II SA/BD 994/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Bydgoszczy uchylił postanowienie SKO w sprawie skargi na bezczynność wierzyciela, wskazując na brak wyczerpujących ustaleń dotyczących wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Skarżąca E.W. wniosła skargę na postanowienie SKO, które oddaliło jej skargę na bezczynność wierzyciela (Starosty) w egzekwowaniu obowiązku usunięcia odpadów z 2013 r. WSA w Bydgoszczy uchylił postanowienie SKO, uznając je za wadliwe z powodu braku wyczerpujących ustaleń faktycznych i prawnych. Sąd wskazał na konieczność dokładnego zbadania, czy doszło do skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej, w tym doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego zobowiązanemu, a także czy podejmowane czynności były skuteczne.
Sprawa dotyczyła skargi E.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które oddaliło jej skargę na bezczynność wierzyciela (Starosty) w egzekwowaniu obowiązku usunięcia odpadów, nałożonego decyzją z 2013 r. Skarżąca zarzucała organom brak skutecznych działań egzekucyjnych od 2015 r. SKO oddaliło skargę, uznając, że organ egzekucyjny podejmował szereg czynności, mimo braku skutecznego doręczenia tytułów wykonawczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego. Sąd podkreślił, że SKO nie dokonało wyczerpujących ustaleń faktycznych i prawnych, w szczególności nie zweryfikowało, czy doszło do skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej. Kluczowe było ustalenie, czy upomnienie i tytuł wykonawczy zostały skutecznie doręczone zobowiązanemu, czy spółka J. była skutecznie reprezentowana, oraz czy podejmowane czynności były faktycznie skuteczne, a nie pozorne. Sąd wskazał, że brak skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego oznacza, że egzekucja nie została wszczęta, co uniemożliwia podejmowanie dalszych działań egzekucyjnych. WSA zobowiązał SKO do ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organ wyższego stopnia (SKO) nie dokonał wyczerpujących ustaleń faktycznych i prawnych, aby prawidłowo ocenić, czy wierzyciel dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na konieczność dokładnego ustalenia, czy doszło do skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej, w tym doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego, oraz czy podejmowane czynności były skuteczne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 6 § 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten stanowi podstawę do wniesienia skargi na bezczynność wierzyciela administracyjnego.
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wskazuje na obowiązek wierzyciela podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w przypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy stosowania przepisów k.p.a. do doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i pogłębiania zaufania do organów Państwa.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowienia.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek związania sądu wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu sądu wyższej instancji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.c. art. 42 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy ustanowienia kuratora dla spółki.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1
Podstawa ustalenia wynagrodzenia adwokata.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 6 § 1-1a u.p.e.a. poprzez brak wyczerpujących ustaleń dotyczących bezczynności wierzyciela. Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe zebranie i ocenę materiału dowodowego oraz nierzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego. Brak dowodu skutecznego doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Sprzeczność ustaleń SKO dotyczących wszczęcia egzekucji i skuteczności doręczenia tytułu wykonawczego.
Godne uwagi sformułowania
brak skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego oznacza, że egzekucja nie została wszczęta czynności podejmowane przez wierzyciela były skuteczne (a nie pozorne) organ wyższego stopnia nad wierzycielem administracyjnym jako organ właściwy w sprawie skargi na bezczynność tego wierzyciela jest zobowiązany w pierwszej kolejności ustalić, czy skarga została wniesiona przez legitymowany podmiot
Skład orzekający
Renata Owczarzak
przewodniczący
Jerzy Bortkiewicz
członek
Joanna Janiszewska - Ziołek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na bezczynność wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście skuteczności doręczeń i podejmowanych czynności egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego i oceny działań organu egzekucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy długotrwałego problemu egzekucji administracyjnej związanej z odpadami i pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty postępowania, takie jak skuteczne doręczenia, dla jego prawidłowego przebiegu.
“Długotrwała batalia o usunięcie odpadów: sąd uchyla postanowienie SKO z powodu błędów proceduralnych w egzekucji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 994/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2025-03-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Jerzy Bortkiewicz Joanna Janiszewska - Ziołek /sprawozdawca/ Renata Owczarzak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2505 art. 6 par. 1a w zw. z art. 18 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie skargi na bezczynność wierzyciela 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz E. W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Pismem z [...] października 2024r. (data wpływu do organu) E. W. (dalej: Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2024 r. (znak: [...]), utrzymujące w mocy postanowienie własne z [...] sierpnia 2024r. oddalające skargę na bezczynność wierzyciela – S. Ż.. Skarga została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym: Z akt przedstawionych tut. Sądowi wynika, że decyzją z [...] grudnia 2013r. [...] S. Ż.: cofnął bez odszkodowania zezwolenie udzielone [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (decyzją z [...] marca 2011r., zmienione decyzją z [...] sierpnia 2012r.) na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne w miejscowości J. W., ul. [...] (I), orzekł, że cofnięcie zezwolenia powoduje zakończenie działalności objętym ww. zezwoleniem (I,1) orzekła nadto, że posiadacz odpadów, któremu cofnięto zezwolenie jest zobowiązany do usunięcie odpadów i skutków prowadzonej działalności, objętych ww. zezwoleniem, na własny koszt (I,2). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Pismem z [...] sierpnia 2015r. S. Ż. wystosował do J. Sp. z o.o. upomnienie w związku z niewykonaniem przez spółkę obowiązku usunięcia odpadów i skutków prowadzonej działalności – tj. obowiązku wynikającego z decyzji wydanej [...] grudnia 2013r. Upomnienie skierowano na adres: ul. [...] w B.; przesyłka nie została podjęta przez adresata. Następnie S. Ż. [...] października 2015r., działając jako organ egzekucyjny, wystawił tytuł wykonawczy nr [...] wskazując na decyzję własną z [...] grudnia 2013r. jako podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji. Kolejny tytuł wykonawczy, obejmujący ww. decyzję S. Ż., został wystawiony [...] marca 2017r. o numerze [...]. W tej samej dacie S. Ż. wydał postanowienie o nałożeniu na J. Sp. z o.o. grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z [...] grudnia 2013r. Przesyłka zawierająca ww. postanowienie oraz tytuł wykonawczy została skierowana na adres: ul. [...] w B.. Przesyłka nie została podjęta przez adresata. Podobnie jak ponownie wystawiony przez S. Ż. kolejny tytuł wykonawczy wystawiony [...] maja 2017r. o numerze [...], obejmujący ponownie wykonanie decyzji z [...] grudnia 2013r. W czerwcu 2017r. S. Ż. uzyskał od organów administracji skarbowej informację o zaprzestaniu przez J. Sp. z o.o. prowadzenia działalności pod adresem: ul. [...] w B. od stycznia 2013r., a także o braku wskazania przez spółkę nowego adresu jej siedziby. S. Ż. postanowieniem z [...] lipca 2017r. ponownie nałożył na J. Sp. z o.o. grzywnę w celu przymuszenia, wystawiając kolejny tytuł wykonawczy numer [...] i po raz kolejny skierował korespondencję na dotychczasowy adres siedziby spółki. W styczniu i w czerwcu 2018r. S. Ż. skierował do Wojewody [...] oraz do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej prośby o udzielenie pomocy finansowej Powiatowi [...] na realizację zadań związanych z usuwaniem niebezpiecznych odpadów (w tym o pozyskanie środków finansowych na wykonanie zastępcze). Pismem z [...] listopada 2018r. S. Ż. zwrócił się do Sądu Rejonowego w P. Wydziału Gospodarczego KRS o rozszerzenie zakresu umocowania kuratora ustanowionego dla spółki J. o reprezentowanie i prowadzenie spraw spółki w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie decyzji z [...] grudnia 2013r. Wniosek ten został uwzględniony postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z [...] listopada 2018r. Starosta [...] pismem z [...] grudnia 2018r. zwrócił się do kuratora spółki J. z pismem zawierającym żądanie podjęcia stosownych i skutecznych działań celem usunięcia odpadów zgromadzonych na nieruchomości [...] w J. W.. Pismo z tożsamym wezwaniem skierowano do kuratora spółki [...] maja 2021r. oraz [...] czerwca 2022r. Wystosowano również do kuratora spółki pismo datowane na [...] stycznia 2021r., zatytułowane "upomnienie", wzywające do usunięcia odpadów zgodnie z decyzją Starosty [...] z [...] grudnia 2013r. Starosta [...] w lipcu i grudniu 2023r. podjął starania o pozyskanie środków finansowych na usunięcie nielegalnych składowisk odpadów, w tym pozostawionych przez spółkę J. w miejscu prowadzenia działalności w J. W. – tj. wystosował stosowne zapytania do Prezesa Rady Ministrów oraz Ministra Klimatu i Środowiska o możliwość uruchomienia środków z rezerwy ogólnej budżetu Państwa. Pismem z [...] czerwca 2024r. E. W. złożyła skargę na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku orzeczonego w decyzji z [...] grudnia 2013r. Starosta [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak interesu prawnego i faktycznego Skarżącej. Alternatywnie wniósł o oddalenie skargi, podnosząc między innymi brak możliwości podjęcia dalszych czynności egzekucyjnych (wykonania zastępczego) z uwagi na niemożność bezpośredniego doręczenia tytułu wykonawczego spółce J. (brak zarządu i osób mogących skutecznie reprezentować spółkę) oraz brak środków finansowych na realizację zadania związanego z usunięciem odpadów. Postanowieniem z [...] sierpnia 2024r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO" lub "Kolegium"), na podstawie art. 6 § 1a w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, ze zm. - dalej: "u.p.e.a.") oddalił skargę. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło czynności podejmowane przez Starostę [...] – opisane powyżej, a wyszczególnione także w piśmie Starosty [...] z [...] lipca 2024r., stanowiącym odpowiedź na skargę. Kolegium przytoczyło także argumentację Starosty [...] zaprezentowaną ww. piśmie. Dokonując zaś oceny zasadności skargi Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie egzekucja jest prowadzona od 2013r. (od wydania decyzji nr [...]), jednakże nie doszło do skutecznego doręczenia wystawionych tytułów wykonawczych spółce J., a organ podejmował szereg działań w postępowaniu egzekucyjnym (wydawał postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i wystawiał tytuły wykonawcze w zakresie nałożonej grzywny), a nadto podejmował czynności procesowe przed Sądem Rejonowym w P. Wydziałem Gospodarczym KRS oraz uczestniczył w wielu postępowaniach sądowych z powództwa E. W.. Kolegium wskazało też na aktywność organu w podejmowaniu prób pozyskania środków finansowych mających umożliwić usunięcie odpadów. Podnosząc powyższe okoliczności Kolegium doszło do przekonania, że w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia stanu bezczynności wierzyciela. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie i w wyniku jego rozpoznania wydane zostało postanowienie opisane na wstępie. W jego uzasadnieniu Kolegium powieliło argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu postanowienia z [...] sierpnia 2024r. W skardze skierowanej od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2024r. Skarżąca, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika (adwokata), wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: - naruszenie art. 2 § 1 ust. 10, art. 5. Art. 6 § 1 i 1a u.p.e.a. poprzez uznanie, ze Staroście [...] nie można przypisać bezczynności, pomimo faktu, że egzekucja została wszczęta [...] listopada 2015r. – tj. w dniu doręczenia skutecznego zobowiązanemu tytułu wykonawczego, a organ nie podjął skutecznych wówczas działań egzekucyjnych, - naruszenie art. 6 § 1a u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi pomimo, że w świetle tego przepisu Skarżącej przysługiwało prawo wystosowania skargi z uwagi na posiadany interes prawny i faktyczny, - naruszenie art. 80 k.p.a. polegające na tym, że organ nie zebrał i nie rozważył całego materiału dowodowego oraz nie wyjaśnił w sposób rzetelny stanu faktycznego niniejszej sprawy i pominął okoliczność, że co najmniej do [...] września 2017r. (data wprowadzenia zmian do KRS) spółka J. była skutecznie reprezentowana, - naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób niepełny, a także nienależytą ocenę zebranego materiału dowodowego – co miało przejaw w pominięciu wielu istotnych aspektów – w tym podejmowaniu działań o charakterze pozornym nie zmierzających do skutecznego zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego, - naruszenie zasady legalizmu (art. 6 k.p.a.), praworządności i prawdy obiektywnej, wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) poprzez dokonywanie oceny Starosty [...] jako organu egzekucyjnego i uznanie za prawidłowe działania tego organu jako wierzyciela. W odpowiedzi na powyższą skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w art. 184 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a skonkretyzowane m.in. w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. W ocenie Sądu skarga jest zasadna, a zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego podlega uchyleniu albowiem zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, którego postać i stopień co najmniej mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie skargi na bezczynność wierzyciela administracyjnego. W toku przeprowadzonej z urzędu, w pełnym zakresie oraz niezależnie od podniesionych zarzutów i sformułowanych wniosków legalnościowej kontroli kwestionowanych rozstrzygnięć Sąd stwierdził naruszenia prawa procesowego w zakresie przepisów art. 6 § 1-1a u.p.e.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Materialnoprawną podstawę wniesionej przez Skarżącą skargi stanowi art. 6 § u.p.e.a., zgodnie z którym na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w art. 6 § 1 u.p.e.a., służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku; postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia; na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. W myśl art. 6 § 1 u.p.e.a. – w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku – wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, a zgodnie z art. 1a pkt 12b u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. Przywołany art. 6 § 1 u.p.e.a. formułuje zasadę – co należy podkreślić – prawnego obowiązku podjęcia przez wierzyciela odpowiednich kroków w celu wszczęcia egzekucji. Przez czynności wierzyciela zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych należy rozumieć zarówno upomnienie zobowiązanego oraz wystawienie tytułu wykonawczego i złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji, jak i inne czynności wierzyciela podejmowane w toku postępowania egzekucyjnego, warunkujące zastosowanie środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Obowiązek wierzyciela, dotyczący kontroli wykonywania obowiązków przez zobowiązanych oraz podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, rozpoczyna się wraz z nabyciem przez obowiązek cechy wykonalności i trwa do wygaśnięcia obowiązku lub stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. W świetle powyższej regulacji organ wyższego stopnia nad wierzycielem administracyjnym jako organ właściwy w sprawie skargi na bezczynność tego wierzyciela jest zobowiązany w pierwszej kolejności ustalić, czy skarga została wniesiona przez legitymowany podmiot (art. 6 § 1a u.p.e.a.), a następnie wyczerpująco ustalić, wnikliwie wyjaśnić oraz poddać właściwej ocenie prawnej następujące okoliczności lub przesłanki decydujące o istnieniu stanu bezczynności wierzyciela w zakresie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych: - organ właściwy w sprawie skargi musi stwierdzić, że obowiązek, którego dotyczy skarga na bezczynność wierzyciela, podlega egzekucji administracyjnej oraz czy aktualnie jest egzekwowalny i wykonalny; w tym zakresie organ ma obowiązek ustalić, czy w świetle podstaw prawnych nałożonego obowiązku oraz jego bezpośredniego źródła (np. decyzji administracyjnej) obowiązek ten może być przedmiotem czynności zmierzających do wszczęcia postępowania egzekucyjnego; - organ właściwy w sprawie skargi musi precyzyjnie i szczegółowo ustalić podmiot będący aktualnie zobowiązanym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) w świetle obowiązującej lub skutecznej prawnie bezpośredniej podstawy obowiązków egzekwowalnych na drodze administracyjnej (np. obowiązującej decyzji administracyjnej określającej zobowiązanego lub przepisów o następstwie prawnym w zakresie obowiązków administracyjnoprawnych). - organ właściwy w sprawie skargi musi ustalić, czy i w jaki sposób prawidłowo określony zobowiązany "uchyla się" od wykonania aktualnego i wykonalnego obowiązku; należy przy tym pamiętać, że "uchylanie się" zobowiązanego od wykonania obowiązku administracyjnoprawnego obejmuje celowe działania lub zaniechania świadczące o braku woli dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z bezspornej i jednoznacznej bezpośredniej podstawy egzekwowania tego obowiązku (np. z ostatecznej i wykonalnej decyzji administracyjnej); przed stwierdzeniem, że zobowiązany "uchyla się" od wykonania obowiązku trzeba zatem wyjaśnić wszelkie wątpliwości prawne związane zakresem przedmiotowym lub podmiotowym podlegającego egzekucji obowiązku, np. związane z następstwem prawnym czy istnieniem organów uprawnionych do działania w imieniu zobowiązanego, - organ właściwy w sprawie skargi musi ustalić, czy wobec ustalenia, że aktualny i egzekwowalny obowiązek administracyjnoprawny może być przymusowo wykonany, właściwy wierzyciel administracyjny podjął wszystkie konieczne czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, to jest: a) przesłał i kiedy zobowiązanemu pisemne upomnienie (art. 15 u.p.e.a.); b) sporządził właściwy tytuł wykonawczy (art. 26 i n. u.p.e.a.); c) złożył wniosek do właściwego organu egzekucyjnego o wszczęcie egzekucji albo przystąpił do egzekucji z urzędu (i kiedy) na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego (art. 26 § 1 i § 4 u.p.e.a.). Odnosząc powyższe okoliczności i przesłanki do będącej przedmiotem zaskarżenia sprawy skargi na bezczynność wierzyciela administracyjnego, należy stwierdzić, że skarżony organ nie dokonał wyczerpujących ustaleń oraz ocen w takim zakresie, aby prawidłowo stwierdzić, że wierzyciel administracyjny będący jednocześnie organem egzekucyjnym dopuścił się bezczynności w rozumieniu art. 6 § 1a u.p.e.a. Przede wszystkim Kolegium przystępując do rozpatrzenia skargi nie rozważyło, czy (i w oparciu o jakie okoliczności prawne i faktyczne) Skarżąca posiada interes prawny lub faktyczny w domaganiu się oceny działań Starosty [...] jako wierzyciela obowiązku określonego w decyzji z [...] grudnia 2013r., a przynajmniej z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. nie przedstawiło stosownych wyjaśnień w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nie ustalono też aktualności oraz zakresów przedmiotowego i podmiotowego obowiązku wynikającego z ostatecznej ww. decyzji Starosty [...]. Adresat obowiązków określonych w decyzji z [...] grudnia 2013r. nie posiada organów uprawnionych do działania w imieniu spółki, nie posiada aktualnego adresu siedziby (co wynika z powszechnie dostępnego Krajowego Rejestru Sądowego), a kwestia działania w imieniu spółki kuratora ustanowionego w oparciu o art. 42 § 1 k.c. nie została przez Kolegium dostatecznie wyjaśniona – tj. czy ustanowienie kuratora dla spółki nastąpiło na wniosek Starosty [...], kiedy stosowny wniosek został złożony, kiedy spółka utraciła zdolność do podejmowania czynności procesowych z uwagi na brak zarządu i kiedy o tej okoliczności mógł dowiedzieć się wierzyciel. Wobec braku ustaleń w tym zakresie nie ulega wątpliwości, że ocena czynności podjętych przez Starostę [...], jako wierzyciela administracyjnego, nie mogła być uznana za wyczerpującą i spełniającą wymogi określone w art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Ocena, czy czynności podejmowane przez wierzyciela były skuteczne oraz mogą być uznane za prawidłowe i zmierzające do wszczęcia egzekucji wymaga uwzględnienia przyczyn wystosowania upomnienia oraz wystawienia tytułu wykonawczego po upływie niemal dwóch lat od daty wydania decyzji określającej zobowiązanie, której to decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a także ustalenia, czy doszło w sprawie do wszczęcia egzekucji (i w jakiej dacie). Dokonując oceny zasadności skargi złożonej na bezczynność wierzyciela w trybie art. 6 § 1a u.p.e.a. organ winien mieć bowiem na uwadze przede wszystkim moment skierowania do dłużnika upomnienia, a także czas trwania postępowania egzekucyjnego, odległości czasowe między poszczególnymi podejmowanymi czynnościami egzekucyjnymi, skuteczność i celowość podejmowanych czynności. Należy zauważyć, że przywołany przepis dotyczy wszczęcia egzekucji, co należy odróżnić od wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą zaistnienia jednego z wymienionych w art. 26 § 5 u.p.e.a. zdarzeń, tj. doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego albo doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z przepisu art. 26 § 5 u.p.e.a. wynika, że dla skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej wymagane jest doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Ustawodawca w żaden sposób nie określił tu jednak sposobu doręczenia. Oznacza to, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. do doręczeń tych będą miały zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (przepisy art. 39-49 k.p.a.). Zaistnienie skutku w postaci wszczęcia egzekucji rodzi zatem podstawę do dokonywania w jego ramach przewidzianych prawem czynności, w tym stosowania środków egzekucyjnych. Tym samym brak doręczenia tytułu wykonawczego oznacza, że egzekucja nie została wszczęta, czego następstwem jest z kolei brak podstaw prawnych do podejmowania jakichkolwiek działań, które mogą być podejmowane wyłącznie w toku postępowania egzekucyjnego. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić, że w aktach sprawy przekazanych Sądowi brak jest dowodu doręczenia zobowiązanemu upomnienia z [...] sierpnia 2015r., a zgodnie w art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Kolegium nie dostrzegło tego braku i nie poczyniło ustaleń w jakiej dacie i czy skutecznie Starosta [...] doręczył zobowiązanemu upomnienie. Należy dalej zauważyć, że tytuł wykonawczy nr [...] został skierowany na adres siedziby spółki przy ul. [...] w B.. Kolegium nie poczyniło żadnych własnych ustaleń co do skuteczności doręczenia tytułu wykonawczego (czy skierowano przesyłkę na aktualny adres wynikający z KRS, czy doręczenie można uznać za prawidłowe w świetle art. 44 § 1-4 k.p.a.). Co więcej Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdziło, że "w związku z brakiem skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wystawiono spółce kolejny tytuł wykonawczy", a jednocześnie stwierdzono, że "w dniu [...] października 2015r. na podstawie art. 26 u.p.e.a. została wszczęta egzekucja administracyjna". Ustalenia te są wzajemnie sprzeczne. Kolegium nie ustaliło zatem w sposób niebudzący wątpliwości, czy doszło w sprawie do wszczęcia egzekucji i czy czynności podejmowane przez wierzyciela były skuteczne (a nie pozorowane, jak zarzuca Skarżąca) dla wszczęcia i prowadzenia egzekucji obowiązków nałożonych decyzją z [...] grudnia 2013r. Na marginesie warto też wskazać, że doszło w sprawie do wystawienia kolejnych tytułów wykonawczych spółce J.. Przypomnieć więc należy, że wystawienie dalszych i kolejnych tytułów wykonawczych jest możliwe jedynie w określonych sytuacjach przewidzianych przepisami u.p.e.a. (art. 26 c i art. 26 ca). Ocena zasadności skargi na bezczynność wierzyciela powinna zatem obejmować także kwestię istnienia podstaw prawnych i faktycznych dla wystawienia kolejnych tytułów wykonawczych, a także skuteczności ich doręczenia. Mając na względzie powyższe stwierdzenia, należy przyjąć, że zaskarżone postanowienia o oddaleniu skargi na bezczynność wierzyciela było co najmniej przedwczesne, a przez to wadliwe. Skarżony organ – stwierdzając brak dokonania pełnych i wyczerpujących ustaleń faktycznych i prawnych we wskazanym wyżej zakresie – powinien był poczynić powyższe ustalenia we własnym zakresie (także poprzez skorzystanie z instytucji zlecenia wierzycielowi koniecznego uzupełnienia postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Tylko bowiem wyczerpujące i pewne ustalenia co do egzekwowalności na drodze administracyjnej określonego obowiązku, podmiotu zobowiązanego oraz braku podejmowania przez wierzyciela administracyjnego czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, mogą być podstawą do wydania prawidłowego postanowienia o uwzględnieniu albo oddaleniu skargi na bezczynność wierzyciela (art. 6 § 1-1a u.p.e.a.). W razie stwierdzenia, że wierzyciel nie podjął koniecznych i skutecznych czynności zamierzających do wszczęcia egzekucji (w razie ustalenia, że zachodzą wszelkie podstawy, aby skierować obowiązek wynikający z decyzji z [...] grudnia 2013r. na drogę administracyjnego postępowania egzekucyjnego) Kolegium ma obowiązek uwzględnienia skargi na bezczynność poprzez zobowiązanie wierzyciela do podjęcia powyższych czynności w określonym terminie. Natomiast w razie stwierdzenia, że brak jest realizacji przesłanek z art. 6 § 1-1a u.p.e.a., organ będzie uprawniony do oddalenia skargi na bezczynność wierzyciela administracyjnego. Ponownie rozpoznając skargę, Kolegium uwzględni sformułowaną wyżej ocenę prawną oraz powyższe wskazania co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.). Mając na względzie powyższe argumenty, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 597 zł, obejmującą uiszczony od skargi wpis w kwocie 100 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 1964 z późn. zm) oraz opłatę skarbową uiszczoną tytułem udzielonego pełnomocnictwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI