II SA/BD 996/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2006-08-22
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęrozbiórkasamowola budowlanaplanowanie przestrzennewarunki technicznebezpieczeństwo pożarowenadzór budowlanygaraż

WSA w Bydgoszczy oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę garażu zbudowanego bez pozwolenia na budowę i niezgodnie z przepisami.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę garażu zbudowanego w 1992 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie przeznaczonym pod inną zabudowę. Pomimo zmiany przepisów o planowaniu przestrzennym i wygaśnięcia planu miejscowego, sąd uznał, że garaż nadal narusza przepisy, w tym warunki techniczne dotyczące usytuowania przy granicy działki oraz wymogi przeciwpożarowe, co stanowiło podstawę do nakazania rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę dotyczącą decyzji nakazującej rozbiórkę garażu, który został zbudowany w 1992 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Garaż znajdował się na terenie przeznaczonym pod budowę stacji wnętrzowej 110kV/15kV, co było niezgodne z ówczesnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd analizował przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. oraz późniejsze regulacje, w tym ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy garaż narusza przepisy dotyczące usytuowania przy granicy działki sąsiedniej oraz czy stanowi zagrożenie pożarowe. Pomimo argumentów skarżącego o braku aktualnego planu miejscowego i możliwości dostosowania garażu do przepisów, sąd uznał, że garaż narusza warunki techniczne, w tym wymogi przeciwpożarowe, co uzasadnia nakaz rozbiórki. Sąd podkreślił, że nawet brak planu miejscowego nie oznacza możliwości dowolnej zabudowy, a jedynie zgodną z przepisami, w tym z warunkami technicznymi dotyczącymi usytuowania przy granicy i bezpieczeństwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, garaż podlega nakazowi rozbiórki, jeśli narusza przepisy obowiązujące w czasie budowy lub stanowi zagrożenie dla ludzi/mienia/środowiska, nawet po zmianie przepisów o planowaniu przestrzennym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że garaż zbudowany bez pozwolenia i na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę narusza przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Nawet po wygaśnięciu planu miejscowego, brak planu nie oznacza możliwości dowolnej zabudowy, a jedynie zgodną z przepisami. Garaż naruszał również warunki techniczne dotyczące usytuowania przy granicy i wymogi przeciwpożarowe, co stanowiło podstawę do nakazania rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

Prawo budowlane art. 28

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 29

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 37 § 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 40

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

u.p.i.z.p. art. 61

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 103 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego art. 44 § 2

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki art. 12 § 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § 6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 271 § 10

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 272 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Garaż zbudowany bez pozwolenia na budowę. Garaż zbudowany na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w czasie budowy. Garaż usytuowany przy granicy działki sąsiedniej z naruszeniem przepisów technicznych. Garaż nie spełnia wymogów przeciwpożarowych, co stanowi zagrożenie dla ludzi i mienia. Naruszenie warunków użytkowych dla działki sąsiedniej poprzez usytuowanie garażu przy granicy.

Odrzucone argumenty

Brak aktualnego planu miejscowego uniemożliwia stwierdzenie, że teren nie jest przeznaczony pod zabudowę. Brak możliwości doprowadzenia garażu do stanu zgodnego z przepisami. Naruszenie prawa do obrony poprzez brak możliwości zapoznania się z pismem Straży Pożarnej. Właściciel sąsiedniej działki nie wystąpił o decyzję o warunkach zabudowy.

Godne uwagi sformułowania

obiekt postawiono z naruszeniem przepisów, tj. bez pozwolenia na budowę i na terenie nie przewidzianym pod zabudowę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego brak planu nie spowodował, iż zaistniały przesłanki do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1. Prawa budowlanego z 1974r., gdyż brak planu jest równoznaczny z brakiem zakazu zabudowy. brak planu nie powoduje zakazu zabudowy, pod warunkiem jednak, że zabudowa nastąpi w zgodności z przepisami zawartymi w ustawie z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym usytuowanie obiektu przy granicy w sposób sprzeczny z przepisami stanowi o pogorszeniu warunków użytkowych dla właścicieli działki sąsiedniej.

Skład orzekający

Renata Owczarzak

przewodniczący sprawozdawca

Krzysztof Gruszecki

sędzia

Wiesław Czerwiński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. w kontekście samowoli budowlanej, znaczenie planowania przestrzennego, warunki techniczne usytuowania obiektów przy granicy, wymogi przeciwpożarowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, z uwzględnieniem przepisów z różnych okresów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak długotrwałe mogą być postępowania dotyczące samowoli budowlanej i jak ważne jest przestrzeganie przepisów, nawet po zmianach prawnych. Pokazuje też konflikt między sąsiadami.

Samowola budowlana sprzed lat nadal może prowadzić do nakazu rozbiórki – lekcja z Bydgoszczy.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 996/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Krzysztof Gruszecki
Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesław Czerwiński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 28, 29
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Asesor WSA Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi Spółdzielni "C." w T. i Rajmunda Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2005r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki garażu oddala skargi.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2005 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. nakazał Rajmundowi Z. właścicielowi garażu nr [..] zlokalizowanego na działce nr [...] przy ulicy [...] w T. jego rozbiórkę.
W uzasadnieniu organ wskazał, że garaż ten został pobudowany w 1992 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, czym naruszono art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38. poz. 229), obowiązującej w okresie jego budowy.
Początki postępowania w tej sprawie sięgają 2000 r. W dniu [...] 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nr [...]. To rozstrzygnięcie zostało uchylone na skutek złożonego przez Bernarda i Urszulę W. odwołania.
Organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że art. 40 Prawa Budowlanego z 1974r. można zastosować, gdy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. tzn., że obiekt nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przewidziany pod zabudowę lub jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę oraz nie powoduje lub w razie wybudowania nie spowoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. Jak wynikało z pisma Urzędu Miasta T. z dnia [...] 2000r. zgodnie z wyrysem z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta T. zatwierdzonego Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej nr [...] z 27.01.86 (Dz. Urz. Woj. [...] nr 2 poz. 70 z dnia 05.05.86r. z późń. zm.) garaż znajdował się na terenie przeznaczonym pod budowę stacji wnętrzowej 110kV/15kV "[...]" i dla tego terenu wymagane było opracowanie szczegółowego planu zagospodarowania. Według opinii Miejskiej Pracowni Urbanistycznej z dnia 10 listopada 2000r. z powodu zagospodarowania tych terenów nie przewiduje się sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowy garaż znajdował się na terenie, który zgodnie z obowiązującym wówczas miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego był przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Ponadto, obecni właściciele sąsiedniej działki nr [...], Danuta i Andrzej S. przedłożyli pismem z dnia 22 listopada 2000r. szkic planowanego zagospodarowania działki, z którego wynikało, że istniejący garaż uniemożliwia prawidłowe zagospodarowanie ich działki.
Decyzją nr [..] z dnia [...] 2001r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał siedmiu właścicielom rozbiórkę sąsiadujących ze sobą garaży. Wskutek odwołania SM "C." oraz właścicieli garaży, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2001r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 października 2004r. Sygn. Akt IISA/Gd 1239/01 stwierdzono nieważność tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z uwagi na błędne określenie adresata decyzji. Zarzucono też brak merytorycznych ustaleń organu II instancji.
W związku z powyższym organ przeprowadził ponowne oględziny z udziałem stron postępowania w trakcie których, podtrzymały one swoje dotychczasowe stanowiska. Właściciel działki sąsiedniej Andrzej S. nie wyraził zgody na lokalizację siedmiu garaży na granicy z jego działką, które jak twierdził pobudowano niezgodnie z warunkami technicznymi, ze spadkiem dachu na jego działkę.
W wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że miejscowy plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego, gdzie zaprojektowana była stacja wnętrzowa 110kV/15kV – "[...]" przestał obowiązywać z dniem 31 grudnia 2003r. Garaż pobudowano w 1992 r. na terenie, który zgodnie z obowiązującym wtedy miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego był przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę.
Zachowując warunki formalne powiadomiono strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Na decyzję Rajmund Z. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo Budowlane przez błędną jego interpretację polegającą na nieuwzględnieniu aktualnego stanu faktycznego i prawnego wywołanego wejściem w życie z dniem 11 lipca 2004r. ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności pominięciu przepisu art. 88 tej ustawy. W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż organ wbrew wskazaniom Sądu nie dokonał analizy przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo Budowlane z 1974r. w aktualnym stanie prawnym i faktycznym, a orzekł w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w 1992 r. (z daty budowy garażu).
Ponadto, organ winien wziąć pod uwagę wskazania Sądu, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnić stan prawny wywołany art. 88 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 27 marca 2003 roku., a więc z daty orzekania. W myśl nowych przepisów o planowaniu przestrzennym z dniem 1 stycznia 2004 r. miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego przestały obowiązywać. Zdaniem odwołującego się brak jest podstaw prawnych do przyjęcia na dzień orzekania w sprawie, że wybudowany garaż znajdował się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Nowy stan prawny w ocenie odwołującego się pozwalał na odstąpienie od nakazu rozbiórki.
Rajmund Z. wskazał także na okoliczność, że właściciel sąsiedniej działki [...] na dzień orzekania nie wystąpił o wydanie decyzji o warunkach zabudowy swej działki. Jego zdaniem nie pozwalało to stwierdzić, że wybudowany na granicy działki garaż spowoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia.
Decyzją z dnia [..] 2005r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie. W uzasadnieniu podzielił zarzut dotyczący naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Wskazał, iż przedmiotowy garaż pobudowano bez pozwolenia na budowę, na terenie, gdzie w okresie jego budowy miał zastosowanie miejscowy plan ogólny zagospodarowania miasta Torunia obowiązujący do 31 grudnia 2003r. Brak jednak planu nie spowodował, iż zaistniały przesłanki do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1. Prawa budowlanego z 1974r., gdyż brak planu jest równoznaczny z brakiem zakazu zabudowy. Także przepisy ustawy nie przewidywały wymogu uzyskania pisemnej zgody właściciela sąsiedniej działki na lokalizację budynku przy granicy.
Organ wskazał, że garaż został wybudowany z odstępstwem od obowiązujących w okresie budowy przepisów w sprawie warunków technicznych dotyczących odległości przewidzianych w § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Przepisy te dopuszczały sytuowanie budynków mieszkalnych w odległości 4m, a wyjątkowo 3 m od granicy działki. Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, wskazane odległości mogły ulec zmniejszeniu, jeżeli odległość miedzy budynkiem istniejącym, a projektowanym wynosiła co najmniej 8 m. Organ podkreślił również, że przepisy cyt. Rozporządzenia z 1980 r. w odróżnieniu od przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jed. Dz. U. z 1999 r Nr 15, póz. 140 ze zm. - § 12 ust. 6) nie przewidywały wymogu uzyskania pisemnej zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy.
Zdaniem organu II instancji organ pierwszoinstancyjny opierając swoje rozstrzygnięcie na art. 37 ust. 1 pkt 2 winien wykazać czy przedmiotowy garaż wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, czego nie uczynił.
Organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę wystąpił do Państwowej Straży Pożarnej o opinię dotyczącą wymagań przeciwpożarowych dla przedmiotowego garażu. Ponieważ nie uzyskał opinii, która stanowiłaby, że garaż ten spełniał wymagania ochrony (pismo Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w T. z dnia [...] 2005r.) uznał, iż nie spełnia on wymagań p. poż, co powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia.
Ponadto wskazał, że zgodnie § 12 i § 271 ust. 10 i § 272 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002 r., poz. 690 z póz. zm.), budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy powinien mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony sąsiedniej działki, której przedmiotowy garaż nie posiada.
W ocenie organu odwoławczego ustalenia te wskazywały, że przedmiotowy garaż wybudowany został niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia oraz pogorszenie warunków użytkowych i brak jest możliwości doprowadzenia garażu do stanu zgodnego z przepisami. Wystąpiły zatem przesłanki do nakazania rozbiórki zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego z 1974r.
Na powyższe rozstrzygniecie Rajmund Z. złożył skargę wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo Budowlane przez błędne przyjęcie, że przedmiotowy garaż powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia oraz pogorszenie warunków użytkowych i brak jest możliwości doprowadzenia garażu do stanu zgodnego z przepisami § 12 i § 271 ust. 10 i § 272 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002 poz. 690 z póżn. zm. ).
W uzasadnieniu skargi argumentował, że organ błędnie uznał, że zachodzą przesłanki z art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa Budowlanego z 1974r., do orzeczenia rozbiórki garażu. Organ swoje stanowisko oparł tylko na piśmie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z 25 lipca 2005 roku, które nie ma charakteru opinii uprawnionego do tego organu. Zarzucił, iż pismo to budzi wątpliwości co do swej rzetelności ponieważ zostało wystosowane bez żadnej wcześniejszej wizji przedmiotowego garażu w terenie z udziałem zainteresowanych właścicieli, a więc z naruszeniem ich prawa do obrony swych interesów.
Wskazał, że przedmiotowy garaż wewnątrz posiada ściany oddzielenia przeciwpożarowego od sąsiedniej działki, natomiast stwierdzenie organu o ich braku jest nieprawdziwe.
Zdaniem skarżącego nie jest zgodne z prawdą, że brak jest możliwości doprowadzenia garażu do stanu zgodnego z obecnymi wymogami przepisów p. poż., a przesłanka niezgodności tego obiektu z przepisami p. poż. wymaga wszechstronnego zbadania. Ponadto, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jako właściciel miałby możliwość ustosunkowania się do zarzutów oraz do ewentualnego doprowadzenia do stanu zgodnego z wymogami p. poż.
Skarżący stwierdził, że pismo Straży Pożarnej, na którym organ oparł swoją decyzję winno być jej przesłane w celu ustosunkowania się do jego treści. Ograniczenie się do informacji, że w aktach jest takie pismo, z którym strona może się zapoznać nie wyczerpuje obowiązku organu administracyjnego zapoznania stron z treścią nowego dowodu i pouczenia o jego skutkach. Tym samym jego zdaniem organ naruszył przepisy k.p.a gwarantujące stronie prawo do obrony.
Skarżący zarzucił także, że nie została uwzględniona okoliczność, iż właściciel sąsiedniej działki [..] na dzień orzekania nie wystąpił o wydanie decyzji o warunkach zabudowy swej działki, co nie pozwala stwierdzić, że wybudowane na granicy działki garaże spowodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych otoczenia.
Zdaniem skarżącego nawet gdyby przyjąć, iż garaż nie spełnia warunków p. poż. to przedwczesne jest stwierdzenie, że brak jest możliwości jego doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami. Organ nie wyznaczył terminu na ewentualne doprowadzenie garaży do stanu zgodnego z przepisami p. poż.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Okolicznością bezsporną jest, że obiekt powstał przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016). W takim przypadku do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1995r.) nie stosuje się art. 48 lecz stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 103 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na wskazanej podstawie oprócz ustalenia, że obiekt wybudowano niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy trzeba ustalić wystąpienie jednej z okoliczności wymienionej w punktach 1 i 2 cytowanego przepisu.
W pierwszej kolejności konieczne jest dokonanie oceny stanu prawnego istniejącego w okresie realizacji obiektu budowlanego, którego nakaz rozbiórki orzeczono zaskarżoną decyzją. Przepis art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały określone w § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8. poz. 48), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974r. Rozporządzenie to nie przewidywało zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę realizacji garażu i to niezależnie od tego jakiej był on konstrukcji.
Stosownie do powyższych przepisów nie ulega wątpliwości, że przed rozpoczęciem robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego obiektu inwestor zobowiązany był do uzyskania pozwolenia na budowę.
Ponadto art. 3 Prawa budowlanego z 1974r. stanowił, że obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym.
Stosownie do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta T. zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z 27 stycznia 1986 r. Nr X/58/86 (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 2 poz. 70 z 1986) działka stanowiła teren przeznaczony pod budowę stacji wnętrzowej 110kV/15kV – " [...]".
Skoro więc obiekt postawiono z naruszeniem przepisów, tj. bez pozwolenia na budowę i na terenie nie przewidzianym pod zabudowę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to organ prawidłowo ustalił niezgodność obiektu z przepisami prawa, gdyż obiekt postawiono w miejscu przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę.
Niezależnie od tego garaż postawiono w sprzeczności z postanowieniami rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62 ze zm.), gdyż został on usytuowany przy granicy działki sąsiedniej. Minimalna odległości od granicy działki powinna wynosić 4 m, ewentualnie 3 m gdy ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości mogły ulec zmniejszeniu z tym, że odległość miedzy budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.
Kolejnym etapem postępowania jest badanie ewentualnych warunków legalizacji. Trzeba wiec ocenić czy sporny garaż znajduje się obecnie na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę w ogóle bądź pod tego typu zabudowę lub czy obiekt jest bezpieczny i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo w sposób niedopuszczalny nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W chwili obecnej nie ma planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu. Plan wygasł 31 grudnia 2003r. Organ słusznie stwierdził, że brak planu nie powoduje zakazu zabudowy, pod warunkiem jednak, że zabudowa nastąpi w zgodności z przepisami zawartymi w ustawie z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 dalej zwaną p. i z. p.) przy zachowaniu wymagań takich jakie przewidziano dla nowej zabudowy.
Taki wniosek jest wynikiem koniecznej analizy stanu prawnego. O przeznaczeniu terenu pod zabudowę powinien decydować plan miejscowy. W przypadku braku planu ustawodawca przewidział konieczność wydania decyzji o warunkach zabudowy przy spełnieniu przesłanek z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozwiązań zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003r. (Dz. U. Nr 164 poz. 1588) wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sprawie wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nie można zatem stanowczo stwierdzić, że brak planu oznacza, że teren jest przeznaczony pod każdego rodzaju zabudowę (w tym pod budowę garaży). Uzasadnione jest natomiast twierdzenie, że nie wyklucza się zabudowy terenu. Zabudowa będzie bowiem możliwa tylko w przypadku spełnienia wymagań określonych w art. 61 ustawy o p i z p.
Jednym z warunków tam określonych jest zgodność zabudowy z przepisami odrębnymi, a więc między innymi z obecnie obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. Te zaś pozwalają na budowę obiektu przy granicy działki jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy bezpośrednio przy granicy istnieje już budynek albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego obiektu, co wynika z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690).
W tych okolicznościach zbyt daleko idącym wnioskiem organu jest stwierdzenie, że zaistniały warunki do legalizacji z punktu widzenia zapisu zawartego w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974r. Należy też mieć na uwadze, że zgodnie z art. 40 ustawy z 1974r. w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, konieczne jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Usytuowanie więc obiektu w sprzeczności z obecnie obowiązującymi przepisami (gdy na sąsiednim terenie przy granicy nie występuje obiekt, który mógłby stanowić punkt odniesienia dla spornego garażu) uniemożliwia wypełnienie tego warunku, a więc stanowi przeszkodę do legalizacji już z punktu widzenia art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974 r.
W tych okolicznościach nakaz rozbiórki znajduje oparcie w przepisach.
W art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawodawca na zasadach alternatywy rozłącznej wymienia okoliczności, które muszą być ocenione w kontekście legalizacji obiektu. Wystąpienie zatem tylko jednego warunku z określonych w pkt 1 i 2 jest wystarczające do nakazania rozbiórki.
Organ bez głębszej analizy wykluczył jako podstawę rozbiórki przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 1, ale ostatecznie decyzja odpowiada prawu.
Głównie rozważania koncentrowały się wokół ustalenia czy obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo stanowi niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.
Organ wystąpił do Państwowej Straży Pożarnej o opinię dotyczącą spełnienia wymagań przeciwpożarowych dotyczących całego szeregu garaży usytuowanych przy granicy, obejmującego sporny garaż.
W piśmie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia 25 lipca 2005 r. stwierdzono niespełnienie wymagań p. poż co daje uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że obiekt stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
Pismo PSP znajdowało się w aktach sprawy, a strona została poinformowana o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją. Strona z przysługującego jej uprawnienia nie skorzystała, zatem nie znajduje uzasadnienia zarzut pozbawienia jej prawa do obrony.
Niezależnie od tego skarżący nie przedstawił wiarygodnego dowodu pozwalającego na odmienną ocenę ustalonego stanu faktycznego. Złożona do akt opinia wskazuje wyłącznie na dopuszczalne możliwości odpowiedniego zabezpieczenia p. poż, a nie ustalenie, że garaż skarżącego jest odpowiednio zabezpieczony.
Z tych względów twierdzenie organu o braku właściwego zabezpieczenia p. poż pozwala na ustalenie, że wybudowany obiekt zagraża bezpieczeństwu, co jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że zaistniała przeszkoda do legalizacji obiektu.
Niezależnie od tego należy wskazać, że przeszkodą do legalizacji jest tez okoliczność, że obiekt w sposób niedopuszczalny pogarsza warunki użytkowe dla otoczenia. Takie stwierdzenie znalazło się już w wyroku Sądu z dnia 14 października 2004r. sygn. akt II SA/Gd 1239/01.
Należy uznać, że usytuowanie obiektu przy granicy w sposób sprzeczny z przepisami stanowi o pogorszeniu warunków użytkowych dla właścicieli działki sąsiedniej. Każdy ma prawo oczekiwać, by były przestrzegane przepisy prawa. Usytuowanie obiektu przy granicy znacznie ogranicza swobodę przestrzenną i możliwości odpowiedniego zagospodarowania własnej działki. To, że właściciel działki sąsiedniej nie wystąpił do właściwego organu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest obojętne z punktu oceny przesłanek do legalizacji obiektu na działce sąsiedniej. Należy też podkreślić, że usytuowanie obiektu przy granicy stanowi takie naruszenie prawa, które nie może być usunięte w ramach regulacji zawartych w art. 40 prawa budowlanego z 1974 r.
Reasumując organ prawidłowo ustalił, że wystąpiły okoliczności stanowiące przeszkodę do legalizacji obiektu i nakazał jego rozbiórkę.
Z tego względu Sąd nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI