II SA/Bd 962/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Bydgoszczy oddalił skargę na decyzję SKO dotyczącą zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod słupy reklamowe, podkreślając konieczność posiadania ważnej decyzji lokalizacyjnej.
Skarżący P. F. domagał się zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod słupy reklamowe. Organy administracji odmawiały wydania zezwolenia, wskazując na brak ważnej decyzji lokalizacyjnej. Skarżący argumentował, że wieloletnia praktyka organów pozwalała na wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego bez odrębnej decyzji lokalizacyjnej. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja lokalizacyjna jest warunkiem koniecznym do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i że poprzednia decyzja lokalizacyjna wygasła.
Sprawa dotyczyła skargi P. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod słupy reklamowe. Skarżący wnioskował o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w lutym 2019 r. Organy administracji, począwszy od Prezydenta Miasta B., odmawiały wydania zezwolenia, wskazując na brak legitymowania się przez skarżącego ważną decyzją zezwalającą na lokalizację słupów reklamowych w pasie drogowym. Skarżący podnosił, że przez lata organy wydawały zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na podstawie jednego wniosku, bez odrębnej decyzji lokalizacyjnej, powołując się na zasadę utrwalonej praktyki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd podkreślił rozróżnienie między decyzją zezwalającą na lokalizację (art. 39 ust. 3 u.d.p.) a decyzją zezwalającą na zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 1 u.d.p.), wskazując, że pierwsza jest warunkiem koniecznym do wydania drugiej. Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego dotyczył zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a nie na jego lokalizację. Ponadto, sąd uznał, że poprzednia decyzja lokalizacyjna wydana na podstawie art. 39 ust. 3 u.d.p. wygasła z upływem terminu jej obowiązywania (30 września 2018 r.), co skutkowało koniecznością uzyskania nowego zezwolenia lokalizacyjnego. Sąd odrzucił argumentację skarżącego opartej na utrwalonej praktyce organów, wskazując, że organy są związane prawem i zobowiązane do zmiany praktyki niezgodnej z przepisami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja zezwalająca na lokalizację urządzenia w pasie drogowym (art. 39 ust. 3 u.d.p.) jest odrębnym aktem prawnym i warunkiem koniecznym do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 1 u.d.p.).
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że decyzja lokalizacyjna jest rozstrzygnięciem pierwotnym względem decyzji o zajęciu pasa drogowego. Wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego nie jest tożsamy z wnioskiem o zezwolenie na lokalizację urządzenia i powinien być złożony dopiero po uzyskaniu decyzji lokalizacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.d.p. art. 39 § 3
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 40 § 1
Ustawa o drogach publicznych
Pomocnicze
u.d.p. art. 40 § 2
Ustawa o drogach publicznych
dotyczy m.in. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam
u.d.p. art. 39 § 3a
Ustawa o drogach publicznych
w decyzji lokalizacyjnej określa się m.in. warunki umieszczenia inwestycji w pasie drogowym
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja lokalizacyjna jest warunkiem koniecznym do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Poprzednia decyzja lokalizacyjna wygasła z upływem terminu jej obowiązywania. Utrwalona praktyka organu, niezgodna z prawem, nie może być podstawą do wydawania zezwoleń.
Odrzucone argumenty
Wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego powinien być traktowany jako wniosek o zezwolenie na lokalizację. Organ powinien odstąpić od utrwalonej praktyki wydawania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego bez odrębnej decyzji lokalizacyjnej. Organ nie powinien odmawiać wydania zezwolenia, jeśli skarżący nie został wezwany do usunięcia braków wniosku.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o zezwoleniu na lokalizację urządzenia w pasie drogowym stanowi podstawę dla wydania decyzji o zajęciu pasa drogowego, jest to zatem rozstrzygnięcie pierwotne względem decyzji o zajęciu pasa drogowego. Wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego nie jest tożsamy z wnioskiem o wydanie zezwolenia na lokalizację urządzenia w pasie drogowym i winien on być złożony dopiero w sytuacji, gdy strona dysponuje już zezwoleniem na lokalizację urządzenia w pasie drogowym. Organy administracji, przy załatwianiu spraw z zakresu własnej kognicji, związane są przede wszystkim obowiązującym prawem. Nie można zatem, jak zdaje się tego oczekiwać skarżący, skutecznie domagać się nieznajdującego podstawy prawnej wydawania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego w sytuacji nieistnienia w obrocie prawnym uprzedniej decyzji o zezwoleniu na lokalizację danego urządzenia w pasie drogowym. Decyzje podejmowane w oparciu o art. 39 ust. 3 u.d.p. lub art. 40 ust. 1 u.d.p. nie mogą sanować uprzedniego zajęcia pasa drogowego bez opisanych w tych przepisach zezwoleń.
Skład orzekający
Joanna Brzezińska
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Bortkiewicz
sędzia
Jarosław Wichrowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zezwoleń na zajęcie pasa drogowego i decyzji lokalizacyjnych, znaczenie utrwalonej praktyki organów administracji w kontekście zgodności z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z reklamami w pasie drogowym i rozróżnieniem dwóch typów zezwoleń. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów zajęcia pasa drogowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje częsty problem interpretacyjny przepisów administracyjnych i konflikt między utrwaloną praktyką a literalnym brzmieniem prawa, co jest interesujące dla prawników procesowych i administracyjnych.
“Reklamy w pasie drogowym: Czy stara praktyka urzędu chroni przed karą?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 962/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2021-02-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-10-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Jarosław Wichrowski Jerzy Bortkiewicz Joanna Brzezińska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane) Hasła tematyczne Drogi publiczne Sygn. powiązane II GSK 2083/21 - Wyrok NSA z 2024-11-19 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 470 art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 1 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2021 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oddala skargę. Uzasadnienie W piśmie z [...] stycznia 2019 r. P. F. (skarżący) zwrócił się do Prezydenta Miasta B. o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w okresie od 01.02.2019 r – 28.02.2019, przez słupy informacyjno-reklamowe we wskazanych lokalizacjach. Jednocześnie wniósł o ustalenie stosownej opłaty. Powyższy wniosek zmodyfikował pismem z [...] lutego 2019 r., wskazując nowe lokalizacje słupów reklamowych, oraz termin zajęcia pasa drogowego przez słupy o kodach Z 0079 i Z 0080 od 1 lutego 2019 r. do 10 lutego 2019 r. Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent Miasta B., decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...], odmówił skarżącemu wydania zezwolenia na zlokalizowanie w pasach drogowych wymienionych ulic słupów reklamowych w terminie od 1 do 28 lutego 2019 r. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego odwołania SKO, decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...], uchyliło decyzję z [...] maja 2019 r. w zakresie jej punktu I i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wskazało na konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zakresie dopuszczalności zlokalizowania w pasie drogowym jednego ze słupów wskazanych we wniosku. Decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], Prezydent Miasta B. ponownie odmówił wydania zezwolenia na zlokalizowanie w pasie drogowym jednego ze słupów wskazanych we wniosku. Decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że wniosek powinien zostać rozpoznany na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 1985 r. o drogach publicznych, zgodnie z jego treścią, a nie – art. 39 ust. 3 ww. ustawy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji, decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...], na podstawie m.in. art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 470 – dalej "u.d.p."; w decyzji omyłkowo publikator z 2019 r.) odmówił wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego we wskazanych lokalizacjach celem umieszczenia w nich słupów reklamowych w terminie od 1 lutego 2019 r. do 28 lutego 2019 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżący, odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku, przedłożył wymaganą dokumentację mapową, ale – wbrew pouczeniu – nie złożył wniosku o zezwolenie na zlokalizowanie słupów reklamowych, zgodnie z art. 39 ust. 3 u.d.p. Organ podkreślił, że uprzednio wydana decyzja o zezwoleniu na umieszczenie w pasie drogowym słupów reklamowych we wskazanych lokalizacjach obejmowała okres od 1 września 2018 r. do 30 września 2018 r., zatem zajęcie pasa drogowego w okresie opisanym we wniosku wymagało najpierw uzyskania nowej decyzji lokalizacyjnej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że organ nie uwzględnił faktu, iż toczy się postępowanie odwoławcze w sprawie decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r, odmawiającej zezwolenia na lokalizację słupów reklamowych w pasie drogowym w okresie poprzedzającym okres, co do którego organ I instancji zarzuca brak wniosku o lokalizację słupów w pasie drogowym. Zakwestionował również prawidłowość samego wezwania do złożenia wniosku o zezwolenie na lokalizację, w kontekście trwającej do 2018 r. praktyki wydawania dwóch decyzji (zezwoleń z art. 39 ust. 3 i 40 u.d.p.) w reakcji na jeden wniosek skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 w zw. z art. 39 ust. 1 i 3 u.d.p., uchyliło decyzję organu I instancji w części, w jakiej odmówiono skarżącemu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez słupy w lokalizacjach [...] Z 0079 oraz [...] Z 0080 w terminie od 11.02.2019 r. do 28.02.2019 r. oraz utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że wniosek z [...] stycznia 2019 r. obejmował, obok słupów typu B, 62 słupy typu Z. W piśmie z [...] lutego 2019 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania względem usuniętych słupów reklamowych i tych zlokalizowanych poza pasem drogowym, co sprawiło, że wniosek z [...] stycznia 2019 r. pozostał aktualny względem siedmiu słupów: Z 0010, Z 0011, Z 0020, Z 0022, Z 0025, Z 0028 i Z 0071. W piśmie z [...] lutego 2019 r. skarżący wskazał zaś na 9 słupów reklamowych: Z 0010, Z 0011, Z 0019, Z 0020, Z 0022, Z 0028, Z 0079 i Z 0080. Decyzja SKO nr [...], którą rozpoznano odwołanie od decyzji nr [...], obejmowała słupy Z 0011, Z 0020, Z 0022, Z 0079 i Z 0080, natomiast słup reklamowy Z 0028 objęty był decyzją [...] (w decyzji omyłkowo /2020). Organ odwoławczy wskazał, że decyzja nr [...] była wspólna dla wszystkich słupów, a podstawę rozstrzygnięcia stanowił wniosek skarżącego w swej ostatecznej formie z [...] lutego 2019 r. Po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy oraz treści art. 39 ust. 3 i art. 40 u.d.p., organ stwierdził, że o ile decyzja lokalizacyjna może być wydana raz i na jej podstawie wnioskodawca może potem ubiegać się o następujące po sobie, okresowe zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, to w niniejszej sprawie, dla słupów określonych we wniosku, a ujętych w rozstrzygnięciu organu I instancji, ostatnia pozytywna decyzja lokalizacyjna wydana na podstawie art. 39 ust. 3 u.d.p. wydana została na okres od 1 września 2018 r. do 30 września 2018 r., a więc nie występuje już w obrocie prawnym. Skarżący nie dysponuje decyzją lokalizacyjną, co prawidłowo organ I instancji uznał za przeszkodę dla wydania decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego. Za chybiony uznał w tym kontekście zarzut odwołania dotyczący nieuwzględnienia okoliczności trwającego postępowania odwoławczego od decyzji nr [...], albowiem dotyczyła ona wniosku o wydanie zezwolenia na lokalizację w innym okresie. Organ przyznał, że we wcześniejszych postępowaniach stosowano błędną praktykę załatwiania jednego wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dwiema decyzjami, tj. decyzją lokalizacyjną oraz decyzją o zajęciu, jednak zmiana sposobu załatwiania spraw o zbliżonym stanie faktycznym podyktowana jest zmianą stanowiska samej strony (powoływanie zarzutów w zakresie załatwiania wniosku dwiema odrębnymi decyzjami) oraz orzecznictwa WSA w Bydgoszczy). Brak decyzji o zezwoleniu na umieszczenie w pasie drogowym słupów reklamowych w okresie od 1 do 28 lutego 2019 r. został w ocenie organu odwoławczego prawidłowo stwierdzony przez organ I instancji i powzięty za podstawę odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że okresy, na jakie odmówiono skarżącemu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez słupy Z 0079 i Z 0080 nie odpowiadają treści wniosku skarżącego, albowiem w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r., stanowiącym aktualizację zezwolenia na okres od 1 lutego 2019 r. do 28 lutego 2019 r., skarżący wskazał, że domaga się zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez dwa powyższe słupy w okresie od 1 lutego 2019 r. do 10 lutego 2019 r. W związku z tym należało decyzję I instancji uchylić w zakresie, w jakim orzeczono ponad żądanie strony, tj. za okres od 11 lutego 2019 r. do 28 lutego 2019 r. w stosunku do słupów Z 0079 i Z 0080. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy P. F. wniósł o jej uchylenie wraz z decyzją I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie: 1) art. 8 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej "k.p.a.") polegające na utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego wydanej w analogicznym stanie prawnym i faktycznym jak w kilkudziesięciu postępowaniach zakończonych pozytywnymi decyzjami zezwalającymi na lokalizowanie w pasach drogowych słupów reklamowych tj. zaakceptowaniu przez organ odwoławczy wadliwego działania organu I instancji w postaci odstąpienia bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym; 2) art. 8 § 1 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz przyjęcie za podstawę utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji nr [...] błędnego założenia, że wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego nie obejmował wniosku o zezwolenie na lokalizację, a co za tym idzie, że organ I instancji – związany wnioskiem skarżącego - nie miał podstaw do wydania decyzji lokalizacyjnej - w oderwaniu od okoliczności faktycznych sprawy, praktyki organu I instancji i uprawnionych oczekiwań skarżącego, a także przyjęcie, że wniosek skarżącego nie obejmował wniosku o lokalizację z art. 39 u.d.p., podczas gdy skarżący złożył wniosek o treści analogicznej do poprzednio składanych wniosków, zgodnie z wieloletnią praktyką stosowaną przez organ I instancji, który takie wnioski akceptował oraz zgodnie z zasadą uprawnionych oczekiwań, spodziewał się, że na podstawie jego wniosku zostanie wydana decyzja Iokalizacyjna oraz o zajęciu, tym bardziej, że nie został po złożeniu wezwany przez organ I instancji do usunięcia jego ewentualnych braków; 3) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez: a) nierozpatrzenie wszystkich zarzutów w zakresie odstąpienia przez organ I instancji bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w analogicznym stanie faktycznym i prawnym; b) nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności niewzięcie pod uwagę, iż od kilku lat w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, co miesiąc, przy stosownej opinii plastyka miejskiego, wydawane były pozytywne decyzje lokalizacyjne oraz zezwalające na zajęcie pasa drogowego w przedmiotowych lokalizacjach, oraz że organ od lat na wniosek skarżącego wydawał zarówno decyzję lokalizacyjną - zezwalającą na umieszczenie w pasach drogowych słupów reklamowych jak i decyzję zezwalającą na zajęcie, co w konsekwencji spowodowało, że w okresie poprzedzającym wydanie pierwszej decyzji lokalizacyjnej negatywnej dla słupów reklamowych usytuowanych we wskazanych w pkt 1 lokalizacjach w terminie od 1.02.2019 r. do 28.02.2019 r. były wydawane pozytywne decyzje lokalizacyjne oraz decyzje na zajęcie, zatem odstąpienie od ich wydawania stanowiło zmianę w utrwalonej praktyce organu; c) niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób wyczerpujący i bezzasadne przyjęcie, że wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na lokalizację nie został wniesiony przez stronę, podczas gdy strona w wyniku wezwania SKO nie stwierdziła jednoznacznie, iż nie składała wniosku o lokalizację, lecz jedynie opisała praktykę organu I instancji, uzasadnione oczekiwania skarżącego oraz wyjaśniła przyczynę sformułowania wniosku przez stronę w sposób dotychczasowy; d) zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i bezzasadne przyjęcie przez SKO, że żądanie zawarte we wniosku wszczynającym postępowanie nie zawierało wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej z art 39 ust. 3 u.d.p., podczas gdy skarżący składał przez kilkanaście lat, co miesiąc, wniosek o takiej samej treści, w następstwie którego organ I instancji każdorazowo wydawał zarówno decyzję lokalizacyjną z art 39 u.d.p. jak i decyzję o zajęcie pasa drogowego z art. 40 u.d.p. oraz pominięcie, że na etapie składania wniosku skarżący nie został pouczony o konieczności jego sprecyzowania oraz nie wezwano go do usunięcia ewentualnych braków wniosku, w konsekwencji czego organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z uwagi na brak dysponowania przez stronę ważną decyzją lokalizacyjną, która jest decyzją pierwotną względem decyzji ZRUM 14/2020; e) bezzasadne uznanie, że strona w odpowiedzi na wezwania organu odwoławczego do sprecyzowania, czy wnioski składane w poszczególnych miesiącach w 2018 i 2019 r. dotyczyły wydania decyzji lokalizacyjnej czy tez wydania zezwolenia na zajęcie – zdaniem SKO – "jednoznacznie" oświadczyła, że nie wnosiła o wydanie decyzji lokalizacyjnej, a jedynie decyzji o zezwoleniu na zajęcie, podczas gdy w pismach tych wyjaśniono jedynie brak precyzyjnego sformułowania wydania decyzji lokalizacyjnej, wobec utrwalonej praktyki formułowania wniosku w dotychczasowy sposób, akceptowanej przez organ. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w związku z czym skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na początku stwierdzić należy, że zasadnie organy obu instancji podkreślają konieczność rozróżnienia decyzji zezwalającej na zlokalizowanie (umieszczenie) reklamy w pasie drogowym (art. 39 ust. 3 u.d.p.) od decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego tj. dotyczącej umieszczania reklamy w pasie drogowym (art. 40 ust. 1 u.d.p.). Stanowisko to od dawna jest akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2009 r. sygn. II GSK 735/08, z 30 września 2020 r. sygn. II GSK 226/18). Decyzja o zezwoleniu na lokalizację urządzenia w pasie drogowym stanowi podstawę dla wydania decyzji o zajęciu pasa drogowego, jest to zatem rozstrzygnięcie pierwotne względem decyzji o zajęciu pasa drogowego. Wymóg uzyskania decyzji o zezwoleniu na lokalizacji urządzenia w pasie drogowym przed ubieganiem się o decyzję o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego wynika z systemowo odczytywanych regulacji art. 39 ust. 3 oraz art. 40 u.d.p. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 3 u.d.p. in principio w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 40 ust. 1 u.d.p. in principio zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej, przy czym zezwolenie to dotyczy m.in. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam (art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p.). Konsekwencją powyższego jest zasadnicze dla niniejszej sprawy stwierdzenie, że wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego nie jest tożsamy z wnioskiem o wydanie zezwolenia na lokalizację urządzenia w pasie drogowym i winien on być złożony dopiero w sytuacji, gdy strona dysponuje już zezwoleniem na lokalizację urządzenia w pasie drogowym (szerzej chociażby w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 285/19, dostępnym na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszym postępowaniu spór koncentruje się zasadniczo na kwestii prawidłowości uznania, że skarżący wnioskujący o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez wskazane słupy reklamowe w okresie od 1 lutego 2019 r. do 28 lutego 2019 r., nie legitymował się decyzją o lokalizacji tych urządzeń we wskazanych miejscach, co stanowiło przyczynę odmownych decyzji w tym zakresie. Skarżący kwestionuje powyższe powołując, że jego wniosek z [...] stycznia 2019 r. (uzupełniony [...] lutego 2019 r.) winien być odczytany jednocześnie jako wniosek o zezwolenie na lokalizację określonych tam urządzeń w pasie drogowym, a to ze względu na dotychczasową, wieloletnią praktykę takiego załatwiania przedmiotowych spraw przez organ, którą to w sposób nieuzasadniony zmienił on w roku 2018. Stanowisko skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. zwrócił się on "o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego" w okresie od 1.2.2019 do 28.02.2019 wg wykazu, w celu umieszczenia w nich słupów reklamowych. W aktualizacji wniosku z [...] lutego 2019 r. ponowione zostało takie samo żądanie wobec wskazanych w wykazie słupów (z modyfikacją terminu zajęcia przez słupy Z 0079 i Z 0080). Zasadnie zatem organy odczytały żądanie skarżącego jako żądanie wydania zezwolenia w oparciu o art. 40 ust. 1 u.d.p., powyższe potwierdza zresztą jednoczesny wniosek o naliczenie opłaty za zajęcie pasa drogowego (a więc rozstrzygnięcie kwestii opisanej w art. 40 ust. 3 u.d.p. – "za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę") oraz okoliczność, że decyzja rozpoznająca powyższy wniosek w oparciu o art. 39 ust. 3 u.d.p. została prawomocnie uchylona decyzją SKO z [...] grudnia 2019 r., nr [...] (decyzja ta nie została zaskarżona do sądu administracyjnego) ze wskazaniem, iż sprawę z wniosku z [...] stycznia ([...] lutego) 2019 r. organ winien rozstrzygnąć w oparciu o art. 40 ust. 1 u.d.p. W tym zatem zakresie Sąd nie powziął wątpliwości, że wniosek skarżącego, wobec jego jednoznacznej treści, dotyczył instytucji zezwolenia na zajęcie pasa drogowego opisanego w art. 40 u.d.p. Jednym z warunków sine qua non wydania ww. zezwolenia jest z kolei uzyskanie – przed złożeniem wniosku w powyższym zakresie – ostatecznej decyzji zezwalającej na lokalizację urządzenia (tutaj – słupów reklamowych) w pasie drogowym. W sytuacji, gdy wnioskodawca ubiegający się o zezwolenie na zajęcie nie dysponuje ostateczną decyzją lokalizacyjną, wydanie decyzji zezwalającej na podstawie art. 40 ust. 1 u.d.p. jest niemożliwe. Odnosząc się do zarzutu nieuzasadnionego przyjęcia przez organ odwoławczy, jakoby skarżący "jednoznacznie" wskazał w toku postępowania prowadzonego pod sygnaturą [...], że nie wnosił on w piśmie z [...] stycznia 2019 r. o wydanie decyzji lokalizacyjnej, stwierdzić należy, że kwestia ta nie ma znaczenia dla wyniku sprawy zakończonej decyzją zaskarżoną. Odpowiedź na wezwanie o sprecyzowanie żądania skarżącego w tym zakresie (wezwanie z [...] listopada 2019 r., odpowiedź z [...] listopada 2019 r.) uznać należy jedynie za polemikę z organem co do wymogu uzyskania nowej decyzji lokalizacyjnej, w której skarżący podtrzymał stanowisko, że wydawanie w latach ubiegłych decyzji lokalizacyjnych było wystarczające, aby wypełnić obowiązek strony w zakresie uzyskania takiej decyzji, co otwierać ma możliwość uzyskiwania kolejnych zezwoleń na zajęcie pasa drogowego w tych samym lokalizacjach na kolejne okresy. Sądowa analiza treści ww. pisma nie pozostawia wątpliwości, że wniosek z [...] stycznia 2019 r. nie obejmował swym przedmiotem kwestii zezwolenia na lokalizację urządzeń w pasie drogowym, albowiem skarżący miał wykonać zobowiązanie organu do przedstawienia oddzielnego wniosku o zezwolenie na lokalizację słupów dopiero w reakcji wezwanie organu (pkt 6 odpowiedzi). Powyższe pozostaje bez żadnego wpływu na stwierdzone zaistnienie przesłanki negatywnej dla wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w postaci braku legitymowania się decyzją lokalizacyjną. Jak wskazano, wydanie decyzji o zezwoleniu na zajęcie jest możliwe tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca dysponuje ostateczną decyzją lokalizacyjną. W tym miejscu zauważyć należy, że nieprawidłowe w ocenie Sądu jest składanie wniosku, czy to o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, czy też decyzji lokalizacyjnej, już po terminie zajęcia/lokalizacji opisanym we wniosku. Składając ewentualny wniosek o wydanie decyzji terminowej (na 1 m-c) na krótko przed terminem planowanego umieszczenia urządzeń w pasie drogowym, czy też – tym bardziej – już w okresie tego umieszczenia, przedsiębiorca musi mieć świadomość ryzyka związanego z takim sposobem działania. Ubieganie się o wydanie zezwolenia na lokalizację i następnie na zajęcie pasa drogowego dotyczy zdarzenia przyszłego, wymagającego do jego legalnego zaistnienia uzyskania uprzednich ostatecznych zezwoleń. Wynika to z istoty komentowanej instytucji. Nie można w tym zakresie przyjąć, że wniosek bezwzględnie wiąże organ w tym sensie, iż zobowiązuje go do merytorycznego rozpoznania sprawy i określenia elementów zezwolenia wyłącznie zgodnie z żądaniem (takich jak termin) nawet w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie zapadnie po lub w czasie określonego we wniosku zajęcia. Upływ czasu niweczy tutaj skutek takiego rozstrzygnięcia, nie można bowiem z zasady legalnie zająć pasa drogowego i legalności tej wywodzić z zezwolenia wydanego z mocą wsteczną. Decyzje podejmowane w oparciu o art. 39 ust. 3 u.d.p. lub art. 40 ust. 1 u.d.p. nie mogą sanować uprzedniego zajęcia pasa drogowego bez opisanych w tych przepisach zezwoleń. Przesądzenia dwóch kwestii wymaga odniesienie się do podstawowego argumentu skarżącego, jakoby nie był on zobowiązany do złożenia oddzielnego wniosku o zezwolenie na lokalizację słupów reklamowych w pasie drogowym, obok podania o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez słupy reklamowe z [...] stycznia ([...] lutego) 2019 r. (które to podanie skarżący uznaje za wystarczające dla wydania obu rozstrzygnięć), a co wynika w jego ocenie z okoliczności akceptowanej przez organy praktyki wydawania w latach ubiegłych, na następujące po sobie wnioski skarżącego, każdorazowo dwóch decyzji – na podstawie art. 39 ust. 3 i 40 u.d.p. Przypomnieć należy, że wniosek skarżącego z [...] stycznia ([...] lutego) 2019 r. stanowił wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i nie można wywodzić z niego równoległego żądania wydania decyzji o zezwoleniu na lokalizację słupów reklamowych w pasie drogowym z uwagi na dotychczasową, błędną (co między stronami bezsporne) praktykę organu. Skarżący podkreśla, że zgodnie z 8 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Pamiętać jednak należy, że organy administracji, przy załatwianiu spraw z zakresu własnej kognicji, związane są przede wszystkim obowiązującym prawem, co wynika to z art. 6 k.p.a. oraz z art. 7 Konstytucji RP. W sytuacji zatem, gdyby okazało się (jak w niniejszej sprawie), że dotychczasowa praktyka w sprawach w takim stanie faktycznym i prawnym była niezgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, organ jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobligowany do zmiany dotychczasowej niezgodnej z prawem praktyki rozstrzygania spraw. Nie można zatem, jak zdaje się tego oczekiwać skarżący, skutecznie domagać się nieznajdującego podstawy prawnej wydawania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego w sytuacji nieistnienia w obrocie prawnym uprzedniej decyzji o zezwoleniu na lokalizację danego urządzenia w pasie drogowym. Odróżnić bowiem należy możliwości stosowania zasady z art. 8 § 2 k.p.a. w sprawach administracyjnych, w których ustawodawca pozostawił organowi swobodne uznanie administracyjne w rozstrzyganiu spraw, od spraw w których pozytywne rozstrzygnięcie uwarunkowane jest okolicznością uprzedniego wydania zezwolenia innego, choć powiązanego rodzajowo. Taka sytuacja istnieje w rozpoznawanej sprawie. To, że w poprzednich latach organ załatwiał wnioski skarżącego niezgodnie z przepisami prawa, niejako automatycznie ograniczając się do "akceptacji" wniosków w przedmiocie zgody na zajęcie pasa drogowego comiesięcznych, nieodpowiadających obowiązującym przepisom bez rozważania czy strona uzyskała decyzje lokalizacyjna na dany okres (okoliczność znana sadowi z urzędu z licznych spraw toczących się ze skarg skarżącego), nie kreuje po stronie skarżącego roszczenia o dalsze uwzględnianie takiej praktyki przy rozstrzyganiu kolejnych spraw z jego wniosków. Już chociażby z prawomocnych wyroków sądowych zarówno skarżący, jak i organy orzekające w sprawie wynika podstawa do zmiany uprzedniej wadliwej praktyki. Nadto, czego zdaje się nie zauważać skarżący, w obecnym stanie faktycznym i prawnym niezasadne jest dalsze powoływanie się na odstąpienie od zanegowanej przez sąd administracyjny także jako niezgodnej z prawem praktyki, skoro zmiana nastąpiła w istocie przed rozpoznaniem przedmiotowego wniosku. W toku niniejszego postępowania, co wynika z analizy akt sprawy, strona znała już prawidłową formę i tryb załatwienia przedmiotowych spraw, lecz ograniczała się konsekwentnie do jej negowania. Po drugie, co powiązane, okoliczności dysponowania decyzją lokalizacyjną dla przedmiotowych słupów nie można by wywodzić z faktu uprzedniego uzyskania przez skarżącego ostatecznej decyzji w tym zakresie, określonej jednak terminem jej obowiązywania do 30 września 2018 r. (decyzja z [...] sierpnia 2018 r., nr [...]). Istotą zgody na lokalizację urządzeń na podstawie art. 39 u.d.p. nie jest określenie terminu jej obowiązywania (decyzja ta, w przeciwieństwie do decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego, może być wydana jednorazowo i stanowić podstawę następujących po sobie, terminowych zezwoleń na zajęcie pasa drogowego). Decyzje administracyjne, poza elementami określonymi w art 107 § 1 k.p.a., mogą zawierać klauzule dodatkowe, zwane także postanowieniami dodatkowymi, takimi jak termin, warunek i zlecenie. Mogą one być jednak składnikami decyzji tylko wówczas, gdy przepisy szczególne przewidują możliwość ich zamieszczenia (art. 107 § 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 39 ust. 3a w decyzji lokalizacyjnej określa się m.in. warunki umieszczenia inwestycji w pasie drogowym. Do katalogu warunków umieszczenia urządzenia w pasie drogowym zalicza się bez wątpienia termin tego umieszczenia. Określenie zaś w decyzji administracyjnej terminu ważności powoduje, że taka decyzja wygasa z upływem terminu, na jaki została wydana. Z upływem zatem 30 września 2018 r. decyzja lokalizacyjna wygasła, co zrodziło po stronie wnioskodawcy obowiązek uzyskania nowego zezwolenia lokalizacyjnego, zgodnie z art. 39 ust. 3 u.d.p. Wraz z upływem określonego w takiej decyzji terminu, nie jest zasadne oczekiwanie przez skarżącego dalszego wywodzenia z niej jakichkolwiek skutków prawnych na dalsze okresy. Ponownie Sąd podkreśla, że to przedsiębiorca prowadzić winien działalność gospodarczą profesjonalnie, uwzględniając konieczność uzyskania wszystkich koniecznych aktów administracyjnych niezbędnych do legalnego podejmowania i wykonywania swojej działalności. Elementem należytej staranności winno być między innymi rozważenie na jaki okres występuje się o uzyskanie określonych zezwoleń czy zgód, stosownie do charakteru czynności i zamiarów co do konkretnych urządzeń reklamowych, jeżeli skarżący zamierzał je utrzymywać w tych samych miejscach przez dłuższy niż określony w comiesięcznym wniosku czas. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja ani decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI