II SA/Bd 88/24

II SA/Bd 88/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Joanna Brzezińska /sprawozdawca/
Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
art. 30 ust. 9
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 czerwca 2023 r. nr WSR-I.8251.21075/07/08 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego umorzenia należności z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Decyzją z 4 czerwca 2008 r. (znak SKO-4110/294/2008) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy (dalej "SKO"), na skutek odwołania A. J., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 28 kwietnia 2008 r. nr 25143/07 przyznającą świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności w okresie od dnia 1 kwietnia 2008 r. na czas nieokreślony w wysokości [...] zł miesięcznie.
W związku z wniesieniem przez A. J. skargi na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w ramach autokontroli SKO - uwzględniając skargę w całości decyzją z dnia 10 lipca 2008 r. (znak SKO-4110/294/2008) uchyliło decyzję własną z 4 czerwca 2008 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz przyznało A. J. ur. [...] marca 19[...] r. (dalej także skarżącej, beneficjentce) świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności w okresie od 13 listopada 2007 r. na czas nieokreślony we wskazanej miesięcznej wysokości.
Decyzją z 22 maja 2023 r. nr 8376/23 Prezydent Miasta Bydgoszczy, działając na podstawie art. 32 ust. 1-2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 – dalej "u.ś.r.") uchylił ww. decyzję SKO wraz z jej zmianą – od 1 kwietnia 2023 r. W uzasadnieniu wskazano, że z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 5 kwietnia 2023 r. wynika, że beneficjentka nabyła prawo do dodatku pielęgnacyjnego od 1 grudnia 2019 r., a więc, mając na uwadze treść art. 16 ust. 6 u.ś.r., w warunkach kolizji z dodatkiem pielęgnacyjnym od dnia 1 grudnia 2019 r. zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje. Organ wyjaśnił, że zasiłek pielęgnacyjny został w okresie od 1 grudnia 2019 r. do 31 marca 2023 r. pobrany nienależnie, w związku z czym zwrócił się do ZUS, by ten – na podstawie art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r. – zwrócił świadczenie nienależnie pobrane poprzez potrącenie kwoty wypłaconych zasiłków z emerytury beneficjentki i przekazał potrącone kwoty na rachunek organu.
Wnioskiem z dnia 23 maja 2023 r. A. J. zwróciła się do Prezydenta Miasta Bydgoszczy o umorzenie należności z tytułu wypłaconego świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 30 ust. 9 u.ś.r. Wskazała, że zajęte świadczenie emerytalne wypłacane jest w kwocie, która nie wystarcza jej na życie.
Postanowieniem z 28 czerwca 2023 r. (znak WSR-I.8251.21075/07/08) Prezydent Miasta Bydgoszczy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że art. 16 ust. 7 u.ś.r. rozstrzyga w sposób odmienny od art. 30 ust. 1 u.ś.r. sposób zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, tj. poprzez jego potrącenie z wypłacanej emerytury. Wskazał, że z art. 16 ust. 8 u.ś.r. nie wynika, by kwota odpowiadająca wysokości wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego, o jaką organ emerytalno-rentowy pomniejsza świadczenie emerytalne (rentowe), stanowi świadczenie nienależnie pobrane, a więc procedura zwrotu nieprawnie wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego odbywa się poza udziałem beneficjenta tego świadczenia i kończy się z chwilą przekazania potrąconego z emerytury zasiłku pielęgnacyjnego na rachunek bakowy organu właściwego. Organ stwierdził, że na gruncie art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r. wyłączona jest możliwość wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie świadczeń nienależnie pobranych i ich zwrotu, a w konsekwencji brak jest podstaw do stosowania w sprawie art. 30 ust. 9 u.ś.r., pozwalającego na rozpatrzenie żądania beneficjentki. W ocenie organu dobrodziejstwo zastosowania opisanych w tym przepisie ulg dotyczy wyłącznie tych należności, które zostały uznane mocą decyzji za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne.
Postanowienie doręczono beneficjentce w dniu 6 lipca 2023 r.
Pismem z dnia 2 stycznia 2024 r. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na postanowienie Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2023 r., nr WSR-I.8251.21075/07/08 wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na:
- przyjęciu, że w sytuacji dochodzenia, w trybie określonym w art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r. zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego wypłacanego w okresie pobierania dodatku pielęgnacyjnego, brak jest podstaw do wszczęcia postępowania o umorzenie kwoty nienależnego zasiłku pielęgnacyjnego,
- uznaniu, że niewydanie – na skutek niewłaściwej wykładni i zastosowania art. 16 ust. 7 u.ś.r. – przez organ właściwy decyzji o ustaleniu nienależnie pobranego świadczenia uniemożliwia uznanie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego w okresie pobierania dodatku pielęgnacyjnego za świadczenia nienależne w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., a w konsekwencji błędne przyjęcie, że niedopuszczalne jest ubieganie się o umorzenie kwoty nienależnego zasiłku pielęgnacyjnego.
W obszernym uzasadnieniu skargi RPO zakwestionował stanowisko organu orzekającego, wskazując, że nie wystąpiła w sprawie żadna z "oczywistych" przeszkód, czy to podmiotowych, czy przedmiotowych, do wszczęcia postępowania z wniosku beneficjentki. Podkreślił tożsamy cel świadczeń w postaci zasiłku i dodatku pielęgnacyjnego wskazując dalej, że skoro w świetle orzecznictwa ani organ rentowy, ani sąd powszechny nie są właściwe w sprawach o zastosowanie ulgi w spłacie lub umorzenie kwoty podlegającej potrąceniu z emerytury, to organem wyłącznie właściwym do rozstrzygania tych kwestii jest organ właściwy w sprawach zasiłku pielęgnacyjnego. W ocenie RPO strona nie może zostać pozbawiona uprawnienia do ubiegania się o rozpatrzenie jej wniosku w trybie określonym w art. 30 ust. 9 u.ś.r., a wprowadzenie do porządku prawnego rozwiązań opisanych w art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r. służyło jedynie zwiększeniu efektywności egzekwowania kwoty nadpłaconego zasiłku. Swoje stanowisko RPO poparł wypowiedziami Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Bydgoszczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ wyjaśnił, że brak jest możliwości wydania w sprawie odrębnej decyzji o uznaniu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego za świadczenie nienależnie pobrane, co z kolei wyłącza możliwość zastosowania art. 30 ust. 9 u.ś.r., zasadnie zatem odmówiono wszczęcia postępowania z wniosku o umorzenie należności. Samo potrącenie należności z emerytury odbywa się bez woli emeryta/rencisty i następuje z mocy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") Rzecznik Praw Obywatelskich może wnieść skargę bez spełnienia wymogu uprzedniego wyczerpania służących w sprawie środków zaskarżenia. W myśl art. 53 § 3 p.p.s.a. może on wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej (...).
W niniejszej sprawie Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył ostateczne postanowienie organu I instancji w sprawie indywidualnej, które nie zostało niezakwestionowane przez stronę w instancyjnym toku jego weryfikacji. Skarga została wniesiona w dniu 2 stycznia 2024 r., zatem z zachowaniem ustawowego terminu sześciu miesięcy od dnia doręczenia beneficjentce zaskarżonego postanowienia (co miało miejsce 6 lipca 2023 r. - k. 73 akt adm.). Spełnione zostały tym samym formalne wymogi do jej rozpoznania.
Przedmiotem kontroli sądowej RPO uczynił postanowienie Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2023 r., znak WSR-I.8251.21075/07/08, odmawiające wszczęcia, na wniosek A. J., postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego w okresie, w którym zasiłek ten nie przysługiwał z uwagi na zaistnienie uprawnienia do świadczenia konkurencyjnego w postaci dodatku pielęgnacyjnego.
Z niespornych okoliczności sprawy wynika, że zasiłek pielęgnacyjny był wypłacany beneficjentce na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 10 lipca 2008 r. (znak SKO-4110/294/2008), przyznającego jej ten zasiłek na okres od dnia 13 listopada 2007 r. na czas nieokreślony. Decyzja została zmieniona z urzędu decyzją własną organu z 15 listopada 2018 r., w zakresie wysokości przyznanego zasiłku. Bezsporne jest również, że od dnia 1 grudnia 2019 r. beneficjentka uprawniona jest do dodatku pielęgnacyjnego, który został przyznany przez ZUS (k. 52 akt adm.).
Zgodnie z art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (publ. jak wcześniej wskazano) zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. W myśl art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r. osobie, której przyznano dodatek pielęgnacyjny za okres, za który wypłacono zasiłek pielęgnacyjny, Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub inny organ emerytalny lub rentowy, który przyznał dodatek pielęgnacyjny, wypłaca emeryturę lub rentę pomniejszoną o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconego za ten okres zasiłku pielęgnacyjnego i przekazuje tę kwotę na rachunek bankowy organu właściwego. Przekazanie kwoty odpowiadającej wysokości zasiłku pielęgnacyjnego, o którym mowa w ust. 7, uznaje się za zwrot świadczeń nienależnie pobranych.
W związku z treścią powyższych przepisów organ I instancji zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o potrącenie nienależnie wypłaconego zasiłku w okresie od 1 grudnia 2019 r. do 31 marca 2023 r. ze świadczeń emerytalnych wypłacanych beneficjentce (k. 56 akt adm.). Organ emerytalno-rentowy poinformował, że od czerwca 2023 r. będzie przekazywał na rachunek bankowy organu potrącenia tytułem spłaty pobranego zasiłku pielęgnacyjnego (k. 58 akt adm.).
Spór w sprawie sprowadza się do tego, czy treść art. 16 ust. 6-8 u.ś.r. uniemożliwia prowadzenie postępowania w przedmiocie zastosowania wobec zobowiązanego do spłaty nienależnie wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego dobrodziejstw płynących z art. 30 ust. 9 u.ś.r. Wniosek w tym przedmiocie zgłosiła bowiem beneficjentka, ubiegając się o umorzenie należności potrącanej jej z co miesiąc z emerytury. Zgodnie z treścią tego przepisu organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. W niniejszej sprawie organ I instancji stwierdził, że brak jest możliwości rozpoznania wniosku beneficjentki pod względem zastosowania art. 30 ust. 9 u.ś.r., albowiem w sprawie nie wydano decyzji o uznaniu wypłaconych w okresie od 1 grudnia 2019 r. do 31 marca 2023 r. zasiłków pielęgnacyjnych jako świadczeń nienależnie pobranych, "nienależność" tych zasiłków wynika z mocy prawa (tj. z art. 16 ust. 6 i 7 u.ś.r.). W konsekwencji stwierdził brak możliwości wszczęcia postępowania, wydając zaskarżone postanowienie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ("gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio").
Kwestia możliwości zastosowania art. 30 ust. 9 u.ś.r. wobec potrąceń nienależnie pobranych zasiłków pielęgnacyjnych jako pobranych w okresach, w których stronie przysługiwał dodatek pielęgnacyjny, jest niejednolicie oceniana w orzecznictwie. Prezentowane jest stanowisko, że skoro na gruncie przepisów art. 16 ust. 6 - 8 u.ś.r. wyłączona jest możliwość wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie świadczeń nienależnie pobranych i ich zwrotu, to w sprawach tych organ nie ma kompetencji do analizy, czy w danym przypadku zachodzą przesłanki do zastosowania dobrodziejstw art. 30 ust. 9 u.ś.r. Pogląd ten opiera się na założeniu, że wyjęcie tego rodzaju sytuacji z reżimu ustalania i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, a w konsekwencji i ulg w tym zakresie, było świadomym zabiegiem ustawodawczym, znajdującym racjonalne umotywowanie. Oczywisty jest bowiem brak uprawnień do równoczesnego pobierania obu tych świadczeń, a potrącenie nadpłaty z bieżących świadczeń emerytalno-rentowych następuje z zachowaniem kwot wolnych od potrąceń zgodnie z art. 140 i 141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 1251), co wystarczająco chroni interesy osób pobierających te świadczenia. W konsekwencji argumentowano, że organ nie jest uprawniony do zastosowania w sprawie przepisów art. 30 ust. 9 u.ś.r., które to przepisy pozwalają na rozpatrzenie żądania strony o umorzenie kwot świadczeń nienależnie pobranych co do istoty. Przepis art. 16 ust. 7 ustawy mając bezwzględnie obowiązujący charakter, obliguje ZUS do dokonania potrącenia. Organ, który wypłacił zasiłek pielęgnacyjny za ten okres, nie posiada w tym zakresie kompetencji do zwolnienia strony zobowiązanej od obowiązku zwrotu takiego zasiłku. Przepis art. 16 ust. 7 u.ś.r., przekazuje rozliczenie wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego za okres równoczesnego pobierania dodatku pielęgnacyjnego przez stosowne pomniejszenie świadczeń emerytalno-rentowych i przekazanie tej kwoty na rachunek organu właściwego do kompetencji organów emerytalno-rentowych. Tak więc sprawa zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego w związku z nabyciem prawa do dodatku pielęgnacyjnego, została wyłączona z kognicji organów administracji. Od decyzji ZUS dokonujących pomniejszenia świadczeń emerytalno-rentowych na skutek nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, przysługuje odwołanie do sądu powszechnego. Przekazanie przez ZUS organowi kwoty pieniężnej w trybie art. 16 ust. 8 cyt. ustawy oznacza zwrot świadczeń nienależnie pobranych i kończy sprawę związaną z jednoczesnym pobieraniem dodatku i zasiłku pielęgnacyjnego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1942/10, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Argumentowano również, że ustawodawca nie pozostawił żadnej wątpliwości co do tego, że pomniejszenie świadczenia emerytalnego (rentowego) o kwotę nadpłaconego zasiłku pielęgnacyjnego następuje z mocy prawa i oddał tę kwestie do właściwości organów emerytalno-rentowych. Nie pozostawił tu żadnych uprawnień organowi właściwemu dla świadczeń rodzinnych, a w konsekwencji dla sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z 14 października 2020 r., sygn. I OSK 1095/20, wyrok WSA w Kielcach z 20 lipca 2022 r. sygn. II SA/Ke 275/22, WSA w Rzeszowie z 17 marca 2023 r. sygn. II SA/Rz 1854/21, WSA w Gliwicach
z 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt: 1810/22 – dostępne jw.).
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę popiera pogląd odmienny, wyrażony m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 grudnia 2023 r., sygn. I OSK 2183/22; z 25 maja 2023 r., sygn. I OSK 1307/22; z 12 stycznia 2022 r., sygn. I OSK 918/21 (dostępne jw.). Przyjąć należy, że organ przyznający zasiłek pielęgnacyjny władny jest rozstrzygać w oparciu o art. 30 ust. 9 u.ś.r., w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. Zakres kompetencji organu emerytalno-rentowego, w tym określony w art. 138 ust. 6 u.e.r., dotyczący jedynie świadczeń emerytalno-rentowych, nie uprawnia do podejmowania jakichkolwiek rozstrzygnięć wobec zasiłku pielęgnacyjnego, jako świadczenia rodzinnego. O ile więc formalna właściwość do rozstrzygania o umorzeniu kwoty nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego została w art. 30 ust. 9 u.ś.r. powiązana z uprzednim wydaniem przez organ administracji decyzji o uznaniu świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane, o tyle w niniejszej sprawie niewydanie takiej decyzji nie ma znaczenia dla ustalenia jego właściwości do rozstrzygania w sprawie m.in. o umorzeniu kwoty nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. Uznanie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, w zbiegu z pobieranym dodatkiem pielęgnacyjnym, za świadczenie nienależnie pobrane, zostało bowiem przesądzone przez samego ustawodawcę w zacytowanym art. 16 ust. 6 i 8 u.ś.r.
Niewydanie decyzji o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane nie pozbawia organu administracji właściwości do rozstrzygania w sprawie wszczętej wnioskiem strony, tj. o umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego. Przy braku takiej kompetencji organu emerytalno-rentowego, a w konsekwencji także sądu powszechnego, osoba, która pobierała nienależne świadczenie rodzinne nie może być pozbawiona uprawnienia do ubiegania się o rozpatrzenie jej wniosku w trybie określonym w art. 30 ust. 9 u.ś.r. Nie ma podstaw do uznania w tym zakresie właściwości sądu powszechnego, skoro przedmiotowa sprawa nie dotyczy nienależnie pobranego świadczenia emerytalno-rentowego lub należnych do tego świadczenia dodatków, lecz dotyczy świadczenia rodzinnego, a tryb potrącenia określony w art. 16 ust. 7 u.ś.r., nie zmienia przedmiotu nienależnie pobranego świadczenia (vide: powołany wyrok NSA o sygn. I OSK 2183/22).
Stanowisko skarżącego należy zatem w całości podzielić. Słusznie w skardze również nadmieniono, że z uzasadnienia projektu ustawy wprowadzającej do u.ś.r. obowiązujące przepisy art. 16 ust. 7 i 8 (druk sejmowy nr 3584; ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych - Dz.U. z 2015 r. poz. 1302) wynika, że wprowadzenie rozwiązania zawartego w dodawanych art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r. miało pozwolić w efektywny sposób wyegzekwować kwotę nadpłaconego zasiłku pielęgnacyjnego, przede wszystkim z uwagi na możliwość pominięcia procedur związanych z ewentualną egzekucją administracyjną. Wprowadzenie tej regulacji miało zatem na celu uproszczenie dochodzenia zwrotu należności wynikających z równoczesnego pobierania zasiłku i dodatku pielęgnacyjnego. Na realizację tego celu nie wpływa możliwość orzekania przez organ w przedmiocie ulg przewidzianych w art. 30 ust. 9 u.ś.r., jeśli bowiem okaże się, że brak jest podstaw do umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia, dojdzie do zastosowania uproszczonej procedury przewidzianej w art. 16 ust. 7 u.ś.r. (tak NSA w powołanym wyroku o sygn. I OSK 1307/22). Analogiczne stanowisko wyraził również WSA w Bydgoszczy w wyroku z 22 listopada 2023 r. sygn. II SA/Bd 567/23.
W rozpoznawanym przypadku brak było podstaw do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku beneficjentki na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., poprzez odmowę wszczęcia postępowania. Organ winien przeanalizować, czy żądanie beneficjentki zasługuje na uwzględnienie w świetle art. 30 ust. 9 u.ś.r., przeprowadzając w tym zakresie odpowiednie postępowanie wyjaśniające. Sądowi znany jest fakt, że przed rozpoznaniem skargi doszło do całkowitej spłaty należności przez beneficjentkę (k. 68 akt s.). W tej sytuacji, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, reakcją organu na wniosek winno być wezwanie beneficjentki, czy w związku z całkowitą spłatą należności nadal podtrzymuje ona żądanie wniosku. W zależności od odpowiedzi organ winien rozważyć odmowę wszczęcia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, albo jego wszczęcie i następnie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, również z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., po stwierdzeniu naruszenia przez Prezydenta Bydgoszczy art. 61a § 1 k.p.a., które ma istotny wpływ na wynika sprawy, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje się do oceny prawnej i wskazań wynikających z rozważań Sądu.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.