II SA/BD 876/15

II SA/Bd 876/15 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2015-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Bortkiewicz
Joanna Brzezińska
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 847/24 - Postanowienie NSA z 2024-11-28
I OSK 688/16 - Wyrok NSA z 2018-01-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 155
art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 i 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi W.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...], Prezydent Miasta T. na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2015, poz. 155 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o kierujących pojazdami), odmówił skarżącemu W. L. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. C, CE.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżącemu w dniu [...] zostało wydane prawo jazdy kat. B, BE, C, CE, D, DE nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] Prokuratura Rejonowa T. [...] zatrzymała ww. dokument, a Sąd Rejonowy w T. Wydział II Karny wyrokiem z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt II K 44/15 orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres pięciu lat z wyłączeniem kategorii C i CE. W związku z tym w dniu [...] decyzją organu cofnięto skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kat. B, BE, D, DE. Zdaniem organu w świetle przywołanych okoliczności faktycznych oraz zmiany stanu prawnego (art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami), mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż rozszerzającej katalog osób, którym nie może być wydane prawo jazdy, nie było podstaw prawnych do zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy kat. C, CE.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania prawa jazdy kategorii C, CE, skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie:
- art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 7 i 9 kpa, poprzez ich zastosowanie, oraz art. 18 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niezastosowanie i tym samym bezzasadną odmowę wydania prawa jazdy z kategorią C, CE, z pominięciem słusznego interesu obywatela, któremu organ winien wydać nie - ten sam dokument prawa jazdy, który mu zatrzymano, lecz wtórnik, zawierający informację o posiadanych - wobec, wynikającej z wyroku sądu karnego zmiany danych - uprawnieniach kat. C, CE;
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 kpa przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dowolne rozpatrzenie materiału dowodowego i podjęcie decyzji z naruszeniem prawa i naruszeniem interesu prawnego skarżącego;
- art. 182 § 2 kkw w zw. z art. 8 kpa poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieuprawnionym rozszerzeniu przez organ zakresu orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów oraz pozbawienie skarżącego uprawnień nieobjętych zakazem wynikającym z wyroku Sądu Rejonowego w T., sygn. akt II KK 44/15, tj. dotyczących kat. C, CE, co doprowadziło do uchybienia jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, wyrażonej w art. 8 kpa;
- art. 7, art. 10 i art. 45 § 1 Konstytucji RP oraz art. 53 § 1 i art. 42 § 2 kk poprzez nieuprawnione wkroczenie w kognicję sądu wyłącznie uprawnionego do wymierzenia kary i środków karnych, w sposób wiążący dla organów administracji.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (SKO) decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że w dniu [...] weszła w życie ustawa z dnia [...] o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r. poz. 970), które zmieniła m.in. treści art. 12 ust. 2 ustawy, rozszerzając zakaz, o którym mowa w tym przepisie również na sytuacje zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnienia w zakresie odpowiednich kategorii prawa jazdy. W efekcie dokonanej zmiany osobie, wobec której orzeczony został środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów kat. B nie może zostać zwrócone prawo jazdy obejmujące uprawnienia w zakresie kat. AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D, a ponadto osobie wobec której orzeczony został zakaz prowadzenia pojazdów kat. B lub odpowiednio kat. C1, C, D1 lub D nie może zostać zwrócone prawo jazdy obejmujące uprawnienia w zakresie kat. BE, C1E, CE, D1E lub DE. Zdaniem organu, zestawienie treści art. 12 ustawy o kierujących pojazdami z treścią art. 178a § 1 w zw. z art. 42 Kodeksu karnego (kk) i art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego (kkw), prowadzi do wniosku, że wspólnym celem tych unormowań jest bezpieczeństwo w komunikacji, jako że zachowania kwalifikowane, stypizowane w art. 178a Kodeksu karnego (za które skazany został skarżący), godzą w bezpieczeństwo ruchu drogowego. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji zwłaszcza, jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Jednocześnie organ zaznaczył, że oprócz powiązania regulacji art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami z art. 182 § 2 kkw i art. 178a § 1 kk, przez zdarzenie, jakim jest prawomocny wyrok sądu obwarowany zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, zobowiązujący organ administracji publicznej (właściwego starostę) do wydania decyzji cofającej skazanemu uprawnienia do prowadzenia pojazdu w orzeczonym zakresie i obligujący ten organ do nie wydawania tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu, unormowania zawarte w art. 12 ustawy o kierujących pojazdami mają także charakter autonomiczny w zakresie stosunku administracyjnoprawnego, który jest wynikiem wcześniejszego stosunku o charakterze karnoprawnym. Podkreślając, że prawo jazdy, jako dokument o określonym numerze i serii obejmować może uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie jednej bądź wielu kategorii prawa jazdy, oraz że przez "zwrot prawa jazdy" należy rozumieć zwrot (oddanie) stronie dotychczas posiadanego przez nią dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami organ stwierdził, że w sytuacji, gdy osobę pozbawiono posiadanych uprawnień w zakresie jednej lub kilku kategorii prawa jazdy, nie jest możliwe dokonanie zwrotu (oddania) osobie zainteresowanej dotychczas posiadanego dokumentu prawa jazdy. Organ zaznaczył, że w sprawie nie było również możliwe wydanie skarżącemu wtórnika prawa jazdy obejmującego kat. C i CE, o co wnioskował skarżący, gdyż stanowiłoby to obejście zakazu wynikającego z art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. W świetle powyższego SKO stwierdziło, że ustalenia organu I instancji, jak i wydana na ich podstawie decyzja są zgodne z prawem.
W skardze na powyższą decyzję skarżący, powtarzając w całości zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji.
Uzasadniając skargę skarżący wskazał, że SKO błędnie utożsamia pojęcie "uprawnienia do kierowania pojazdami", stanowiące w istocie prawo podmiotowe uprawniające do kierowania danego rodzaju pojazdem, z autonomicznym pojęciem dokumentu prawa jazdy, który to dokument tylko potwierdza posiadanie uprawnienia danego rodzaju. Zaznaczył, że SKO, w ślad za organem I instancji wadliwie przyjęło, iż skarżący ubiega się - jak stanowi przepis art. 12 ustawy o kierujących pojazdami — "o zwrot zatrzymanego prawa jazdy", a zatem, iż żąda wydania dokładnie tego dokumentu, który postanowieniem Prokuratury Rejonowej został mu zatrzymany. Skarżący zaś nie kwestionował, iż nie może otrzymać dotychczas posiadanego dokumentu prawa jazdy. Organy powinny były zatem wziąć pod uwagę, wypełniając dyrektywy wynikające z art. 7, art. 8 i art. 9 kpa, że wniosek skarżącego dotyczył tylko kategorii uprawnień C, CE, a więc, gdy organy doszły do przekonania, iż zwrócić zatrzymanego dokumentu nie można, powinny były orzec o wydaniu, odpowiadającemu stanowi faktycznemu, wtórnika takiego dokumentu. Zaznaczając, że w zaskarżonej decyzji SKO, w sposób wewnętrznie sprzeczny stwierdziło, iż zwrot nie może dotyczyć zatrzymanego dokumentu i że wydanie wtórnika stanowiłoby obejście art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, skarżący zarzucił, że SKO nie wskazało żadnych przepisów, które odnosiłyby przywołany przepis także do wtórnika prawa jazdy pomimo, iż organ administracji może działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, a strona postępowania może wywodzić swoje uprawnienia zgodnie z ogólną zasadą, iż co nie jest zabronione przez prawo jest dozwolone. Skarżący podkreślił, że art. 18 ustawy o kierujących pojazdami wprost wskazuje, że w przypadku zmiany stanu faktycznego, wydaje się wtórnik dokumentu. Nie budzi zaś wątpliwości, iż zmiana zakresu uprawnień zawiera się właśnie w sferze stanu faktycznego. Wskazując, że jedną z naczelnych dyrektyw wykładni jest reguła, zgodnie z którą nie należy interpretować przepisów prawa w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami skarżący stwierdził, że w niniejszej sprawie z taką sprzecznością mamy do czynienia, gdyż wadliwie zastosowany przez organy przepis art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, uniemożliwiający ich zdaniem otrzymanie przez skarżącego dokumentu prawa jazdy dotyczącego uprawnień kat. C, CE, nie tylko pozostaje w rażącej sprzeczności z ustawą karną, ale również jest sprzeczny z przepisami wykonawczymi dotyczącymi decyzji o cofnięciu uprawnień, skorelowanej z sentencją wyroku karnego. Skarżący stwierdził, powołując się na wyroku WSA w Opolu z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt. II SA/Op 338/13, że w sytuacji, gdy sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów w zakresie określonych kategorii, z wyłączeniem kat. C, CE, a starosta na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami cofnął uprawnienia tylko w zakresie tej kategorii, to odmowa wydania wtórnika prawa jazdy w zakresie kategorii C i CE nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego, stanowiąc niedopuszczalne rozszerzenie decyzją administracyjną wyroku karnego, z naruszeniem art. 42 § 2 kk i art. 182 § 2 kkw. Zdaniem skarżącego argumentacja SKO, iż pomimo tego, że wyrokiem sądu zezwolono stronie na poruszanie się pojazdami kat. C i CE, organy administracji nie mogą na to przystać, albowiem godzi to w bezpieczeństwo ruchu drogowego, świadczy o wkroczenie przez organy administracji w kognicję sądu karnego, który w przedmiotowej sprawie uznał, że tylko część z posiadanych przez skarżącego uprawnień należy mu cofnąć, natomiast te dotyczące kat. C i CE pozostawić, w myśl zasady indywidualizacji dolegliwości kary. W ocenie skarżącego, wydane w sprawie rozstrzygnięcia orzekających organów czynią wyrok sądu karnego iluzorycznym i niewykonalnym, pozostają w sprzeczności z ustawą karną oraz narażają skarżącego na negatywne konsekwencje prawne i finansowe związane z prowadzeniem pojazdu kategorii C i CE bez potwierdzającego je dokumentu prawa jazdy, pomimo posiadania uprawnień w zakresie tych kategorii. Był on także zmuszony zwolnić się z pracy - czemu miało zapobiec pozostawienie mu przez sąd karny uprawnień kat. C i CE - gdyż dokument prawa jazdy był dokumentem niezbędnym do wykonywania pracy i wymaganym przez pracodawcę. Tym samym więc skarżący, skazany wyrokiem Sądu karnego, ponosi konsekwencje wykraczające poza intencję ustawodawcy, wyrażoną przepisem art. 178a kk i przepisami z nim powiązanymi. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają więc zasadę określoności kary, która obowiązuje także w odniesieniu do środków karnych, a także zasadę sprawiedliwości, obowiązującą w postępowaniu karnym oraz wynikającą z art. 2 Konstytucji RP dyrektywę, iż nikt winny nie powinien ponieść odpowiedzialności większej, niż na to zasłużył. Ponadto skarżący zarzucił nie ustosunkowanie się przez SKO do zarzutu skarżącego sprzeczności uzasadnienia i sentencji decyzji organu I instancji, w związku z zawarciem w sentencji decyzji stwierdzenia o "zwrocie zatrzymanego prawa jazdy kat C, CE, a w uzasadnieniu tej decyzji wyjaśnień dotyczących odmowy zwrotu skarżącemu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy (opiewającego zarówno na kategorie pojazdów objęte środkiem karnym, jak i z niego wyłączone). Zdaniem skarżącego konkretny zatrzymany dokument, nie mógłby być zwrócony "w części" dot. kat. C, CE.
Podsumowując skarżący stwierdził, że skoro złożony przez niego wniosek był w istocie wnioskiem o wydanie wtórnika prawa jazdy, to tym samym przy jego rozpoznaniu nie mogły mieć zastosowania wskazane przez organy regulacje zawarte w art. 12 ustawy o kierujących pojazdami dotyczące wydania uprawnień. Organy posiadając zatem informację o bezspornej zmianie danych dotyczących uprawnień skarżącego powinny były, realizując zasady naczelne kpa, wydać skarżącemu dokument zgodny z aktualnym zakresem posiadanych przez niego uprawnień. Takie rozstrzygnięcie nie ingerowałoby i nie pozostawałoby w sprzeczności z postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej o zatrzymaniu skarżącemu dokumentu prawa jazdy, zawierającego informację o wszystkich, posiadanych przez niego przed wyrokiem sądu karnego uprawnieniach.
W ocenie skarżącego zarówno SKO, jak i Prezydent Miasta T., dokonały rozszerzającej wykładni art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami i poprzez odmowę wydania dokumentu prawa jazdy kat. C, CE pozbawiły go uprawnień do prowadzenia pojazdów nie objętych zakazem orzeczonym przez sąd powszechny, naruszając przy tym przepisy ustawy zasadniczej, działając w sprzeczności z treścią rozstrzygnięcia sądu powszechnego.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W konsekwencji wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem zwrot zatrzymanego prawa jazdy organy obu instancji, w drodze decyzji wydanych w oparciu o przepis art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.), odmówiły wnioskodawcy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C,CE, co zostało zakwestionowane przez skarżącego, który zarzucił organom nieuprawnione rozszerzenie zakazu orzeczonego przez sąd powszechny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie nie objętym zakazem, oraz błędność stanowiska o istniejącym w sprawie stanie zatrzymania prawa jazdy.
Oceniając zatem legalność zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C,CE należy w pierwszej kolejności wskazać, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów stanowiły przepisy art. 12 ust. 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w treści nadanej ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r., poz. 970). Zgodnie z powołanymi przepisami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy). Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;
2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (art. 12 ust. 2 ustawy).
Z dniem 25 października 2014 r. nastąpiła zatem nowelizacja art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez wskazanie, że przepis ten odnosi się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy danej kategorii. Wcześniej, tj. przed ww. zmianą, regulacja art. 12 ust. 2 stanowiła jedynie, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy, nie określając wprost, że należy go stosować także względem osoby ubiegającej się o jego zwrot.
Podkreślić należy, że przepis art. 12 ust. 2 powołanej ustawy w znowelizowanym brzmieniu znajduje zastosowanie jedynie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy (vide art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami). Ustawa weszła w życie w dniu 24 sierpnia 2014 r., zaś ww. przepis art. 12 ust. 2 ustawy wszedł w życie w dniu 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami).
Wobec tego, iż przepisy znowelizowanej ustawy mają zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy (tj. po dniu 25 października 2014 r.), nie ulega wątpliwości, że w stosunku do skarżącego znowelizowane przepisy mają zastosowania, bowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przez skarżącego został orzeczony po tej dacie, jako że prawomocny wyrok w tym przedmiocie zapadł w dniu [...].
W konsekwencji w przedmiotowej sprawie zastosowanie winny mieć przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w wersji nadanej ww. ustawą zmieniającą. Na podstawie zatem stanu prawnego obowiązującego po dokonaniu zmiany treści przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami należało ocenić istotę sporu w niniejszej sprawie, tj. czy regulacje te dawały podstawę do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy.
Ustawa o kierujących pojazdami rozróżnia osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy (nie posiadające uprawnień do kierowania pojazdami), od osób, które takie uprawnienia do kierowania pojazdami posiadają i które wnoszą jedynie o zwrot dokumentu prawa jazdy. Do tej ostatniej kategorii należy skarżący, posiadający uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii C,CE, dlatego też wystąpił on z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie wskazanych kategorii. W art. 12 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami wymienione zostały okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy. Jedną z takich okoliczności stanowi wymieniony w pkt 2 tego przepisu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z mocy regulacji art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, okoliczność wyłączającą możliwość wydania prawa jazdy określoną w pkt 2 art. 12 ust. 1, odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, niż objętych orzeczonym zakazem. Jak podkreślono powyżej, przed nowelizacją art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami stanowił tylko o osobach ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii. Wówczas na tle takiego brzmienia przepisu art. 12 ust. 2, sporna w orzecznictwie sądów administracyjnych stała się kwestia, czy art. 12 ust. 1 pkt 2 ma zastosowanie wyłącznie do tych osób, które po raz pierwszy ubiegają się o wydanie prawa jazdy, czy też należy go stosować również do osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami, które nabyły jeszcze przed orzeczeniem sądu karnego, a które zostały następnie cofnięte czy zatrzymane. Dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych był w owym czasie pierwszy z wymienionych poglądów. W dniu 25 października 2014 r. nastąpiła jednak znacząca zmiana stanu prawnego w tym zakresie, gdyż ustawowa wprost wskazał w art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, że przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ust. 1 stosuje się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, jak tez o przywrócenie uprawienia danej kategorii. Tym samym więc w znowelizowanym stanie prawny, z wyraźnej woli ustawodawcy, skutki zdarzenia prawnego jakim jest prawomocny wyrok zakazujący prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie określonej kategorii, zostały rozciągnięte na inne uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy tej innej kategorii, jaki i dysponującym już takim prawem jazdy.
Do powyższego wniosku prowadzą nie tylko dyrektywy wykładni językowej, ale także i celowościowej. Zarówno bowiem literalna treść przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, jak i ratio legis tej regulacji oraz wyraźna wola prawodawcy zmiany jej treść (w określony sposób interpretowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych), nakazują zdaniem Sądu, rozumieć ten przepis w ten sposób, iż odnosi się on także względem osób, którym zatrzymano prawo jazdy lub cofnięto uprawnienie w zakresie prawa jazd kategorii nie objętej orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych. Rozróżnienie w akcie prawnym instytucji wydania prawa jazdy, zwrotu prawa jazdy i przywrócenia uprawnień w zakresie prawa jazdy, fakt wyraźnego dodania do treści analizowanego przepisu tych dwóch ostatnich instytucji prawnych, nie pozwalają na wyłączenie którejś z nich z konsekwencji objętych przepisem art. 12 ustawy o kierujących pojazdami. Nie ulega wątpliwości, że celem ustawodawcy w ramach przyjętych rozwiązań prawnych było niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji. Taką osobą jest osoba prowadząca pojazd w stanie nietrzeźwości. Nie sposób przyjąć, aby osoba ta, mając orzeczony sądownie zakaz prowadzenia pojazdów określonej kategorii , mogła w okresie obowiązania zakazu wciąż korzystać z innych uprawnień do prowadzenia pojazdów i nadal stwarzać (niekiedy wręcz większe) zagrożenie w ruchu przez prowadzenie innych pojazdów w stanie nietrzeźwości.
Wobec tego okoliczność, że przed wyrokiem sądu karnego skarżący legitymował się prawem jazdy obejmującym kategorię BE,C,CE,D,DE, a Sąd Rejonowy prawomocnym wyrokiem odebrał mu je tylko częściowo, tzn. zakazał prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym z wyłączeniem kategorii C,CE nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu, skarżący może prowadzić pojazdy mechaniczne objęte tymi kategoriami i że może żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie tych kategorii. Tego bowiem wyraźnie zakazał ustawodawca przepisem art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, obligując organ administracyjny do niezwracania w takim wypadku zatrzymanego dokumentu. Adresatem tego przepisu jest organ administracyjny, a nie sąd karny, w związku z czym po pierwsze sąd karny nie musiał w wyroku orzekać względem skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii C,CE, bowiem i tak z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami wstrzymana została możliwość ich wykonywania w czasie trwania zakazu sądowego orzeczonego co do pojazdów objętych kategoriami B,BE,D,DE, a po drugie rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w sytuacji objętej hipotezą art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami należy do zakresu kompetencji organu administracyjnego i to nie objętych uznaniem administracyjnym, lecz obligujących organ do określonego postępowania w sytuacji określonej w tym przepisie. W przypadku regulacji wyrażonej w art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, istotne znaczenie ma sama okoliczność zatrzymania prawa jazdy w związku z danym zdarzeniem, co oznacza, że nie istnieje wymóg orzeczenia przez sąd karny zakazu prowadzania pojazdów w zakresie wszystkich kategorii objętych zatrzymanym prawem jazdy, aby uniemożliwione zostało wykonywanie na czas trwania orzeczonego zakazu sądowego uprawnień w zakresie kategorii prawa jazdy nie objętych zakazem, a posiadanych przez kierowcę. Celem bowiem unormowań art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami jest wykluczenie z ruch drogowego kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości, a cel ten realizuje przyjęte w tym przepisie rozwiązanie o rozszerzeniu skutków orzeczonego wyrokiem sądu karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, na kategorie prawa jazdy nie objęte zakazem, w okresie obowiązywania zakazu.
Niezasadny jest również zarzut skarżącego, że organy orzekające w sprawie winny były, wypełniając dyrektywy wynikające z art. 7, art. 8 i art. 9 kpa orzec o wydaniu, odpowiadającemu stanowi faktycznemu, wtórnika prawa jazdy w zakresie wnioskowanych kategorii. Mając wniosek skarżącego z jednoznacznym i nie budzącym wątpliwości zakreśleniem żądania w części C pkt b: "zwrot zatrzymanego prawa jazdy/pozwolenia" organy zobowiązane były załatwić wniosek w zakresie tego żądania, co też uczyniły. Ponadto należy mieć na uwadze, że zakaz wynikający z art. 12 ust. 1 i 2 omawianej ustawy dotyczy nie tylko wydania prawa jazdy, ale także wszystkich innych czynności organu, których skutkiem byłoby uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami w okresie i zakresie wynikającym z sądowego zakazu prowadzenia pojazdów określonej kategorii, w tym wydanie wtórnika prawa jazdy.
W tym stanie rzeczy, należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy prawidłowo, bo zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, nie uwzględniły wniosku skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. W związku z tym, na podstawie art. 151 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku i oddalić skargę.