II SA/Bd 946/20

II SA/Bd 946/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2021-01-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski /sprawozdawca/
Joanna Brzezińska /przewodniczący/
Renata Owczarzak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
II GSK 2101/21 - Wyrok NSA z 2025-04-09
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora [...] [...] w B. z dnia [...] października 2019 r., nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Inspektor Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, powoływana dalej jako kpa), art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, powoływana dalej jako utd) oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do utd, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2019 r., nr [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzją nałożono na K. T. (dalej określany jako Skarżący) karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Organ wskazał że 19.04.2019 r. w T. na ul. K. miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...] . Kontrolowanym pojazdem kierował Skarżący, wykonując przewóz drogowy osób we własnym imieniu (przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji Bolt, opłata za przewóz wyniosła 5 zł i została pobrana z konta pasażera). Kierowca podczas kontroli nie okazał żadnego dokumentu potwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych oraz przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z [...] października 2019 r. nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł tytułem popełnienia naruszeń z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do utd.
Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie:
art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez niego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza że takiej działalności nie prowadzi on;
art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego, jak również zastosowanie nie znajdującego oparcia w przepisach prawa domniemania faktycznego podczas ustalania stanu faktycznego sprawy;
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 i 6 utd w zw. z lp. 4.2 załącznika nr 4 do wskazanej ustawy, polegające na wymierzeniu kary w sytuacji, w której czynności podejmowane przez niego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd, w związku z czym nie był zobowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 i 6 utd w zw. z lp. 4.3 załącznika nr 4 do wskazanej ustawy, polegające na wymierzeniu kary w sytuacji, w której czynności podejmowane przez niego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd, w związku z czym nie był zobowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem.
Organ wskazał, że stosownie do art. 39j ust. 1 utd, kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z art. 39k ust. 1 utd kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Według art. 92a ust. 2 ww. ustawy, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3.000 zł (ust. 4).
Zgodnie z art. 92a ust. 8 utd, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 4 do ustawy. W myśl lp. 4.2 załącznika nr 4 do utd, wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł. Stosownie do lp. 4.3 załącznika nr 4 do utd, wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł.
Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, że 19.04.2019 r. Skarżący wykonywał okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji Bolt.
Skarżący wskazał, że nie podpisywał żadnej umowy z partnerem, nie posiada zarejestrowanej działalności gospodarczej oraz że przewozy wykonuje po pracy, najczęściej popołudniami. Potwierdził również, że nie posiada żadnych uprawnień transportowych i ponosi koszty utrzymania pojazdu. Podczas kontroli nie okazał żadnego dokumentu potwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych oraz przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Uwzględniając powyższe, organ I instancji słusznie nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 2.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 2, 4 i 8 utd i lp. 4.2 oraz lp. 4.3 załącznika nr 4 do utd.
Organ w dalszej części uzasadnienia powołał się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 20.12.2017 r., C-434/15. W ocenie organu Skarżący, korzystając z aplikacji Bolt przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób oraz uzyskiwał wynagrodzenie za wykonany przewóz. Dodatkowo wykonując te usługi w zakresie transportu drogowego, realizował je we własnym imieniu i na swoją rzecz. Natomiast ewentualny podmiot trzeci mógł być jedynie podmiotem pośredniczącym w rozliczeniach pomiędzy kierowcą a platformą Bolt, będącym podmiotem, który pobiera opłaty za udostępnienie platformy kierowcom. Natomiast faktycznie wykonującymi przewozy są kierowcy świadczący usługę przewozu pasażerom.
Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika, że organ I instancji nie ustalił, czy wykonywane przez Skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, w ocenie organu odwoławczego należało uznać to za nieistotne dla sprawy. Zgodnie z wyrokiem WSA w Opolu z 16.05.2013 r., II SA/Op 529/12, Legalis nr 771068, wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 utd.
W ocenie organu w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 utd. Zgodnie z powyższym przepisem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Z literalnego brzmienia przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 utd wprost wynika, że brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Podkreślić również trzeba, że ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 utd spoczywa na stronie postępowania. W omawianym przypadku strona nie przedłożyła żadnych wiarygodnych dowodów na potwierdzenie, że w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Skarżący, zarzucając jej:
naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy posiadał on status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 utd w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy, polegające na wymierzeniu kary za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy w sytuacji, w której czynności podejmowane przez niego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd, w związku z czym nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;
naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 utd w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu kary za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy w sytuacji, w której czynności podejmowane przez niego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd, w związku z czym nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 92a ust. 10 utd polegające na wymierzeniu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 w/w ustawy, podczas gdy za ten sam czyn będący przedmiotem kontroli wymierzono mu karę pieniężną w wysokości 12.000 zł zgodnie z decyzją z [...] .10.2019 r., nr [...] ;
naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania, czy posiadał on status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji o nazwie Bolt;
art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Mając na uwadze powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Odnosząc się do zarzutu podwójnego ukarania, organ wskazał, że w niniejszej sprawie stwierdzono naruszenia załącznika nr 4 do utd, natomiast w sprawie zakończonej decyzją organu I instancji z [...].10.2019 r., nr. [...], stwierdzono naruszenia załącznika nr 3 do utd. W związku z tym nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisu art. 92a ust. 10 utd, albowiem z literalnego brzmienia wskazanego przepisu wynika, że chodzi o "czyn będący naruszeniem", co oznacza, że interpretacji tego pojęcia należy dokonywać w kontekście znamion naruszeń określonych w załączniku nr 3 i 4 do utd z jednoczesnym uwzględnieniem, czy źródłem tych naruszeń jest jedno to samo zachowanie, czy różne zachowania sprawcy. Z brzmienia art. 92a ust. 10 utd wynika, że odstąpienie od ukarania strony na podstawie załącznika nr 4 do utd w sytuacji popełnienia naruszenia określonego w załączniku nr 3 do utd warunkowane jest uznaniem, że dane zachowanie podmiotu wyczerpuje znamiona naruszenia określonego tak w załączniku nr 3, jak i w załączniku nr 4 do utd, co będzie miało miejsce w sytuacji stwierdzenia tożsamości naruszeń. Tymczasem w związku z kontrolą drogową oprócz zaskarżonej decyzji została również wydana decyzja, którą organ nałożył karę pieniężną w wysokości 12.000 zł na Skarżącego jako osobę wykonującą przewóz drogowy. Przedmiotowa kara obejmowała naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji (lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd) oraz naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd (lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd). Pomimo że ww. naruszenia zostały ujawnione podczas wykonywania jednego przewozu, będącego przedmiotem jednej kontroli, to jednak w żadnym razie nie są tożsame z naruszeniami z lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do utd. Co więcej, tak naruszenia określone w lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3, jak i naruszenia z lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 mają swe źródło w zupełnie różnych działaniach (zaniechaniach) Skarżącego. Naruszenia lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd są wynikiem niedopełnienia warunków przewozu określonych odpowiednio w art. 5b ust. 1 utd oraz w art. 18 ust. 4a utd, z kolei naruszenia stwierdzone w zaskarżonej decyzji, tj. lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 utd, są skutkiem zaniechań Skarżącego co do posiadania przez niego jako kierującego pojazdem orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (w tym wypadku czyn Skarżącego polega na zaniechaniu dopełnienia obowiązków określonych w art. 39j i art. 39k utd). W omawianym przypadku mamy więc do czynienia nie z jednym, ale z kilkoma czynami Skarżącego, z których jedne wyczerpują znamiona naruszeń wskazanych w załączniku nr 3 do utd, podczas gdy inne wyczerpują znamiona naruszeń określonych w załączniku 4 do utd. Zarzucone naruszenia z załącznika nr 3 do utd nie konsumują zatem w przypadku Skarżącego naruszeń wymienionych w załączniku nr 4 do utd. Wobec powyższego nie może być mowy o tym, że przypisane Skarżącemu naruszenia z obydwu załączników stanowią jedno naruszenie (por. także wyrok WSA w Białymstoku z 28.01.2020 r., II SA/Bk 776/19). Aktualnie orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych przychyla do poglądu, że na podstawie ustaleń z tej samej kontroli drogowej można nałożyć w oparciu o brzmienie załączników nr 3 i 4 do utd dwie kary pieniężne. Podobnie wypowiedział się WSA w Warszawie w wyroku z 19.09.2019 r., VIII SA/Wa 387/19.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 92a ust. 2 utd, zgodnie z którym zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2 000 złotych za każde naruszenie. W niniejszej sprawie stwierdzono naruszenie opisane pod lp. 4.2 załącznika nr 4 do ww. ustawy, mianowicie brak orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (wysokość kary pieniężnej - 1000 zł) oraz pod lp. 4.3 załącznika nr 4 do ww. ustawy, tj. wykonywanie transportu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
W kontekście zarzutów skargi należy podkreślić, że okoliczności faktyczne, w których organy przypisały Skarżącemu naruszenie przepisów utd są bezsporne. Skarżący 19.04.2019 r. samochodem osobowym m-ki [...] wykonał usługę przewozu osób w T. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji mobilnej Bolt. Za jej pośrednictwem pasażer został skojarzony ze Skarżącym jako kierowcą, który również korzystając z tej samej aplikacji telefonicznej uzyskał informację o potrzebie wykonania przewozu na określonej trasie. Pasażer zrealizował płatność za przejazd za pomocą tejże aplikacji telefonicznej; jego rachunek bankowy został obciążony odpowiednią opłatą za przejazd, skalkulowaną przez aplikację (program informatyczny). Bezsporne jest też, że Skarżący nie dysponował orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W okolicznościach analizowanej sprawy istotne jest to, czy przepisy stanowiące podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia organu i wynikające z nich sankcje za naruszenia tych przepisów, znajdują zastosowanie.
W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że stwierdzony przewóz pasażerów nie miał charakteru grzecznościowego, lecz okazjonalny. Wynikało to jednoznacznie z okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Zasadnie zatem organy, powołując się na art. 4 pkt 11 utd, zakwalifikowały przewóz jako okazjonalny i zarobkowy, zaś Skarżącego uznały za podmiot wykonujący czynności związane z transportem drogowym w rozumieniu art. 92a ust. 2 utd.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 utd, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Mając na uwadze treść regulacji, należy uznać, że przepisy utd znajdują zastosowanie wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, które dokonują przewozów drogowych w rozumieniu tej ustawy. Z kolejnych przepisów ustawy o transporcie drogowym wynika, że: krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów (...), na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 1); niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu (art. 4 pkt 4); przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. nr 561/2006 (art. 4 pkt 6a); przewóz okazjonalny oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11).
W okolicznościach niniejszej sprawy istniały zatem podstawy do uznania, że wykonywany przez Skarżącego przewóz miał charakter odpłatny. To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy, lecz poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji Bolt, nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i Skarżącego (kierowcę) z aplikacji telefonicznej Bolt służącej do organizowania usług przewozu. Dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zorganizowany i ciągły, a usługa była przez Skarżącego świadczona jako wykonawcę przewozu we własnym imieniu.
Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 20.12.2017 r., C-434/15; publ.: http://curia.europa.eu/juris). Bolt.eu, na rzecz której to platformy internetowej zrealizowana została opłata za przewóz, nie był przedsiębiorcą wykonującym przewóz, lecz podmiotem udostępniającym aplikację służącą skojarzeniu podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami. Działanie Skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób niezależnie od tego, ile razy Skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Usługa realizowana przy wykorzystaniu aplikacji Bolt, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzenia kierującego i pasażera, powinna być zatem uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu.
Powyższe rozważania uprawniają do stwierdzenia, że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 utd. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy Skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres działalności. Identyczne stanowisko zajął WSA w Bydgoszczy w wyroku z 8.12.2020 r., II SA/Bd 837/20 i Sąd w tym składzie w pełni się zgadza a wyrażonym w nim stanowiskiem. W ww. sprawie w związku z tą samą co w niniejszej sprawie kontrolą drogową w dniu 19.04.2019 r. na Skarżącego nałożono karę w wysokości 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.
Osoba wykonująca przewóz ma obowiązek posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co wynika wprost z regulacji art. 39a ust. 3 i 4, art. 39j ust. 1 i 3, art. 39k ust. 1 i 3 w zw. z art. 39m utd. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że Skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 utd bez wymaganego prawem orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Jego zachowanie, tj. realizowany przewóz drogowy, wyczerpywało zatem znamiona naruszeń określonych w art. 92a ust. 2 i 8 utd w zw. z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4.
Sąd uznał, że zarówno organ odwoławczy jak i organ I instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 10 utd, kształtujący zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy utd jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 utd). Z treści art. 92a ust. 10 utd wynika, że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Innymi słowy, jeżeli ten sam czyn wypełnia znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4, karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 utd, a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Pogląd, że poprzez ten sam czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, ocenione z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym, został wyrażony w wyroku WSA w Szczecinie z 12.03.2020 r., II SA/Sz 1107/19 i Sąd, rozpatrujący niniejszą sprawę, w pełni ten pogląd podziela.
Jak już wcześniej wskazano, tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 8.12.2020 r., II SA/Bd 837/20, oddalił skargę P. T. na decyzję GITD z [...] .10.2019 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego. W sprawie tej na Skarżącego, którego uznano za osobę wykonującą przewóz drogowy na podstawie art. 92a ust. 1 utd, nałożono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji - I.p. 1.1. załącznika nr 3. Z kolei w analizowanej sprawie został on uznany za osobę wykonującą inne czynności związane z przewozem drogowym. Podstawą faktyczną nałożenia kary w obu przypadkach było stwierdzenie faktu wykonania przewozu osoby w T. na ul. K. w dniu 19.04.2019 r.
W konsekwencji należało przyjąć, że za ten sam czyn, szczegółowo opisany w protokole kontroli z 19.04.2019 r., tj. przewóz pasażerów, nałożono na Skarżącego karę pieniężną zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 utd za delikt określony w załączniku nr 3, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 utd - za delikt określony w załączniku nr 4. Powyższe oznacza, że w istniejącej sytuacji organ powinien zastosować art. 92a ust. 10 utd, jednakże tego nie uczynił, co uzasadniało uchylenie decyzji. Taki sam pogląd jest powszechnie prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Kielcach z 3.07.2020 r., II SA/Ke 153/20, LEX nr 3040689, WSA w Rzeszowie z 28.10.2020 r., II SA/Rz 777/20, LEX nr 3083284, z 12.08.2020 r., II SA/Rz 255/20, LEX nr 3068161, WSA w Szczecinie z 15.10.2020 r., II SA/Sz 199/20, LEX nr 3074570, z 24.09.2020 r., II SA/Sz 101/20, LEX nr 3062642, z 17.09.2020 r., II SA/Sz 200/20, LEX nr 3063601, z 3.09.2020 r., II SA/Sz 1194/20, LEX nr 3053551, WSA w Łodzi z 14.10.2020 r., III SA/Łd 402/20, LEX nr 3076356, z 29.07.2020 r., III SA/Łd 1/20, LEX nr 3049986, z 15.07.2020 r., III SA/Łd 7/20, LEX nr 3034545).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że organy orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia art. 92a ust. 10 utd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej powoływana jako "ppsa") uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Jednocześnie, na podstawie art. 145 § 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256) umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ppsa w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) z uwzględnieniem uiszczonych przez Skarżącego wpisu w kwocie 100 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.