II SA/Bd 889/22

II SA/Bd 889/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-11-27
Data wpływu
2022-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Brzezińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżony wyrok
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2024 r. skargi kasacyjnej R. P. I. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] lipca 2023 r. sygn. akt II SA/[...] w sprawie ze skargi M. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2023 r. sygn. akt II SA/[...], 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza M. N. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. L. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 4. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 24 czerwca 2008 r. Burmistrz Miasta N., działając na wniosek P. sp. z o.o. [...] w D. , wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa farmy wiatrowej N. – 48 MW – Parku Wiatrowego w N." na działkach nr [...] w obrębie ewidencyjnym K. oraz działkach nr [...] i [...] w obrębie N..
W toku postępowania organ stwierdził, że liczba stron przekracza 20, toteż na podstawie art. 46a ust. 5 ustawy z dnia [...] kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., nr 25, poz. 150) w zw. z art. 49 k.p.a. dokonywał zawiadomienia stron postępowania o czynnościach organu oraz decyzjach poprzez obwieszczenie, ze skutkiem zawiadomienia lub doręczenia po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Stronami, którym korespondencja związana z postępowaniem doręczana jest bezpośrednio, organ uczynił wyłącznie właścicieli działek objętych wnioskiem inwestora.
Decyzją z 9 marca 2009 r. [...], Burmistrz N. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Parku Wiatrowego w N. - 14 MW, składającego się z 7 elektrowni wiatrowych o mocy 2,5 MW z ograniczeniem do 2,0 MW każda, planowanej do realizacji przez wnioskującą spółkę. Decyzję obwieszczono poprzez wywieszenie na tablicy informacyjnej Urzędu Miasta N. w okresie 9 marca – 24 maja 2009 r. Ww. decyzję zmieniono decyzją z 17 kwietnia 2009 r. (znak [...]), sprostowano postanowieniem z 4 grudnia 2012 r. (znak [...]) i ponownie zmieniono decyzją z 4 grudnia 2012 r.(znak DŚ-7621-02-14/09).
Wnioskiem z 23 lipca 2015 r. M. L. (skarżący) – powołując art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ("k.p.a.") zwrócił się do Burmistrza Miasta N. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazał, że nie został poinformowany o toczącym się postępowaniu, a o decyzji dowiedział się w dniu 16 lipca 2015 r. w Starostwie Powiatowym w A. od Naczelnika Starostwa – N. R.. Stwierdził, że w dopiero w tym dniu dowiedział się, że jego działki nr [...] (dz. rolna zabudowana o pow. 1,43 ha) i [...] (działka rolna o pow. 1,00 ha) położone w miejscowości J., gmina W., znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, czuje się on stroną postępowania. Wskazał, że mieszkańcy gminy W. nie zostali poinformowani o postępowaniu i decyzji środowiskowej nawet poprzez obwieszczenie.
Decyzją z 24 listopada 2015 r. Burmistrz odmówił wznowienia postępowania, stwierdzając, że liczba potencjalnych uczestników procedury zezwalała na wykorzystanie trybu zawiadomienia przez obwieszczenie, co zostało skutecznie wykonane.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO"), decyzją z 12 stycznia 2016 r. (znak [...]), uchyliło rozstrzygnięcie I instancji i przekazało sprawę ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie formalne organu I instancji polegające na wydaniu decyzji o odmowie wznowienia postępowania bez uprzedniego wydania postanowienia o jego wznowieniu zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a., jak i bez analizy zasadności wydania tego postanowienia, w tym zbadania terminowości wniosku o wznowienie postępowania.
Postanowieniem z 14 czerwca 2016 r. Burmistrz Miasta N. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ww. z 9 marca 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący nie dochował miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a. Z informacji uzyskanych ze Starostwa w A. wynika zdaniem organu, że skarżący był informowany o wydaniu ww. decyzji od początku postępowania o pozwolenie na budowę dla innej inwestycji – już w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę (doręczone 18 marca 2013 r.), jak i w decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę nr [...] z 4 kwietnia 2013 r. (doręczona 15 kwietnia 2013 r.).
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że z powoływanych przez Burmistrza pism nie dowiedział się o decyzji z 9 marca 2009 r., albowiem zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę zostało doręczone w sposób zastępczy, decyzja o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej nr [...] nie dotyczyła jego nieruchomości w gminie W., a w jej treści jedynie częściowo opisano oznaczenia rozstrzygnięcia z 2009 r. (bez pełnego opisu przedmiotu decyzji. Podtrzymał, że o decyzji z 2009 dowiedział się dopiero 16 lipca 2015 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...], postanowieniem z 8 sierpnia 2016 r. (znak [...]), uchyliło rozstrzygnięcie I instancji i przekazało sprawę Burmistrzowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie istotnym jest moment dowiedzenia się wnioskującego (o wznowienie postępowania) o wydaniu decyzji ostatecznej, co należy utożsamić z sytuacją, w której uzyskał informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym na sformułowanie swojego żądania: datę wydania i organ wydający, oraz przedmiot decyzji. W ocenie SKO z faktu zastosowania fikcji doręczenia nie można wywieść, że skarżący – adresat zawiadomienia, dowiedział się o decyzji z 2009 r. W doręczonej skarżącemu decyzji
o pozwoleniu na budowę, według SKO, określenie decyzji z 2009 r. nie było zaś na tyle precyzyjne, by skarżący mógł powiązać ją z konkretną decyzją z 9 marca 2009 r. Nie opisano w niej jakiej inwestycji dotyczyła, a skarżący miał prawo przyjąć, że dotyczyła ona tej samej inwestycji, o której mowa w decyzji o pozwoleniu na budowę. SKO wskazało, że weryfikacji wymaga twierdzenie skarżącego, iż dowiedział się o decyzji
16 lipca 2015 r., a to poprzez odebranie stosownych oświadczeń lub przesłuchanie w charakterze świadków skarżącego, naczelnika starostwa informującego o fakcie wydania decyzji z 9 marca 2009 r., oraz, jak wskazał skarżący, obecnej przy tym matki skarżącego.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Burmistrz N., postanowieniem z 26 kwietnia 2017 r. (znak [...]), odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że w celu weryfikacji informacji co do powzięcia przez skarżącego w dniu 16 lipca 2015 r. wiadomości o decyzji z 9 marca 2009 r., dwukrotnie wezwał do złożenia zeznań w charakterze świadka matkę skarżącego, jak i zwrócił się do Starostwa Powiatowego o wyjaśnienie przez wskazanego pracownika starostwa szeregu okoliczności towarzyszących jego spotkaniu ze skarżącym w dniu 16 lipca 2015 r. Żadna z tych osób nie odpowiedziała na wezwanie/nie stawiła się celem złożenia zeznań. Organ wskazał nadto, że pracownik Urzędu Miasta N. zapoznał się w dniu 14 grudnia 2016 r. z aktami postępowania o pozwolenie na budowę, w których nie ma zawartych żadnych informacji mogących potwierdzić fakt zapoznania się z nimi przez skarżącego w dniu 16 lipca 2015 r. Burmistrz wskazał, że nie jest w stanie zweryfikować, czy skarżący dotrzymał terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, wobec czego zasadną jest odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a.
Postanowieniem z 26 czerwca 2017 r. (znak [...]) organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji. Stwierdził, że Burmistrz nie zweryfikował twierdzeń skarżącego co do daty dowiedzenia się o decyzji z 9 marca 2009 r., nie przeprowadził żadnego dowodu w sprawie. Wobec braku odpowiedzi Naczelnika Starostwa Burmistrz nie ponowił prośby o złożenie wyjaśnień w sprawie, nie wezwał do złożenia zeznań w charakterze świadka pod rygorem odpowiedzialności karnej, wezwania kierowane do skarżącego i jego matki doręczono zaś po terminie zakreślonego przesłuchania.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła R. sp. z o.o. w W. , jako podmiot, na którego rzecz Starosta [...], decyzją z 23 lipca 2014 r. nr [...], przeniósł decyzję z 4 kwietnia 2013 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę jednej elektrowni wiatrowej na działce nr [...]. Zarzucono naruszenie polegające na przyjęciu nieprawidłowego rozkładu ciężaru dowodu w zakresie udowodnienia zachowania terminu na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania.
Wyrokiem z 7 lutego 2018 r., sygn. II SA/Bd 1016/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił ww. skargę, akceptując stanowisko SKO wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej ww. Spółki, wyrokiem z 13 lipca 2021 r. sygn. III OSK 566/21, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. wyrok WSA w Bydgoszczy wraz z postanowieniem SKO z 26 czerwca 2017 r. Zdaniem Sądu II instancji w sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego. Organ odwoławczy mógł bowiem dokonać oceny terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie zgromadzonych akt (treści decyzji o pozwoleniu na budowę doręczonej skarżącemu), ewentualnie w oparciu o uzupełniające postępowanie dowodowe.
Ponownie rozpoznając sprawę SKO zobowiązało organ I instancji do przeprowadzenia czynności dowodowych w postaci przesłuchania w charakterze świadków: ówczesnego (w 2015 r.) Naczelnika Starostwa, który miał 16 lipca 2015 r. poinformować skarżącego o okoliczności wydania decyzji z dnia 9 marca 2009 r. (znak [...]), oraz matki skarżącego - na tę okoliczność. Burmistrz, w piśmie z 5 maja 2022 r. poinformował SKO, że z przyczyn niezależnych od organu nie mógł przeprowadzić wskazanych dowodów: osoba pracująca w Starostwie w 2015 r. poinformowała telefoniczne, że jest już na emeryturze i nie pamięta szczegółów sprawy, zaś matka skarżącego nie odpowiedziała na wezwania pomimo prawidłowego doręczenia wezwania, przy czym skarżący, zawiadomiony o wezwaniu matki na przesłuchanie, również na powyższe nie zareagował. Organ odwoławczy wezwał Burmistrza do przedłożenia zawiadomień Starosty [...] skierowanych do skarżącego, zawierających informację o decyzji środowiskowej z 2009 r., decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] r. wraz z decyzjami nr [...] r. i 110/2013 odnoszącymi się do pozostałych zrealizowanych elektrowni wiatrowych, a nadto wezwał do wskazania i ewentualnie udokumentowania uczestnictwa skarżącego w postępowaniach zakończonych ww. decyzjami, i czy była w nich zawarta informacja o decyzji środowiskowej.
Pismami z 18 i 24 maja 2022 r. Burmistrz przedłożył poświadczone kopie dokumentów sporządzonych przez organ oraz ponownie wyraził stanowisko, że o decyzji skarżący dowiedział się 15 kwietnia 2013 r. przy okazji doręczenia mu decyzji o pozwoleniu na budowę jednej elektrowni wiatrowej nr [...]. Podniósł, że powyższe potwierdza również stanowisko spółki, na której rzecz przeniesiono decyzję nr [...].
Postanowieniem z 13 lipca 2022 r. (znak [...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza N. z [...] kwietnia 2017 r. (znak [...]). W obszernym uzasadnieniu, po przywołaniu dotychczasowego toku postępowania oraz rozważań prawnych dotyczących art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ odwoławczy stwierdził, skarżący nie zachował miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, o którym to terminie mowa w art. 149 § 1 i 2 k.p.a. Wskazał, że bezskuteczne okazały się próby pozyskania zeznań świadków w osobach ówczesnego (w 2015 r.) Naczelnika Starostwa oraz matki skarżącego, pomimo kilkukrotnych prawidłowych doręczeń zawiadomień w tym przedmiocie, przy czym skarżący – świadom tych prób, nie przyczynił się w żaden sposób do wyjaśnienia sprawy. W ocenie SKO brak przeprowadzenia dowodów z zeznań dwóch ww. osób nie pozwala na danie wiary twierdzeniu skarżącego, że o decyzji dowiedział się 16 lipca 2015 r. Organ odwoławczy wskazał, że informacja o przedmiotowej decyzji środowiskowej zawarta była we wszystkich dokumentach Starosty [...] związanych z postępowaniami w przedmiocie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych na wskazanych w tej decyzji działkach, tj. w zawiadomieniach o wszczęciu postępowań oraz w decyzjach kończących te postępowania, skarżącemu zaś, jako stronie postępowania dotyczącego elektrowni wiatrowej nr [...], skutecznie doręczono decyzję z 4 kwietnia 2013 r. nr [...] zawierającą informację o decyzji środowiskowej z 2009 r. Według organu odwoławczego dzień doręczenia tej decyzji, tj. 15 kwietnia 2013 r., należy uznać za datę dowiedzenia się o decyzji z 2009 r. Stwierdził jednocześnie, że informacja o decyzji środowiskowej zawarta w decyzji nr [...] pozwoliła na zidentyfikowanie tej decyzji i wiązało się z powzięciem wiadomości o tej decyzji przez skarżącego. Organ stwierdził nadto, że skarżący był prawidłowo informowany o postępowaniu zakończonym decyzją środowiskową z 2009 r. oraz o czynnościach poprzedzających wydanie tej decyzji poprzez obwieszczenia (SKO wskazało, że skutek doręczenia przez obwieszczenie decyzji środowiskowej z 2009 r. nastąpił 23 marca 2009 r.). Odnosząc się do zarzutów zażalenia SKO wskazało, że:
- dla ustalenia terminu z art. 148 § 2 k.p.a. liczy się sam fakt dowiedzenia się o decyzji ostatecznej, co w niniejszej sprawie nastąpiło za sprawą informacji zawartej w decyzji nr [...],
- wyciągi z BIPu potwierdzają fakt dokonania prawidłowych obwieszczeń przez Burmistrza Gminy N.,
- ewentualne nieścisłości lub niepełne dane obarczające decyzję nr [...] nie mają wpływu na to, że zawarta w tej decyzji informacja o decyzji środowiskowej z 2009 r. pozwala na stwierdzenie, że skarżący "dowiedział się" o decyzji środowiskowej w rozumieniu art. 149 § 2 k.p.a.
SKO jako niewiarygodne, w świetle zebranego materiału dowodowego, uznało stanowisko skarżącego, jakoby dopiero 16 lipca 2015 r. dowiedział się o decyzji środowiskowej z 2009 r. Organ zwrócił uwagę na treść art. 146 § 1 k.p.a., wskazując, że z uwagi na upływ pięcioletniego terminu do wznowienia postępowania nie jest możliwe uchylenie decyzji środowiskowej z 2009 r.
M. L. w skardze na powyższe postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższe postanowienie SKO we [...] wniósł o jego uchylenie wraz z postanowieniem I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zakwestionował, stwierdzenie, że o decyzji środowiskowej z 2009 r. dowiedział się w trakcie postępowania zakończonego decyzją nr [...], albowiem nie wskazano w niej nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, a niezgodne z prawem sprostowanie tej decyzji, polegające na dopisaniu do niej nieruchomości skarżącego, zaistniało po złożeniu przez skarżącego przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W piśmie z 14 lutego 2023 r., na wezwanie Sądu, Burmistrz N. przedstawił, wyjaśnienia co do katalogu stron postępowania zakończonego decyzją środowiskową z 2009 r., zmian tej decyzji i ich wpływu na zasięg oddziaływania inwestycji, sposobu powiadamiania stron w postępowaniu środowiskowym w 2009 r.
Wyrokiem z 18 lipca 2023 r. sygn. II SA/Bd 889/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza N. z 26 kwietnia 2017 r. Postanowieniem z 1 grudnia 2023 r. stwierdzono prawomocność ww. orzeczenia.
Pismem z 27 lutego 2024 r. R. Sp. z o.o. w W. (Spółka), reprezentowana przez adwokata, wniosła o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, podnosząc, że jest uczestnikiem postępowania, lecz wszelka korespondencja sądowa była doręczana na nieaktualny adres spółki, inny niż ujawniony w rejestrze przedsiębiorców, o czym pełnomocnik dowiedział się w lutym 2024 r. w Biurze Obsługi Interesanta WSA w Bydgoszczy. W związku z uprawdopodobnieniem braku skutecznego doręczenia wyroku Spółce, której potwierdzenie statusu uczestnika postępowania w niniejszej sprawie zostało przesądzone poprzez fakt, że uprzedni wyrok tutejszego Sądu z 7 lutego 2028 r. sygn. II SA/Bd 1016/17 zapadł po rozpoznaniu skargi tej Spółki, której następnie skargę kasacyjną uwzględnił Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyrokiem z 13 lipca 2021 r. uchylając ww. wyrok Sądu I instancji oraz postanowienie kasacyjne organu odwoławczego.
Odpis wyroku z 18 lipca 2024 r. wraz z uzasadnieniem skutecznie doręczono pełnomocnikowi ww. Spółki 25 kwietnia 2024 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru k. 170 akt sądowych.
R. Sp. z o.o. w W., reprezentowana przez adwokata, w ustawowym terminie wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od wyroku tutejszego Sądu z 18 lipca 2023 r. sygn. II SA/Bd 889/22 domagając się uchylenia wyroku w całości i przekazanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku i oddalenie skargi. Ponadto, na podstawie art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i ponowne rozpoznanie sprawy z uwagi na nieważność postępowania, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie prawa skutkujące nieważnością postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., tj. naruszenie:
a) art. 33 § 1 i art. 67 § 3 i § 5 p.p.s.a. poprzez doręczanie pism spółce na jej nieaktualny adres skutkujące niepoinformowaniem jej o żadnej czynności sądu w postępowaniu, którego spółka była uczestnikiem oraz zaniechanie kierowania pism do pełnomocnika spółki, który reprezentował spółkę na etapie postępowania administracyjnego,
b) art. 125 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. a i w zw. z art. 70 § 2 p.p.s.a. poprzez niewezwanie skarżącego do wskazania prawidłowego adresu uczestnika, w sytuacji, gdy zgodnie z ww. przepisami to na nim ciążył ten obowiązek oraz pozostawianie pism kierowanych do spółki na jej nieaktualny adres ze skutkiem doręczenia, o czym spółka nie była pouczona i co winno skutkować zawieszeniem postępowania.
Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 148
§ 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez:
a) uchylenie postanowień obu instancji w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, iż skarżący o wydaniu decyzji środowiskowej dowiedział się w dniu 15 kwietnia 2013 r., a zatem wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie wynikającym z art. 148 § 1 i 2 k.p.a.,
b) przyjęcie nieprawidłowego rozkładu ciężaru dowodu w zakresie udowodnienia zachowania terminu na wniesienie o wznowienie postępowania – obciążenie tym ciężarem organ, a nie skarżącego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik przedstawił argumentację na rzecz ww. zarzutów. Podniósł przede wszystkim, że spółce nie zapewniono możliwości udziału w sprawie sądowej, pomimo że z była ona jej uczestnikiem z mocy prawa. Powołując wyrok NSA z 22 maja 2020 r. o sygn. II OSK 3891/19 pełnomocnik wywiódł, że skoro spółka była przez niego reprezentowana przed organami administracyjnymi, to był on także uprawniony do reprezentacji spółki w postępowaniu sądowym, i to do niego winny być kierowane pisma procesowe, a nie na adres spółki. W ocenie pełnomocnika wskazanie prawidłowego adresu spółki było obowiązkiem skarżącego, Sąd zaś nie wezwał skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego skargi. Podniósł, że Sąd nie pouczył spółki o obowiązku poinformowania o zmianie adresu i skutkach niedopełnienia tego obowiązku, w związku z czym pozostawianie pism kierowanych do spółki ze skutkiem doręczenia w aktach sprawy było nieprawidłowe, a samo postępowanie powinno zostać zawieszone do czasu skutecznego doręczenia pouczenia. Podkreślił obowiązek kierowania pism do spółki na adres ujawniony w rejestrze przedsiębiorców KRS. Pełnomocnik podniósł, że wytknięte naruszenia pozbawiły spółkę możliwości obrony swoich praw w postępowaniu sądowym, co stanowi przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Argumentując z kolei swoje stanowisko co do nieprawidłowości rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd pełnomocnik podniósł, że o decyzji środowiskowej skarżący dowiedział się z zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę z 25 lutego 2013 r. (doręczonego 18 marca 2013 r.), a na pewno z doręczonej mu w dniu 15 kwietnia 2013 r. decyzji o pozwoleniu na budowę z 4 kwietnia 2013 r., nr [...]. W ocenie spółki wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją środowiskową został złożony po terminie opisanym w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Pełnomocnik zwrócił również uwagę na upływ pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. Wskazał, że bezzasadnie Sąd nałożył na organy obu instancji obowiązek ustalania jednoznacznej daty dowiedzenia się przez skarżącego o decyzji środowiskowej, w sytuacji gdy daty tej nie udowodnił skarżący. W ocenie spółki organy podjęły przy tym wszelkie czynności mające na celu ustalenie tej daty, przede wszystkim oparł się o wiarygodny dowód z akt sprawy w postaci dowodu doręczenia decyzji o pozwoleniu na budowę z 4 kwietnia 2013 r. Pełnomocnik podniósł, że dla wyniku sprawy bez znaczenia pozostają późniejsze sprostowania decyzji o pozwoleniu na budowę, podobnie jak nieistotne jest, czy skarżący zauważył i zrozumiał informację o decyzji środowiskowej, organ zaś nie miał obowiązku podejmować czynności w celu weryfikacji powyższego.
Postanowieniem z 13 września 2024 r. Sąd uchylił postanowienie z 1 grudnia 2023 r. o stwierdzeniu prawomocności wyroku z 18 lipca 2023 r.
Na rozprawie przeprowadzonej 19 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącej kasacyjnie Spółki podtrzymał stanowisko skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 175a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna.
W okolicznościach niniejszej sprawy oczywiście uzasadniony jest zarzut skargi kasacyjnej wniesionej przez uczestnika postępowania – R. sp. z o. o. w W. – koncentrujący się na kwestii pozbawienia ww. strony postępowania możliwości obrony swoich praw, tj. na zaistnieniu przesłanki nieważności postępowania opisanej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy korespondencja sądowa kierowana do spółki R. kierowana była na adres wynikający z akt postępowania administracyjnego, tj. ul. [...], [...] W.. Korespondencja kierowana do spółki była zwracana do Sądu i dołączana do akt ze skutkiem doręczenia zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a.
W obliczu wyjaśnień spółki zawartych w piśmie z 27 lutego 2024 r., powtórzonych w skardze kasacyjnej, Sąd stwierdził, że stosowany wobec spółki w toku postępowania sposób doręczeń korespondencji był nieprawidłowy. Adres spółki, nieprawidłowo przyjęty przez Sąd jako aktualny adres spółki, został w dniu 31 stycznia 2018 r. zmieniony zgodnie z wpisem nr 11 w Krajowym Rejestrze Sądowym – Rejestrze Przedsiębiorców z dnia 31 stycznia 2018 r., dokonanym przez Sąd Rejonowy [...], XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego (k. 145 i 147 akt s.). Na dzień wniesienia skargi aktualnym adresem spółki był adres ujawniony w KRS: ul. [...] nr [...] W..
Pozbawienie strony możności obrony swoich praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. ma miejsce w przypadku, gdy na skutek uchybień procesowych sądu lub strony przeciwnej, strona (wbrew swojej woli) nie mogła i nie brała udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji. Termin "pozbawienie możności obrony swych praw" należy rozumieć ściśle, a o uchybieniu tym można mówić, gdy godzi ono w istotę procesu i stawia pod znakiem zapytania spełnienie jego celu. Chodzi o kardynalne błędy dotyczące udziału strony w postępowaniu sądowym, a nie jakiekolwiek usterki, czy utrudnienia w tym zakresie. Pozbawienie strony możności obrony swych praw w procesie stwarza sytuację, w której sąd nie powinien w ogóle przystępować do ostatecznego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Pozbawienie strony możności obrony należy przy tym oceniać przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy (vide: wyrok NSA z 1 marca 2024 r., sygn. III OSK 334/23 – dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżąca kasacyjnie Spółka, do której korespondencja sądowa w rozpoznawanej sprawie kierowana była na adres nieaktualny, pozbawiona została możliwości obrony swoich praw w postępowaniu sądowym ze skargi M. L. z 17 sierpnia 2022 r. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 13 lipca 2022 r., znak [...]. Brak prawidłowego doręczania przez sąd korespondencji w sprawie, pozbawił skarżącą kasacyjnie możliwości obrony swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym wyrokiem z 18 lipca 2024 r., zatem zarzut nieważności postępowania okazał się uzasadniony.
Bezsprzecznie doszło do naruszenia art. 67 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym pisma w postępowaniu sądowym dla przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru sądowego na podstawie odrębnych przepisów, doręcza się na adres podany w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń. Niejako konsekwencją powyższego jest niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 70 § 2 zdanie drugie p.p.s.a., zgodnie z którym sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu o obowiązku zawiadamiania sądu o każdej zmianie miejsca zamieszkania strony, adresu do doręczeń, w tym adresu elektronicznego, lub siedziby, a także o skutkach jego niedopełnienia. Naruszenie art. 67 § 3 p.p.s.a., jak już wcześniej stwierdzono, spowodowały zaistnienie w sprawie przesłanki nieważności postępowania opisanej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., którą tut. Sąd stwierdził zgodnie z art. 179a p.p.s.a., i co uzasadniało uchylenie w całości skarżonego kasacyjnie wyroku w trybie autokontrolnym ( art. 175a p.p.s.a.).
Za niezasadny Sąd uznał jednak zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Wykładni art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (zgodnie z którym pismo strony powinno zawierać - w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie - oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników) dokonywanej w ten sposób, że na skarżącym ciąży obowiązek wskazania w skardze adresów wszystkich stron, a więc uczestników postępowania, nie da się w ocenie Sądu pogodzić z wynikającym z art. 45 Konstytucji RP i wynikającym z niego prawem do sądu. Zaprezentowana przez spółkę interpretacja wymogu formalnego skargi, o którym mowa w art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jest zbyt rygorystyczna. W przypadku bowiem kategorii spraw, w których regułą jest wielość uczestników postępowania, mogłaby prowadzić do zablokowania możliwości poddania danego aktu kontroli sądowej, a to z uwagi na znaczną – jak należy przyjąć z uwzględnieniem doświadczenia życiowego - uciążliwość weryfikacji przez stronę wnoszącą skargę adresów uczestników (lub ich przedstawicieli). Nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz zagwarantowanym konstytucyjnie prawem obywatela do zaskarżenia działania organów publicznych do sadu administracyjnego byłoby przerzucenie w takiej sytuacji na stronę skarżącą (nadto występującą w sprawie samodzielnie) oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie Spółkę obowiązku formalnego ustalenia katalogu wraz z aktualnymi adresami wszystkich uczestników postępowania biorących udział w postępowaniu administracyjnym wznowieniowym zakończonym skarżonym aktem.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 67 § 5 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Podkreślenia bowiem wymaga, że postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi kontynuacji postępowania administracyjnego, które ostatecznie kończy się wydaniem rozstrzygnięcia organu odwoławczego w administracyjnym toku instancji. Inicjowane skargą uprawnionego podmiotu postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone przez sąd administracyjny, jest zatem postępowaniem całkowicie odrębnym. Nadto akta administracyjne sprawy przekazane przez organ wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę, nie stanowią części akt sądowych, przy czym są zwracane organowi po uzyskaniu przez wyrok przymiotu prawomocności. Zgodnie z dominującą obecnie linią orzeczniczą złożenie pełnomocnictwa do akt administracyjnych, nawet gdy obejmuje ono umocowanie do działania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku określonego w art. 37 § 1 p.p.s.a. (vide: wyrok NSA z 16 lutego 2024 r., sygn. I OSK 2080/22, i powołane tam orzeczenia, dostępne jw.) W niniejszym postępowaniu bez znaczenia zatem pozostaje fakt, że spółka była reprezentowana przez pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym. Do momentu przedłożenia pełnomocnictwa do występowania w imieniu spółki przed sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, korespondencja sądowa winna być doręczana wyłącznie na adres zamieszkania lub siedziby strony skarżącej, lub inny wskazany do korespondencji adres.
Przechodząc do rozważań merytorycznych dotyczących zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że – wbrew argumentacji odpowiedzi na skargę, jak i skargi kasacyjnej - skarga M. L. zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 – "k.p.a."), w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wystąpi któraś z enumeratywnie wymienionych w tym przepisie przesłanek; przesłanki wznowienia zawierają nadto art. 145a i art. 145b k.p.a. (nieistotne w sprawie). Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu") następuje tylko na żądanie strony.
Prowadząc postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej organ ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to, czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (a więc podstawy wznowienia, na którą powołuje się skarżący) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wskazać należy, że złożenie podania o wznowienie postępowania po upływie terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., winno skutkować odmową wznowienia postępowania.
W niniejszej sprawie spór sprowadza się do kwestii prawidłowej identyfikacji momentu, w którym skarżący powziął wiedzę o decyzji Burmistrza N. z 9 marca 2009 r. (znak [...]), ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Parku Wiatrowego w N. - 14 MW, składającego się z 7 elektrowni wiatrowych o mocy 2,5 MW z ograniczeniem do 2,0 MW każda (w skrócie "decyzja środowiskowa").
Organy obu instancji uznały, że skarżący dowiedział się o ww. decyzji środowiskowej - 15 kwietnia 2013 r., tj. w dniu doręczenia mu decyzji Starosty [...] z 4 kwietnia 2013 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji określonej jako "Budowa jednej elektrowni wiatrowej nr [...] wraz ze zjazdem i drogą dojazdową w ramach zadania pn. »Farma wiatrowa [...]« oraz przebudowa linii energetycznej SN kolidującej z projektowanym zjazdem (kategoria XXIX, IV, XXVI) w miejscowości K. , gmina N. działki nr [...]". Z powyższego organy wywiodły, że miesięczny termin na zgłoszenie wniosku o wznowienie postępowania został przez skarżącego przekroczony, albowiem wniosek ten skarżący złożył 23 lipca 2015 r.
Ustalenie powyższe kwestionuje skarżący utrzymując, że o decyzji środowiskowej z 2009 r. dowiedział się podczas wizyty w Starostwie Powiatowym w A. w dniu 16 lipca 2015 r. Ponadto podkreśla, że w odebranej przez niego decyzji nr [...] brak było informacji o objęciu jego nieruchomości (dz. nr [...], w miejscowość J., gm. W.) obszarem oddziaływania wskazanej w tej decyzji inwestycji, toteż nie mógł wiedzieć, iż jest stroną postępowania zakończonego decyzja środowiskową.
W ocenie Sądu, błędne jest stanowisko organów oraz spółki przyjmujące, że o decyzji środowiskowej z 2009 r. skarżący dowiedział się, w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a., z treści decyzji Starosty [...] z 4 kwietnia 2013 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę " jednej elektrowni wiatrowej nr [...] wraz ze zjazdem i drogą dojazdową w ramach zadania pn. "Farma wiatrowa [...]" oraz przebudowa linii energetycznej SN kolidującej z projektowanym zjazdem (kategoria XXIX, IV, XXVI) w miejscowości K. , gmina N. działki nr [...]"..
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez "dowiedzenie się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Chodzi więc o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest przy tym konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji, które utożsamić należy dopiero z doręczeniem takiej decyzji adresatowi. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Wystarczające jest aby strona wiedziała czego dana decyzja dotyczy (vide: wyrok NSA z dnia [...] września 2020 r., sygn. II OSK 1464/20, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu nie da się na podstawie jedynie numeru, daty, nazwy organu i ogólnego opisu rozstrzygnięcia powziąć wiadomości o decyzji ("dowiedzieć się o niej") w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. Dane identyfikacyjne decyzji, takie jak jej numer, data wydania i oznaczenie organu, same w sobie nie pozwalają odczytać, czego taka decyzja dotyczy. W szczególności w przypadku przedsięwzięcia tak znacznego jak objętego decyzją środowiskową dla zespołu wielu elektrowni wiatrowych, konieczne jest powzięcie wiedzy, że konkretna decyzja w ogóle dotyczy interesu prawnego danej osoby np. z uwagi na objęcie obszaru konkretnego identyfikowalnego terenu. Zwięzły opis przedmiotu, bez przywołania informacji indywidualizujących rozstrzygnięcie, w istocie nie niesie ze sobą komunikatu co do sposobu rozstrzygnięcia danej konkretnej sprawy, ale jedynie "jakiejś" sprawy. W konsekwencji nie można w takiej sytuacji na zasadzie automatyzmu twierdzić, że odbiorca określonej ogólnikowo informacji wynikającej pośrednio z treści decyzji administracyjnej wydanej w odrębnej sprawie, przez inny organ, może w dostateczny sposób zidentyfikować decyzję, jako dotyczącą jego indywidualnego interesu prawnego, a wydaną w postępowaniu, w którym został pozbawiony możliwości udziału w charakterze jego strony. Takie podejście czyniłoby w istocie jedynie abstrakcyjnym i teoretycznym prawo strony, która nie uczestniczył bez swojej winy w postepowaniu i nie została zawiadomiona skutecznie o wydaniu decyzji – do zwrócenia się o wznowienie postępowania administracyjnego – celem faktycznej obrony swoich praw. Nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego, służyć mają konwalidacji kwalifikowanych wad decyzji, czy tez poprzedzających je postepowań określonych przez ustawodawcę w przepisach k.p.a. Zdaniem Sądu, o ile oczywistym jest, że możliwości takie muszą być ograniczone stosownymi wymogami ustawowymi, w tym właśnie m.in. terminem składania wniosku o wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, to jednak niedopuszczalne jest takie interpretowanie przepisów procedury administracyjnej przez organ administracji publicznej, które prowadzi do skutków niezgodnych z istotą i celem ustawy. Nie można zatem upatrywać początku biegu terminu do złożenia przez osobę, która twierdzi, że jako strona postępowania została pozbawiona w nim udziału - w dowolnej informacji wskazującej na fakt wydania decyzji i jej oznaczenie, z którego nie wynika, że dotyczy ona np. konkretnej inwestycji sąsiadującej, czy też w inny sposób oddziałującej wprost na nieruchomości stanowiące własność konkretnej osoby.
Prawo do wnioskowania o wznowienie każdego postępowania administracyjnego, zakończonego konkretną ostateczną decyzją dotyczącą indywidualnego interesu prawnego obywatela, nie może być bowiem prawem wyłącznie iluzorycznym. Powyższe uwagi natury ogólnej, należy szczególnie mocno zaakcentować w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zwłaszcza biorąc pod uwagę analizę akt administracyjnych postępowania środowiskowego oraz "powściągliwość organu I instancji" w wezwaniach sądu do uzupełnienia tych akt w zakresie umożliwiającym rzetelne ustalenie treści akt administracyjnych i aktów wydawanych w sprawie oraz np. kręgu stron postępowania ustalonego w postepowaniu środowiskowym.
W rozpoznawanej sprawie informacja o wydaniu spornej decyzji środowiskowej, z której zdaniem organów skarżący dowiedział się o jej wydaniu zdawkowa i niekonkretna, została zawarta w powołanej przez organy, doręczonej skarżącemu decyzji Starosty [...] z 4 kwietnia 2013 r. W punkcie 8. rozstrzygnięcia mowa jest tam o "ostatecznej decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta N. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z 9.03.2009r. nr [...], zmienionej decyzją z 17.04.2009r. nr [...], sprostowanej postanowieniem z 4.12.2012r. nr [...], zmienionej decyzją z 4.12.2012 r., nr [...] oraz ustaleń Raportu oddziaływania na środowisko opracowanego przez zespół projektowy [...] we [...], szczególnie w zakresie realizacji i eksploatacji przedmiotowej inwestycji oraz wymogów ochrony środowiska (...)". Tak skonstruowana informacja o decyzji środowiskowej może dotyczyć każdej inwestycji planowanej na obszarze właściwości miejscowej Burmistrza Miasta N.. Indywidualizacja jej poprzez podanie numeru, organu wydającego, daty wydania oraz ogólnie ujętego przedmiotu ma – w kontekście warunku "dowiedzenia się" – jedynie znaczenie ewidencyjne, nie niesie informacji, jakiej inwestycji decyzja dotyczyła. Adresat tej informacji wie, że uwarunkowania środowiskowe dla "jakiejś" inwestycji ustalono, nie jest to jednak wystarczające, by taka informacja mogła wzbudzić w nim przeświadczenie o ewentualnej konieczności złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Racjonalny odbiorca wyżej opisanej informacji nie powiąże faktu wydania tak scharakteryzowanej decyzji z naruszeniem jego prawa do udziału w postępowaniu, które ta decyzja kończy, nie ma bowiem ku temu wystarczających informacji w zakresie przedmiotu rozstrzygnięcia.
Wskazać w tym miejscu należy, że w taki sam sposób decyzja środowiskowa z 2009 r. opisywana była w pozostałych decyzjach Starosty [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych w miejscowości K. , gm. N. (decyzja z 18 marca 2013 r. nr [...] i decyzja z 8 kwietnia 2013 r., nr [...]) i miejscowości S., gmina W. (decyzja z 18 marca 2013 r. nr [...]). Okoliczność kierowania zawiadomień o czynnościach podejmowanych w postępowaniach zakończonych ww. decyzjami, a także samych decyzji, nie świadczy o tym, że adresaci "dowiadywali się" o okoliczności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji, których elementy następnie realizowano w oparciu o ww. decyzje o pozwoleniach na budowę.
Na marginesie Sąd zauważa, że zbieżnie z wyżej zaprezentowanym stanowiskiem przyjął organ odwoławczy w uzasadnieniach postanowień z 8 sierpnia 2016 r., [...], oraz z26 czerwca 2017 r., nr [...]. Wskazano tam, że informacje zawarte w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania (doręczonym skarżącemu zastępczo) oraz w decyzji o pozwoleniu na budowę nie były wystarczające dla zidentyfikowania decyzji środowiskowej wskazanej w tych dokumentach, jako dotyczącą budowy parku wiatrowego w N. składającego się z 7 elektrowni wiatrowych. W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy porzucił jednak powyższy, prawidłowy pogląd.
Mając powyższe na uwadze nie da się stwierdzić, by niesporny fakt doręczenia decyzji nr [...] skarżącemu uzasadniał stanowisko, że skarżący dowiedział się, w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a., o wydaniu decyzji środowiskowej z 2009 r. i że od tego momentu (tj. od dnia doręczenia – 15 kwietnia 2013 r.) należało liczyć miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Organ odwoławczy, zgodnie z wytyczną Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartą w wyroku z 13 lipca 2021 r. o sygn. III OSK 566/21, dokonał oceny treści decyzji nr [...], jednak ocena ta doprowadziła SKO do błędnego według Sądu wniosku.
Podobnie, wbrew stanowisku organu odwoławczego, okoliczności dowiedzenia się przez skarżącego o decyzji ostatecznej (która dotyczyłaby jego indywidualnego interesu prawnego) nie da się wywieść z zastosowania obwieszczeń jako formy doręczenia zawiadomień o czynnościach w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej w miejscowościach J. i S., gm. W., oraz K. , gm. N., jak i samej decyzji kończącej to postępowanie. Jak wynika z akt obwieszczenia te wywieszano jedynie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta N. oraz zamieszczano stosowne informacje w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta N.. Obwieszczenie takie nie ma jednak skutku wobec stron postępowania zamieszkujących na terenie miejscowości J. położonej w innej gminie - sąsiedniej gminie W..
Z treści art. 49 § 1 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonywania ww. obwieszczeń, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. "Dana miejscowość", o której mowa w art. 49 § 1 k.p.a., to miejscowość, w której mieszkają lub mają siedzibę strony postępowania, do nich bowiem ma dotrzeć zawiadomienie, a nie wyłącznie miejscowość będąca siedzibą organu wydającego akt administracyjny. Jeżeli zatem organ wydający akt administracyjny ma siedzibę w innej miejscowości niż miejscowość, w której zamieszkują strony postępowania, to wywieszenie zawiadomienia na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu nie stanowi skutecznego zawiadomienia w rozumieniu art. 49 k.p.a. (vide: wyrok WSA w Białymstoku z 22 stycznia 2009 r., sygn. II SA/Bk 563/08, dostępny jw.).
Przepisy stanowiące podstawę prawną postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań w czasie prowadzenia postępowania zakończonego decyzją środowiskową z 2009 r. zawierała ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (publ. jak wcześniej wskazano - dalej "p.o.ś."). W ustawie tej znajdował się również przepis szczególny, o którym mowa w art. 49 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ administracji właściwy do ich wydania podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21-dniowy termin ich składania, a w przypadku, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1, także informację o prowadzonym postępowaniu dotyczącym transgranicznego oddziaływania na środowisko. Zgodnie z ust. 2 organ administracji właściwy do wydania decyzji podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o decyzjach wymagających udziału społeczeństwa, w trybie określonym w niniejszym dziale. Ustawa definiuje jednocześnie w art. 3 pkt 19, że ilekroć w ustawie mowa jest o podaniu do publicznej wiadomości, należy przez to rozumieć ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia, a w sytuacji gdy siedziba właściwego organu mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot ogłoszenia - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot ogłoszenia.
Mając na uwadze treść art. 49 § 1 k.p.a. oraz art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 pkt 19 p.o.ś. stwierdzić należy, że organ prowadzący postępowanie i wydający decyzję, korzystając z instytucji opisanej w art. 49 § 1 k.p.a., winien uwzględnić wszystkie miejscowości, w których zamieszkują strony postępowania, bez względu na to, czy miejscowości te znajdują się na terenie innej gminy. Stosowne porozumienie co do udostępnienia miejsc przeznaczonych dla obwieszczeń w miejscowości znajdującej się poza obszarem jego właściwości miejscowej winien zawrzeć z organem właściwym miejscowo.
Nieruchomości skarżącego objęte obszarem oddziaływania inwestycji objętej ww. decyzją środowiskową zlokalizowane są na terenie gm. W., sąsiadującej z gminą N.. Z akt postępowania o środowiskowe uwarunkowania nie wynika, by stosowne obwieszczenie o czynnościach w postępowaniu i decyzji kończącej to postępowanie (środowiskowej z 2009 r.) zastosowano wobec mieszkańców jakiekolwiek miejscowości poza miejscowością K. (pieczęcie wskazują, że zawiadomienia wywieszano w Urzędzie Gminy N. oraz w BIP Urzędu Gminy N.). Niepoparte żadnym dowodem jest przy tym stanowisko Gminy N. wyrażone w piśmie procesowym z 14 lutego 2023 r. (stanowiące odpowiedź na wezwanie Sądu), jakoby o czynnościach administracyjnych zawiadamiane były - trybie obwieszczenia publicznego – strony niebędące mieszkańcami gminy N.. Organy obu instancji zdają się błędnie utożsamiać formalnoprawny skutek obwieszczenia publicznego dokonanego w miejscowości zamieszkiwanej przez strony postępowania z obwieszczeniem dokonanym w innej miejscowości (a nawet w innej gminie), ale w miejscu publicznie dostępnym.
Resumując powyższe rozważania, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji w sposób nieuprawniony przyjęły po pierwsze, że wzmianka o decyzji środowiskowej Burmistrza Miasta N. z 9 marca 2009 r. w decyzji Starosty [...] z 4 kwietnia 2013 r. o pozwoleniu na budowę nr [...], stanowi o możliwości dowiedzenia się skarżącego o istocie ww. decyzji środowiskowej i jej zmianach (sprostowaniach) - w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. Żaden z organów nie pochylił się nadto nad odtworzeniem rzeczywistej treści decyzji środowiskowej,
w szczególności tego, czy i kiedy pomiędzy 2009 a 2015 r. w ogóle oznaczono w niej w jakikolwiek sposób, że planowane posadowienie m.in. elektrowni wiatrowej w miejscowości K. na działkach [...], lub [...] oddziaływać będzie na nieruchomość skarżącego obejmującą działki nr [...] w miejscowości J. w gminie W., i czy, a jeżeli tak to kiedy konkretnie w toku postępowania środowiskowego oceniano wpływ i obszar oddziaływania inwestycji na teren działek skarżącego (położonych w miejscowości J.). Oczywistym jest bowiem, że jeżeli tego nie dokonywano i nie uwzględniono w ogóle jako obszaru oddziaływania m.in. terenu działek skarżącego w miejscowości J. (gmina W. ), to bezpodstawne jest twierdzenie, że skarżący mógł się dowiedzieć o tym, że ww. decyzja z 2009 r. nawet w wersji z 2013 r. dotyczy konkretnie jego indywidualnego interesu prawnego. Po drugie – okoliczności "dowiedzenia się" nie można wywodzić z zastosowania wobec mieszkańców miejscowości K. instrumentu procesowego z art. 49 § 1 k.p.a., albowiem skarżący nie jest i nie był mieszkańcem tej miejscowości, ale co najwyżej miejscowości sąsiedniej (J. ) położonej w sąsiedniej gminie W.. W konsekwencji obwieszczenia wystosowane wobec mieszkańców miejscowości K. nie miały wobec niego skutku prawnego.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na istotną okoliczności podnoszoną przez stronę skarżącą, a pomijaną przez organy orzekające w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie z 23 lipca 2015 r. Wskazać przyjdzie, że po rozpoznaniu skarg M. B., M. L. oraz M. Z. wyrokiem z 28 lutego 2017 r. sygn. II SA/Bd 188/16 tutejszy Sąd uchylił postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z 8 grudnia 2015 r. (znak [...]) i utrzymane nim w mocy postanowienie Starosty [...] z 8 października 2015 r. w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej w decyzji Starosty [...] z dnia 4 kwietnia 2013 r. dotyczącej budowy elektrowni wiatrowej nr [...] wraz ze zjazdem i drogą dojazdową w ramach zadania pn. "Farma Wiatrowa [...]" oraz przebudowy linii energetycznej SN, kolidującej z projektowanym zjazdem w miejscowości K. , gmina N. (działki nr [...]) w ten sposób, że na stronie 3 w wierszu 38 ww. decyzji zapis: "miejscowość S. " zastąpił sprostowaniem: "miejscowość J." (sic!). Z uzasadnienia tego prawomocnego wyroku pośrednio wynika, że w treści decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę z 4 grudnia 2013 r. nie ma mowy o tym, że sporna inwestycja (farma wiatrowa S. ) będzie w jakikolwiek sposób oddziaływać na nieruchomości skarżącego położone w miejscowości J., z kolei była mowa o oddziaływaniu na błędnie określone położenie działek w innej miejscowości w S. . Jak wynika z okoliczności tamtej sprawy po dostrzeżeniu tego błędu Starosta dopiero postanowieniem z 8 października 2015 r. próbował zmienić w tym zakresie treść decyzji ("w drodze sprostowania oczywistej omyłki"). A to z kolei, w ocenie Sądu, uwiarygadnia twierdzenie skarżącego, że dowiedział się o wydaniu dotyczącej faktycznie jego interes prawnego decyzji środowiskowej z 2009 r. dopiero podczas wizyty w Starostwie Powiatowym w lipcu 2015 r. Wbrew twierdzeniu z klei organów orzekających w tej sprawie oraz inwestora, brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że dowiedział się o niej już z decyzji Starosty z 4 grudnia 2013 r.
Wadliwym okazało się także uzupełniające postępowanie dowodowe nakierowane na odebranie od naczelnika wydziału Starostwa Powiatowego w A. (pracującego tam w 2015 r.) oraz od matki skarżącego (towarzyszącej skarżącemu, jak podnosi on sam, podczas wizyty w Starostwie w dniu 16 lipca 2015 r. i przy okazji odebrania wtedy informacji o decyzji środowiskowej z 2009 r.). Organ odwoławczy przeszedł do porządku nad bezskutecznością zleconych Burmistrzowi czynności dowodowych w sytuacji, gdy organ ten nie zastosował rygorów wynikających z pouczeń zawartych w zawiadomieniach o tych czynnościach (wobec matki skarżącego) jak i nie zastosował możliwości przeprowadzenia przesłuchania w miejscu zamieszkania świadka (wobec Naczelnika Starostwa).
Przywołać należy, że zgodnie z art. 50 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. Bez wątpienia pozyskanie informacji w zakresie daty dowiedzenia się o decyzji środowiskowej z 2009 r. jest kwestią zasadniczą dla wstępnej fazy postępowania prowadzonego z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W myśl przy tym art. 50 § 3 k.p.a. w przypadkach, w których osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby, kalectwa lub innej niedającej się pokonać przeszkody, organ może dokonać określonej czynności lub przyjąć wyjaśnienie albo przesłuchać osobę wezwaną w miejscu jej pobytu, jeżeli pozwalają na to okoliczności, w jakich znajduje się ta osoba. Zgodnie z art. 51 k.p.a. do osobistego stawienia się wezwany jest obowiązany tylko w obrębie gminy lub miasta, w którym zamieszkuje albo przebywa (§ 1), obowiązek osobistego stawiennictwa dotyczy również wezwanego, zamieszkałego lub przebywającego w sąsiedniej gminie albo mieście (§ 2). W toku postępowania organ administracji publicznej zwraca się do właściwego terenowego organu administracji rządowej lub organu samorządu terytorialnego o wezwanie osoby zamieszkałej lub przebywającej w danej gminie lub mieście do złożenia wyjaśnień lub zeznań albo do dokonania innych czynności, związanych z toczącym się postępowaniem. Organ prowadzący postępowanie oznaczy zarazem okoliczności będące przedmiotem wyjaśnień lub zeznań albo czynności, jakie mają być dokonane (art. 52 k.p.a.). Wezwanie winno zawierać pouczenie o skutkach prawnych niestawiennictwa (art. 54 § 1 pkt 6 k.p.a.), a więc o wynikającej z art. 88 § 1 k.p.a. sankcji w postaci grzywny ("kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do [...] zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do [...] zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie") oraz o możliwości zastosowania środków przymusu, o czym mowa w art. 88 § 2 k.p.a. ("ukaranie grzywną nie wyklucza możności zastosowania do opornego świadka środków przymusu przewidzianych w przepisach szczególnych").
Jak wynika z akt sprawy ostatni adres zamieszkania matki skarżącego znajduje się w T., nie ma w tej sytuacji mowy o zamieszkiwaniu świadka w gminie sąsiedniej, tym bardziej w gminie, w której siedzibę ma organ. W tej sytuacji organ winien zastosować art. 52 k.p.a. i zwrócić się do Prezydenta T. o wezwanie matki skarżącego na przesłuchanie w charakterze świadka, w którym to wezwaniu zawarte winny być stosowne pouczenia i rygory. Wezwanie matki skarżącego do osobistego stawiennictwa w siedzibie Urzędu Miasta N. było zatem wadliwe w świetle art. 51 § 1 i art. 52 k.p.a. Co do wezwania wystosowanego wobec Naczelnika Starostwa wykonującego swoje obowiązki urzędnicze 16 lipca 2015 r. (w dniu, w którym - jak wskazuje skarżący - miało dojść do poinformowania go decyzji środowiskowej z 2009 r.) stwierdzić należy, że organ w sposób nieuzasadniony zaniechał przeprowadzenia przesłuchania świadka w miejscu jego zamieszkania. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Starostwa wyrażał gotowość do zeznań, jednak z uwagi na trudną sytuację rodzinną (sprawowanie nad ciężko chorą matką) nie ma ona możliwości stawiennictwa w siedzibie urzędu (pismo z 9 marca 2022 r. w aktach sprawy). Z notatki służbowej na okoliczność rozmowy telefonicznej z ww. osobą wynika, że odmówiono jej przesłuchania w miejscu zamieszkania "ze względu na zawiadomienie stron o przesłuchaniu świadka w urzędzie miasta w pokoju nr 1, a nie w gminie A. ". Powyższe nie stanowi w ocenie Sądu żadnego wytłumaczenia dla odmowy przesłuchania świadka w miejscu zamieszkania zgodnie z art. 50 § 3 k.p.a., ewentualnie przesłuchania go przez pracownika Urzędu Miasta A. , na prośbę wystosowaną w powołanym wcześniej trybie art. 52 k.p.a.
Nie jest również zrozumiałe, dlaczego organ nie wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień, pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania (art. 86 k.p.a. w zw. z art. 83 § 3 k.p.a.) na powoływaną przez siebie okoliczność dowiedzenia się o decyzji środowiskowej w 2015 r., a jednocześnie kierował wobec skarżącego zarzut, że ten nie reagował na wezwania kierowane do innych osób.
Nie można zatem uznać za prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe takiego postępowania organu administracji, w którym nie stosuje on przewidzianych kodeksem postępowania administracyjnego środków dowodowych, w sposób w tym kodeksie opisany. Należy wskazać, a co prawidłowo też powoływał organ, że o ile ciężar dowodu dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania spoczywa na stronie, która się tego domaga w sprawie, która winna udowodnić w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, to obowiązkiem organu administracji jest weryfikacja twierdzeń strony i przedstawionych przez nią dowodów, ale też przeprowadzenie samodzielnie postępowania wyjaśniającego w zakresie tej okoliczności i dokonania jej oceny przy uwzględnieniu wszystkich innych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. (vide: wyrok NSA z 23 marca 2023 r., sygn. II OSK 271/22, dostępny jw.). W rozpoznawanej sprawie zasadnicze czynności dowodowe nie zostały przez organy przeprowadzone. Nie zweryfikowano bowiem, za pomocą dowodu z zeznań świadków i strony, węzłowej dla zasadności wznowienia postępowania kwestii, tj. daty dowiedzenia się przez skarżącego o decyzji środowiskowej z 2009 r. Wielokrotne wezwania do stawienia się w charakterze świadków, kierowane do matki skarżącego oraz do pracownika, którego skarżący wskazał jako źródło informacji o decyzji środowiskowej, nie przyniosły skutku w postaci odebrania od tych świadków zeznań. Powyższe błędnie zidentyfikowane zostało przez organ II instancji jako nieusuwalna przeszkoda dla pozyskania dowodu z zeznań świadków. Organ nie zastosował instytucji pomocy prawnej do przesłuchania świadka w osobie matki skarżącego i ówczesnego naczelnika Wydziału Starostwa, nie odebrał zeznań od skarżącego, nie przesłuchał byłego pracownika Starostwa w miejscu jego pobytu. Powyższe doprowadziło jednocześnie do niewypełnienia zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych wyroku z dnia 13 lipca 2021 r. o sygn. III OSK 566/21, dotyczących uzupełniającego postępowania dowodowego pozwalającego w kierunku ustalenia okoliczności mających zasadniczy wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie zgadza się z tym samym zarzutem spółki, jakoby ciężar dowodu co do momentu dowiedzenia się o decyzji środowiskowej został w sprawie nieprawidłowo przerzucony na organ, a nie na skarżącego. Zadaniem organu, zgodnie z powyższymi rozważaniami, jest wszechstronna weryfikacja twierdzeń strony co do wskazanej przez stronę przesłanki wznowieniowej. Zgodnie z poczynionymi przez Sąd rozważaniami nie da się uznać, jak chce tego spółka, że organy podjęły wszelkie czynności mające na celu ustalenie daty dowiedzenia się o decyzji środowiskowej.
Sąd wyjaśnia też, a to wobec końcowej uwagi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak i stanowiska spółki zawartego w skardze kasacyjnej, że upływ terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. (stosownie do którego nie można uchylić decyzji z przyczyny określonej m.in. w art. 145 § 1 pkt 4, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat), jak i skutek tego dla rozstrzygnięcia wznowionego postępowania, nie jest istotny na etapie analizy wstępnych warunków formalnych wznowienia postępowania i nie wyłącza obowiązku – w przypadku ich spełnienia – wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Na tym etapie nie jest obejmowana oceną organu kwestia zasadności uchylenia decyzji ostatecznej. Co szczególnie istotne, brak możliwości ewentualnego uchylenia decyzji pierwotnej z uwagi na upływ czasu, nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzja ostateczną i nie zwalnia organu od merytorycznego ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie.
Wszystko to doprowadziło do w istocie dowolnego, a zatem wadliwego zastosowania art. 149 § 3 k.p.a., co było konsekwencją nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, wbrew art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ odwoławczy powziął swoje postanowienie na podstawie nieprawidłowo ocenionego (kwestia treści decyzji nr [...] oraz skuteczności wobec skarżącego obwieszczeń w postępowaniu środowiskowym) oraz niekompletnego (zaniechanie odebrania zeznań świadków i skarżącego jako strony postępowania) materiału dowodowego. Powyższe uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie 2 sentencji. Uchybienia przepisom postępowania, nierzetelne prowadzenie istotnych w sprawie ustaleń przez organ pierwszej instancji, z całkowitym pominięciem koniecznej analizy treści rozstrzygnięć sprawy środowiskowej i ich zmian oraz załączników, jak również trybu doręczeń i ustalenia kręgu stron postępowania w toku postępowania środowiskowego, miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zostało to zaakceptowane przez organ odwoławczy, który nie dopełnił obowiązku ponownego samodzielnego rozstrzygnięcia sprawy w sposób nakazany przepisami art. 138 w zw. z art. 136 k.p.a.
Uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy i okoliczności faktyczne niniejszej sprawy administracyjnej, w oparciu o przepisy art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 12 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd stwierdza, że wskazane wyżej względy umożliwiają na obecnym etapie przesądzenie, że wniosek M. L. z 23 lipca 2015 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta N. z 9 marca 2009 r. (zmienianą i prostowaną dalszymi aktami), w którym został on pozbawiony możliwości udziału, został złożony w terminie, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Szczególnego podkreślenia wymaga bowiem, że pomiędzy datą wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania (23 lipca 2015 r.), a datą ostatecznego postanowienia SKO we [...] stwierdzającego uchybienie terminu do skutecznego złożenia tego wniosku (13 lipca 2022 r.), skarżonego w tej sprawie upłynęło bez mała siedem lat. Jest to dopiero wstępny etap postępowania wznowieniowego, który nie przesądza o sposobie jego zakończenia.
W ocenie Sądu, nie do pogodzenia z wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) zasadą demokratycznego państwa prawnego jest to, że obywatel, który domaga się w zgodzie z przepisami prawa wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną, a niekorzystna dla jego interesów decyzją administracyjną oczekiwał na ustalenie zaledwie wstępnej incydentalnej kwestii zachowania terminu złożenia tego wniosku – przez siedem lat. Nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy, skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji tego, że organy administracji działają niedbale i przewlekle czy też nieskutecznie, nie podejmując wszystkich możliwych czynności celem wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.
Należy również zaakcentować w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej widoczny brak współpracy Burmistrza Miasta N. i uchylanie się od przedstawienia na wezwanie Sądu, szczegółowych wyjaśnień czy też kompletu dokumentów, które umożliwiłyby ocenę co do traktowania skarżącego jako stronę postępowania w postepowaniu zakończonym wydaniem decyzji środowiskowej. Ta z kolei okoliczność, może między innymi wskazywać na istniejące nieprawidłowości i znane temu organowi własne istotne uchybienia w postępowaniu w sprawie wydania spornej decyzji środowiskowej przez ten organ. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. zasadniczo organem administracji publicznej właściwym w sprawie wznowienia jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W sytuacji jednak, gdy przyczyna wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 (art. 150 § 2 k.p.a.)
Ponownie rozpoznając sprawę właściwy organ winien zatem na podstawie art. 149 k.p.a. wznowić postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, a następnie przeprowadzić postępowanie wznowieniowe stosownie do dyspozycji art. 149 § 2 i art. 151 k.p.a. Organ zgromadzić winien w pierwszej kolejności kompletne akta administracyjne (lub potwierdzone ich kopie) związane z wydaniem decyzji środowiskowej i wszelkimi jej zmianami (sprostowaniami), dokonać analizy i porównania usytuowania i zasięgu oddziaływania całej inwestycje i poszczególnych jej elementów (w szczególności farmy S. nazywanej dalej nr [...]) w całym procesie decyzyjnym. Ustali i oceni w jakim trybie dokonywano zmiany projektowanej lokalizacji tej elektrowni wiatrowej, jak była wskazywana w dokumentacji składanej przy wniosku o wydanie decyzji, ewentualnych jego zmianach. W sytuacji gdy nastąpiła zmiana usytuowania jak również mocy czy jednocześnie dokonywano redefiniowania obszaru oddziaływania tego przedsięwzięcia. Z pewnością konieczne będzie ustalenie czy i kiedy nieruchomości skarżącego położone w miejscowości J. znalazły się w obszarze oddziaływania (jakiego) przedmiotowej inwestycji.
W związku z uwzględnieniem skargi, orzeczono o zwrocie od organu na rzecz skarżącego kosztów niezbędnych poniesionych kosztów postępowania sądowego (wpis od skargi w kwocie [...]zł) na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., Sąd odstąpił od zasądzenia od skarżącego na rzecz skarżącej kasacyjnie spółki zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości (pkt 4 sentencji wyroku), uznając że w sprawie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w tym przepisie. Błąd Sądu nie może bowiem skutkować obciążeniem kosztami postępowania kasacyjnego strony skarżącej na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a., o co wniosła spółka.