyplinarny realizuje działania określone w gminnym programie przeciwdziałania przemocy domowej oraz ochrony osób doznających przemocy domowej (art. 9b ust. 1 u.p.p.d.). Do jego zadań tworzenie warunków umożliwiających realizację zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej oraz integrowanie i koordynowanie działań podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3-5 (tj. podmiotów wchodzących w skład zespołu interdyscyplinarnego), w szczególności przez m.in.: diagnozowanie problemu przemocy domowej na poziomie lokalnym; inicjowanie działań profilaktycznych, edukacyjnych i informacyjnych mających na celu przeciwdziałanie przemocy domowej i powierzanie ich wykonania właściwym podmiotom; inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc domową; opracowanie projektu gminnego programu przeciwdziałania przemocy domowej; rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym; powoływanie grup diagnostyczno-pomocowych i bieżące monitorowanie realizowanych przez nie zadań; monitorowanie procedury "Niebieskie Karty"; przekazywanie informacji, o której mowa w art. 9e ust. 3 u.p.p.d. oraz dokumentacji, o której mowa w art. 9c ust. 5a u.p.p.d. (przepisy zapewniające obieg informacji oraz dokumentacji między zespołami interdyscyplinarnymi w przypadku zmiany miejsca zamieszkania przez osobę, wobec której była realizowana procedura "Niebieskie Karty") ; kierowanie osoby stosującej przemoc domową do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym dla osób stosujących przemoc domową (podstawa prawna zaskarżonej w niniejszej sprawie czynności Zespołu); składanie, na wniosek grupy diagnostyczno-pomocowej, zawiadomienia o popełnieniu przez osobę stosującą przemoc domową wykroczenia, o którym mowa w art. 66c ustawy Kodeks wykroczeń (art. 9b ust. 2 pkt 1-10 u.p.p.d.). W kontekście przedmiotu skargi wyjaśnić przy tym należy, że występowanie do zespołu interdyscyplinarnego z wnioskiem o skierowanie osoby stosującej przemoc domową do uczestnictwa w programach korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc domową, należy do zadań grup diagnostyczno-pomocowych (o czym stanowi art. 9b ust. 8 pkt 5 u.p.p.d.), przy czym wnioski te są dla zespołu interdyscyplinarnego wiążące (art. 9b ust. 4 u.p.p.d.). Po rozpatrzeniu wniosku zaś zespół interdyscyplinarny: informuje osobę stosującą przemoc domową o skierowaniu jej do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym dla osób stosujących przemoc domową; informuje osobę stosującą przemoc domową o podmiocie, który realizuje program korekcyjno-edukacyjny dla osób stosujących przemoc domową; zobowiązuje osobę stosującą przemoc domową do zgłoszenia się, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skierowania, do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym dla osób stosujących przemoc domową; poucza osobę stosującą przemoc domową o obowiązku niezwłocznego dostarczenia grupie diagnostyczno-pomocowej zaświadczeń, o których mowa w art. 4 ust. 6 pkt 2 i 4 u.p.p.d.; poucza osobę stosującą przemoc domową, że w przypadku nieusprawiedliwionego niewykonywania przez nią obowiązków określonych w art. 4 ust. 6 u.p.p.d., w tym niedostarczenia zaświadczeń, o których mowa w art. 4 ust. 6 pkt 2 i 4 u.p.p.d., zostanie złożone zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia, o którym mowa w art. 66c ustawy Kodeks wykroczeń; zawiadamia właściwego starostę o skierowaniu osoby stosującej przemoc do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym dla osób stosujących przemoc domową oraz występuje z wnioskiem o przekazanie danych dotyczących terminów realizacji tych programów; zawiadamia grupę diagnostyczno-pomocową o skierowaniu osoby stosującej przemoc domową do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym dla osób stosujących przemoc domową (art. 9b ust. 11 pkt 1-7 u.p.p.d.). Wedle art. 9a ust. 7h u.p.p.d., skargę na działalność zespołu interdyscyplinarnego lub członka zespołu interdyscyplinarnego może wnieść osoba objęta procedurą "Niebieskie Karty". Skargę rozpatruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, który powołał zespół, w trybie przepisów k.p.a. (skarga taka została złożona przez skarżącego i rozpoznana we właściwym trybie). Analiza kompetencji powierzonych zespołom interdyscyplinarnym, a także przepisów regulujących tryb i zasady działania tych zespołów (zawartych w art. 9a ust. 6-9, ust. 10a, ust. 12b-13 u.p.p.d.), doprowadziły sąd do wniosku, że zespół interdyscyplinarny jest administracyjnym organem kolegialnym w znaczeniu funkcjonalnym. Kompetencje te sprowadzają się bowiem wyłącznie do funkcji informujących, integrujących, koordynacyjnych, monitorujących i organizujących współdziałanie podmiotów wchodzących w skład tego zespołu, a także powoływania i monitorowanie działań grupy diagnostyczno-pomocowej i współdziałanie z nią oraz czynności inicjujące działania profilaktyczne, edukacyjne i informacyjne mające na celu przeciwdziałanie przemocy domowej. Wszystkie działania podejmowane przez zespół interdyscyplinarny należą do sfery działań prawnych niewładczych i nie zmierzają wprost do wywołania skutków prawnych - nie mogą być wprowadzane w życie za pomocą środków przymusu bezpośredniego. Zespół interdyscyplinarny nie stanowi zatem organu, któremu przyznano szczególne kompetencje do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym. Stwarza on płaszczyznę współpracy przedstawicieli różnych organów i organizacji, mającą umożliwić sprawne i kompleksowe podejmowanie działań przez członków wchodzących w jego skład, a działających w zakresie właściwych im obowiązków zawodowych lub służbowych. W takiej sytuacji uprawnione jest przyjęcie stanowiska, że gdyby ustawodawca zamierzał przyznać temu podmiotowi prawo do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym, to wprost uregulowałby to w stosownym akcie prawnym (por. postanowienie NSA z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 45/24, dostępne w internetowej bazie danych dostępnej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA"). Tymczasem ustawodawca nie powierzył zespołowi interdyscyplinarnemu żadnych kompetencji władczych – w szczególności prawa do wydawania aktów administracyjnych, w tym decyzji administracyjnych, postanowień, czy innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a. Mimo tego więc, że zespół interdyscyplinarny podejmuje działania w zakresie szeroko pojętej administracji publicznej, to jego czynności, z uwagi na pozbawienie ich elementu "władczości", nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, tj. nie mieszczą się w katalogu określonym w art. 3 § 2-3 p.p.s.a. Czynności podejmowane przez zespół interdyscyplinarny nie kształtują bezpośrednio uprawnień lub obowiązków członków rodzin dotkniętych przemocą domową ani osób stosujących taką przemoc (również osób podejrzanych o jej stosowanie oraz, względem których istnieje zagrożenie jej stosowania). W szczególności skierowanie przez Zespół skarżącego do programu korekcyjno-edukacyjnego dla osób stosujących przemoc domowa, nie kreuje żadnego stosunku administracyjnego, w ramach którego konieczne byłoby zagwarantowanie skarżącemu gwarancji procesowych w jego relacji z organami administracji publicznej i w zakresie zadań realizowanych przez ten organ. Jedyną konsekwencją odmowy udziału w ww. programie jest bowiem zawiadomienie przez Zespół o popełnieniu przez skarżącego wykroczenia z art. 66c ustawy Kodeks wykroczeń. Pośrednim zaś skutkiem odmowy udziału w ww. programie jest wzięcie pod uwagę tej okoliczności przez sąd powszechny rozpoznający sprawę o zmianę lub uchylenie postanowienia zobowiązującego osobę stosującą przemoc domową do opuszczenia mieszkania zajmowanego wspólnie z osobą doznającą tej przemowy i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazującego zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia oraz postanowienia o zakazie zbliżania się do ww. osoby na wyrażoną w metrach odległość lub zakazującego osobie stosującej przemoc domową kontaktowania się z nią, a także postanowienia zakazującego wstępu na teren szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej lub artystycznej, lub obiektu sportowego, do których uczęszcza osoba doznająca przemocy domowej, miejsca pracy lub innego miejsca, w którym zwykle lub regularnie przebywa osoba doznająca przemocy domowej, i przebywania na tym terenie (art. 11ab pkt 2 u.p.p.d.). Skutki te z pewnością nie mają charakteru władczego. Zauważyć ponadto należy, że zgodnie z art. 9d ust. 2 u.p.p.d. ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez osoby wchodzące w skład grupy diagnostyczno-pomocowej w związku z uzasadnionym podejrzeniem stosowania przemocy domowej (a więc również występowanie do zespołu interdyscyplinarnego z wnioskiem o skierowanie osoby stosującej przemoc domową do uczestnictwa w programach korekcyjno-edukacyjnych), objęty jest procedurą "Niebieskie Karty". Ocena charakteru tej procedury była wielokrotnym przedmiotem analizy sądów administracyjnych, które prezentują w tym względzie jednolite stanowisko, że wszczęcie tej procedury nie kreuje żadnego stosunku administracyjnego, a więc nie powoduje powstania bezpośrednich uprawnień lub obowiązków osób objętych tą procedurą. Tym samym czynności w ramach tej procedury nie mogą być również kwalifikowane, jako akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienia NSA: z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2896/15; z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 137/20; z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1714/20, czy cytowanej wyżej postanowienie z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 45/24 - CBOSA). Stanowisko to sąd orzekający w pełni podziela. Procedura "Niebieskie Karty" służy w istocie zmniejszaniu liczby spraw, w których dochodzić może do przemocy w rodzinie, zatem została tak ukształtowana przez ustawodawcę, by nie wymagała stosowania środków, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie pozbawia to jednakże skarżącego prawa do sądu, ponieważ jego prawa i obowiązki mogą być kształtowane w ramach postępowań regulowanych odrębnymi ustawami – przed sądem powszechnym, w tym rodzinnym, a także prokuratorem (art. 207 Kodeksu karnego). W każdym z tych postępowań skarżący będzie mógł korzystać z przysługujących mu praw (por. postanowienie WSA w Opolu z dnia 24 października 2024 r., sygn. akt I SAB/Op 82/24, CBOSA). Reasumując, skoro zarówno wszelkie czynności w ramach procedury "Niebieskie Karty" a także czynności podejmowane przez zespół interdyscyplinarny, nie mogą być kwalifikowane jako akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (ani też nie mieszczą się w żadnej innej kategorii podlegającej właściwości sądu administracyjnego), to nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Oznacza to, że skarga wywiedziona przez skarżącego na czynność Zespołu w przedmiocie skierowania do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym dla osób stosujących przemoc domową, nie podlega właściwości sądu administracyjnego i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a Mając na uwadze powyższe, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o czym sąd orzekł w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI