II SA/Bd 917/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającą nieważność decyzji o warunkach zabudowy dla centrum handlowego, uznając błędną wykładnię planu zagospodarowania przestrzennego przez SKO.
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta T. z 1998 r. ustalającej warunki zabudowy dla centrum handlowo-usługowego. SKO uznało, że decyzja Prezydenta była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 1986 r. WSA w Bydgoszczy uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że SKO błędnie zinterpretowało zapisy planu, a lokalizacja centrum nie była sprzeczna z planem, który dopuszczał lokalizację usług. Sąd wskazał również na wadliwe zastosowanie przez SKO przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w T., która stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta Miasta T. z 1998 r. ustalającej warunki zabudowy dla centrum handlowo-usługowego. SKO uznało, że decyzja Prezydenta była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 1986 r., który przeznaczał teren głównie pod budownictwo wielorodzinne, a usługi miały być jedynie funkcją uzupełniającą. Skarżący, w tym A. P., Gmina Miasta T. i G., zarzucili SKO błędną interpretację planu, naruszenie przepisów postępowania oraz brak uwzględnienia nieodwracalnych skutków prawnych. WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO, uznając, że SKO dokonało błędnej wykładni przepisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd stwierdził, że zapis planu dopuszczał lokalizację usług, a lokalizacja centrum handlowego nie była sprzeczna z planem. Ponadto, WSA wskazał, że SKO błędnie zastosowało przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, myląc je z przesłankami wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że kryterium "niesprzeczności" z planem, obowiązujące w dacie wydania decyzji, jest szersze niż późniejsze kryterium "zgodności".
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja nie była sprzeczna z planem, ponieważ plan dopuszczał lokalizację usług, a kryterium "niesprzeczności" z planem, obowiązujące w dacie wydania decyzji, było szersze niż późniejsze kryterium "zgodności".
Uzasadnienie
Sąd uznał, że plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał lokalizację usług, a kryterium "niesprzeczności" z planem nie zostało naruszone. SKO błędnie zinterpretowało zapisy planu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.z.p. art. 43
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
W brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji Prezydenta Miasta T. (1998 r.), nie można było odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie nie było sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd uznał, że kryterium "niesprzeczności" jest szersze niż późniejsze kryterium "zgodności".
u.z.p. art. 34
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest nieważna. Sąd uznał, że decyzja Prezydenta nie była sprzeczna z planem.
u.z.p. art. 34
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
W brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji Prezydenta Miasta T. (1998 r.), decyzja o warunkach zabudowy sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego była nieważna.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji, gdy decyzja rażąco narusza prawo. SKO oparło stwierdzenie nieważności na tym przepisie.
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wyłączenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od jej doręczenia upłynęło pięć lat, a sprawa wywołała nieodwracalne skutki prawne. Strony podnosiły ten argument.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania: strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu. Sąd uznał, że pominięcie spadkobierców zmarłej B. G. stanowi tę przesłankę.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania: decyzja wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. SKO wskazało to jako podstawę nieważności, sąd jako podstawę wznowienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez SKO. Niewłaściwe zastosowanie przez SKO przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (mylenie ich z przesłankami wznowienia postępowania). Kryterium "niesprzeczności" z planem, obowiązujące w dacie wydania decyzji, było szersze niż późniejsze kryterium "zgodności".
Odrzucone argumenty
Argumenty SKO dotyczące naruszeń proceduralnych jako podstawy nieważności. Argumenty o sprzeczności lokalizacji centrum z planem zagospodarowania przestrzennego. Argumenty o nieodwracalnych skutkach prawnych jako podstawie do odmowy stwierdzenia nieważności (choć sąd uznał, że skutek ex tunc wyłącza ten argument).
Godne uwagi sformułowania
"niesprzeczność" jest szersza niż "zgodność" naruszenia proceduralne są przesłanką wznowienia, a nie stwierdzenia nieważności stwierdzenie nieważności ma skutek ex tunc
Skład orzekający
Wojciech Jarzembski
przewodniczący
Elżbieta Piechowiak
członek
Grzegorz Saniewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy, stosowanie kryterium \"niesprzeczności\" z planem miejscowym, rozróżnienie między przesłankami stwierdzenia nieważności a wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki interpretacji planu zagospodarowania przestrzennego z 1986 r. i przepisów obowiązujących w 1998 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii interpretacji planów zagospodarowania przestrzennego i granic władzy administracyjnej w stwierdzaniu nieważności decyzji, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.
“Sąd: Błędna interpretacja planu przez SKO uchyla nieważność decyzji o budowie centrum handlowego”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 917/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Wojciech Jarzembski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1499/06 - Wyrok NSA z 2008-04-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
art. 43
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. P., G., Gminy Miasta T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz A. P. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych, na rzecz G. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych oraz na rzecz Gminy Miasta T. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych.
Uzasadnienie
W dniu 30 sierpnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. otrzymało wniosek S. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 1998r. (znak [...]) o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budynku Centrum Handlowo – Usługowego wraz z urządzeniami reklamowymi, położonego przy ulicy G. i W. w T.
Decyzją z [...] 2004 r. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania z powyższego wniosku, argumentując, iż wniosek o stwierdzenie nieważności mogłaby złożyć tylko strona postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 1998 r. Wnioskodawca tj. ww. Stowarzyszenie zostało wpisane do rejestru stowarzyszeń w dniu 23 lipca 2004 r., tj. po wydaniu decyzji wskazanej we wniosku, nie mogło być zatem stroną postępowania zakończonego tą decyzją.
Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] 2004 r. (nr [...])
Jednocześnie jednak Kolegium uznało, że wskazane we wniosku Stowarzyszenia zarzuty stanowią podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] 1998r.
W wyniku tak wszczętego postępowania decyzją z dnia [...] 2005 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 1998 r. znak [...].
Kolegium na podstawie akt administracyjnych ustaliło, iż wnioskiem z dnia [...] 1997 r. A. P. wystąpił do Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie Centrum Handlowo – Usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz parkingiem na ok. 1100 samochodów w kwartale ulic [...].
Następnie wnioskiem z dnia 12 marca 1998 r., określonym jako "zamienny" do wystąpienia z dnia 22 grudnia 1997 r., A. P. wniósł o ustalenie warunków zabudowy dla Centrum oraz miejsc parkingowych (ok. 1200) i towarzyszącej infrastruktury technicznej.
Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent Miasta T. w dniu [...]1998 r. wydał decyzję znak [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla parkingu i infrastruktury technicznej.
Kolejnym wnioskiem z dnia 16 czerwca 1998 r. określonym jako "uzupełniający" do wniosku z dnia 22 grudnia 1997 r. ten sam zainteresowany wystąpił o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budynku Centrum zwiększając powierzchnię zabudowy z 18.000 m2 do 20.000 m2.
Po rozpatrzeniu tego wniosku Prezydent Miasta T. wydał decyzję z dnia [...] 1998 r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budynku Centrum wraz z urządzeniami reklamowymi. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że planowana inwestycja jest usytuowana na terenach przeznaczonych pod zorganizowane budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne z możliwością lokalizacji usług, w tym w zabudowie wolnostojącej oraz w niewielkiej części w liniach rozgraniczających istniejących ulic. Pozwala to na uznanie, że wnioskowana inwestycja "mieści się w ustaleniach planu". Za dopuszczeniem realizacji przemawiają ustalenia urbanistyczne zawarte w proponowanej zmianie (planu zagospodarowania przestrzennego) ograniczające funkcje mieszkaniową na rzecz usług. Biorąc pod uwagę, że teren objęty wnioskowanym zamierzeniem nie stanowi własności Gminy Miasta T. organ I instancji nie znalazł podstaw do odroczenia procesu inwestycyjnego do czasu wejścia w życie uchwały o zmianie planu miejscowego tego obszaru.
Analizując powyższy stan faktyczny Kolegium uznało, iż podstawą rozstrzygnięcia, czy wydana w dniu [...]1998 r. decyzja jest zgodna z prawem, jest ocena czy projektowana inwestycja nie jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Według Kolegium doszło do takiej sprzeczności.
Organ II instancji wskazał, że obowiązującym w dniu 17 czerwca 1998r. planem zagospodarowania przestrzennego był plan zatwierdzony uchwałą Miejskiej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...] 1986r. Planowane Centrum usytuowano w obrębie 3 jednostek planistycznych tegoż planu tj. terenów oznaczonych symbolami:
– [...],
– [...],
– [...].
Zdaniem Kolegium wykładnia ustaleń planu dotyczących jednostki [...] nie budzi wątpliwości, iż podstawowym przeznaczeniem tego terenu było zorganizowane budownictwo jednorodzinne, natomiast funkcja "usług" była przewidziana tylko jako funkcja uzupełniająca, mająca zapewnić spełnienie potrzeb mieszkańców osiedla mieszkaniowego. W konsekwencji w sposób sprzeczny z planem dopuszczono na terenie oznaczonym jako [...] do lokalizacji wielkopowierzchniowego obiektu handlowo – usługowego o znaczeniu ponadlokalnym, zajmującego znaczną część tegoż terenu, co w istocie uniemożliwiało realizację zorganizowanego budownictwa wielorodzinnego.
W przekonaniu Kolegium organ I instancji tj. Prezydent Miasta T. niewątpliwie zdawał sobie sprawę, iż dopuszczenie do realizacji Centrum wymaga dokonania zmian w aktualnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego. Świadczy o tym wskazanie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 1998r. na bliżej nieokreślone ustalenia urbanistyczne, zawarte w proponowanej zmianie planu miejscowego, ograniczające funkcję mieszkaniową na rzecz usług. Przemawia za takim stwierdzeniem także treść ww. decyzji z dnia [...] 1998 r. wydanej na podstawie tego samego planu ogólnego miasta T., ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla parkingu i infrastruktury technicznej związanej z Centrum, gdzie wręcz uwarunkowano wydanie pozwolenie na budowę dla całego przedsięwzięcia inwestycyjnego od uprzedniej zmiany planu. W decyzji tej wskazano jednocześnie, że zgodnie z Uchwałą Rady Miasta T. Nr [...] z dnia [...]1997 r. podjęto opracowanie projektu zmiany planu miejscowego, która miała uwzględnić zamianę funkcji mieszkaniowej jednostki [...] na działalność gospodarczą. Zmiana ta w momencie wydawania decyzji z dnia [...] 1998 r. nie weszła jeszcze w życie, wobec tego organ I instancji był związany wyłącznie miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego miasta T. z roku 1986.
Mając na względzie powyższe okoliczności Kolegium uznało, że decyzja z dnia [...] 1998 r. rażąco narusza przepis art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, stwierdzający, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, co w konsekwencji skutkowało stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa.
Wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy złożyli:
– A. i M. P.,
– Gmina Miasta T. oraz
– G. jako następca prawny spółki D. ujętej w wykazie stron przy decyzji z dnia [...] 2005r.
Wnioskodawcy zarzucili, iż Kolegium błędnie zinterpretowało zapisy planu zagospodarowania przestrzennego odnoszące się do terenu oznaczonego jako [...]. Zdaniem wnioskodawców z zapisów planu interpretowanych literalnie nie wynika, że dla powyższego obszaru wyznaczono funkcję "główną" tj. mieszkaniową i funkcję "uzupełniającą" tj. funkcję usług.
Według Miasta T. o możliwości lokalizowania usług w miejsce lub obok zorganizowanego budownictwa wielorodzinnego jako funkcji samodzielnej a nie "uzupełniającej" przemawia to, że dla tej samej jednostki planistycznej przewidziano możliwość pozostawienia gospodarstw ogrodniczych oraz działalności gospodarczej, które to przeznaczenie w żadnej mierze nie może być uznane za funkcję uzupełniającą wobec zorganizowanego budownictwa wielorodzinnego.
Spółka G. zauważyła, że obowiązujący w momencie wydania decyzji z dnia [...] 1998 r. plan zagospodarowania przestrzennego nie wykluczając możliwości realizacji obiektów usługowych, nie zawierał ograniczeń ani co do powierzchni zabudowy, ani co do powierzchni użytkowej lub handlowej, ani też co do sposobu usytuowania; brak również w planie określenia proporcji pomiędzy zabudową mieszkaniową a usługową.
Gmina Miasto T. oraz spółka G. podniosły, iż teren oznaczony jako jednostka planistyczna [...] zajmuje około 8 ha, z czego na budowę Centrum zostało przeznaczonych 3,6 ha, a więc mniej niż 50 %. Nie jest więc prawdą, iż Centrum zajmuje prawie całość terenu i możliwe było zrealizowanie na pozostałej części zabudowy mieszkaniowej.
Miasto oraz Spółka zwróciły uwagę na brzmienie przepisu 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, który w dniu wydania unieważnionej decyzji wskazywał, że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie "nie jest sprzeczne" z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec tego dla stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie wystarczy domniemanie braku jej zgodności z planem, lecz stwierdzenie ponad wszelką wątpliwość, że decyzja ta jest sprzeczna z planem, tzn. została wydana z naruszeniem zakazów wynikających z planu. Dopiero ustawą z dnia 13 lipca 2000 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 14, poz. 124), która weszła w życie 15 marca 2001r. dokonano zmiany brzmienia powyższego artykułu wprowadzając zamiast wymogu "braku sprzeczności" wymóg "zgodności" z planem.
Miasto T. wyjaśniło w swoim wniosku, że nawiązanie w uzasadnieniu decyzji do ustaleń urbanistycznych zawartych w proponowanej zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miało jedynie na celu podkreślenie, że ustalenia decyzji są również zgodne z ustaleniami planu, który wkrótce zacznie obowiązywać. Uczyniono to, aby inwestor nie musiał obawiać się, że wejście w życie zmian planu, przed uzyskaniem przez niego pozwolenia na budowę, spowoduje skutek, o którym mówił art. 35 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, tj. wygaśnięcie decyzji.
Miasto zarzuciło dodatkowo, że Kolegium nie rozważyło czy decyzja z [...] 1998 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Zaistnienie takich skutków, zgodnie z art. 156 § 2 kpa, wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności. W tej sprawie skutki takie zaistniały, gdyż na podstawie unieważnionej decyzji inwestor uzyskał pozwolenie na budowę i zrealizował inwestycję; od lat Centrum Handlowo – Usługowe jest faktycznie użytkowane. Zmienił się też właściciel nieruchomości, na której zrealizowano inwestycję. W tej sytuacji cofnięcie skutków prawnych decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu leży poza zasięgiem władztwa i właściwości organów administracji, co powinno skutkować odmową stwierdzenia nieważności ze względu na nieodwracalne skutki prawne, podobnie jak uczyniło to Kolegium w swojej decyzji z dnia [...]1997 r. (znak [...]).
A. i M. P. w swoim wniosku, oprócz zarzutu błędnej interpretacji zapisów planu zagospodarowania przez Kolegium, zarzucili, że decyzja Kolegium pozbawia ich uprawnień przysługujących z tytułu wykonywania konstytucyjnie chronionego prawa własności nieruchomości.
Pełnomocnik A. i M. P. poza złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył także wniosek o dopuszczenie dowodu z ekspertyzy urbanistycznej prof. L. Z. na okoliczność zgodności z prawem oraz zasadami ładu i zagospodarowania przestrzennego decyzji z dnia [...] 1998 r. oraz o załączenie do akt opinii prawnej prof. W. S. na temat możliwości stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 po zrealizowaniu inwestycji zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę.
Po rozpatrzeniu powyższych wniosków Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...]z dnia [...] 2005r. utrzymało w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] 2005r.
Kolegium ustaliło, iż planowana inwestycja - Centrum Handlowo – Usługowe została usytuowana w obrębie jednostek planistycznych miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta T. z roku 1986 oznaczonych jako:
– [...],
– [...],
– [...],
– [...].
Decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 1998 r., wydana w wyniku wszczynającego postępowanie administracyjne wniosku A. P. z dnia [...]1998 r. jest zdaniem Kolegium obarczona szeregiem kwalifikowanych wad, będących przesłankami nakazującymi stwierdzenie jej nieważności i wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Według Kolegium doszło do rażącego, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, naruszenia przepisów proceduralnych.
Prezydent Miasta T. wydał unieważnioną decyzję w dniu [...] 1998 r., tj. dwa dni po złożeniu przez stronę wniosku.
W trakcie postępowania wyjaśniającego nie poinformował o wszczętym postępowaniu pozostałych stron postępowania, czym naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.
Wydane rozstrzygnięcie zapadło bez uzyskania wymaganych prawem stanowisk innych organów. Za takie stanowiska nie mogą być uznane załączone do wniosku z dnia 15 czerwca 1998 r. postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] 1998 r. oraz Urzędu Wojewódzkiego w T. Wydziału Ochrony Środowiska z dnia [...] 1998 r., gdyż były one wydane w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...]1998 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie: Centrum Handlowo – Usługowego – miejsca parkingowe dla samochodów osobowych na około 1200 stanowisk oraz infrastruktury technicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 12 marca 1998 r. Decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Organ administracji I instancji nie dokonał więc wymaganych uzgodnień zgodnie z prawem, lecz przyjął za właściwe uzgodnienia, które zapadły w odrębnym postępowaniu. W tej sytuacji nie jest też zdaniem Kolegium możliwe przyjęcie hipotezy, że decyzja Prezydenta z dnia [...] 1998 r. została wydana w trybie art. 155 kpa, gdyż powyższy tryb wymaga uzyskania zgody stron postępowania, co w sprawie nie miało miejsca.
Kolegium zauważyło też, że Prezydent w znaczny sposób doprecyzował żądanie strony zawarte we wniosku. Sama strona zatytułowała złożone pismo jako "wniosek uzupełniający do wystąpienia złożonego w dniu 22.12.1997 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i wniosku zamiennego złożonego w dniu 12.03.1998 r.". Z treści tegoż wniosku nie wynika jednoznacznie, czy jest to wniosek o wydanie nowej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, czy jest to wniosek o zmianę już wydanych decyzji wcześniejszych. Kolegium zauważyło także, że będący integralną częścią decyzji załącznik, w sposób szczegółowy określa, że powstający obiekt będzie Centrum Handlowo – Usługowym [...]. Tak dokładne określenie planowanej inwestycji nie wynikało z wniosków załączonych przez stronę, a z akt sprawy nie wynika skąd organ administracji publicznej wiedział, że to będzie inwestycja tego typu. Bez rozstrzygnięcia tych wątpliwości zdaniem Kolegium nie było możliwe wydanie poprawnie merytorycznego rozstrzygnięcia bez ustalenia powyższych wątpliwości.
Decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 1998 r. została w opinii Kolegium wydana także z naruszeniem art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Oprócz naruszeń wskazanych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 r. zdaniem składu Kolegium orzekającego w dniu [...] 2005 r. znaczna część inwestycji została zlokalizowana w obrębie jednostki planistycznej [...], dla której plan miejscowy ogólny zagospodarowania przestrzennego przewidywał ulicę główną obszarową czteropasmową, nie zaś lokalizację centrum handlowego z jego infrastrukturą. Okoliczność ta stanowi kolejną przesłankę przesądzającym o tym, że decyzja z [...] 1998 r. rażąco narusza ww. art. 34 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 7 kpa.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przez A. P., Gminę Miasta T. oraz G.
W skargach Miasta T. i spółki G. powtórnie przedstawiono zarzuty wskazane przez tych skarżących we wnioskach o ponowne rozpoznanie sprawy oraz towarzyszącą im argumentację.
Ponadto zdaniem Miasta T. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w zaskarżonej decyzji nie odniosło się do argumentów stron zawartych we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy, ograniczając się w istocie do wykazania dodatkowych uchybień w postępowaniu, które również przemawiają za stwierdzeniem nieważności.
Miasto T. podkreśliło, że podstawą stwierdzenia nieważności może być jedynie rażące, a nie jakiekolwiek ("zwykłe") naruszenie prawa. Uchybienia wskazane przez organ w zaskarżonej decyzji w żadnej mierze za takie naruszenia nie mogą być uznane.
Wprawdzie strony postępowania nie zostały poinformowane o wszczętym postępowaniu, ale doręczono im wydaną decyzję. Od tej decyzji nie odwołały się, co oznacza, że nie naruszała ona ich interesów. Fakt wcześniejszego zawiadomienia stron o wszczętym postępowaniu niczego by w tym zakresie nie zmienił.
Miasto uznało także za błędny pogląd Kolegium, iż decyzja z dnia [...]1998 r. została wydana dwa dni po złożeniu wniosku przez stronę. Decyzja ta była wydana na skutek wniosku inwestora z dnia 23 grudnia 1997r., tyle że dwukrotnie (w dniach 16 marca 1998 r. i 15 czerwca 1998 r.) zmienianego. Jedynie w części dotyczącej podświetlanych elementów reklamowych decyzja Prezydenta została wydana na skutek wniosku z dnia 15 czerwca 1998 r. W konsekwencji decyzje z dnia [...]1998 r. i z dnia [...]1998 r. były wydane w tym samym postępowaniu i miały charakter decyzji częściowych: decyzja z [...] ustalała warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla parkingu i infrastruktury technicznej, nie obejmowała zaś samego budynku Centrum, który był przedmiotem decyzji z dnia [...].
Uzyskane uzgodnienia Wojewody i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dotyczyły całego zamierzenia inwestycyjnego, objętego obiema ww. decyzjami. Usytuowanie obiektu Centrum wynikało z mapy sytuacyjno – wysokościowej, stanowiącej załącznik do postanowień ww. organów.
Obiekt Centrum nie był zlokalizowany w obrębie jednostki planistycznej [...], ale w obrębie [...].
Miasto zwróciło też uwagę, że w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Prezydenta Miasta T. z dnia [...]1998 r. określono termin jej ważności na 1 rok liczony od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Oznacza to, że w dniu orzekania przez Kolegium o stwierdzeniu nieważności tej decyzji była ona już decyzją, której termin ważności minął. Wątpliwe jest zatem, czy w stosunku do takiej decyzji – w zasadzie nie istniejącej w obrocie prawnym – możliwe jest stwierdzenie nieważności.
Spółka G., podobnie jak Miasto T. zarzuciła Kolegium, iż wskazywane przez ten organ uchybienia dotyczą jedynie wątpliwości co do prawidłowości ustalenia przez Prezydenta Miasta T. rodzaju i zakresu inwestycji oraz relacji pomiędzy decyzjami z dnia [...]1997 r. i [...] 1998 r. Kolegium nie dokonało jednak jednoznacznej oceny, które z przepisów procedury administracyjnej zostały naruszone na tyle rażąco, iż powinno to skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Kolegium nie ustaliło w szczególności jaki był zakres uzgodnień dokonanych przez Państwowy Wojewódzki Inspektorat Sanitarny w T. oraz Urząd Wojewódzki, lecz z góry przyjęło, iż w sprawie nie dokonano właściwych uzgodnień.
Zdaniem Spółki Kolegium wbrew postanowieniu art. 127 § 3 kpa wyszło poza granice wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż zamiast jedynie weryfikować decyzję, od której złożono ten środek odwoławczy przeprowadził analizę postępowania organu I instancji.
W skardze A. P., sporządzonej przez pełnomocnika adw. W. S. wniesiono o stwierdzenie nieważności ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wnosząc o takie rozstrzygnięcie skarżący zarzucił decyzji Kolegium, iż narusza ona przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie:
– naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa oraz art. 77 kpa) w ten sposób, że dokonano błędnych ustaleń faktycznych w uzasadnieniu skarżonej decyzji,
– naruszenie art. 78 § 1 kpa poprzez brak rozstrzygnięcia co do zawnioskowanego dowodu z ekspertyzy urbanistycznej opracowanej przez zespół pod kierunkiem prof. L. Z.,
– naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że znaczna część inwestycji została zlokalizowana w obrębie jednostki planistycznej [...], dla której miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego przewidywał ulicę główną czteropasmową, nie zaś lokalizację centrum handlowego z jego infrastrukturą,
– naruszenie art. 146 § 1 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 oraz pkt 6 kpa w ten sposób, że nawet jeżeli przyjąć, iż decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...]1998r. nie została doręczona wszystkim stronom oraz została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, to od wydania tej decyzji minęło 5 lat, a co więcej naruszenie przepisów postępowania uzasadniające wznowienie postępowania (art. 145 kpa) nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 kpa),
– naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez brak wymaganego prawem uzasadnienia faktycznego decyzji, a w szczególności zupełne pominięcie ustosunkowania się do opinii prof. L. Z., a także ustosunkowania się do zarzutów podnoszonych we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy,
– naruszenie art. 156 § 2 kpa in fine w ten sposób, że decyzja Prezydenta Miasta T. wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Skarżący zarzucił także Kolegium naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez bezpodstawne przyjęcie, że decyzja Prezydenta Miasta T. była sprzeczna z obowiązującym w dniu wydania tej decyzji miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący poddał także pod rozwagę Sądu, czy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej poprzednio inną decyzją ostateczną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 kpa, a mianowicie decyzją tegoż Kolegium z dnia [...] 2004 r. (sygn. [...]).
W obszernym uzasadnieniu skargi wskazano, że dowód z opinii biegłego geodety, pominięty przez Kolegium, wykazuje, iż jednostka planistyczna [...] w decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 1998 r. została w całości przeznaczona na cele zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z roku 1986 r. i w taki też sposób została faktycznie zagospodarowana.
Skarżący podkreślił, że wskazane w zaskarżonej decyzji wady w postaci braku poinformowania wszystkich stron postępowania o wszczęciu postępowania oraz wydania decyzji pomimo braku wymaganych prawem stanowisk innych organów, są wadami postępowania opisanymi w art. 145 § 1 pkt 4 i 6 kpa. Są to zatem przesłanki wznowienia postępowania, a nie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Uchylenie decyzji z tych powodów może nastąpić tylko w postępowaniu o wznowienie postępowania. Odnoszący się do tego trybu postępowania art. 146 § 1 kpa stanowi natomiast, że uchylenie decyzji w trybie wznowienia decyzji z powodu stwierdzenia wymienionych uchybień nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Skarżący poparł stanowisko Miasta T., iż decyzja z dnia [...]1998 r. jest decyzją częściową w rozumieniu art. 104 § 2 kpa. Świadczyć o tym miałoby według skarżącego powołanie się w pozwoleniu na budowę całości inwestycji z dnia 8 lipca 1998r. obu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu tj. zarówno decyzji z dnia [...] jak też decyzji z dnia [...] 1998 r.
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego skarżący dokonał analizy charakteru norm miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, wywodząc z niej, iż do norm tych należą także ustalenia części graficznej planu zagospodarowania przestrzennego. Okoliczność ta została pominięta w skarżonej decyzji, a właśnie na graficznej części planu zagospodarowania przestrzennego oparta jest opinia biegłego geodety.
Skarżący podkreślił ponadto, że w dniu [...] 1998 r. nie obowiązywał jeszcze art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lipca 2000 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym), który dotyczył obiektów o powierzchni sprzedażowej powyżej 1000 m2 i 2000 m2. Obowiązujący w tym dniu plan zagospodarowania przestrzennego w sposób zatem jednakowy dopuszczał możliwość lokalizacji usług wybudowanych lub wolnostojących dla terenu oznaczonego jako [...]. Odmienne unormowanie w stosunku do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w stosunku do obiektów handlowych zostało wprowadzono bowiem dopiero przez powołaną ustawę z dnia 13 lipca 2000 r.
Skarżący zwrócił uwagę, że przed przystąpieniem do prac budowlanych dwukrotnie sprawdzano zgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a mianowicie uczyniono to zarówno przy wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak też przy wydawaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Ponadto decyzją z dnia [...] 1998r. orzeczono o przeniesieniu udzielonego decyzją z dnia [...] 1998 r. pozwolenia na budowę na spółkę [...]. W tym stanie rzeczy w przedmiotowej sprawie należy uwzględnić również ochronę praw osób na rzecz których zostało przeniesione pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie przedstawił także interpretację zapisów planu zagospodarowania przestrzennego odnoszącą się do jednostki planistycznej [...], zbieżną z interpretacją przedstawioną we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, jak też z interpretacją przedstawioną przez pozostałych skarżących.
Ponadto A. P. wniósł o dopuszczenie w myśl art. 206 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dowodu:
- z opinii biegłego z zakresu geodezji P. S. na okoliczność zgodności ustaleń decyzji Kolegium z dnia [...] 2005r. w części dotyczącej jednostki planistycznej [...] z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu [...] 1998 r., oraz
- z akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o sygnaturze SA/Bd 142/05 na okoliczność jednoczesnego prowadzenia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...]2005 r. oraz postępowania sądowo – administracyjnego przed WSA w Bydgoszczy w sprawie oznaczonej sygn. akt SA/Bd 142/05, a ponadto na okoliczność tożsamości w aspekcie podmiotowym oraz przedmiotowym w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 kpa zaskarżonej decyzji SKO w T. z dnia [...] 2005 r. z decyzją tegoż Kolegium z dnia [...] 2004 r. (sygn. [...]).
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o ich oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że opinia sporządzona przez geodetę P. S. odnosi się do aktualnie istniejącego stanu faktycznego, nie zaś do stanu prawnego istniejącego w dniu [...] 1998r., a tym samym nie ma znaczenia dla sprawy. Wnioski zawarte w ekspertyzie urbanistycznej sporządzonej przez zespół pod kierownictwem prof. L. Z. dotyczą tylko jednostki planistycznej oznaczonej jako [...], a nie do obszaru całej inwestycji. Ekspertyza ta jest jedynie prywatną opinią sporządzoną przez stronę postępowania i jako taka została potraktowana w sprawie.
Kolegium podkreśliło, że podstawą stwierdzenia nieważności były nie tylko naruszenia w zakresie niezgodności planowanej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, lecz także naruszenia prawa o charakterze proceduralnym, które zostały obszernie uzasadnione w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Kolegium zgodziło się z argumentami stron, że decyzja Kolegium z dnia [...] 2005r. nie zawiera w swoim uzasadnieniu wszystkich okoliczności dotyczących naruszenia procedury administracyjnej będących m.in. przyczynami stwierdzenia nieważności. Nie ma to jednak znaczenia dla merytorycznego załatwienia sprawy, gdyż powyższe uchybienia zostały usunięte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] 2005 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi są zasadne, albowiem skarżona decyzja została podjęta z naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. przede wszystkim dokonało błędnej wykładni przepisu prawa miejscowego tj. zapisu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta T. zatwierdzonego Uchwałą Miejskiej Narodowej nr [...] z [...] 1986r. ([...] wypis i wyrys – k. 19 – 20 akt administracyjnych Kolegium) odnoszącego się do terenu oznaczonego w tym planie jako [...]. Zapis ten brzmi następująco:
"[...]– pow. 8,0 ha
Teren przeznaczony pod zorganizowane budownictwo wielorodzinne o wysokości do IV kondygnacji, przy czym ostatnia, winna stanowić poddasze użytkowe.
Możliwość i zakres pozostawienia gospodarstw ogrodniczych oraz działalności gospodarczej, określona zostanie w planie zagospodarowania terenu osiedla.
Możliwość lokalizacji usług wybudowanych lub wolnostojących. Zakaz realizacji obiektów przed kompleksowym uzbrojeniem terenu."
Słusznie zwrócili uwagę skarżący, iż zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139; z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji Prezydenta Miasta T., której nieważność stwierdziło Kolegium, tj. w dniu [...]1998 r. nie można było odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie nie było sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podobne kryterium oceny wskazywał ówcześnie obowiązujący art. 34 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, według którego "decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest nieważna.". Treść art. 43, na mocy art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 lipca 2000 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.01.14.124) uległa zmianie w dniu 15 marca 2001 r., w ten sposób, że zamiast kryterium badania, czy zamierzenie "nie jest sprzeczne" z ustaleniami planu zagospodarowania wprowadzono kryterium badania, czy zamierzenie "jest zgodne" z planem. Wcześniej, bo z dniem 1 stycznia 1999 r., na mocy art. 91 pkt 11 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U.98.106.668) wykreślony został z ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zawierający kryterium "sprzeczności", art. 34 tej ustawy. Oba kryteria tj. "niesprzeczności" oraz "zgodności" są w języku polskim bliskie znaczeniowo. Tym niemniej choćby z faktu, iż ustawodawca zauważył potrzebę zmiany treści ww. art. 43 można wywieść, że dostrzegł różnicę pomiędzy tymi pojęciami. Zdaniem Sądu różnica ta polega na tym, iż o sytuacji "zgodności" można mówić wówczas kiedy przyrównując jakąś rzecz do pewnego określonego wzorca, da się stwierdzić, że jest ona dokładną kopią, dokładnym odwzorowaniem (części lub całości) tegoż wzorca (np. przyrównując kopię kserograficzną tekstu do oryginału). Natomiast "niesprzeczność" czy też "brak sprzeczności" zachodzi, kiedy przyrównując do wzorca nie można stwierdzić, pominięcia w "kopii" istotnych elementów tegoż wzorca (np. opowiedzenie treści jakiegoś tekstu własnymi słowami). Przy takim rozumieniu różnic pomiędzy powyższymi kryteriami nie można uznać, iż lokalizacja Centrum Handlowo – Usługowego na terenie oznaczonym jako [...] była sprzeczna z określonym w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego przeznaczeniem tego terenu. Cytowany wyżej zapis planu nie wskazuje na zakaz lokalizacji takiego obiektu. Wprowadzając możliwość lokalizacji "usług" w planie nie wskazano, czy mają to być "usługi" tylko na potrzeby mieszkańców osiedla, czy też mogą wykraczać ponad te potrzeby. Trudno też przyjąć, że na terenie przeznaczonym pod budownictwo wielorodzinne nie jest możliwe lokalizowanie obiektów handlowych, które przecież są niezbędne do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkańców.
Zdaniem Sądu ustalając sprzeczność lokalizacji Centrum Handlowo – Usługowego z przeznaczeniem terenu określonego w planie zagospodarowanie przestrzennego jako [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. nie poczyniło dostatecznych ustaleń faktycznych, naruszając tym samym wynikający z art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej powszechnie w skrócie "kpa") obowiązek wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego. Na podstawie graficznej części planu, znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy w wyrysie, trudno ocenić jakiego rodzaju obiekty wchodzące w skład Centrum znajdują się na wspomnianym terenie. Ustalenie tej okoliczności jest istotne, gdyż zapis planu zagospodarowania przestrzennego dotyczący terenu [...], nie zawiera zakazu lokalizowania w granicach przewidzianej ulicy głównej czteropasowej obiektów (urządzeń) inżynierskich służących włączeniu do drogi publicznej ruchu drogowego związanego z przyległymi do ulicy obiektami, w tym obiektami handlowymi czy usługowymi. Możliwość lokalizacji takich urządzeń przewidywała także ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (art. 35 ust. 4 i art.. 37 ust. 1) w brzemieniu obowiązującym w dniu 17 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60; z późn. zm.), zakaz lokalizacji odnosząc tylko do budynków i urządzeń nie związanych z gospodarką drogową (art. 39 ust. 1 tej ustawy). Wskazane uchybienie proceduralne miało zatem wpływ na wynik postępownia.
Analizując dostrzeżone przez Kolegium naruszenia przepisów postępowania zaistniałe w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 1998 r. należy stwierdzić, iż co do zasady możliwe jest stwierdzenie naruszenia w stopniu "rażącym" nie tylko przepisów prawa materialnego, ale także przepisów postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2002 r. sygn. akt III SA 2643/01, opublikowane w LEX pod nr 79735). Tym niemniej należy zważyć, że z uwagi na fakt, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych konstytuowanej przez art. 16 § 1 kpa, może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można zatem powoływać się na podstawy wznowienia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 sierpnia 2001 r. , sygn. akt I SA 343/01, opublikowane w LEX pod nr 55741).
Jako rażące naruszenie prawa Kolegium wskazało brak wymaganych prawem stanowisk innych organów. Uchybienie to nie jest jednak przesłanką stwierdzenia nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 kpa, lecz jedynie może uzasadniać wznowienie postępowania w sprawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Podobnie przesłanką wznowienia – a nie stwierdzenia nieważności – jest zarzut braku udziału stron w postępowaniu (por. art. 145 § 1 pkt 4 kpa).
Trudno przy tym przyjąć, tak jak uczyniło w skarżonej decyzji Kolegium, iż wydanie decyzji w dniu 17 czerwca 1998 r. nastąpiło po trwającym tylko dwa dniu postępowaniu, liczonym od złożenia przez A. P. w dniu [...] wniosku "uzupełniającego". Wniosek ten wymienia ten sam obiekt tj. budynek wchodzący w skład Centrum Handlowo - Usługowego, który był opisywany we wniosku z dnia 22 grudnia 1997 r., a następnie we wniosku "zamiennym" z dnia 12 marca 1998 r., obok innych budowli składających się na Centrum. Decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 1998 r. rozstrzygnęła tylko w części żądanie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą "Centrum Handlowo – Usługowe" tj. tylko co do parkingu i infrastruktury technicznej. Niezałatwiony natomiast pozostał wniosek w części dotyczącej samego budynku Centrum. Rozstrzygnięcie w przedmiocie tej części wniosku zawiera dopiero decyzja z dnia 17 czerwca 1998 r. Wobec tego należy uznać, iż pomimo wadliwego wskazania, że wydano ją w wyniku wniosku z dnia 15 czerwca 1998 r. w istocie rozstrzygała ona sprawę wszczętą wnioskiem z dnia 22 grudnia 1997 r. modyfikowanym pismami z dnia 12 marca 1998 r. i 15 czerwca 1998 r.
Zdaniem Sądu okoliczność, iż organ przy wydaniu decyzji jako załącznikiem posłużył się mapą przedstawiająca obiekt będący przedmiotem wniosku, tyle że opisany jako "Centrum Handlowo – Usługowe" z dodatkowym określeniem nazwy własnej "[...]" nie może być uznana za rażące uchybienie przepisom postępowania.
Jak wynika z art. 104 § 2 kpa organ administracji ma rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty. Niewątpliwie z rozstrzygnięciem "istoty" sprawy mamy do czynienia wówczas, jeżeli przedmiotem orzekania organu jest ta sama kwestia (tutaj – ustalenie warunków zabudowy dla określonego obiektu), która była wskazana we wniosku strony. O ile da się - bez odwoływania się do takiej czy innej nazwy własnej – ustalić przedmiot sprawy, to błędne przywołanie nazwy własnej w wydawanej decyzji nie ma znaczenia. Taka sytuacja występuje w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 1998 r. Tożsamość przedmiotu rozstrzygnięcia z przedmiotem żądania strony da się bowiem bez wątpliwości ustalić poprzez porównanie treści wydanej decyzji z (w tym towarzyszącego jej załącznika) z treścią żądania strony.
Oprócz powyższych naruszeń prawa, których dopuściło się Kolegium, a wskazanych przez skarżących, Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), z urzędu dostrzegł, iż Kolegium w postępowaniu pominęło spadkobierców zmarłej B. G.. Wprawdzie decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 1998 r. i decyzja Kolegium z dnia [...] 2005 r. nie były wprost kierowane do tej osoby, tym niemniej była ona stroną obu postępowań. B. G. zmarła, o czym Kolegium winno wiedzieć z adnotacji jakie poczynił doręczyciel na przesyłce zawierającej decyzję tego organu z dnia [...] 2005 r. Wobec tego wstępujący w miejsce zmarłej spadkobiercy bez swojej winy nie wzięli udziału w postępowaniu. Okoliczność ta jest przesłanką wznowienia postępowania wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Odnosząc się do wniosku dowodowego skarżącego A. P. w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego Sąd miał na uwadze art. 106 § 3 ppsa, zgodnie z którym w postępowaniu przed sądem administracyjnym dopuszczalne są tylko dowody z dokumentów. Brak jest zatem podstaw do dopuszczenia w postępowaniu przed sądem administracyjnym dowodu z opinii biegłego, bądź nawet z dokumentu, który w istocie ma charakter opinii biegłego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2000 r. sygn. akt FSA 1/00, cytowany w T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 359).
Sąd nie dostrzegł też potrzeby dopuszczenia dowodu z akt toczącej się przed tutejszym Sądem sprawy dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2004 r. (sygn. akt [...]). Wspomniana decyzja znajduje się w aktach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją Kolegium. Sąd nie dostrzegł także tożsamości pomiędzy decyzją Kolegium z dnia [...] 2004 r. a decyzją z dnia [...] 2005 r. Wcześniejsza decyzja Kolegium odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. zapadła wyłącznie z przyczyn formalnych tj. braku legitymacji po stronie wnoszącego wniosek o stwierdzenie nieważności Stowarzyszenia. Przedmiot rozstrzygnięcia nie był zatem tożsamy.
Nie można uznać także za zasadne stanowiska skarżącego Miasta T.ń, iż nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji, która w momencie takiego stwierdzenia nie istnieje w obrocie prawnym z powodu upływu czasu jej ważności. Stwierdzając nieważność organ administracji wskazuje na ciężką wadliwość decyzji, obarczającą ją od dnia, w którym była wydana, tj. ze skutkiem ex tunc (tak J. Borkowski w B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa, str, 705). Przy takim sposobie oceny nie ma znaczenia fakt, iż ciężka wadliwość decyzji ustała po dniu jej wydania.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd postanowił jak w pkt 1 sentencji.
Wskutek uwzględnienia skargi, w myśl art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzono jak w punkcie 2 sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie 200 ww. ustawy, uwzględniając wysokość poniesionych wpisów i opłat skarbowych od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego stosownie do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349; z późn. zm.) i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; z późn. zm.).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI