II SA/Bd 932/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2004-12-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zasiłek rodzinnyświadczenia rodzinnepomoc społecznaplacówka opiekuńczo-wychowawczacałodobowe utrzymaniepostępowanie administracyjneustalenie stanu faktycznegokontrola sądu administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego, wskazując na niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji.

Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na fakt przebywania dzieci skarżącego w placówce opiekuńczo-wychowawczej zapewniającej całodobowe utrzymanie. Sąd uznał, że postępowanie było wadliwe, ponieważ organy nie przeprowadziły wystarczająco dokładnych ustaleń faktycznych co do charakteru pobytu dzieci w placówce i tego, czy rzeczywiście zapewniają one całodobowe utrzymanie.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku dla dzieci skarżącego, Adama P. Wójt Gminy odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że dzieci przebywają w placówce opiekuńczo-wychowawczej zapewniającej całodobowe utrzymanie, co stanowi przesłankę negatywną zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że dzieci uczą się w szkole specjalnej, mieszkają w internacie od poniedziałku do piątku i nie są formalnie umieszczone w placówce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając istotne naruszenie przepisów postępowania. Sąd podkreślił, że organy nie przeprowadziły wystarczająco dokładnych ustaleń faktycznych, aby jednoznacznie stwierdzić, czy placówki zapewniają dzieciom całodobowe utrzymanie. Sąd wskazał na potrzebę wnikliwego zebrania materiału dowodowego i zastosowania zasady prawdy obiektywnej. Nakazał ponowne przeprowadzenie postępowania, uwzględniając również przepisy dotyczące pomocy społecznej i pomocy materialnej dla uczniów, aby ustalić, czy pobyt dzieci w placówkach ma miejsce w ramach pomocy społecznej czy materialnej dla uczniów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie zostanie jednoznacznie ustalone, że placówka zapewnia faktycznie całodobowe utrzymanie w sposób wyłączający pobyt dziecka w domu rodzinnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczająco dokładnych ustaleń faktycznych, aby stwierdzić, czy placówka zapewnia dzieciom całodobowe utrzymanie w rozumieniu ustawy. Zaświadczenia były niejednoznaczne, a organ powinien był przeprowadzić wnikliwe postępowanie wyjaśniające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.ś.r. art. 4 § 1 i 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku przysługuje rodzicom, opiekunom prawnym, faktycznym lub osobom uczącym się.

u.ś.r. art. 3 § pkt 7

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, obejmująca m.in. placówki opiekuńczo-wychowawcze.

u.ś.r. art. 7 § pkt 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w rodzinie zastępczej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s.

Ustawa o pomocy społecznej

Należy zwrócić uwagę na regulacje tej ustawy przy ponownym postępowaniu.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 września 2000 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych

Należy zwrócić uwagę na regulacje tego rozporządzenia przy ponownym postępowaniu.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 1993 r. w sprawie warunków, form, trybu przyznawania i wypłacania oraz wysokości pomocy materialnej dla uczniów

Należy zwrócić uwagę na regulacje tego rozporządzenia przy ponownym postępowaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie przeprowadziły wystarczająco dokładnych ustaleń faktycznych co do charakteru pobytu dzieci w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Zaświadczenia dotyczące pobytu dzieci w placówkach były niejednoznaczne. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej nie jest zatem uprawniony swoim rozstrzygnięciem do przyznania świadczenia ratio legis tego rozwiązania jest wyraźne organ powinien przeprowadzić odpowiednie tj. dokładne i wnikliwe postępowanie, realizując zasadę prawdy obiektywnej organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy

Skład orzekający

Wiesław Czerwiński

przewodniczący

Wojciech Jarzembski

sprawozdawca

Ireneusz Fornalik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przesłanek negatywnych do przyznania zasiłku rodzinnego, zwłaszcza w kontekście pobytu dzieci w placówkach opiekuńczo-wychowawczych oraz obowiązków organów w zakresie ustalania stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobytu dzieci w placówkach opiekuńczo-wychowawczych i wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli początkowo wydaje się, że sprawa jest prosta.

Czy pobyt dziecka w internacie przez tydzień pozbawia rodzinę zasiłku? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 932/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ireneusz Fornalik
Wiesław Czerwiński /przewodniczący/
Wojciech Jarzembski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 4  ust. 1 i 2,  art. 3  pkt 7,   art. 7  pkt 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Adama P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Wójt Gminy P. decyzją [...] z dnia [...] 2004 r. na podstawie art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] 2004 r. Adama P. o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku odmówił przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na dzieci:
1. Bartłomieja P. ur. [...]1985 r.
2. Pauliny P. ur. [...]1986 r.
3. Agnieszki P. ur. [...]1988 r.
4. Krystiana P. ur. [...]1990 r.
ponieważ dzieci przebywają w placówce opiekuńczo-wychowawczej zapewniającej całodobowe utrzymanie, wskazując na złożone w sprawie zaświadczenia. Wskazano, że wynika z nich, iż dzieci przebywają: Krystian P. i Bartłomiej P. w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej [...], Paulina P. i Agnieszka P. w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej [...].
Od powyższej decyzji Adam P. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. podnosząc, że dzieci przyjeżdżają do domu na weekendy i ferie szkolne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją nr [...] z dnia [...]2004 r., na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 3 pkt 7, art. 4, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1, art. 7 pkt 1, art. 8, art. 32, art. 47 ust. 1 i 2, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 zm. Dz. U. z 2004 r. Nr 35, poz. 305 i Nr 64, poz. 593) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, iż w niniejszej sprawie występuje przesłanka negatywna z art. 7 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jest nią fakt przebywania dzieci skarżącego w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, co wynika z zebranych w sprawie zaświadczeń.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł Adam P. stwierdzając, iż jego dzieci pobierają naukę w szkole specjalnej w G., mieszkają w internacie, który mieści się w placówce opiekuńczej i nie są w niej formalnie umieszczone. Przebywają tam od poniedziałku do piątku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wskazano, że zgodnie z art. 7 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Według art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie oznacza dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkołę wojskową lub inną szkołę zapewniającą nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie.
Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia znak: [...] z dnia [...] 2004 r., wynika, że Krystian P. urodzony dnia [...] 1990 r. jest wychowankiem Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej [...] z siedzibą w G. przy ul. [...] Na podstawie zaświadczenia znak: [...] z dnia [...] 2004 r. ustalono, że Bartłomiej P. urodzony dnia [...] 1985 r. jest wychowankiem Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej [...] z siedzibą w G. przy ul. [...]. Na podstawie zaświadczenia znak: [...] z dnia [...] 2004 r. ustalono, że Paulina P. urodzona dnia [...] 1986 r. jest wychowanką Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej [...] z siedzibą w G. przy ul. [...]. Natomiast zaświadczenie znak: [...] z dnia [...] 2004 r. stwierdza, że Agnieszka P. urodzona dnia [...] 1988 r. jest wychowanką Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej [...] z siedzibą w G. przy ul. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Złożona skarga jest zasadna, ponieważ w toku postępowania administracyjnego naruszono przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim należy stwierdzić, iż sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargi na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Nie jest zatem uprawniony swoim rozstrzygnięciem do przyznania świadczenia, o które wnosi skarżący.
Przechodząc zaś do oceny zaskarżonej decyzji na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się.
Art. 7 pkt 1 tej ustawy natomiast stanowi, że zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w instytucji zapewniającej całkowite utrzymanie lub w rodzinie zastępczej.
Instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie – wg definicji zawartej w art. 3 pkt 7 tej ustawy – oznacza dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-wychowawczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkołę wojskową lub inną szkołę zapewniającą nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie.
Ratio legis tego rozwiązania jest wyraźne – zasiłku nie może otrzymać którakolwiek z osób wymienionych w art. 4 ust. 2 skoro dziecko ma zapewnione, w którejkolwiek z instytucji wskazanych w art. 3 pkt 7 całodobowe utrzymanie.
Ta okoliczność wymaga dokładnego ustalenia ( tak samo jak i przynależność osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne do jednej z kategorii wymienionych w art. 4 ust. 2 ustawy), czego w niniejszej sprawie niestety nie uczyniono. W szczególności nie można na podstawie znajdujących się w aktach administracyjnych zaświadczeniach jednoznacznie ustalić, czy wskazane w nich instytucje zapewniają dzieciom skarżącego całodobowe utrzymanie. Dysponując więc tylko tego typu zaświadczeniami, których treść jest zresztą różna m.in. dwoje z nich mówi o 4-dniowym pobycie w placówce, organ powinien przeprowadzić odpowiednie tj. dokładne i wnikliwe postępowanie, realizując zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa. Organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, dopuszczając jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem i rozstrzygnąć sprawę na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § 1, 75 § 1, 80 kpa).
Brak więc odpowiednich, jednoznacznych ustaleń wbrew zasadom wynikającym z wskazanych przepisów kpa nakazywał po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji.
Prowadząc ponownie postępowanie należy – oprócz ustalenia, czy dzieci skarżącego mają zapewnione całodobowe utrzymanie w instytucjach wskazanych w zaświadczeniach – także zwrócić uwagę na regulacje prawne zawarte w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 września 2000 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych (Dz. U. Nr 80, poz. 900) oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 1993 r. w sprawie warunków, form, trybu przyznawania i wypłacania oraz wysokości pomocy materialnej dla uczniów (Dz. U. Nr 74, poz. 350 z późn. zm.).
M.in. należy ustalić, czy pobyt dzieci skarżącego w instytucjach wskazanych w zaświadczeniach ma miejsce w ramach pomocy społecznej rodzinie, czy pomocy materialnej dla uczniów.
Mając więc na względzie wszystkie powyższe okoliczności, brak dokładnych ustaleń stanu faktycznego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI