II SA/Bd 897/22

II SA/Bd 897/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Bortkiewicz
Katarzyna Korycka
Symbol z opisem
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Oświata
Sygn. powiązane
III OSK 1322/23 - Wyrok NSA z 2024-01-09
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
stwierdzono nieważność zaskarżonego zarządzenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 559
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Klotz ( spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi E. S. na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły 1. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia, 2. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącej E. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
E. E. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na zarządzenie Burmistrza Miasta K. z dnia [...] lipca 2022 r. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej im. J. w W., w której wystąpiła o uchylenie powyższego zarządzenia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że zaskarżone zarządzenie nie zawiera uzasadnienia. Zdaniem skarżącej, zatwierdzenie konkursu jest nieprawidłowe z uwagi na fakt, że procedura wyłonienia dyrektora była obciążona błędami, polegającymi na niedopuszczeniu jej, jako kandydatki, w dniu posiedzenia Komisji Konkursowej, tj. [...] .07.2022r. do postępowania konkursowego na dyrektora Szkoły Podstawowej im. J. w W., pomimo prawidłowego złożenia wszystkich wymaganych załączników i oświadczeń, określonych w ogłoszeniu o konkursie (zarządzenie Nr [...] Burmistrza Miasta K. z dnia [...].06.2022r. [...]). W dniu posiedzenia komisja konkursowa powołała się na niespełnienie przez nią wymogów formalnych w sytuacji, gdy jej kandydatura nie była obciążona brakami formalnymi. Ponadto, powyższa procedura nie przewidywała uzupełnienia ewentualnych braków. Skarżąca wymieniła dokumenty wymagane zgodnie z ogłoszeniem o konkursie. Skarżąca wskazała, że swoją ofertę na stanowisko dyrektora szkoły złożyła w wymaganym terminie zgodnie z wymogami ogłoszenia. Załączyła wszystkie wymagane dokumenty. Nie było wymagane, aby przedłożyć dokument, z którego wynikałoby, że kandydatka zmieniła nazwisko. W załączonych dokumentach tj. oświadczeniach nr -1 było omyłkowo podane nazwisko rodowe kandydatki, jednocześnie treść dokumentu była zgodna z określonymi i opatrzona aktualnym nazwiskiem. Ogłoszenie nie zawiera wzoru druku, na którym należałoby złożyć oświadczenia, kandydat miał dowolność w tym zakresie. Komisja Konkursowa nie umożliwiła jej wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności, które wynikały z błędu pisarskiego i nie były zamierzone, a nagłówek nie miał wpływu na treść i poprawność formalną złożonych oświadczeń, co spowodowało naruszenie jej prawa do udziału w konkursie.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu stanowiska organ powołał podstawę prawną wydanego zarządzenie o zatwierdzeniu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły. Przedstawił argumenty na poparcie stanowiska o prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia w spawie oraz opisał przebieg procedury konkursowej.
Organ podał, że w świetle obowiązujących w czasie rozstrzygania przedmiotowego konkursu przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2021r. poz. 1915 zm.: Dz. U. z 2022 r. poz. 583, poz. 1116, poz. 1700 i poz. 1730), zwanej dalej u.s.o. i rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 8 kwietnia 2010r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 60, poz. 373; zm.: Dz. U. z 2011 r. Nr 254, poz. 1525), zwanym dalej rozporządzeniem, należy przyjąć, że wskazana przez ustawodawcę procedura konkursowa na stanowisko dyrektora szkoły publicznej lub placówki stanowi zamknięty ciąg czynności - zgodnie z art. 36a ust. 6 u.s.o. - organu prowadzącego szkołę publiczną lub placówkę i komisji jako organu pomocniczego, które to czynności kończą się wraz z wydaniem przez organ prowadzący szkołę rozstrzygnięcia w postaci zarządzenia o zatwierdzeniu konkursu albo o jego unieważnieniu i zarządzeniu przeprowadzenia ponownego konkursu (§ 8 ust. 2 rozporządzenia), po wcześniejszym przedstawieniu mu przez przewodniczącego komisji wyników konkursu wraz z dokumentacją postępowania konkursowego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Dalej organ wskazał, że zaskarżone zarządzenie należy zakwalifikować jako akt organu jednostki samorządu terytorialnego podejmowany w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zm.: Dz.U. z 2022 r. poz. 655 i poz. 1457). Poszczególne akty i czynności podejmowane w toku postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora szkoły publicznej nie mają charakteru samodzielnego i odrębnego, a etapem kończącym to postępowanie jest przewidziane w § 8 ust. 2 rozporządzenia zarządzenie organu prowadzącego szkołę publiczną o zatwierdzeniu konkursu albo o jego unieważnieniu i zarządzeniu ponownego konkursu (por. uchwała NSA z 13 kwietnia 2015 r., sygn. I OPS 5/14, orzeczenia NSA z 5 sierpnia 2010 r., sygn. I OSK 41/10, z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 559/11, z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 2540/17 i dnia 22 listopada 2017 r., sygn. I OSK 1914/17), a następnie akt organu prowadzącego szkołę w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły lub placówki, (art. 36a ust. 1 u.s.o.).
Organ wskazał, że ww. przepisy prawa nie ustanawiają jakichkolwiek wymogów formalnych, jakim zarządzenie w przedmiocie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły powinno odpowiadać. Zdaniem organu, zaskarżone zarządzenie zawiera minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania go jako zarządzenia o zatwierdzeniu konkursu, o jakim mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia, tj.: treść rozstrzygnięcia, wskazanie organu który je wydał, datę wydania oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do jego wydania.
Dalej organ podał, że skarżącą, w dniu przeprowadzania konkursu na dyrektora, po podjęciu uchwały w sprawie odmowy dopuszczenia do postępowania konkursowego, komisja ustnie poinformowała o przyczynach niedopuszczenia. Co więcej, przewodnicząca komisji powiadomiła kandydata pisemnie w formie papierowej o przyczynach odmowy dopuszczenia do postępowania konkursowego.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że wskazane zarządzenie jest nieprawidłowe z uwagi na fakt, że procedura wyłonienia dyrektora była obciążona błędami, polegającymi na niedopuszczeniu wnoszącej skargę do drugiego etapu postępowania konkursowego organ wskazał, że Komisja Konkursowa po zapoznaniu się ze złożoną dokumentacją zauważyła, że kandydatura skarżącej zawiera istotne błędy. Mimo, że wnosząca skargę załączyła wszystkie wymagane w wykazie dokumenty, to w trakcie ich analizy komisja konkursowa zwróciła uwagę, że dołączone oświadczenia zawierają sprzeczne informacje o adresacie sporządzonych pism. To z uwagi na fakt, że każde z oświadczeń, tj. - oświadczenie z dnia [...].06.2022 r. o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych i korzystaniu z pełni praw publicznych; - oświadczenie z dnia [...].06.2022 r. o dopełnieniu obowiązku o którym mowa w art. 7 ust. 1 i ust. 3a ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa z lat 1944-1990; -oświadczenie z dnia [...].06.2022 r. o nie karaniu zakazem pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi; - oświadczenie z dnia [...].06.2022 o niekaralności za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; - oświadczenia z dnia [...].06.2022 r. o nietoczeniu się wobec kandydatki postępowania o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego; - oświadczenie z dnia [...].06.2022 r. o niekaralności karą dyscyplinarną, - zostały sporządzone na nazwisko E. E. A., a podpisane zostały przez E. E. S.
Organ wskazał, że pomimo że konkurs nie narzuca dokładnej treści oświadczeń to żadne z nich nie zawierało adnotacji "Ja, niżej podpisana...", dlatego komisja przyjęła, że nie może zakwalifikować tych dokumentów, jako złożonych przez startującą w konkursie. Ponadto kolejne dokumenty, tj. - akt nadania stopnia Awansu Zawodowego Nauczyciela; - Świadectwo pracy z dnia [...].08.2000 r.; - dyplom ukończenia studiów; - zaświadczenia ukończenia studium pedagogicznego; -świadectwo ukończenia studiów podyplomowych, sporządzone są na nazwisko E. E. A., a w konkursie dokumenty złożyła E. E. S. Do oferty konkursowej nie dołączono żadnego dokumentu potwierdzającego, że kandydatka zmieniła nazwisko, co więcej nie ma takiej wzmianki również w życiorysie skarżącej. Dokumenty sporządzone na nazwiska panieńskie są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Posługiwanie się nazwiskiem panieńskim nie stanowi posługiwania się właściwym nazwiskiem, gdyż nie jest pełnym nazwiskiem osoby. Ponadto, podanie nazwiska panieńskiego nie będzie stanowiło właściwej identyfikacji danej osoby, gdyż od momentu zawarcia związku małżeńskiego osoba ta nosi inne nazwisko. Nie ma gotowych wzorów oświadczeń, ich dokładna treść zależy wyłącznie od wnoszącego ofertę konkursową, także nie ma wzoru dokumentu potwierdzającego zmianę nazwiska, w takich przypadkach odpowiednie jest załączenie oświadczenia o zmianie nazwiska, odpisu aktu zawarcia małżeństwa lub kserokopii dokumentów tożsamości.
Wśród przyczyn odmowy dopuszczenia kandydata do postępowania jest brak wszystkich dokumentów wymaganych w ogłoszeniu, co oznacza, że brak jakiegokolwiek dokumentu spośród wymaganych zamyka kandydatowi drogę do ubiegania się o stanowisko w konkursie.
Organ stwierdził, że z brakiem dokumentów mamy do czynienia nie tylko kiedy nie zostanie on dołączony do oferty, ale także wtedy, kiedy dokument dołączony do oferty jest nieprawidłowy lub nie spełnia określonych wymagań. Tym samym uchybienie takie dyskwalifikuje złożoną ofertę.
Organ stwierdził, że złożenie wymaganych dokumentów, o których stanowi przywołany przepis jest wymogiem formalnym, którego spełnienie jest konieczne do dopuszczenia kandydata do postępowania. Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt. 2 cytowanego rozporządzenia komisja podejmuje uchwałę o odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego, jeżeli oferta nie zawierała wszystkich dokumentów wskazanych w ogłoszeniu o konkursie. Nie ma przy tym znaczenia ranga dokumentu, błąd lub brak - każdy z nich jest kwalifikowany tak samo - jako dyskwalifikujący z postępowania. Zdaniem organu, brak było podstawy prawnej, aby Komisja z urzędu mogła podjąć działania, mające na celu wyjaśnienie lub uzupełnienie oferty. Procedura bazuje na rywalizacji kandydatów i z tego powodu jej aspekt procesowy wymaga zapewnienia realizacji takich cech, jak równość szans kandydatów, bezstronność i obiektywizm konkursu - służą temu publiczne obwieszczenie o konkursie, zakreślenie terminu do składania ofert i komisyjne ich badanie. To w interesie składającego ofertę należy jej prawidłowe przygotowanie. Faktem jest, że podpisane przez skarżącą oświadczenia nie zawierają wymaganej treści, wobec czego nie stanowią wymaganych oświadczeń. Zdaniem organu, takie samo stanowisko przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 31 maja 2016 r., sygn. II SA/Bb 1090/15 - "skoro konkurs jest przeprowadzany w oparciu o oferty złożone w terminie określonym w ogłoszeniu o konkursie, to przedmiot oceny komisji konkursowej mogą stanowić tylko dokumenty załączone do oferty, złożone w terminie określonym w ogłoszeniu o konkursie. To zaś czyni niedopuszczalnym uzupełnianie ofert po terminie zakreślonym w ogłoszeniu poprzez złożenie nowych dokumentów, a w dalszej kolejności jej uwzględnienie przez komisję konkursową na etapie oceny dochowania wymogów formalnych ofert. Komisja konkursowa jest w swoisty sposób związana treścią oferty złożonej przez kandydatów". Oczywiście mogą mieć miejsce błędy nie stanowiące podstaw do odmowy udziału w dalszym etapie konkursu. Takie stanowisko przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lipca 2014 r., wydanym w sprawie o sygn. I OSK 910/14, który wskazał na możliwość występowania w ofertach konkursowych kandydatów na stanowisko dyrektora szkoły uchybień nieistotnych, które mogą podlegać ewentualnemu uzupełnieniu. Jednakże podkreślił, że do takich właśnie nieistotnych uchybień należy zaliczyć brak właściwego poświadczenia kopii wymaganego dokumentu (np. brak podpisu kandydata na kopii wymaganych dokumentów), w sytuacji kiedy z okoliczności sprawy wynika, że dokumenty takie niewątpliwie pochodzą od danego kandydata. Zdaniem Komisji Konkursowej, złożone przez E. E. S. dokumenty w takiej formie wymagały uzupełnienia o oświadczenie dotyczące nazwiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że z uwagi na zagrożenie pandemiczne, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, wydanego w oparciu o przepis art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842), sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz.2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz.329 , dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżone zarządzenie jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.
Wyniki przeprowadzonej kontroli sądowej zakwestionowanego zarządzenia świadczą o jego wadliwości.
Stosownie do art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (art. 94 ust. 1 u.s.g.). W świetle przepisów ustawy o samorządzie gminnym, Burmistrz K. nie miał obowiązku przedłożenia z urzędu organowi nadzoru (Wojewodzie [...]) wydanego zarządzenia. Badane zarządzenie nie jest aktem prawa miejscowego. Od daty podjęcia zaskarżonego zarządzenia ([...] lipca 2022 r.) nie upłynął jeden rok, możliwe zatem było stwierdzenie nieważności aktu przez Sąd.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego, w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone w: art. 10 ust. 2, art. 13 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 21 ust. 4 i ust. 6 pkt 4, art. 23 ust. 1 pkt 4, art. 24, art. 28a ust. 5 i ust. 7 pkt 2, art. 88 ust. 7, art. 89 ust. 1 i 13, art. 91 ust. 1, 1 a, 2, 3 i 7 oraz art. 93 ust. 1 -wykonuje odpowiednio: rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa. Ustawodawca stanowi jednocześnie w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, że zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone w: art. 10 ust. 1 pkt 1-5 i 7, art. 62 ust. 2, art. 63 ust. 1, 12-14, 18 i 20, art. 66 ust. 1, art. 68 ust. 7 i 9, art. 91 ust. 8 oraz art. 128 ust. 1 - wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa. Poddane kontroli Sądu zarządzenie podjęte zostało przez organ uprawniony, tj. przez Burmistrza K.
Zaskarżone zarządzenie Burmistrza Miasta K. z dnia [...] lipca 2022 r. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. J. w W. zostało wydanie w sprawie z zakresu administracji publicznej i jako takie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 559 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 53 ust. 2b p.p.s.a. w przypadku innych aktów (innych niż decyzje, postanowienia, akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a.) jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Zatem nie istniało ograniczenie terminem zaskarżenia w odniesieniu do zaskarżonego zarządzenia.
Skarżąca ubiegała się o stanowisko dyrektora szkoły w ramach konkursu, którego dotyczy zaskarżone zarządzenie. W ocenie Sądu, przysługiwał jej interes prawny, pozwalający na zaskarżenie aktu do sądu administracyjnego. Sporne natomiast jest, czy zaskarżone zarządzenie o odmowie dopuszczenia skarżącej do postępowania konkursowego naruszyło jej interes prawny. Przyjęcie, że zaskarżone zarządzenie jako sprzeczne z prawem jest nieważne, skutkowałoby dopuszczeniem jej kandydatury do drugiego etapu konkursu i rozpatrzenie jej merytorycznie.
W ocenie Sądu, Burmistrz zatwierdzając konkurs na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej naruszył przepisy prawa, ponieważ uchwała Nr [...] Komisji Konkursowej z [...] lipca 2022 r. w sprawie odmowy dopuszczenia kandydatki do konkursu na stanowisko dyrektora szkoły naruszała przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1428)- zwanego dalej: "rozporządzeniem".
Przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 1082 ze zm.) oraz ww. rozporządzenia określają zasady i tryb przeprowadzania konkursu na stanowisko dyrektora.
W myśl art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu (art. 63 ust. 10).
Według definicji zamieszczonej w art. 4 pkt 16 Prawa oświatowego, przez organ prowadzący szkołę lub placówkę należy rozumieć ministra, jednostkę samorządu terytorialnego, inne osoby prawne i fizyczne.
W wykonaniu delegacji zawartej w art. 63 ust. 20 ustawy z 14 grudnia 2016 r. -Prawo oświatowe wydane zostało ww. rozporządzenie, które w § 1 ust. 1 określa, że konkurs na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej i publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki ogłasza organ prowadzący przedszkole, szkołę lub placówkę. Wymagania, jakie powinno spełniać ogłoszenie o konkursie wskazano w § 1 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Komisja konkursowa, na podstawie złożonej oferty, podejmuje uchwałę o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego (§ 4 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia). Następnie, po rozmowie z każdym z kandydatów dopuszczonych do postępowania konkursowego, komisja dokonuje ich merytorycznej oceny, której podlega w szczególności przedstawiona przez kandydata koncepcja funkcjonowania i rozwoju publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). Komisja wyłania kandydata na stanowisko dyrektora w głosowaniu tajnym. Każdy z członków komisji dysponuje jednym głosem (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). W myśl § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, po zakończeniu obrad komisji przewodniczący komisji niezwłocznie powiadamia organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę o wyniku postępowania konkursowego oraz przekazuje temu organowi dokumentację postępowania konkursowego. Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia:
1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego;
2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków;
3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1;
4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.
Zasady przeprowadzania konkursu określa, wydane na podstawie art. 63 ust. 20 Prawa oświatowego wyżej wskazane rozporządzenie z dnia 11 sierpnia 2017 r.
Z akt sprawy wynika, że udział Skarżącej w postępowaniu konkursowym zakończył się po zapoznaniu Komisji Konkursowej z ofertą kandydatki. Zdaniem Sądu, Komisja podjęła z powodu nieuzasadnionego, uchwałę o odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego (§ 4 ust. 1 zd. 1 w zw. z § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). Tym samym, zarządzenie w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. J. w W. wydano z istotnym naruszeniem § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, polegającym na nie unieważnieniu konkursu i nie zarządzeniu ponownego jego przeprowadzenia z powodu nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego.
Przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że komisja, na podstawie złożonej oferty, podejmuje uchwałę o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego, przy czym komisja podejmuje uchwałę o odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego, jeżeli: 1) oferta została złożona po terminie; 2) oferta nie zawiera wszystkich dokumentów wskazanych w ogłoszeniu konkursu; 3) z oferty wynika, że kandydat nie spełnia wymagań wskazanych w ogłoszeniu konkursu. Z treści tego przepisu wynika, że przesłanki odmowy dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego zostały wskazane enumeratywnie. Wobec powyższego jedynie braki wynikające z § 4 ust. 2 rozporządzenia mogą stanowić przyczynę odmowy dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego, a podjęcie takiej uchwały z innych przyczyn stanowi naruszenie wskazanego przepisu.
Z akt sprawy wynika, że Burmistrz Miasta K. w dniu [...] czerwca 2022 r. wydał zarządzenie Nr [...] w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej im. J. w W. Zgodnie z treścią pkt II ppkt od 1 do 15, określone zostały wymagane dokumenty osób przystępujących do konkursu. W punkcie II ppkt 3 wskazano, że kandydat ma złożyć oświadczenie zawierające następujące dane osobowe: imię (imiona) i nazwisko, data i miejsce urodzenia, obywatelstwo, miejsce zamieszkania. W punkcie III ogłoszenia określony został termin i sposób składania ofert. Z posiedzenia Komisji Konkursowej sporządzono protokół, z którego wynika że Komisja posiedzenie odbyła [...] lipca 2022 r. o godz. 9. Podała, że w odpowiedzi na konkurs wpłynęły 2 oferty: J. S. jako pierwsza z ofert oraz E. E. S. jako druga z ofert. Nie dopuszczono do dalszego etapu postępowania konkursowego kandydatki E. E. S., w tej kwestii komisja podjęła uchwałę nr [...] z [...] lipca 2022 r.
Odnośnie oferty Skarżącej, Komisja przedstawiła następujące stanowisko w ww. uchwale: "Wszystkie oświadczenia w nagłówku mają E. A. a podpisane zostały E. S. Brak dokumentacji potwierdzającej zmianę nazwiska z E. A. na E. S. (Dotyczy dyplomów ukończenia szkoły, akt nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, świadectwa pracy)". W piśmie z dnia [...] lipca 2022 r. [...] Przewodniczący Komisji Konkursowej udzielił skarżącej, na jej pisemny wniosek z [...] lipca 2022 r., odpowiedzi na odmowę dopuszczenia skarżącej do postępowania konkursowego. W informacji, wyjaśniono że kandydatka nie dołączyła do oferty konkursowej dokumentów urzędowych, z których wynikałoby, że kandydatka zmieniła nazwisko. Z informacji wynika, że oferta kandydatki nie zawiera wszystkich dokumentów wskazanych w ogłoszeniu.
Analizując dokumenty złożone przez Skarżącą w ofercie konkursowej, wyjaśnienia Burmistrza zawarte w udzielonej odpowiedzi na skargę, regulacje rozporządzenia oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne, Sąd doszedł do odmiennego wniosku niż Komisja Konkursowa, a następnie Burmistrz Miasta K. Złożona przez kandydatkę E. E. S. oferta zawierała wszystkie wymagane w ogłoszeniu o konkursie dokumenty. W ogłoszeniu o konkursie, pośród dokumentów wymaganych, nie wymieniono dokumentu mającego potwierdzić zmianę nazwiska. Nie ma druku z polem (nazwisko rodowe, panieńskie). Pośród załączników nie wymieniono aktu małżeństwa. Wszystkie dokumenty zostały własnoręcznie podpisane przez kandydatkę E. S. Wszystkie wymagane dokumenty zostały złożone zgodnie z wymogami pkt II ogłoszenia. Mimo, że w nagłówku dokumentów Skarżąca podała jako kandydata E. A., to podpisała wszystkie wymagane dokumenty własnoręcznie jako E. S. Komisja nie miała wątpliwości co do kandydatki, biorącej udział w konkursie, ponieważ w protokole z posiedzenia Komisji Konkursowej podała udział w konkursie E. S. Już ta okoliczność dowodzi, że Komisja nie powinna mieć wątpliwości co do tożsamości kandydatki, skoro powołała w protokole nazwisko – S., którym podpisała się kandydatka własnoręcznie pod wszystkimi dokumentami oferty. Niezgodność nazwiska w nagłówku z nazwiskiem użytym przy własnoręcznym podpisie skarżącej, w razie wątpliwości, mogła zostać zweryfikowana poprzez chociażby wylegitymowanie kandydatki dowodem tożsamości. Komisja mogła w tym zakresie dokonać odpowiedniej adnotacji w protokole z posiedzenia. Sąd błąd, który komisja uznała za dyskwalifikujący kandydatkę postrzega jako oczywistą omyłkę, która mogła zostać wyjaśniona w trakcie posiedzenia Komisji. W ocenie Sądu, Komisja dysponując dokumentami i danymi w nich zawartymi, jak miejsce i data urodzenia, zamieszkanie, ukończenie studiów, itp. powinna uznać zachowanie w nagłówku załączników nazwiska "A.", wpisanego drukiem, a nie odręcznie, jako oczywistą omyłkę.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organu zawartemu w odpowiedzi na skargę, nie było wymagane dla zachowania kompletności złożonych dokumentów złożenie przez skarżącą podpisu własnoręcznego poprzedzonego treścią: "Ja niżej podpisany", ponieważ druki załączników nie zawierały tej treści adnotacji. W ocenie Sądu, o zachowaniu wymogu podpisu dokumentu decyduje własnoręczny podpis, a nie nazwisko w nagłówku pisma. Wszystkie oświadczenia podpisane zostały własnoręcznie przez kandydatkę w tym m.in. oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych i korzystaniu z pełni praw publicznych. Nadto, pośród załączników znajduje się oświadczenie zawierające następujące dane kandydata: "Imię (imiona) i nazwisko: E. E. S." z informacjami o dacie i miejscu urodzenia, obywatelstwie oraz miejscu zamieszkania (adresie do korespondencji). W życiorysie (jeden z wymaganych dokumentów), Skarżąca podała nazwisko – S. i podpisała się własnoręcznie tym samym nazwiskiem. Poza tym, tylko jako kandydat Skarżąca mogła poświadczyć za zgodność z oryginałem złożone dokumenty. Wszystkie podpisy przy poświadczaniu złożyła odręcznie, posługując się nazwiskiem - S. Powyższe dane zgodne są z danymi zawartymi na kopercie, w której Skarżąca przesłała dokumenty na konkurs.
W ocenie Sądu, ocena dokumentów przez komisję z powyższymi wnioskami o braku ich kompletności zgodnie z wymogami ogłoszenia jest zbyt formalistyczna. Pogląd ten wpisuje się w nurt orzeczeń sądów administracyjnych odnoszących się do poprzedniego rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola - Dz. U. z 2010 r. Nr 60, poz. 373, w dużej mierze tożsamego treściowo z aktualnie obowiązującym rozporządzeniem), w których odchodzi się od formalizmu w ocenie uchybień w przeprowadzaniu konkursów na dyrektora szkoły (np. wyroki NSA: z dnia 6 maja2014 r., sygn. akt. I OSK 331/14, z dnia 2 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 910/14, wyroki WSA: z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt. IV SA/GI 1424/13, z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA Bd 850/09 i z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt. II SA/Bd 755/07). Niedopuszczenie kandydata do postępowania konkursowego spowodowało, że jego oferta nie mogła zostać merytorycznie rozpoznana. Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji zarządzenie zatwierdzające konkurs narusza § 8 ust. 2 rozporządzenia z uwagi na niedostrzeżenie wadliwości konkursu, o której mowa w jego § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Nie można bowiem w sposób swobodny przyjmować jako brak dokumentu wskazanego w ogłoszeniu o konkursie, jedynie z przyczyn złego jego oznaczenia w nagłówku pism, gdy wszystkie złożone a wymagane przez konkurs dokumenty zostały podpisane własnoręcznie przez kandydata i zawierały w swojej treści informacje, których wymaga się aby znalazły się w dokumentach oferty złożonej przez kandydata w konkursie na dyrektora. Zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem sądów administracyjnych, nie można przyjąć formalistycznej oceny przedstawionych dokumentów, odrzucając ich moc, opierając się na uchybieniu, które nie przesądza o wiarygodności złożonych dokumentów.
Z protokołu z posiedzenia Komisji Konkursowej wynika, że dokumentacja kandydatki nie spełniała warunków stawianych w ogłoszeniu konkursu, tj. stwierdzono brak prawidłowego oznaczenia nazwiska kandydata w nagłówku pism, a uwiarygodniono żądanym dokumentem urzędowym zmiany nazwiska przez skarżącą. Wszystkie dokumenty kandydatka opatrzyła własnoręcznym podpisem, złożyła oświadczenie, zawierające imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo oraz adres zamieszkania - czyli wszystkie te dane osobowe, których oświadczenia wymagało ogłoszenie o konkursie.
Należy podkreślić, że celem wskazanych dokumentów jest przede wszystkim przedstawienie komisji konkursowej odpowiedniej treści. Kandydat winien wskazać dlaczego jego kandydatura zasługuje na uwagę. Natomiast oświadczenie zawierające dane osobowe ma na celu pozyskanie wiarygodnych danych, umożliwiających stwierdzenie tożsamości kandydata, jego obywatelstwa czy adresu. Zatem wykładnię takich dokumentów determinować winien ich kontekst oraz zawarta w nich treść, nie zaś ich oznaczenie poprzednim nazwiskiem w nagłówku. Prawodawca ułatwił kandydatom poświadczenie własnej tożsamości poprzez złożenie jedynie oświadczenia, zamiast dokumentu urzędowego. Wszystkie dokumenty kandydatka uwierzytelniła własnoręcznym podpisem, imieniem i nazwiskiem, którym posługiwała się w postępowaniu konkursowym (dane osobowe z koperty) i które przyjęła komisja konkursowa rozpoznając kandydaturę oraz wydając z nazwiskiem S. akty i pisma w trakcie postępowania konkursowego.
Mając na względzie cel postępowania konkursowego i stawiane w nim wymogi należy mieć na uwadze, że wykładnia językowa jest koniecznym elementem procesu interpretacyjnego, którego dopełnieniem jest zawsze kontekst funkcjonalny (systemowy). W tej perspektywie skrajny formalizm prowadzić może do kolizji z celami regulacji. Skoro zatem dokumentacja postępowania konkursowego potwierdzała prawidłowe złożenie przez niedopuszczoną kandydatkę wymaganych dokumentów, nieuprawnione było wydanie przez Burmistrza zarządzenia w sprawie zatwierdzenia konkursu.
W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zarządzenia, jako sprzecznego z prawem. Tylko prawidłowo podjęte czynności w trakcie ogłoszonego i przeprowadzonego konkursu upoważniają do jego zatwierdzenia przez właściwy organ. Oferta Skarżącej została złożona w zamkniętej kopercie i opatrzona jej danymi osobowymi, co potwierdzało, że pochodzi od kandydatki E. E. S.
Wobec powyższego, Sąd stwierdził, że odmowa dopuszczenia kandydatki do postępowania konkursowego tylko z tego powodu, że przedłożone przez nią dokumenty wzbudziły wątpliwości Komisji Konkursowej wyłącznie o formalnym charakterze, była nieuprawniona. Nie została bowiem jednocześnie podważona wiarygodność tych dokumentów, ani tym bardziej ich merytoryczna zawartość. Dokumenty złożone przez E. S. w treści potwierdzały fakty związane z osobą kandydatki, jej stażem zawodowym, wykształceniem, stopniem awansu zawodowego, czy w końcu oceną wykonywanej dotychczas pracy na stanowisku nauczyciela. Działanie Komisji Konkursowej odznaczało się zatem zbyt daleko idącym formalizmem, który nie znajdował uzasadnienia w okolicznościach analizowanego przypadku.
W ocenie Sądu, brak uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia nie stanowił istotnego naruszenia prawa. Sąd orzekając na podstawie akt sprawy badał sprawę w pełnym zakresie i dopatrzył się naruszenia przepisów przez Komisję Konkursowa czego nie dostrzegł Burmistrz a powinien. Wyjaśnić jednak należy, że przepisy prawa nie nakładają obowiązku sporządzenia uzasadnienia zarządzenia o zatwierdzeniu konkursu. Burmistrz wydając w sprawie zarządzenie o zatwierdzeniu konkursu nie dokonywał własnej oceny kandydatów biorących udział w konkursie, lecz zatwierdzał finalne stanowisko komisji konkursowej, które z kolei odzwierciedla protokół komisji konkursowej, stanowiący obligatoryjny element w procedurze konkursowej. Należy dostrzec, że przepis § 8 ust. 2 omawianego rozporządzenia nie wprowadza wymogu sporządzania uzasadnienia do zarządzenia o zatwierdzeniu konkursu. Wymienia jedynie przypadki, których wystąpienie obliguje organ prowadzący do unieważnienia konkursu i wydania zarządzenia o ponownym jego przeprowadzeniu. By wykluczyć potencjalne przesłanki do unieważnienia konkursu do czego zobowiązuje organ prowadzący norma z § 8 ust. 2 rozporządzenia, jest oczywistym, że organ ten musi zapoznać się z dokumentacją postępowania konkursowego. Trzeba zauważyć, że w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia, po zakończeniu obrad komisji przewodniczący komisji niezwłocznie powiadamia organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę o wyniku postępowania konkursowego oraz przekazuje temu organowi dokumentację postępowania konkursowego. Burmistrz zatwierdza jedynie stanowisko komisji konkursowej uchwalone podczas konkursu. Wadliwa uchwała o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego ma bezpośredni wpływ na zarządzenie Burmistrza o zatwierdzeniu konkursu. Wadliwa uchwała Komisji skutkuje wydaniem zarządzenia o zatwierdzeniu konkursu z istotnym naruszeniem przepisów prawa , tj. § 4 ust. 1 w zw. z § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. W przypadku Skarżącej doszło do nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydatki do postępowania konkursowego .
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone zarządzenie wydane zostało z naruszeniem prawa, a zatem na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. należało stwierdzić jego nieważność. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.