II SA/Bd 989/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2005-01-12
NSAAdministracyjneNiskawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckierepresje wojenneobozy hitlerowskieUstawa o kombatantachrozporządzeniemiejsca odosobnieniaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kombatanta, który domagał się przyznania uprawnień za pobyt w obozie przesiedleńczym, który nie został wymieniony w rozporządzeniu określającym miejsca odosobnienia.

Skarżący P.S. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich za pobyt w obozie przesiedleńczym w T., który nie został wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 2001 r. określającym miejsca odosobnienia. Organ administracji odmówił przyznania uprawnień, wskazując, że obóz ten nie spełniał kryteriów określonych w ustawie o kombatantach. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając, że decyzja organu była zgodna z prawem, ponieważ obóz nie był wymieniony w katalogu miejsc represji, a tym samym nie spełniał ustawowych przesłanek do przyznania uprawnień kombatanckich.

Sprawa dotyczyła skargi P.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, który odmówił przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w hitlerowskim obozie przesiedleńczym w T. w maju 1941 r. Organ administracji powołał się na rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 2001 r., które nie wymieniało tego obozu jako miejsca represji wojennych. Skarżący argumentował, że obóz ten był filią obozu w Potulicach, a inne osoby przebywające tam otrzymały uprawnienia. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, stwierdzając, że przyznanie uprawnień kombatanckich zależy od spełnienia ustawowych przesłanek, a obóz w T. nie został wymieniony w rozporządzeniu jako miejsce odosobnienia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy o kombatantach. Sąd uznał, że decyzja organu była zgodna z prawem materialnym i procesowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, pobyt w obozie przesiedleńczym, który nie został wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.09.2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich zgodnie z ustawą o kombatantach.

Uzasadnienie

Ustawa o kombatantach oraz rozporządzenie wykonawcze precyzyjnie określają miejsca represji, za które można uzyskać uprawnienia. Skoro obóz, w którym przebywał skarżący, nie znalazł się w tym katalogu, nie spełnia on ustawowych przesłanek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.k. art. 4 § ust. 1 pkt 1 lit. b i c

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis ten stosuje się do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego, przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

Pomocnicze

u.k. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Upoważnia Prezesa Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, miejsc odosobnienia, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c).

rozp. PRM § § 5 pkt 2 i 3

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości

Określa miejsca odosobnienia, w tym przejściowe obozy policji bezpieczeństwa, wychowawcze obozy pracy, karne obozy pracy, obozy typu Polenlager i obozy pracy przymusowej dla Żydów.

rozp. PRM § § 6

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości

Określa miejsca odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obóz przesiedleńczy w T. nie został wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 2001 r. jako miejsce represji, co wyklucza przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy.

Odrzucone argumenty

Obóz przesiedleńczy w T. był filią obozu w Potulicach. Inne osoby przebywające w obozie w T. otrzymały uprawnienia kombatanckie.

Godne uwagi sformułowania

Przyznanie uprawnień kombatanckich nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale od spełnienia przez osobę, która ubiega się o te uprawnienia ustawowych przesłanek.

Skład orzekający

Ireneusz Fornalik

sprawozdawca

Marzenna Linska-Wawrzon

przewodniczący

Renata Owczarzak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących miejsc represji i konieczności ich ujęcia w rozporządzeniu wykonawczym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego obozu i stanu prawnego z okresu wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy wąskiej grupy osób. Interpretacja przepisów jest standardowa, a stan faktyczny nie jest nietypowy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 989/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ireneusz Fornalik /sprawozdawca/
Marzenna Linska-Wawrzon /przewodniczący/
Renata Owczarzak
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
art. 4  ust. 1  pkt 1  lit. b i c
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Sentencja
Dnia 12 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi P. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2004 nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2003 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b, c oraz art.22 ust.1 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371, ze zmianami) odmówił przyznania P. S. uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w hitlerowskim obozie [...], wskazując w uzasadnieniu, że w oparciu o treść delegacji art. 8 ust. 1 ustawy o kombatantach, przedmiotowy obóz nie został wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.09.2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości ( Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1154 ). Z materiałów oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż nie był to obóz karny lub wychowawczy o którym jest mowa w § 5 pkt 2 i 3 cytowanego rozporządzenia, a tym samym, nie stanowi to represji w rozumieniu powołanej ustawy kombatanckiej.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P. S. kwestionując jej zasadność, bowiem obóz ten był w jego ocenie filią obozu w Potulicach, a przebywające z nim w tym okresie osoby będące sąsiadami w miejscu zamieszkania skąd został przesiedlony otrzymały uprawnienia kombatanckie, co jedynie może w ocenie skarżącego wskazywać na zasadność wniosku o przyznanie przedmiotowych uprawnień.
Decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną. W jej uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego, przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych lub w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Odwołujący przebywał w obozie przesiedleńczym [...] w maju 1941 r., który to obóz nie został wymieniony w § 5 lub 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.09.2001 r., który wymienia inne miejsca odosobnienia wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach. Obóz dla wysiedlonych ( Umsiedlungslager ) w T.u tzw. [...] w okresie od września 1941 r. do stycznia 1942 r. pełnił funkcję (wychowawczego( obozu pracy, a od 1.09.1942 r. stał się podobozem ( Unterlager ) obozu w P., co w konsekwencji stanowi o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P. S. podnosząc argumentację prezentowaną we wcześniejszym odwołaniu, przytaczając jednocześnie okoliczności przyznania uprawnień kombatanckich na rzecz innych osób, które przebywały w tym obozie.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wbrew podnoszonym zarzutom skarżącego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozstrzygnął sprawę dotyczącą przyznania uprawnień kombatanckich zgodnie z prawem, nie naruszając zarówno przepisów prawa materialnego tj. art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371, ze zmianami ), ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przyznanie uprawnień kombatanckich nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale od spełnienia przez osobę, która ubiega się o te uprawnienia ustawowych przesłanek, a przesłanki te w odniesieniu do skarżącego określa przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) cytowanej wyżej ustawy. Przepis ten stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy o kombatantach są m.in. okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.
W art. 8 ust. 1 ustawy Prezes Rady Ministrów został upoważniony do określenia, na wniosek Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – miejsc odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także więzień i obozów NKWD lub będących pod nadzorem NKWD, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości oraz obozów o których mowa w art. 3 pkt 2 i w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i lit. c) oraz w pkt. 3.
Prezes Rady Ministrów w wykonaniu tej delegacji ustawowej, w wydanym rozporządzeniu z dnia 20 września 2001 r. ( Dz.U. Nr 106, poz. 1154 ) określił miejsca odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości. Rozporządzenie to określa także miejsca odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby w nich osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. W § 2 wymienione są obozy koncentracyjne oraz podobozy obozów koncentracyjnych określone w art. 3 pkt 2 ustawy, natomiast w § 5 inne miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) tj. przejściowe obozy policji bezpieczeństwa (obozy internowania), wychowawcze obozy pracy (Arbeitserziehungslager): samodzielne oraz utworzone na terenie więzień i obozów przesiedleńczych, karne obozy pracy (Strafarbeitslager): samodzielne oraz utworzone na terenie więzień, obozy typu Polenlager i obozy pracy przymusowej dla Żydów (Zwangsarbeitslager fur Juden).
Treść § 6 powołanego wyżej rozporządzenia określa inne miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.
Poza sporem pozostaje, iż obóz przesiedleńczy w [...], gdzie w maju 1941 r. przebywał skarżący, nie znajduje się na liście obozów koncentracyjnych, ani innych miejsc odosobnienia, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c), w tym także przejściowych obozów policji bezpieczeństwa ( obozy internowania ).
W tym stanie rzeczy, przy braku określenia T. jako "innego miejsca odosobnienia", w odniesieniu do wydanej decyzji w oparciu o dyspozycję przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy, nie można skutecznie podnosić zarzutu, iż decyzja w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich naruszała prawo.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI