II SA/BD 915/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie narusza przepisów dotyczących inwestycji celu publicznego z zakresu łączności.
Wojewoda Kujawsko-Pomorski stwierdził nieważność części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Chełmża, uznając, że zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko narusza przepisy dotyczące inwestycji celu publicznego z zakresu łączności. Gmina Chełmża zaskarżyła tę decyzję, argumentując, że plan nie uniemożliwia lokalizacji takich inwestycji i uwzględnia specyfikę terenów. Sąd uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze, stwierdzając, że zakazy wprowadzone w planie, ograniczone do konkretnych obszarów i uwzględniające wyjątki dla infrastruktury technicznej, mieszczą się w granicach kompetencji gminy i nie naruszają przepisów.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy Chełmża na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, które stwierdziło nieważność przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących zakazu lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wojewoda uznał, że zakaz ten narusza przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (uwrut) oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (upzp), ponieważ może uniemożliwiać lokalizację inwestycji celu publicznego z zakresu łączności. Gmina Chełmża argumentowała, że plan nie uniemożliwia takich inwestycji, a jedynie ogranicza uciążliwe przedsięwzięcia na terenach rolnych, dopuszczając jednocześnie infrastrukturę techniczną, w tym telekomunikacyjną. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska gminy, uchylając rozstrzygnięcie nadzorcze. Sąd podkreślił, że przepisy uwrut nie pozbawiają gminy prawa do kształtowania przestrzeni i wprowadzania ograniczeń, o ile nie uniemożliwiają one całkowicie lokalizacji inwestycji celu publicznego. W ocenie sądu, zakazy wprowadzone w planie, ograniczone do konkretnych jednostek planistycznych (UM, RU1-2) i dopuszczające infrastrukturę techniczną, mieściły się w granicach kompetencji gminy i nie naruszały wskazanych przepisów. Sąd zwrócił również uwagę na fakt, że w trakcie procedury nadzorczej weszło w życie rozporządzenie zmieniające, które wyłączyło urządzenia łączności publicznej z kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co dodatkowo osłabiało argumentację organu nadzoru. Sąd nie uwzględnił zarzutu gminy dotyczącego braku możliwości złożenia wyjaśnień, uznając, że gmina została skutecznie zawiadomiona o postępowaniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zakaz ten, ograniczony do konkretnych obszarów i uwzględniający wyjątki dla infrastruktury technicznej, mieści się w granicach kompetencji gminy i nie narusza przepisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie pozbawiają gminy prawa do kształtowania przestrzeni i wprowadzania ograniczeń, o ile nie uniemożliwiają one całkowicie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zakazy wprowadzone w planie, dotyczące tylko części terenów i dopuszczające infrastrukturę techniczną, nie naruszają tych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
upzp art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Projekt planu miejscowego należy sporządzić zgodnie z przepisami odrębnymi.
uwrut art. 46 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Pomocnicze
upzp art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Reguluje władztwo planistyczne gminy.
upzp art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa skutki istotnego naruszenia zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego.
uwrut art. 46 § ust. 1a
Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych
uwrut art. 46 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych
Określa zasady lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, gdy nie są one umieszczone w planie miejscowym.
usg art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określa nieważność uchwał lub zarządzeń organów gminy sprzecznych z prawem.
usg art. 91 § ust. 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określa postępowanie organu nadzoru w przypadku nieistotnego naruszenia prawa.
usg art. 91 § ust. 5
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definiuje cel publiczny, w tym budowę urządzeń łączności publicznej.
u.g.n. art. 4 § pkt. 18
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definiuje łączność publiczną jako infrastrukturę telekomunikacyjną.
u.g.n. art. 143 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definiuje budowę urządzeń infrastruktury technicznej.
prawo telekomunikacyjne art. 2 § pkt. 8
Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne
Definiuje infrastrukturę telekomunikacyjną.
prawo telekomunikacyjne art. 2 § pkt. 46
Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne
Definiuje urządzenie telekomunikacyjne.
prawo telekomunikacyjne art. 46 § pkt. 31
Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne
Definiuje publicznie dostępną usługę telekomunikacyjną.
ppsa art. 148
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wprowadzony w planie miejscowym, nie uniemożliwia lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności. Plan miejscowy dopuszcza lokalizację infrastruktury technicznej, w tym telekomunikacyjnej, na większości terenów objętych planem. Ograniczenia wprowadzone w planie są proporcjonalne i służą ochronie innych istotnych wartości, mieszcząc się w granicach władztwa planistycznego gminy. Zmiana rozporządzenia dotycząca klasyfikacji przedsięwzięć telekomunikacyjnych osłabia argumentację organu nadzoru.
Odrzucone argumenty
Zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko narusza przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ nadzoru prawidłowo ocenił zgodność uchwały z prawem według stanu prawnego obowiązującego w dacie uchwalenia uchwały.
Godne uwagi sformułowania
istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie oznacza to jednak, że plan miejscowy nie może wprowadzać pewnych ograniczeń wyraz uwzględnienia zasady proporcjonalności - wyważania różnych, często sprzecznych grup interesów nie pozbawia gminy władztwa planistycznego ani uprawnienia do ochrony innych, uznanych za istotne, wartości
Skład orzekający
Leszek Tyliński
przewodniczący
Katarzyna Korycka
sprawozdawca
Grzegorz Saniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczeń w planach miejscowych w kontekście inwestycji celu publicznego z zakresu łączności, a także zakresu władztwa planistycznego gminy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie zakazy dotyczą tylko części planu i dopuszczają infrastrukturę techniczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między ochroną środowiska a rozwojem infrastruktury telekomunikacyjnej w planowaniu przestrzennym, co jest istotne dla samorządów i inwestorów.
“Gmina wygrała z Wojewodą o plan zagospodarowania: Czy zakazy środowiskowe blokują telekomunikację?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 915/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2022-11-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Grzegorz Saniewski Katarzyna Korycka /sprawozdawca/ Leszek Tyliński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Samorząd terytorialny Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku uchylono zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 503 art. 15 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Dz.U. 2016 poz 1537 art. 46 ust. 1 Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Gminy Chełmża na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 6 lipca 2022 r. nr 94/2022 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; 2. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz skarżącej Gminy Chełmża kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Uzasadnienie Dnia 31 maja 2022 roku Rada Gminy Chełmża podjęła uchwałę Nr LXII/377/22 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w miejscowościach Nowa Chełmża i Skąpe (dalej powoływana również jako "uchwała", "miejscowy plan"). Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko-Pomorskiego w dniu 3 czerwca 2022 r. pod pozycją 2982 i weszła w życie w dniu 18 czerwca 2022 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski rozstrzygnięciem nadzorczym nr 94/2022 z dnia 6 lipca 2022 roku stwierdził nieważność przepisów § 5 pkt. 4 lit. a oraz § 7 pkt. 4 lit. a przedmiotowej uchwały, wprowadzających w ramach zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ nadzoru podniósł, że uchwała Rady Gminy Chełmża narusza przepisy art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 884, dalej powoływanej też jako "uwrut") poprzez wprowadzenie rozwiązań w miejscowym planie, które mogą uniemożliwiać lokalizację inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w sposób i w stopniu określonym w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 503, dalej powoływanej jako "upzp"). Wojewoda Kujawsko-Pomorski stwierdził, że skoro ustawodawca w art. 46 ust. 1 uwrut określił, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi, to zapisy § 5 pkt. 4 lit. a oraz § 7 pkt. 4 lit. a uchwały naruszają wskazany wyżej przepis, jak również przepis art. 15 ust. 1 upzp, który zobowiązuje organ sporządzający plan miejscowy do jego sporządzenia zgodnie z przepisami odrębnymi. Stanowi to, jak podsumował organ nadzoru, o istotnym naruszeniu zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe rozstrzygniecie nadzorcze Rada Gminy Chełmża zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, tj.: - art. 78 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego "kpa" w zw. z art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 559, dalej powoływanej jako "usg") poprzez brak uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącej zawartych w stanowisku Rady Gminy Chełmża z dnia 5 lipca 2022 r., w szczególności dotyczących stanowiska, czy zapisy § 5 pkt. 4 lit. a oraz § 7 pkt. 4 lit. a uchwały naruszają art. 46 ust. 1 uwrut, jako istotnych dla wyjaśnienia sprawy, a po ich ocenie ewentualnego niewydania rozstrzygnięcia nadzorczego; - art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 91 ust. 5 usg, przez podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy i braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do przyjęcia, że Rada Gminy nie wykazała, że § 5 pkt. 4 lit. a oraz § 7 pkt. 4 lit. a uchwały nie ustanawia zakazów i nie uniemożliwia lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej i nie narusza art. 46 ust. 1 uwrut; - art. 46 ust. 1 i 1a uwrut; - art. 4 ust. 1 upzp poprzez ograniczenie prawa gminy do kształtowania przestrzeni (władztwa planistycznego) poprzez stwierdzenie nieważności § 5 pkt. 4 lit. a oraz § 7 pkt. 4 lit. a uchwały w brzmieniu. Rada Gminy Chełmża podniosła również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, że uchwała w § 5 pkt. 4 lit. a oraz § 7 pkt. 4 lit. a istotnie narusza prawo. Wskazała na brak uwzględnienia zmian wprowadzonych od 4 czerwca 2022 r. w związku z wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2022 r. poz. 1071, dalej powoływanego jako "rozporządzenie zmieniające"). Ponadto Rada Gminy Chełmża zarzuciła brak uwzględnienia jej interesu prawnego poprzez stwierdzenie nieważności przepisów § 5 pkt. 4 lit. a oraz § 7 pkt. 4 lit. a i w konsekwencji dopuszczenie lokalizacji w jednostkach urbanistycznych UM, RU1 i RU2 przedsięwzięć mogących zawsze i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w rozporządzeniu z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Uzasadniając powyższe zarzuty Rada Gminy Chełmża wskazała, że Wojewoda Kujawsko-Pomorski zawiadomieniem z dnia 23 czerwca 2022 r. (doręczonym Radzie Gminy w dniu 23 czerwca 2022 r.) powiadomił o wszczęciu postepowania w celu kontroli legalności uchwały i wezwał do złożenia wyjaśnień w terminie 5 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Rada Gminy wystąpiła o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień do 8 lipca 2022 r., wnioskiem który został doręczony Wojewodzie Kujawsko-Pomorskiemu na skrzynkę e-puap w dniu 28 czerwca 2022 r. Skarżąca podniosła, że wobec braku odpowiedzi na pismo o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień uznano, że Wojewoda zaakceptował proponowany termin ich złożenia do 8 lipca 2022 r. Pismem z dnia 4 lipca 2022 r. przekazano Wojewodzie wyjaśnienia i uzupełnienie dokumentacji planistycznej, które zostały doręczone 7 lipca 2022 r. W ocenie Rady Gminy Chełmża niezasadnie Wojewoda Kujawsko-Pomorski nie czekając na wyjaśnienia, stwierdził zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym nieważność § 5 pkt. 4 lit. a oraz § 7 pkt. 4 lit. a uchwały. Ponadto skarżąca podniosła, że zapisy planu miejscowego co do których stwierdzono nieważność są zgodne z przepisami prawa i nie naruszają zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób i w stopniu określonym w art. 28 ust. 1 upzp. W szczególności zdaniem Rady Gminy nie został naruszony art. 46 ust. 1 uwrut, a ewentualnie należy stosować przepis art. 46 ust. 1a tej ustawy, czego nie uwzględnił organ nadzoru. W ocenie skarżącej wprowadzony przez Radę Gminy zapis dotyczący zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, tj. zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie jest zapisem uniemożliwiającym lokalizowanie inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Uchwała bowiem nie wprowadza zakazu lokalizacji tego rodzaju inwestycji, a wręcz jako przeznaczenie uzupełniające dopuszcza urządzenia infrastruktury technicznej. Dopuszczenie lokalizacji infrastruktury technicznej, oznacza tym samym dopuszczenie lokalizacji celów publicznych z zakresu urządzeń telekomunikacyjnych. Natomiast zakaz w każdej jednostce objętej miejscowym planem, w ramach zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko został wprowadzony w związku z przeprowadzoną strategiczną oceną oddziaływania na środowisko, uwzględnia opinię RDOŚ i PPIS, i miał na celu jedynie orgniczenie realizacji inwestycji uciążliwych w jednostkach planistycznych objętych planem ze względu na możliwe konflikty wynikające z sąsiedztwa terenów przeznaczonych na cele rolnicze, umożliwiających chów i hodowle zwierząt. Gmina podkreśliła też, że teren UM ma powierzchnię ok 1,1 ha, teren RU1 ok 1,6 ha, terenu RU2 ok 0,6 ha, zaś całkowita powierzchnia terenu objętego miejscowym planem wynosi ok 45 ha. Skarżąca podniosła również, że organ nadzoru nie wziął pod uwagę, że w dniu 4 czerwca 2022 r. weszło w życie rozporządzenie zmieniające, uchylające § 2 ust. 1 pkt. 7 oraz § 3 ust. 1 pkt. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ podniósł, iż w związku ze wskazaną zmianą przepisów urządzenia łączności publicznej nie są już zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W odpowiedzi na skargę organ nadzorczy wniósł o jej oddalenie. Wojewoda Kujawsko-Pomorski podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł ponadto, że Radzie Gminy Chełmża zapewniono czynne uczestnictwo w postępowaniu. W kwestii zarzutu nieuwzględnienia zmian wprowadzonych od dnia 4 czerwca 2022 r. w związku z wejściem w życie rozporządzenia zmieniającego, podniósł, że organ nadzoru dokonuje oceny zgodności z przepisami prawa uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w trakcie sporządzania i uchwalenia ocenianej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, zważył co następuje: Wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną działania Wojewody, w zakresie sprawowanego przez niego nadzoru nad działalnością gminną, stanowią przepisy art. 91 usg, a w szczelności przepisy wyrażone w ust. 1 i 4 przywołanego artykułu. Zgodnie z treścią przepisu art. 91 ust. 1 uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne; o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. W myśl natomiast przepisu art. 91 ust. 4 w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Z przytoczonych przepisów wynika, iż ustawodawca rozróżnia dwa typy wadliwości przedkładanych organom nadzoru uchwał lub zarządzeń tj. nieistotne naruszenia prawa oraz naruszenia prawa o charakterze kwalifikowanym, z tym że podstawą rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy może być tylko istotne naruszenie prawa. Do kategorii istotnego naruszenia prawa odwołał się też ustawodawca w art. art. 28 ust. 1 upzp stanowiąc, że istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. W przedmiotowej sprawie, organ nadzoru w ustawowym terminie 30 dni stwierdził nieważności przedmiotowej uchwały w części obejmującej przepisy § 5 pkt. 4 lit. a oraz § 7 pkt. 4 lit. a, powołując się na istotne naruszenie przez Rada Gminy Chełmża zasad sporządzania planu miejscowego, z uwagi na istotne naruszenie ww. przepisami planu, wprowadzającymi w ramach zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – przepisów art. 46 ust. 1 uwrut i art. 15 ust. 1 upzp. Z treści art. 15 ust. 1 upzp wynika, że projekt planu miejscowego należy sporządzić zgodnie z przepisami odrębnymi. Zgodnie z art. 46 ust. 1 uwrut miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Z kolei stosownie do art. 46 ust. 2 uwrut jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że zgodnie z powołanymi przepisami plan miejscowy nie może wprowadzać zakazu lokalizacji urządzeń telekomunikacyjnych na całym obszarze objętym planem, uniemożliwiającego lokalizowanie inwestycji celu publicznego z zakresu łączność publicznej. Nie oznacza to jednak, że plan miejscowy nie może wprowadzać pewnych ograniczeń, czy to w zakresie lokalizacji inwestycji, ich rozmieszczenia w terenie, czy też ograniczeń co do rodzaju urządzeń z uwagi na miejsce, w którym będą zlokalizowane, czy też ograniczeń z uwagi na ochronę innych, istotnych z punktu widzenia gospodarowania przestrzenią wartości (zob. wyroki: WSA w Rzeszowie z 28.01.2015 r., II SA/Rz 1429/14; WSA w Krakowie z 30.01.2015 r., II SA/Kr 1484/14; WSA w Krakowie z 11.02.2016 r., II SA/Kr 1621/15, WSA w Gdańsku z 22.03.2017 r., II SA/Gd 43/17 i z 7.12.2017 r., II SA/Gd 437/17, dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z treści art. 46 ust. 1 i ust. 2 uwrut nie da się bowiem wyprowadzić normy pozbawiającej gminy prawa kształtowania przestrzeni przez wprowadzenie zakazów czy ograniczeń zabudowy obiektami infrastruktury telekomunikacyjnej, a inwestor na podstawie wymienionego przepisu nie może żądać, aby obszar objęty planem miejscowym był bezwarunkowo otwarty na takie inwestycje. Organy gminy mogą więc w sposób władczy, przy zachowaniu przepisów ustawy, określać warunki zagospodarowania terenu, a ich władztwo wynikające z treści art. 4 ust. 1 upzp, zostało regulacją ww. ustawy jedynie ograniczone, a nie zupełnie wykluczone w zakresie decydowania o lokalizacji i warunkach budowy ww. urządzeń. Należy przy tym podkreślić, że art. 46 ust. 1 uwrut wprost stanowi, że inwestycja celu publicznego z zakresu łączności publicznej musi być zgodna z przepisami odrębnymi. Omawiany przepis obejmuje zatem swoją treścią także inne wartości, które w obowiązującym systemie prawa są chronione, a więc wymagają uwzględnienia, w tym dotyczące ochrony środowiska, przyrody, ładu przestrzennego, zdrowia i porządku publicznego. To wyraz uwzględnienia zasady proporcjonalności - wyważania różnych, często sprzecznych grup interesów. Przepis ten ani nie wyłącza uprawnień gminy w zakresie kształtowania polityki przestrzennej, ani też nie pozbawia gminy prawa ochrony innych, uznanych za istotne, wartości. Nie może być on odczytywany jako przyzwalenie na realizowanie każdej inwestycji telekomunikacyjnej, w każdym rejonie (obszarze) planu miejscowego. Potrzeba ochrony innych istotnych wartości w ramach kształtowania przez gminę przestani może przemawiać za ustanowieniem pewnych zakazów czy ograniczeń, w tym dotyczących realizacji inwestycji o charakterze telekomunikacyjnym. Dlatego też należy stwierdzić, że regulacje art. 46 ust. 1 i ust. 2 uwrut zostałby naruszone, gdyby uchwała w przedmiocie planu miejscowego pozbawiała na terenie objętym planem jakichkolwiek możliwości inwestycyjnych w zakresie lokalizowania urządzeń telekomunikacyjnych. Tego zaś organ nadzoru nie wykazał, i nie wynika to z ustaleń planu miejscowego. Należy w tym kontekście wyjaśnić, że ustawodawca w art. 46 ust. § 1 uwrut odwołał się do podjęcia inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W myśl zaś tej ustawy celem publicznym jest m.in. budowa urządzeń łączności publicznej (art. 6 ust. 1). Przez łączność publiczną, zgodnie z art. 4 pkt 18 ww. ustawy, należy rozumieć infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego . Prawo telekomunikacyjne stanowi zaś w art. 2 pkt 8, że infrastruktura telekomunikacyjna to urządzenia telekomunikacyjne, oprócz telekomunikacyjnych urządzeń końcowych, oraz w szczególności linie, kanalizacje kablowe, słupy, wieże, maszty, kable, przewody oraz osprzęt, wykorzystywane do zapewnienia telekomunikacji; w art. 2 pkt 46, że urządzenie telekomunikacyjne to urządzenie elektryczne lub elektroniczne przeznaczone do zapewniania telekomunikacji; a w art. 46 pkt 31, że publicznie dostępna usługa telekomunikacyjna to usługę telekomunikacyjną dostępną dla ogółu użytkowników. Należy też wskazać na zakres pojęcia "budowy urządzeń infrastruktury technicznej" w ustawie o gospodarce nieruchomościami, w której w art. 143 ust. 2 określono, że przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Z treści przytoczonych przepisów wprost wynika, że inwestycje celu publicznego z zakresu łączności publicznej to inwestycje obejmujące infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, którą stanowią urządzenia telekomunikacyjne. Natomiast urządzenia telekomunikacyjne stanowią jeden z rodzajów urządzeń infrastruktury technicznej. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że przedmiotowa uchwała pozbawia na całym obszarze objętym planem jakichkolwiek możliwości inwestycyjnych w zakresie lokalizowania urządzeń telekomunikacyjnych poprzez wprowadzenie zakazu czy przyjęcie rozwiązań uniemożliwia lokalizacji tego rodzaju urządzeń na całym terenie objętym planem. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zakwestionowane przez organ przepisy § 5 pkt 4 lit. a i § 7 pkt. 4 lit. a dotyczą jednostek planistycznych o symbolu odpowiednio UM (przeznaczenie podstawowe: teren zabudowy usługowo-mieszkaniowej) i RU1-2 (przeznaczenie podstawowe: teren obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych). Łączna powierzchnia tych terenów wynosi ok 3,3 ha, tymczasem całkowita powierzchnia terenu objętego miejscowym planem wynosi ok 45 ha. Organ nadzoru w ogóle nie ustalił czy na pozostałym terenie tj. nieobejmującym jednostek planistycznych UM i RU1-2 wprowadzono jakiekolwiek zakazy czy rozwiązania uniemożliwiające lokalizowanie inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Tymczasem, jak wykazano, regulacje art. 46 ust. 1 i ust. 2 uwrut zostałby naruszone w sytuacji, gdyby uchwała w przedmiocie planu miejscowego pozbawiałaby możliwości lokalizacji urządzeń telekomunikacyjnych na całym obszarze objętym planem. Analiza zapisów przedmiotowego planu miejscowego nie uprawnienia zaś do stwierdzenia, że taki stan rzeczy występuje w przypadku spornej uchwały. Z zapisów planu miejscowego wynika bowiem, że wprowadzony w planie miejscowym (z wyłącznie jednostek planistycznych których dotyczą przepisy § 5 pkt 4 lit. a i § 7 pkt. 4 lit. a – tj. jednostek UM i RU1-2) zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko został ustanowiony z wyjątkiem inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury technicznej. Wyjątek ten nie dotyczy tylko jednostek UM i RU1-2. Ponadto we wszystkich jednostkach planistycznych (poza jednostką ZCM – teren cmentarza zamkniętego) jako przeznaczanie dopuszczalne wskazano na urządzenia infrastruktury technicznej. Jak podkreślono powyżej obiekty infrastruktury technicznej to również urządzenia telekomunikacyjne, zatem dopuszczenie lokalizacji infrastruktury technicznej wiąże się tym samym dopuszczenie lokalizacji urządzeń telekomunikacyjnych. W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że przedmiotowy plan miejscowy umożliwia realizację inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, tj. urządzeń telekomunikacyjnych oraz, że z zakresu tych inwestycji, jedynie w jednostkach planistycznych UM i RU1-2 mających powierzchnię tylko ok 3,3 ha, wyłączono inwestycje mogące zawsze znacząco i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z poczynionymi uwagami unormowanie przyjęte w art. 46 ust. 1 uwrut nie oznacza, że plan miejscowy nie może wprowadzać pewnych ograniczeń, w tym dotyczących określonej lokalizacji urządzeń telekomunikacyjnych na terenach objętych planem czy też rodzaju tych urządzeń. Przepis ten bowiem nie pozbawia gminy władztwa planistycznego ani uprawnienia do ochrony innych, uznanych za istotne, wartości. W sprawie Rada Gminy powołała się na potrzebę ochrony określonych wartości w związku z wprowadzonym zakazem lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Także w tym kontekście organ nadzoru nie przeprowadził jakiejkolwiek oceny planu miejscowego. Reasumując należy stwierdzić, że wprowadzony "jedynie na określonych obszarach planu miejącego" tj. na terenach UM i RU1-2 bezwzględny zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, obejmujący tym samym "jedynie część inwestycje celu publicznego z zakresu łączności publicznej", tj. które mogą zawsze znacząco i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, mieści się w granicach kompetencja organów gminy i wbrew stanowisku organu nadzoru nie narusza art. 46 ust. 1 uwrut i art. 15 ust. 1 upzp. Na marginesie należy wskazać, że racje ma organ nadzoru oceny zgodności z przepisami prawa uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonuje się według stanu prawego na dzień jego uchwalenia, niemniej jednak trudno znaleźć uzasadnienie dla celowości podjęcia zaskarżanego rozstrzygnięcia nadzorczego w sytuacji, gdy przedmiotowy plan miejscowy wszedł w życie 18 czerwca 2022 r., a już w dniu 4 czerwca 2022 r. weszło w życie rozporządzenie zmieniające, na mocy którego uchylono § 2 ust. 1 pkt. 7 oraz § 3 ust. 1 pkt. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co spowodowało że od dnia 4 czerwca 2022 r. urządzenia łączności publicznej nie są już zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Na ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego nie miały natomiast wpływu zarzuty Rady Gminy dotyczące kwestii podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego nie czekając na wyjaśnienia Rady Gminy, pomimo złożonego przez nią wniosku o przedłużenie terminu na złożenie wyjaśnień. Należy podkreślić, że Rada Gminy została skutecznie zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego i o wyznaczonym terminie na złożenie wyjaśnień (po którego upływie podjęte zostało rozstrzygnięcie nadzorcze), co oznacza że podstawowe prawa Rady Gminy dotyczące zapewnienia jej udziału w postępowaniu nadzorczym zostały zachowane. Wskazać należy przy tym, że złożenie samej prośby o przedłużenie terminu na złożenie wyjaśnień i to do ostatniego dnia na podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego, nie oznacza przedłużenia wnioskowanego terminu. Z uwagi jednak na błędne stanowisku organu nadzoru o naruszeniu w sprawie art. 46 ust. 1 uwrut i art. 15 ust. 1 upzp, które to dodatkowo uzasadnione zostało w sposób naruszający art. 91 ust. 3 usg (bez odniesienia przepisu art. 46 ust. 1 uwrut do zapisów całego planu miejscowego i chronionych nim wartości, na które wskazała Rada Gminy), Sąd na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa") orzekł o uchyleniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI