II SA/BD 949/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się z wniosku spółki P. W. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Starosta wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji, powołując się na art. 146 § 2 KPA, gdyż uznał, że wadliwość postępowania nie wpłynęła na jego rozstrzygnięcie. Wojewoda, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję Starosty w części dotyczącej podstawy prawnej, zastępując ją inną, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, uznając ją za wadliwą. Sąd stwierdził, że Wojewoda naruszył art. 138 § 1 pkt 2 KPA, uchylając decyzję organu I instancji jedynie w zakresie podstawy prawnej i utrzymując w mocy jej rozstrzygnięcie, co jest niedopuszczalne, gdyż uchylenie decyzji powinno dotyczyć jej rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Ponadto, Sąd wskazał na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania oraz zakazu reformationis in peius (art. 139 KPA), gdyż decyzja Wojewody pogorszyła sytuację prawną skarżącej w stosunku do decyzji organu I instancji. Sąd podkreślił, że Wojewoda powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie lub wydać decyzję kasacyjną, a nie dokonywać jedynie korekty podstawy prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów KPA dotyczących postępowania odwoławczego, zasady dwuinstancyjności, zakazu reformationis in peius oraz biegu terminu do wznowienia postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wznowieniem postępowania i rozstrzyganiem przez organ odwoławczy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji jedynie w części dotyczącej podstawy prawnej, utrzymując w mocy jej rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji jedynie w części dotyczącej podstawy prawnej, jednocześnie utrzymując w mocy jej rozstrzygnięcie. Uchylenie decyzji w całości lub w części musi odnosić się do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty.
Uzasadnienie
Przepis art. 138 § 1 pkt 2 KPA jednoznacznie wskazuje, że uchylenie decyzji w całości lub w części odnosi się do rozstrzygania danej sprawy, a nie jedynie innych jej elementów, takich jak podstawa prawna. Wadliwa podstawa prawna odnosi się do całej decyzji i nie może być samoistnie korygowana bez odniesienia do rozstrzygnięcia.
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił decyzję Wojewody pod kątem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo ocenił decyzję Wojewody, ponieważ Wojewoda uchylił decyzję Starosty w sposób nieznajdujący oparcia w art. 138 KPA, nie weryfikując wymogów wynikających z art. 139 KPA i art. 15 KPA.
Uzasadnienie
Zasada dwuinstancyjności wymaga, aby sprawa była dwukrotnie rozpatrzona merytorycznie. Organ odwoławczy powinien skontrolować, czy organ I instancji przeprowadził całościowe postępowanie i rozpoznał sprawę co do istoty. W tym przypadku Wojewoda uchylił się od tej oceny, dokonując jedynie korekty podstawy prawnej.
Czy Wojewoda naruszył zakaz reformationis in peius (art. 139 KPA) wydając decyzję na niekorzyść strony odwołującej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda naruszył zakaz reformationis in peius, ponieważ decyzja organu odwoławczego pozbawiła skarżącą uprawnienia do ponownego przeprowadzenia postępowania co do istoty sprawy, które uzyskała przed organem I instancji.
Uzasadnienie
Decyzja Wojewody pogorszyła sytuację prawną skarżącej w stosunku do tej, jaką miała przed wniesieniem odwołania, pozbawiając ją możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ I instancji. Organ odwoławczy powinien był ocenić, czy jego rozstrzygnięcie nie pogarsza sytuacji strony, a w przypadku takiego pogorszenia, wykazać podstawy do odstąpienia od zakazu.
Od kiedy należy liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z powodu braku udziału strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z powodu braku udziału strony należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji, a nie od dnia jej doręczenia lub fikcji doręczenia.
Uzasadnienie
Powzięcie wiadomości o decyzji jest faktem prawnym, który rozpoczyna bieg terminu do wznowienia postępowania. Nie należy go utożsamiać z doręczeniem decyzji ani z fikcją doręczenia. Wojewoda nieprawidłowo przyjął, że termin biegnie od dnia uprawomocnienia się decyzji.
Przepisy (19)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowieniowa dotycząca braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy.
k.p.a. art. 146 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka negatywna do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, gdyby mogła zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej w postępowaniu wznowionym, gdy nie występuje przesłanka wznowieniowa.
k.p.a. art. 151 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa, gdy wystąpiła przesłanka negatywna z art. 146 kpa.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji w całości albo w części i orzeczenia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakaz wydawania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się (reformationis in peius).
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Element decyzji administracyjnej - powołanie podstawy prawnej.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Element decyzji administracyjnej - rozstrzygnięcie.
ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. art. 11d § ust. 5
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Sposób doręczania zawiadomień o wszczęciu postępowania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. art. 11f § ust. 3
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Sposób doręczania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. art. 18 § ust. 1e pkt 3
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Termin do dobrowolnego przekazania nieruchomości.
ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. art. 11a § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Podstawa prawna decyzji Starosty o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § ust. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
ppsa art. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd.
ppsa art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.
ppsa art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.
ustawa z dnia 2 marca 2020 r. art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Rozpoznawanie spraw na posiedzeniu niejawnym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wojewoda naruszył art. 138 § 1 pkt 2 KPA, uchylając decyzję Starosty jedynie w zakresie podstawy prawnej. • Decyzja Wojewody naruszyła zasadę dwuinstancyjności postępowania. • Decyzja Wojewody naruszyła zakaz reformationis in peius. • Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania powinien być liczony od dnia dowiedzenia się o decyzji, a nie od dnia doręczenia.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie decyzji w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy • nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się • zasada dwuinstancyjności postępowania • powzięcia wiadomości o decyzji nie należy więc utożsamiać z doręczeniem decyzji, ani też z fikcją doręczenia decyzji.
Skład orzekający
Katarzyna Korycka
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Janiszewska - Ziołek
sędzia
Jarosław Wichrowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących postępowania odwoławczego, zasady dwuinstancyjności, zakazu reformationis in peius oraz biegu terminu do wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wznowieniem postępowania i rozstrzyganiem przez organ odwoławczy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność procedur administracyjnych i błędy popełniane przez organy, co jest cenne dla prawników praktyków. Pokazuje też, jak sąd administracyjny koryguje te błędy.
“Sąd Administracyjny: Wojewoda nie może "naprawiać" decyzji Starosty tylko przez zmianę podstawy prawnej!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.