II SA/Bd 886/22

II SA/Bd 886/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak /przewodniczący/
Jarosław Wichrowski /sprawozdawca/
Jerzy Bortkiewicz
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi F. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. T. z dnia [...] kwietnia 2022 r., [...] OOOOG.2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...](sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r., znak [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta T. Dyrektor Wydziału Obsługi Mieszkańców Urzędu Miasta T. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej powoływana jako kpa), art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm., dalej powoływana jako prd) oraz § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355 ze zm., dalej powoływane jako rozporządzenie) - odmówił wyrejestrowania z powodu kradzieży pojazdu marki V. o numerze rejestracyjnym [...], zarejestrowanego na F. sp. z o.o. w T. (dalej określana jako Spółka lub Skarżąca).
W uzasadnieniu organ wskazał, że [...].04.2022 r. wpłynął wniosek, złożony przez radcę prawnego będącego pełnomocnikiem Spółki, o wyrejestrowanie ww. pojazdu. Do wniosku dołączono m.in.: oświadczenie o utracie dowodu rejestracyjnego, oświadczenie o utracie karty pojazdu, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań przewidzianej w art. 233 kk, z wpisaną datą [...].03.2022 r., zgodnie z którym pojazd ten stał się przedmiotem czynu zabronionego określonego w art. 284 § 2 kk, oraz kopię postanowienia o umorzeniu na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 kpk dochodzenia wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa wydanego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej R. w R., z [...].10.2018 r. Zgodnie z przywołanym w podstawie ww. postanowienia przepisem art. 17 § 1 pkt 1 kpk nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia.
Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 2 prd, pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania. W odniesieniu do tego przepisu, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, w celu wyrejestrowania pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego właściwego ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu wniosek o wyrejestrowanie pojazdu, do którego dołącza w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ.
W przedłożonym przez pełnomocnika Spółki postanowieniu o umorzeniu dochodzenia wskazano jako przyczynę umorzenia brak znamion czynu zabronionego. W świetle przytoczonego wyżej uzasadnienia organ nie mógł uznać przedstawionego postanowienia jako wystarczającego dokumentu, o którym mowa w § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu (w orzecznictwie sądowo-administracyjnym dopuszcza się również przywłaszczenie) wystawione przez właściwy organ ma w oczywisty sposób potwierdzać okoliczność zaboru mienia ruchomego w celu przywłaszczenia, w rozumieniu art. 278 § 1 kk. Orzecznictwo sądów administracyjnych dopuszcza rozumienie pod pojęciem "kradzieży pojazdu", użytego w przepisie art. 79 ust. 1 pkt 2 prd również przypadku, gdy właściciel utracił posiadanie pojazdu wbrew własnej woli (wyrok WSA w Gliwicach z 6.02.2014 r., II SA/Gl 1337/13).
Jak wynika z wyroku WSA w Warszawie z 6.12.2021 r., VI SA/Wa 2440/21: "Dla uwzględnienia wniosku o wyrejestrowanie pojazdu w związku z jego kradzieżą wystarczy, aby właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania, o ile oczywiście inne dowody rzeczywiście nie podważają prawdziwości tego oświadczenia.". Ww. postanowienie wystawione przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej R. w dniu [...] .10.2018 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie przywłaszczenia pojazdu nie potwierdza popełnienia czynu zabronionego określonego w art. 284 § 2 kk. W konsekwencji brak jest podstawy do wyrejestrowania ww. pojazdu z powodu kradzieży (przywłaszczenia).
Z uwagi na powyższe ustalenia orzeczono się jak w sentencji decyzji.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Spółka, zarzucając jej:
1. błędne podanie marki V. zamiast B.;
2. błędne przyjęcie, że oświadczenie właściciela o kradzieży/przywłaszczeniu, ustalenia organu przygotowawczego postępowania karnego oraz oficjalne rejestry typu z [...] nie potwierdzają kradzieży/przywłaszczenia, mimo że wnioskodawca utracił posiadanie pojazdu wbrew swojej woli, świadomie nie zwrócono tego pojazdu mimo obowiązku po zakończeniu stosunku leasingu, właściciel zawiadomił organy ścigania, pojazd nie przechodzi badań okresowych i odnotowano jego kradzież w rejestrze;
3. naruszenie art. 79 ust. 1 pkt 2 prd, który determinuje przesłanki dowodowe przez ustawowy dowód na okoliczność "kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania", gdzie nie ma wymogu prawomocnego ustalenia wyrokiem przestępstwa w postępowaniu karnym i wystarczy tylko oświadczenie oparte na stanie faktycznym i uproszczonych dowodach. Takie ograniczone dowody pozwalają organowi administracji na wydanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu.
Ponadto Skarżąca wniosła o przeprowadzenie z urzędu dowodu ze strony [...] i dodatkowo wydruku z tej strony na okoliczność, że pojazd jest traktowany przez organ jako kradziony, pojazd nie ma aktualnego badania technicznego - co wskazuje, że oświadczenie o przestępstwie przywłaszczenia i utracie pojazdu jest prawdziwe oraz udowodnione.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...], na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 988) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z obszernym i utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym dopuszczenie się przywłaszczenia winno być - co do zasady - traktowane na gruncie art. 79 ust. 1 prd na równi z kradzieżą. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 79 ust. 1 pkt 2 prd. W rozpatrywanej sprawie oświadczenie o przywłaszczeniu zostało złożone przez pełnomocnika Spółki. Oświadczenie to jest oświadczeniem wiedzy, a nie oświadczeniem woli, które jest nieodłącznym elementem każdej czynności prawnej. Ma ono więc (oświadczenie wiedzy) charakter ściśle osobisty i ze względu na swoją naturę nie ma możliwości złożenia go przez pełnomocnika. Przestępstwo określone w art. 233 kk jest przestępstwem indywidualnym, o określonym kręgu podmiotów, których dotyczy, wyczerpująco wskazanych w tym przepisie. Odpowiedzialność karna odnosić się może tylko do indywidualnie określonego (wskazanego) podmiotu, a nie do jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Treść art. 233 § 1 kk dotyczy osoby prawnej bezpośrednio, a nie jej pełnomocnika. Przestępstwo określone w art. 233 § 1 kk jest przestępstwem formalnym, a więc dokonanym w momencie złożenia fałszywego zeznania lub oświadczenia bądź w momencie zatajenia przez składającego zeznanie (oświadczenie) prawdy. Czyn sprawcy polega na podaniu wiadomości fałszywej (działanie) lub zatajeniu wiadomości prawdziwej (zaniechanie). Wypełnienie znamion art. 233 § 1 kk nie może zostać dokonane przez przedstawiciela wnioskodawcy (pełnomocnika), a jedynie przez samą osobę prawną - przez uprawnione do jej reprezentacji organy. Tym samym przedmiotowe oświadczenie o kradzieży pojazdu (utracie władztwa na skutek przywłaszczenia) mogą podpisać jedynie prawidłowo umocowani przedstawiciele strony (osoby upoważnione do reprezentacji osoby prawnej).
Oświadczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 pkt 2 prd, istotnie jest elementem wniosku w sprawie wyrejestrowania pojazdu i jednocześnie wystarczającym warunkiem do otrzymania pozytywnej dla strony decyzji, ale tylko wówczas, gdy organ administracyjny nie dysponuje przeciwnymi dowodami w tej sprawie. I tak WSA w Warszawie w wyroku z 6.12.2021 r., VI SA/Wa 2440/21 (Lex nr 3294744) stwierdził: "Dla uwzględnienia wniosku o wyrejestrowanie pojazdu w związku z jego kradzieżą wystarczy, aby właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania, o ile oczywiście inne dowody rzeczywiście nie podważają prawdziwości tego oświadczenia. Nie jest dopuszczalna taka interpretacja art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d., wedle której na organie ciąży obowiązek wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu nawet wówczas, gdy oświadczenie złożone przez właściciela jest niezgodne z zaistniałym stanem rzeczy (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 listopada 2021 roku sygn. akt II SA/Sz 769/21).".
Uzupełnieniem procedury dotyczącej wyrejestrowania pojazdu z powodu jego kradzieży, określonej w art. 79 ust. 1 pkt 2 prd, jest przepis § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Tym samym wniosek Spółki wymagał rozpatrzenia przy uwzględnieniu zarówno art. 79 ust. 1 pkt 2 prd, jak i § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.
W sytuacji wydania przez organ ścigania postanowienia o umorzeniu prowadzonego dochodzenia w sprawie przywłaszczenia pojazdu wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia organ I instancji nie mógł się oprzeć jedynie na treści złożonego oświadczenia (pomijając fakt, że zostało złożone przez pełnomocnika), bowiem pozostawało ono w sprzeczności z ww. postanowieniem. Należy przy tym zauważyć, że postanowienie Prokuratury Rejonowej R. z [...] października 2018 r. jest dokumentem urzędowym. Dokument urzędowy, który spełnia wymogi określone w przepisach, ma szczególną moc dowodową w postępowaniu. Polega ona na przyjęciu dwóch domniemań, tzn. prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych. W konsekwencji organ nie może odrzucić - bez przeprowadzenia przeciwdowodu - istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym.
Mając zatem na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło jak w sentencji
Skargę na ww. decyzję złożyła Spółka, zarzucając jej:
1. błędne pominięcie okoliczności korzystnych w zakresie ustawowych podstaw do wyrejestrowania pojazdu, w tym niewiążących orzeczeń organów ścigania, które nie przesądzają stanu faktycznego i prawnego;
2. naruszenie art. 10 w zw. z art. 9 kpa poprzez brak pouczenia o zastrzeżeniach organu do materiału dowodowego i formalnych braków dowodowych, w tym co do formy oświadczenia, oraz brak umożliwienia wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji;
3. błędne przyjęcie, że oświadczenie właściciela o kradzieży/przywłaszczeniu, ustalenia organu przygotowawczego postępowania karnego oraz oficjalne rejestry typu z [...] nie potwierdzają kradzieży/przywłaszczenia, mimo że Skarżąca utraciła posiadanie pojazdu wbrew swojej woli, świadomie nie zwrócono tego pojazdu mimo obowiązku po zakończeniu stosunku leasingu właściciel zawiadomił organy ścigania, pojazd nie przechodzi badań okresowych i odnotowano jego kradzież w rejestrze;
4. naruszenie art. 79 ust. 1 pkt. 2 prd, który determinuje przesłanki dowodowe przez ustawowy dowód na okoliczność "kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania", gdzie nie ma wymogu prawomocnego ustalenia wyrokiem przestępstwa w postępowaniu karnym i wystarczy tylko oświadczenie oparte na stanie faktycznym i uproszczonych dowodach; takie ograniczone dowody pozwalają organowi administracji na wydanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu.
Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga była zasadna.
Materialnoprawną podstawę działania organów stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 988) oraz § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355). Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 2 prd, pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania. Stosownie zaś do § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, w celu wyrejestrowania pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego właściwego ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu wniosek o wyrejestrowanie pojazdu (...), do którego dołącza w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 2 prd - dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ.
Na gruncie tak brzmiących przepisów organy obu instancji wyraziły stanowisko, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przedłożonych przez Skarżącą dokumentów, nie wynika, aby doszło do kradzieży lub przywłaszczenia przedmiotowego pojazdu, co tym samym wyklucza możliwość jego wyrejestrowania na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 prd. Kolegium dodatkowo uznało, że ww. oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań zostało podpisane przez nieuprawnioną osobę, a nie przez jej umocowany do tego organ. Z poglądem tym Sąd w pełni się zgadza. Niewątpliwie oświadczenie, o którym mowa w § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, może być złożone jedynie osobiście przez osobę fizyczną lub, jak w niniejszej sprawie, przez umocowany do tego organ osoby prawnej.
Jednakże organ z powyższego wyciągnął błędne wnioski. W takiej sytuacji bowiem winien znaleźć zastosowanie art. 79a § 1 kpa, zgodnie z którym, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W przedmiotowej sprawie to już organ I instancji winien dokonać takiego zawiadomienia Spółki i wezwać do złożenia oświadczenia podpisanego przez umocowane do tego osoby. Skoro jednak tego nie uczynił, to obowiązek taki przeszedł na organ odwoławczy. Dodatkowo obowiązek ten wynikał również z art. 9 kpa, stosownie do którego: "Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.".
Tym samym, skoro w aktach brak było podstawowego dokumentu w postaci oświadczenia wymaganego przez § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, nie było możliwe rozpatrywanie sprawy w oparciu o oświadczenie dołączone do wniosku Spółki, podpisane jedynie przez jej pełnomocnika. Zatem rozważania organów dotyczące jego treści, nie mają żadnego znaczenia przy rozpatrywaniu sprawy.
Odnosząc się natomiast do kwestii przedłożonego przez Skarżącą postanowienia o umorzeniu dochodzenia, stwierdzić trzeba, co następuje. Zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, organy dokonały błędnej wykładni prawa materialnego, co trafnie zarzucono w skardze. Sąd zgadza się ze Skarżącą, że postanowienie o umorzeniu dochodzenia z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa nie daje żadnych podstaw do wnioskowania, że do wskazanego przywłaszczenia nie doszło. Również Prokurator nie wykluczył takiej sytuacji. Stwierdził jedynie w uzasadnieniu ww. postanowienia, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił na jednoznaczne ustalenie, że pojazd został przywłaszczony w rozumieniu art. 284 kk. Zatem, gdyby w aktach znajdowało się prawidłowo podpisane oświadczenie Skarżącej, nie pozostawałoby ono w żadnej sprzeczności z powyższym postanowieniem. W szczególności, wbrew twierdzeniom organów, treść postanowienia nie wyklucza w żaden sposób, że doszło do przywłaszczenia pojazdu. Natomiast art. 79 ust. 1 pkt 2 prd należy wykładać, przyjmując, że właściciel pojazdu, który został pozbawiony w sposób bezprawny władztwa nad nim, nie może być pozbawiony możliwości jego wyrejestrowania.
Zgodzić należy się natomiast z organami, że dopuszczenie się przywłaszczenia winno być - co do zasady - traktowane na gruncie art. 79 ust. 1 prd na równi z kradzieżą (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 11.04.2019 r., IV SA/Po 50/19 i powołane tam orzecznictwo).
W rozpoznawanej sprawie trzeba mieć również na uwadze to, że przepis art. 79 ust. 1 pkt 2 prd wymaga jedynie złożenia przez wnioskodawcę stosownego oświadczenia pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania o kradzieży pojazdu, a więc ustawodawca nie wprowadził wymogu przedstawienia dowodu potwierdzającego popełnienie czynu zabronionego. Jakkolwiek Sąd rozumie stanowisko organów polegające na literalnym stosowaniu przepisów rozporządzenia, to jednak stoi na stanowisku, że w świetle art. 79 ust. 1 pkt 2 prd do wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu z powodu kradzieży (przywłaszczenia) wystarczające jest oświadczenie właściciela złożone z uprzedzeniem o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie jest ono sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy, a więc gdy organ nie dysponuje przeciwnymi dowodami w sprawie (takich dowodów brak jest w aktach sprawy – w szczególności nie może nim być samo postanowienie o umorzeniu dochodzenia). Należy mieć bowiem na względzie, że sfera praw i wolności obywatelskich należy do materii ustawowej, a podstawę materialnoprawną decyzję administracyjnej może stanowić tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie. Mając na uwadze treść zarówno art. 79 ust. 1 pkt 2 prd, jak i § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, nie ulega wątpliwości, że drugi z wymienionych przepisów ustanawia dodatkowy, nieznany ustawie materialnoprawny warunek wyrejestrowania pojazdu, co uzasadnia twierdzenie, że autor rozporządzenia przekroczył granice delegacji ustawowej. Czym innym byłaby bowiem sytuacja, kiedy art. 79 ust. 1 pkt 2 prd nie przewidywałby żadnych warunków do wyrejestrowania pojazdu, a jedynie formułował treść samej przesłanki wyrejestrowania, a czym innym, kiedy taki warunek wprost jest w tym przepisie ustanowiony, a rozporządzenie wprowadza warunki dodatkowe, de facto wykraczające już poza dyspozycję przepisu ustawy. W pierwszym przypadku nie budziłoby bowiem wątpliwości, że przepisy służą wykonaniu ustawy, podczas gdy w drugiej z opisanych sytuacji treść przepisów rozporządzenia w istocie rzeczy zastępuje ustawę. Wobec treści § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie można powiedzieć, aby wymóg przedłożenia przez wnioskodawcę wskazanego tym przepisem zaświadczenia stanowił wyłącznie element formalny wniosku o wyrejestrowanie pojazdu. Ponadto należy zwrócić uwagę na treść art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a prd, stanowiącego upoważnienie dla wydania przedmiotowego rozporządzenia. Zgodnie z cyt. przepisem, minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia (...) warunki i tryb rejestracji pojazdów, czasowej rejestracji pojazdów, wyrejestrowania pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2-3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic, cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także ich opis. Przepis ten w żaden sposób nie upoważnia ministra do ustalania dodatkowych, innych niż ustawowe warunków do wyrejestrowania pojazdu określonych w art. 79 ust. 1 prd, lecz co najwyżej rozporządzenie mogło doprecyzować treść ustawy. Takim doprecyzowaniem nie jest natomiast nałożenie obowiązku przedłożenia określonych zaświadczeń czy postanowień.
Na zasadność takiego rozumowania wskazuje zmiana przepisów, ponieważ przedmiotowe rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych zostało zastąpione przez rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1847). Aktualnie, zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 2 nowego rozporządzenia, w celu wyrejestrowania pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego właściwego ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu wniosek o wyrejestrowanie pojazdu na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a w przypadku pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy, na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, do którego dołącza w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - dowód rejestracyjny i oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. W nowym rozporządzeniu pominięto zatem konieczność przedłożenia "zaświadczenie wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ".
Jednocześnie podkreślenia wymaga to, że interpretacja przepisów dotyczących warunków wyrejestrowania pojazdów nie może prowadzić do sprzeczności z ratio legis instytucji wyrejestrowania pojazdu, która sprowadza się do umożliwienia jednostce wyrejestrowanie pojazdu, którego nie posiada, bo przykładowo utraciła go na skutek kradzieży czy innego bezprawnego zdarzenia. Ma to służyć także zachowaniu w zgodzie ze stanem rzeczywistym stosownych rejestrów i ewidencji. Z tego powodu Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organów odnośnie do bezwzględnego wymagania zaświadczenia czy postanowienia o umorzeniu dochodzenia, o których mowa w § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, jako warunkujących możliwość wydania pozytywnej dla strony decyzji, jest błędne, bowiem nieproporcjonalnie ogranicza prawa jednostki przy niepełnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu interpretacja przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie powinna zakładać, że przedłożenie zaświadczenia lub postanowienia o umorzeniu dochodzenia, o którym stanowi ww. przepis rozporządzenia, wzmacnia moc dowodową oświadczenia właściciela o kradzieży (przywłaszczeniu) pojazdu składanego wraz wnioskiem o wyrejestrowanie pojazdu, zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 2 prd. Brak takiego zaświadczenia lub postanowienia nie stanowi jednak bezwzględnej podstawy do odmowy wyrejestrowania, jeśli organ nie jest w stanie wykazać, że oświadczenie właściciela jest sprzeczne ze stanem rzeczywistym, a więc gdy nie dysponuje przeciwnymi dowodami w sprawie. Tymczasem organy poza postanowieniem o umorzeniu dochodzenia nie powołały żadnych innych dowodów, z których w jednoznaczny sposób wynikałoby, że nie doszło do kradzieży/przywłaszczenia pojazdu.
Reasumując, Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, że w świetle treści omawianego przepisu art. 79 ust. 1 pkt 2 prd dla uwzględnienia wniosku o wyrejestrowanie pojazdu w związku z jego kradzieżą (przywłaszczeniem) wystarczy, aby właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania (por. wyrok NSA z 18.04.2018 r., I OSK 1513/16), o ile oczywiście inne dowody rzeczywiście nie podważają prawdziwości tego oświadczenia.
Dodatkowo należy wskazać, że organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do wniosków dowodowych Skarżącej zawartych w odwołaniu. Z uzasadnienia decyzji można jedynie domyślać się, że organ nie uwzględnił tych wniosków. Powyższe stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 78 w zw. z art. 80 kpa.
W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że konieczność wezwania Skarżącej do złożenia oświadczenia podpisanego przez osoby do tego uprawnione oraz dokonania ponownej oceny okoliczności faktycznych sprawy w kontekście normy prawnej zawartej w art. 79 ust. 1 pkt 2 prd, z uwzględnieniem przedstawionej przez Sąd wykładni, stanowi przesłankę do uchylenia wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji. Z tych przyczyn, wobec stwierdzonego naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej powoływana jako "ppsa") uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 ppsa. Organ weźmie przy tym pod uwagę zmianę stanu prawnego, tj. teść § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów.
Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.
Na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) z uwzględnieniem uiszczonych przez skarżącego wpisu w kwocie 200 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.