II SA/Bd 99/25

II SA/Bd 99/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Janiszewska - Ziołek
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Minister Edukacji Narodowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1571
art. 93 ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska - Ziołek sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Odwoławczej Komisji [...] w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Bd 99/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2024 r. Komisja Stypendialna Uniwersytetu M. K. w T., po rozpatrzeniu wniosku W. C. (dalej jako: "skarżący") z dnia [...] 2024 r. odmówiła przyznania mu stypendium dla osób niepełnosprawnych.
Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu M. K. w T., decyzją z dnia [...] 2024 r., [...] utrzymała w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że kwestią niesporną w przedmiotowej sprawie jest, że niepełnosprawność skarżącego powstała przed podjęciem pierwszych w życiu studiów, na co jednoznacznie wskazuje orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] 2020 r. W sprawie nie ma zatem zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.)- dalej jako: "p.s.w.n". Organ II instancji zwrócił następnie uwagę, że przed rozpoczęciem roku akademickiego 2024/2025, skarżący studiował przez okres przekraczający 14 semestrów, co potwierdzają dane ze Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym POL-on. W związku z powyższym okres studiowania w przypadku skarżącego przekracza okres wskazany przez prawodawcę w art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, co uniemożliwiało przyznanie mu świadczenia.
Odwoławcza Komisja Stypendialna uznała, że skarżący błędnie zinterpretował powołany wyżej przepis, przyjmując że chodzi w nim o 14 semestrów objętych pomocą materialną. Nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce jednoznacznie ograniczyła czasokres, przez który przysługuje prawo do przyznania świadczenia, wiążąc ten czas z okresem samego studiowania jako podstawowej przesłanki ustawowej. W ocenie organu II instancji, brzmienie art. 93 ust. 4 cyt. ustawy jest jednoznaczne i konkretne. Treść tego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych i tym samym chybiony jest zarzut, że analiza omawianego ustępu prowadzić musi do wniosku że określony maksymalny okres przysługiwania świadczeń rozumieć należy jako okres, w którym student świadczenia te pobierał.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że w początkowym okresie studiów nie posiadał Karty Polaka, która uprawniła Pana do możliwości składania wniosków stypendialnych w Polsce, organ zwrócił uwagę, że przepis art. 93 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wyraźnie precyzuje, że ustalony łączny okres przysługiwania świadczenia ustala się bez względu na jego pobieranie, bez względu na korzystanie w tym czasie z urlopów. Ponadto przepisy stosuje się odpowiednio do studentów, którzy kształcili się lub uzyskali tytuły zawodowe za granicą. Komisje Stypendialne nie przeprowadzają analizy zasad studiowania i możliwości uzyskania stypendium na Uczelniach poza granicami RP, które mogą być całkowicie inne od obowiązujących w Polsce, jednak ustawodawca nakazuje wliczać je do łącznego okresu studiowania studenta.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję W. C. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. przepisu art. 93 ust. 4 i 5 p.s.w.n., obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przez błędną jego wykładnię i uznanie, że stypendium przysługuje przez okres 14 pierwszych semestrów studiowania, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że do okresu 14 semestrów, o którym mowa w art. 93 ust. 4 i 5 ww. ustawy, zalicza się tylko te semestry, w których student objęty był świadczeniami pomocy materialnej, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 ww. ustawy, na podstawie pozytywnej decyzji w przedmiocie przyznania pomocy materialnej;
2. przepisu art. 16 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2232,) przez błędną jego wykładnię i uznanie, że wszystkie dotychczasowe okresy studiowania, nawet gdy pomoc nie przysługiwała, należy wliczać do okresu 12/14 semestrów, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że pierwszym semestrem z tego okresu jest semestr letni 2021/2022.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych.
Przepis art. 86 p.s.w.n. w ust. 1 pkt 1 stanowi, że student może ubiegać się o stypendium dla osób niepełnosprawnych. Z mocy ust. 2 tego przepisu przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4 oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej.
Jak wynika z art. 89 p.s.w.n., stypendium dla osób niepełnosprawnych może otrzymać student posiadający orzeczenie o niepełnosprawności, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie, o którym mowa w art. 5 oraz art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, 858, 1089 i 1165).
Stosownie zaś do art. 93 ust. 4 wskazanej ustawy, łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:
1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;
2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.
Zgodnie z art. 93 ust. 6 ustawy, do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.
Skarżący, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazuje, że czas przez, który studentowi przysługuje świadczenie należy odnosić do okresu, w którym spełnia on przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy.
Zwrócić należy w związku z tym uwagę, że orzecznictwo przywołane przez skarżącego pochodzi sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych). Ustawa nowelizująca odpowiednie przepisy p.s.w.n. dokonała radykalnej zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania uprawnień studentowi w zakresie świadczeń materialnych z art. 86 p.s.w.n. i art. 359 p.s.w.n.
Na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowano, że pod pojęciem "przysługiwania świadczenia" użytego w art. 93 ust. 2 p.s.w.n. sprzed nowelizacji należy rozumieć tylko taką sytuację, że w danym okresie dana osoba posiadała status studenta, ubiegała się o oświadczenie i wobec spełnienia warunków jego otrzymania, dane świadczenie materialne faktycznie otrzymała. Oznacza to, że na gruncie poprzedniego stanu prawnego okres otrzymywania świadczeń przez studenta nie był powiązany z okresem studiów, a do ustalenia prawa do świadczenia badano czas faktycznego pobierania świadczenia. Nowelizacja ustawy doprowadziła do zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania świadczeń studentowi, uzależniając prawo do nich dodatkowo od okresu studiowania, co nastąpiło w sposób jednoznaczny na poziomie językowym przez zmianę treści art. 93 ust. 4 p.s.w.n. i wprowadzenie zwrotu "bez względu na ich pobieranie przez studenta". Tym samym w obecnym stanie prawnym świadczenia zostały ściśle powiązane jedynie z okresem studiów, nie zaś z okresem w jakim student rzeczywiście ze świadczeń korzystał (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 marca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 268/24).
Podsumowując, w aktualnie obowiązującym stanie prawnym (obowiązującym w dacie złożenia wniosku oraz orzekania) ustawodawca określił łączny okres 12 semestrów (z podziałem na limit semestrów obowiązujący na studiach I i II stopnia), w czasie których studentowi przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 p.s.w.n. i art. 359 ust. 1 p.s.w.n. uniezależniając przyznanie tego prawa od okoliczności rzeczywistego pobierania świadczenia.
Z kwestionowanych przez stronę skarżącą ustaleń organu wynika, że skarżący przed rozpoczęciem roku akademickiego 2024/2025 studiował przez okres przekraczający 14 semestrów, co w świetle art. 93 ust. 4 uzasadniało odmowę przyznania skarżącemu świadczenia dla osób niepełnosprawnych.
W świetle jednoznacznej treści przepisu art. 93 ust. 4 p.s.w.n. wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie mogło mieć to, że skarżący rozpoczynając studia w Polsce nie miał możliwości korzystania ze stypendium socjalnego ani stypendium dla osób niepełnosprawnych.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz.935.).