II SA/Bd 957/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody, uznając, że planowana wymiana elementów linii energetycznej stanowi przebudowę, a nie remont, co wyklucza zastosowanie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą zobowiązania właściciela nieruchomości do udostępnienia jej w celu remontu linii energetycznej. Kluczową kwestią była interpretacja pojęcia "remont" w kontekście planowanych prac, które obejmowały wymianę słupów, przewodów i izolatorów. Organy administracji oraz sąd uznały, że zakres prac, w tym wymiana przewodów na grubsze i zastosowanie nowych technologii (zdalne sterowanie), wykracza poza definicję remontu i stanowi przebudowę, co uniemożliwia zastosowanie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę E.-O. S.A. w G. na decyzję Wojewody K.-P., która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zobowiązania właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu przeprowadzenia remontu napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15 kV. Organy administracji uznały, że planowane prace, polegające na wymianie wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów, w tym zastąpieniu przewodów o mniejszym przekroju nowymi o większym, a także wymianie odłączników na przystosowane do zdalnego sterowania, nie stanowią remontu w rozumieniu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, lecz przebudowę. Sąd podzielił to stanowisko, podkreślając, że definicja remontu (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego) wymaga odtworzenia stanu pierwotnego bez zmiany parametrów technicznych lub użytkowych obiektu. Wymiana przewodów na grubsze, umożliwiające przesyłanie większej ilości energii, oraz instalacja zdalnego sterowania, prowadzą do zmiany parametrów technicznych i użytkowych linii, co kwalifikuje prace jako przebudowę. W związku z tym, nie można zastosować art. 124b u.g.n., który dotyczy jedynie czynności związanych z konserwacją, remontami lub usuwaniem awarii. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i zastosowały właściwe przepisy prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Planowane prace, polegające na wymianie elementów linii energetycznej na nowe o innych parametrach technicznych (grubsze przewody, słupy o innych parametrach) oraz wprowadzeniu nowych funkcji (zdalne sterowanie), stanowią "przebudowę", a nie "remont".
Uzasadnienie
Definicja remontu (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego) wymaga odtworzenia stanu pierwotnego bez zmiany parametrów technicznych lub użytkowych obiektu. Zmiana parametrów, jak grubość przewodów czy wprowadzenie zdalnego sterowania, kwalifikuje prace jako przebudowę (art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego), co wyklucza zastosowanie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.g.n. art. 124b § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten pozwala na zobowiązanie właściciela do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, jeżeli właściciel nie wyraża na to zgody. Interpretacja tego przepisu musi być ścieśniająca.
Pomocnicze
p.b. art. 3 § 8
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja remontu: wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym.
p.b. art. 3 § 7a
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja przebudowy: wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
p.b. art. 3 § 3a
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja obiektu liniowego: obiekt budowlany, którego parametry, takie jak długość, uniemożliwiają eksploatację obiektu budowlanego w normalny sposób; do obiektów liniowych zalicza się m.in. linie kolejowe, linie tramwajowe, linie trolejbusowe, drogi, ulice, mosty, tunele, sieci techniczne.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej, które musi pozwalać na sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu.
u.g.n. art. 112 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wywłaszczenie nieruchomości może polegać na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, praw użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Planowane prace przy linii energetycznej, obejmujące wymianę przewodów na grubsze, wymianę słupów i wprowadzenie zdalnego sterowania, stanowią przebudowę, a nie remont, ze względu na zmianę parametrów technicznych i użytkowych obiektu. Art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie wyłącznie do remontów, konserwacji i usuwania awarii, a nie do przebudowy.
Odrzucone argumenty
Planowane prace są remontem, ponieważ polegają na odtworzeniu stanu pierwotnego z użyciem nowoczesnych materiałów i technologii, a nie prowadzą do zmiany długości linii. Organy administracji błędnie zinterpretowały pojęcia remontu i przebudowy, nie wyjaśniając dostatecznie swoich stanowisk.
Godne uwagi sformułowania
ingerencja w dotychczasową substancję linii na poziomie 100% i faktyczne budowanie linii etapami od nowa, nie pozwala zakwalifikować wskazanych prac jako remontu nie jest możliwe kwalifikowanie działań na przedmiotowej działce odmiennie, niż na pozostałej części linii elektroenergetycznej konieczność zastosowania, ze względów technologicznych, innych wyrobów niż użyto pierwotnie jest możliwa pod warunkiem, że wskutek tego nie dojdzie do powstania obiektu budowlanego o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny obiekt zyska nową funkcję (zdalne sterowanie), której dotychczas w ogóle nie posiadał
Skład orzekający
Renata Owczarzak
przewodniczący sprawozdawca
Anna Klotz
sędzia
Katarzyna Korycka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między remontem a przebudową obiektu liniowego (linii energetycznej) w kontekście zastosowania art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowanych prac przy linii energetycznej, ale zasady interpretacji remontu i przebudowy mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego rozróżnienia między remontem a przebudową, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej i budowlanej, szczególnie w kontekście ingerencji w prawo własności.
“Remont czy przebudowa linii energetycznej? Sąd wyjaśnia, kiedy można wejść na cudzą działkę.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 957/17 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2018-02-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2017-08-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Anna Klotz Katarzyna Korycka Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Sygn. powiązane I OSK 2786/18 - Wyrok NSA z 2021-02-26 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Sentencja Dnia 20 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 roku sprawy ze skargi E.-O. S. A. w G. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 124b ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku E. - O. SA w G. Oddział w T. odmówił zobowiązania K. B. do udostępnienia nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni 13,1600 ha, położonej w obrębie R. , gmina S., zapisanej w księdze wieczystej [...] w celu przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ C.-L.. W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, iż E. - O. SA w G. Oddział w T. zwróciła się o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości, w trybie art. 124b ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, celem przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ C. - L.. Wniosek został uzasadniony tym, iż na działce oznaczonej nr [...], położonej w obrębie R., gmina S., stanowiącej własność K. B., przebiega linia energetyczna SN 15 kV relacji GPZ C. - L., a stan techniczny posadowionych urządzeń energetycznych wymaga dokonania prac eksploatacyjnych i remontowych. Remont linii miałby polegać na wymianie wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów. Przewody "gołe" AFL miałyby zostać zastąpione "niepełnoizolowanymi" [...]. S. betonowe żelbetowe oraz drewniane miałyby zostać wymienione na betonowe wirowane. Trasa remontowanej linii pozostałaby bez zmian. Do wniosku została dołączona notatka służbowa, z której wynika, że właściciel nieruchomości domaga się odszkodowania w wysokości [...] zł za słup, natomiast E. - O. SA w G. Oddział w T. zaproponowała wypłacenie wynagrodzenia w wysokości [...] złotych za udostępnienie nieruchomości. Starosta wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, jednak w jego toku stwierdzono, że wymiana wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów nie znajduje oparcia w art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o ten przepis może nastąpić jedynie w sytuacji spełnienia przesłanek w nim określonych, w tym spełnienia przesłanki polegającej na tym, iż planowane przedsięwzięcie ograniczać się będzie do podjęcia "czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii", natomiast w przedmiotowym postępowaniu prace budowlane będą polegały na wymianie wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów. Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane roboty budowlane wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym polegające na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiące bieżącej konserwacji, są remontem. Przy wykonywaniu tego rodzaju robót budowlanych dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyte w stanie pierwotnym. Za remont uważane są tylko takie roboty budowlane, które są wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym i ich celem jest odtworzenie stanu pierwotnego, a więc takiego, który istniał w danym obiekcie budowlanym. Wobec tego zdaniem Starosty, remontem nie będą roboty budowlane polegające na rozbiórce obiektu budowlanego i budowie nowego obiektu, nawet z wykorzystaniem materiałów budowlanych pozyskanych z obiektu rozebranego w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami obiektowi pierwotnemu. Remontowany obiekt musi istnieć, aby można było mówić o jego remoncie, dlatego przy tej czynności następuje najczęściej wymiana tylko poszczególnych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1835/10). W ocenie organu remont nie może, tak jak w przedmiotowej sprawie (wymiana wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów) polegać na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu, a następnie jego wznoszenia od nowa, dlatego zakres planowanych prac świadczy o robotach, które nie są objęte dyspozycją art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Starosta podkreślił również, że nie neguje konieczności przeprowadzenia przedmiotowej inwestycji, jednak podstawą do jej realizacji nie może być art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odwołaniu od powyższej decyzji E. - O. SA w G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Odwołująca zarzuciła naruszenie art. 124b ugn w zw. z art. 3 ust. 8 ustawy - Prawo budowlane poprzez ich błędną interpretację polegającą na nie uznaniu planowanej inwestycji jako remont. Podkreślił, że konieczny do wykonania zakres prac na nieruchomości nie wykracza poza ramy art. 124b ugn, gdyż polega on jedynie na wymianie istniejących elementów na nowe z uwzględnieniem istniejących technologii. O remontowym charakterze przedsięwzięcia zdaniem odwołującej ma również świadczyć fakt, że przewidziane prace nie doprowadzą do zmiany parametrów technicznych i użytkowych linii, w tym długości. Wojewoda K. - P. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W przekonaniu Wojewody, który podzielił stanowisko Starosty o braku remontowego charakteru inwestycji, przeprowadzony proces wykładni pojęć użytych w art. 124b ugn oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala stwierdzić, że zakres planowanych prac świadczy o robotach, które nie są objęte dyspozycją art. 124b ust. 1 ugn, a w szczególności, że nie polegają one na remoncie i konserwacji napowietrznej linii energetycznej 15 kV. Zdaniem Wojewody użycie przez inwestora jedynie nowych technologicznie materiałów, w stosunku do wykorzystanych pierwotnie, nie pozostawałoby w sprzeczności z definicją remontu. Jednak w przedmiotowej sprawie miałoby dojść do zmiany parametrów technicznych i użytkowych linii napowietrznej, co potwierdza przedstawiona przez inwestora charakterystyka przewodów, dlatego organ odwoławczy stanął na stanowisku, że do parametrów technicznych linii napowietrznej, poza napięciem i polem elektromagnetycznym, zaliczyć należy między innymi parametry jej podstawowych elementów, czyli słupów i przewodów. Podkreślono również, że ocena, czy mamy do czynienia z remontem jest uzależniona od zakresu planowanych prac, bowiem przy remoncie nie powinno dochodzić do realizacji nieistniających uprzednio elementów obiektu, ani do zmiany położenia obiektu i jego gabarytów. Nie ma przy tym decydującego znaczenia fakt, czy gabaryty te uległy zwiększeniu, czy też zmniejszeniu. Prace takie nie będą bowiem mieściły się w definicji remontu. Remont zdaniem Wojewody nie może, tak jak w przedmiotowej sprawie (przebudowa linii elektroenergetycznej C.-L., w tym zdemontowanie fundamentów, słupów, montaż 230 nowych słupów w zakresie linii głównej z jednoczesną wymianą przewodów o zwiększonym przekroju) polegać na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu, a następnie jego wznoszeniu od nowa. Wskazano, że roboty budowlane polegające na remoncie i odbudowie mają dwie wspólne cechy; to że prowadzą do odtworzenia stanu pierwotnego obiektu i przy użyciu wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Różny natomiast jest zakres wykonywanych robót budowlanych; w przypadku remontu odtworzenie stanu pierwotnego obiektu budowlanego wymaga napraw, wymiany lub odnowienia niektórych tylko elementów obiektu, a w przypadku odbudowy zakres ten jest znacznie szerszy, gdyż naprawa lub wymiana wszystkich lub prawie wszystkich elementów obiektu budowlanego w praktyce oznaczająca jego rozbiórkę w znacznej części lub w całości i ponowne wzniesienie przy zastosowaniu nowych i innych wyrobów budowlanych, niż użyto w stanie pierwotnym, nie może być rozumiana jako remont, gdyż wtedy zbędne by było takie pojęcie jak odbudowa (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 281/11). Wojewoda podkreślił, że na przedmiotowej linii przewody typu AFL 50mm zostaną zastąpione przewodami AFL 70mm na linii głównej, a na odgałęzieniach AFL 25mm i 35mm zostaną wymienione odpowiednio na AFL 35 i 50mm, zgodnie z wytycznymi programowymi, a to spowoduje trwałe, zwiększone możliwości przesyłu prądu. W związku z faktem, że inwestor zapewnia o utrzymaniu parametrów technicznych linii, nie mogą się jednak ostać zapewnienia o wielkości przesyłanej energii elektrycznej, a tym samym i natężenia prądu, gdyż w ocenie organu odwoławczego, takowe umożliwiają większe przekroje przewodów - linek. Zmianie ulegną zatem parametry użytkowe linii (niezależnie od tego, czy właściciel sieci ze zwiększonych możliwości przesyłu skorzysta), a to w opinii Wojewody uniemożliwia zakwalifikowanie robót jako remontu. Wojewoda podkreślił, że ww. okoliczności, które w ocenie wnioskodawcy, wymuszają określony sposób realizacji przedsięwzięcia, nie mogą uzasadniać kwalifikowania prac w oderwaniu od ustawowych definicji remontu, czy przebudowy, a przyjęcie w niniejszej sprawie - jak chciałby tego inwestor, że wykonanie prac objętych wnioskiem jest remontem, w sytuacji, gdy w rzeczywistości prowadziłyby one do wykonania nowej substancji w obrębie linii elektroenergetycznej C.-L., byłoby równoznaczne w skutkach z innym, niż dotychczas ograniczeniem prawa własności nieruchomości, w obszarze obejmującym przebieg linii. W skardze do sądu E. - O. S.A. w G. wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zarzucając: 1) naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., 84 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez: a) utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, które doprowadziło do błędnego uznania planowanych prac za przebudowę, a nie za remont, b) niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji dlaczego planowane prace nie mogą być zakwalifikowane jako remont, c) błędne przyjęcie, iż planowane prace doprowadzą do zmiany parametrów technicznych linii, 2) naruszenie przepisu art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako u.g.n.) oraz przepisu art. 3 pkt 3a, 6, 7a i 8 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej jako p.b.) poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej zobowiązania do udostępnienia części nieruchomości w celu wykonania remontu odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu 15 kV relacji GPZ C.-L., bez uwzględnienia, że pomimo remontu będzie to ta sama linia energetyczna, pracująca z takim samym napięciem oraz mająca ten sam przebieg, co obecnie. Zdaniem skarżącej organy obydwu instancji nie wyjaśniły w uzasadnieniu wydanych decyzji w dostateczny sposób, dlaczego planowane prace nie mieszczą się w kategorii remontu, gdyż Starosta [...] w powyższym zakresie ograniczył się do się do stwierdzenia, że nie został spełniony jeden z warunków koniecznych do wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości, tj. że zakres prac planowanych na działce nie mieści się w pojęciu remontu, konserwacji, bądź usuwaniu awarii, zaś Wojewoda [...] - P. w uzasadnieniu swojej decyzji podtrzymał stanowisko Starosty oraz przytoczył legalną definicję remontu, wskazując nie na brak zmiany charakterystycznego elementu obiektu, jakim jest długość linii, lecz na zmiany w odniesieniu do słupa i przewodów, a także w mocy i polu elektromagnetycznym. Wywody organów obydwu instancji, zdaniem skarżącej nie spełniają wymogów stawianych uzasadnieniu decyzji administracyjnej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno bowiem pozwalać organowi odwoławczemu i sądowi administracyjnemu na "sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Uzasadnienie prawne powinno być wywodem prawniczym, którego celem jest wykazanie, że przyjęte rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego, logicznego procesu stosowania normy materialnej w danej sytuacji faktycznej. Chodzi o umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle konkretnego przepisu prawa oraz wykazanie związku między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia" (wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 marca 2007 r., wydany w, sprawie II SA/Łd 1098/06). W ocenie skarżącej Wojewoda [...] – P. nietrafnie określa, że zakres prac wskazany we wniosku, wykracza poza prace związane z konserwacją, remontem bądź usuwaniem awarii urządzenia stanowiącego element linii elektroenergetycznej. Skarżąca zgodziła się z Wojewodą, że w sprawie rozpoznawanej na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. istotny jest zakres prac planowany na danej nieruchomości, jednak nietrafnie Wojewoda uważa planowane prace za polegające na całościowej rozbiórce obiektu budowlanego i wzniesieniu go od nowa z nowymi parametrami, a zatem błędnie Wojewoda [...] - P. wskazał, że planowane prace stanowią przebudowę w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 7a p.b., gdyż planowane prace, opisane we wniosku o wydanie decyzji administracyjnej zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości, mieszczą się w zakresie pojęcia remontu linii elektroenergetycznej zawartego w art. 3 pkt 8. Wskazano, że zgodnie z art. 3 pkt 6 oraz 7a p.b., przez budowę rozumiane jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego, natomiast przebudową jest wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Zgromadzony materiał dowodowy, dotyczący planowanych prac na nieruchomości, zdaniem skarżącej nie uzasadnia stanowiska, że parametry linii zostaną zmienione i w miejscu istniejącej linii powstanie nowy obiekt budowlany, czy też, że istniejący obiekt podlega przebudowie i takie wnioski z pewnością nie wynikają z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, co oznacza, że organ II instancji naruszył przepisy art. 7 i 77 k.p.a., przeprowadzając postępowanie niedokładnie i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Skarżąca zwróciła uwagę, że zgodnie z przepisem art. 3 pkt 8 p.b., remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym, dlatego użycie nowych przewodów oraz słupów jest istotne z uwagi na zapewnienie bezpiecznej i niezakłóconej pracy linii i w tym celu do wykonania prac powinny zostać użyte nowoczesne urządzenia, spełniające aktualnie obowiązujące standardy techniczne, podkreślając przy tym, że wymiana słupów polegająca na usunięciu starych słupów i posadowieniu nowych, w żaden sposób nie oznacza demontażu linii i budowy nowego obiektu, ani przebudowy linii. Skarżąca spółka stwierdziła, że nie jest możliwe dokonanie prac remontowych bez uprzedniego usunięcia starych elementów linii jakimi są słupy o wyeksploatowanej konstrukcji. Niemożliwym i nieuzasadnionym technologicznie jest, aby obecnie w celu remontu linii zastosowano słupy dokładnie z tego samego materiału. Nie ma konieczności wymiany przewodów i słupów na identyczne jak używane obecnie, zaś rozwiązania technologiczne przyjęte przez skarżącą są zgodne z aktualnie obowiązującymi Polskimi Normami, a zastosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto pierwotnie, dopuszcza wprost przepis art. 3 pkt 8 p.b. Powyższe rozważania zostały potwierdzone w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 5 [...] 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 429/09. Wykładnia zastosowana przez organy obu instancji, zdaniem skarżącej, prowadziłaby do wniosku, że każda wymiana elementu linii energetycznej stanowi jej przebudowę, dlatego jest to stanowisko nietrafne i prowadzące do stwierdzenia, że w odniesieniu do linii może wystąpić albo przebudowa (np. wymiana słupa) albo konserwacja (np. pomalowanie słupa), natomiast nie ma uzasadnionych technologicznie czynności, które mogłyby zostać uznane za remont. W takich warunkach, art. 124b ust. 1 u.g.n. w zakresie odnoszącym się do remontu, w istocie nie mógłby być zastosowany. W sprawie rozpoznawanej przez organy administracji, wymiana elementów linii nie powoduje zmiany jej przebiegu, długości ani napięcia, zatem powinna być uznana za remont, co uprawnia do zastosowania trybu z art. 124b ust. 1 u.g.n. Zwrócono też uwagę, że przy ocenie charakteru prac związanych z obiektami liniowymi należy mieć na względzie ich definicję zawartą w art. 3 pkt 3a p.b., z którego wynika, że głównym parametrem jaki należy mieć na uwadze, jest długość linii, w związku z czym dla oceny, czy nastąpi zmiana tego parametru, nie mają znaczenia wywody organu dotyczące slupów, przewodów, zmiany mocy, czy też pola elektromagnetycznego. Błędne jest zatem stanowisko wyrażone przez organ, nie poparte żadnym przepisem prawa, że do parametrów technicznych linii poza jej napięciem i długością zaliczyć należy także parametry wchodzących w jej skład elementów. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej "p.p.s.a."), Sąd stwierdził, że nie narusza ona obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy zakres wskazanych we wniosku skarżącej Spółki czynności uprawniał do wydania decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości, o której mowa w art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm. – dalej "u.g.n."). W pierwszej kolejności podkreślenia jednak wymaga, iż przepisy u.g.n. przewidują kilka odrębnych instytucji i trybów postępowania związanego z władczą ingerencją w prawo własności w trybie administracyjnym (rozdział 4), które wobec konstytucyjnej zasady ochrony własności (art. 64 Konstytucji RP) nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Przypomnieć należy, że z treści art. 112 ust. 2 i 3 u.g.n. wynika, iż wywłaszczenie nieruchomości może polegać na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, praw użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Wynika z tego, że udostępnienie nieruchomości na rzecz podmiotu zawiadującego instalacją służącą do dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, oraz niezbędnymi do jej działania obiektami i urządzeniami następuje na wniosek tego podmiotu w sytuacji, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia prac remontowych, konserwujących lub eliminujących skutki zaistniałej awarii. Przytoczony przepis przewiduje szczególny przypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony z tytułu innych praw rzeczowych ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z komentowanego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Okoliczność, że mamy do czynienia z ograniczeniem prawa własności determinuje ścieśniającą wykładnię ww. przepisu. Zasadnie organ wskazał, że w celu określenia pojęcia "remontu" należy odwołać się do definicji "remontu" zawartej w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Dokonując analizy powyższej definicji stwierdzić należy, że aby określone czynności zakwalifikować można było jako remont, muszą być one oparte na wskazanych przez ustawodawcę podstawach: prace należy wykonać w obiekcie, który już istnieje i nie mogą one prowadzić do zmiany pierwotnego stanu obiektu, nie będąc jednocześnie jego konserwacją. Remont zatem nie może stanowić ani przebudowy, ani rozbudowy, nadbudowy czy zmiany przeznaczenia obiektu. Ustawodawca zezwolił przy tym na stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Przebudowa natomiast zdefiniowana została w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego i przez pojęcie to należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Jak wynika z zestawienia ww. przepisów, zasadniczą różnicę pomiędzy tymi dwoma pojęciami z zakresu prawa budowlanego stanowi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, którą wyklucza remont, a która stanowi o istocie przebudowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny (por. wyroki NSA z dnia 8.04.2011 r., sygn. akt II OSK 610/2010; z dnia 25.01.2008 r., sygn. akt II OSK 1945/2006 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli zatem w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego, takich jak jego kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość lub liczba kondygnacji, będziemy mieli do czynienia z przebudową. Jeżeli zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegać będzie na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie będąc bieżącą konserwacją, będzie to remont. Rzeczą organu w niniejszym postępowaniu było zatem ustalenie, czy zakres i planowany efekt robót budowlanych zamierzonych przez inwestora doprowadzi do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, czy też polegać będzie wyłącznie na odtworzeniu stanu pierwotnego istniejącego obiektu budowlanego bez zmiany jego parametrów użytkowych lub technicznych. Jak wynika z treści wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. inicjującego postępowanie, Energa Operator S.A. zwróciła się do Starosty [...] o zobowiązanie K. B. tj. właściciela nieruchomości położonej w obrębie R., gmina S., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 13,1600 ha, do jej udostępnienia E. - O. S.A. w celu wykonania czynności polegających na remoncie napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15 kV relacji GPZ C. - L. polegającego na wymianie fundamentów, słupów, przewodów oraz izolatorów, jednak organ na podstawie "Wytycznych programowych na remont kapitalny linii SN-15kv GPZ C. - [...] [....] wraz z odgałęzieniami" ustalił, że długość linii objętej remontem w zakresie linii głównej to 23 km, natomiast w zakresie odgałęzień - 30 km. W dokumencie tym wskazano, że linia ta została wybudowana w latach 70-tych, składa się z wyeksploatowanych słupów betonowych i drewnianych i ze względu na zły stan techniczny słupów i przewodów kwalifikuje się ona do kapitalnego remontu. W zakresie linii głównej zakłada się wymianę przewodów AFL 50mm na AFL 70mm wraz ze słupami (230 szt). W zakresie odgałęzień zaś zakłada się wymianę przewodów AFL 35mm na AFL 50mm oraz AFL 25mm na AFL 35mm oraz wymianę słupów. Co więcej, planuje się wymianę odłączników napowietrznych na rozłączniki przystosowane do zdalnego sterowania, a na słupach mają być stosowane mostki izolowane. O ile więc wniosek w niniejszej sprawie dotyczył jedynie działki nr [...] położonej w obrębie R., gmina S., to jednak słusznie organy rozstrzygające sprawę nie ograniczyły się jedynie do rozważenia robót na niej przewidzianych, a wzięły pod uwagę zakres prac planowanych na całej linii energetycznej GPZ C.-L., która stanowi samoistny obiekt budowlany. Skoro więc zakres wymienionych prac nie sposób uznać za remont istniejącej linii elektroenergetycznej, uzasadnione było rozstrzygnięcie o braku podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem jak słusznie organ odwoławczy podkreślił, ingerencja w dotychczasową substancję linii na poziomie 100% i faktyczne budowanie linii etapami od nowa, nie pozwala zakwalifikować wskazanych prac jako remontu w rozumieniu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślić przy tym należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym – napowietrzną linią elektroenergetyczną. Determinuje to pewną specyfikę oceny prac wykonywanych w ramach takiego obiektu. W świetle art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego obiekt liniowy stanowi obiekt budowlany. Oznacza to, że linia energetyczna stanowi obiekt budowlany jako całość. Z tej perspektywy należy więc oceniać prace wykonywane na obiekcie liniowym. Jeżeli zatem roboty budowlane prowadzone są w stosunku do całego obiektu, a tylko realizowane są etapami w stosunku do poszczególnych jego fragmentów i de facto efektem tych robót będzie demontaż całej linii przesyłowej (lub znacznej jej części) i zastąpieniu jej nową substancją, to tym samym nie można takich robót kwalifikować jako remontu, lecz jako przebudowę lub odbudowę obiektu budowlanego. Dopuszczalność kwalifikacji robót budowlanych jako remontu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku prac polegających na wymianie słupów i lin na części linii, czy trakcji elektrycznej nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego (zmiana tych parametrów oznacza, że nie jest to remont, lecz np. przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego) i gdy zamierzone prace nie dotyczą całego obiektu budowlanego (demontażu całej linii przesyłowej), lecz tylko określonego jego fragmentu (por wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1509/16). Z powyższego wynika, że nie jest możliwe kwalifikowanie działań na przedmiotowej działce odmiennie, niż na pozostałej części linii elektroenergetycznej GPZ C. - [...], która ma być objęta wskazanym przez skarżącą "remontem kapitalnym". Skoro prace przewidziane do wykonania na całej linii jako obiekcie budowlanym nie mieszczą się w pojęciu remontu (wymiana w ramach całej linii słupów, włącznie ze zmianą ich parametrów technicznych, materiału konstrukcyjnego, wymiana linek, wraz ze zmianą ich przekroju, średnicy, wymiana odłączników napowietrznych na rozłączniki przystosowane do zdalnego sterowania, a na słupach mają być stosowane mostki izolowane), to nie spełniają tych wymogów również roboty na fragmencie linii w ramach tej jednej inwestycji. Choć elementem charakterystycznym obiektu liniowego jest jego długość (art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego), która w sprawie nie ulega zmianie (w przypadku jej zmiany celowym byłoby rozważenie tego typu prac w ramach którejś z kategorii budowy), to jednak nie oznacza to, że w sprawie mamy do czynienia z remontem i odtworzeniem stanu pierwotnego, albowiem po pierwsze planowany jest – jak wskazała to sama skarżąca - remont całej linii GPZ C. - [...], a po drugie w wyniku realizacji zamierzonych robót w ramach całego obiektu liniowym ulegną istotnej zmianie parametry linek, co umożliwi przesyłanie większej ilości energii, a ponadto parametry słupów. Słusznie wskazuje skarżąca, że art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego dopuszcza zastosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto pierwotnie. Podnosząc, że w przedmiotowej sprawie ze względów technologicznych niemożliwym i nieuzasadnionym jest zastosowanie dokładnie takich samych słupów, z tego samego materiału, oraz że nie ma konieczności wymiany przewodów i słupów na identyczne jak używane obecnie, zaś rozwiązania technologiczne przyjęte przez skarżącą są zgodne z aktualnie obowiązującymi Polskimi Normami – skarżąca nie zauważa, że konieczność zastosowania, ze względów technologicznych, innych wyrobów niż użyto pierwotnie jest możliwa pod warunkiem, że wskutek tego nie dojdzie do powstania obiektu budowlanego o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny. Słusznie natomiast wskazał Wojewoda, że do takiej sytuacji dojdzie, skoro wskutek zmiany przekroju linek właściciel obiektu budowlanego będzie mógł go wykorzystywać w szerszym zakresie, niż dotychczas (będzie miał zwiększone możliwości przesyłania energii elektrycznej). Nie jest istotne, czy skarżąca z tej możliwości skorzysta – tak jak nie byłoby istotne, gdyby właściciel domu, po dobudowaniu dodatkowego piętra w ramach "remontu" deklarował, że nie będzie z niego korzystać. Należy także zauważyć, że planowana przez skarżącą inwestycja będzie polegała na innej zmianie jakościowej, tj. wymianie odłączników napowietrznych na przystosowane do zdalnego sterowania, a więc wskutek planowanej inwestycji obiekt zyska nową funkcję (zdalne sterowanie), której dotychczas w ogóle nie posiadał. Powyższa inwestycja ma zatem na celu nie tylko odtworzenie stanu pierwotnego z wykorzystaniem nowych materiałów, lecz poprawę przepustowości sieci i zwiększenie jej mocy przesyłowej. Zdaniem sądu, nie można zatem uznać, aby powyższy zakres robót -demontaż i wymiana fundamentów, słupów, przewodów o znacznie większym przekroju- i postawienie w ich miejscu nowych, o innych parametrach technicznych i użytkowych spełniał przesłanki definicji remontu. Wskazuje to bowiem na działanie inwestycyjne, na skutek którego nastąpi zmiana (polepszenie) parametrów technicznych i użytkowych obiektu budowlanego liniowego. W tym stanie, nie było podstaw do kwalifikacji określonych we wniosku prac jako remontu, a w konsekwencji do wydania decyzji zobowiązującej, o której mowa w art. 124b u.g.n. Nie sposób zatem podzielić zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez organ art. 124b ust. 1 u.g.n. oraz przepisów postępowania, ponieważ organ w prawidłowy sposób zebrał niezbędny dla rozpoznania sprawy materiał dowodowy, a następnie wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji, które spełnia wszystkie wymagania zawarte w art. 107 § 3 K.p.a. Z powyżej wskazanych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI