II SA/Bd 874/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego PSP, uznając ją za wadliwą proceduralnie z powodu braku rozstrzygnięcia o całości sprawy.
Spółka P. zaskarżyła decyzję nakazującą wykonanie pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych, argumentując, że obowiązek ten spoczywa na właścicielu lasu, a nie zarządcy infrastruktury kolejowej. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji jedynie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, nie rozstrzygając o jego zasadności. Sąd administracyjny uznał tę decyzję za wadliwą proceduralnie, ponieważ organ odwoławczy nie rozpoznał całości sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Sprawa dotyczyła skargi spółki P. na decyzję Komendanta Państwowej Straży Pożarnej nakazującą wykonanie pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych. Spółka zarzucała organom błędną wykładnię przepisów, wskazując, że obowiązek ten spoczywa na właścicielu lasu, a nie na zarządcy infrastruktury kolejowej. Organ odwoławczy, Komendant Wojewódzki PSP, uchylił decyzję organu pierwszej instancji jedynie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, wyznaczając nowy termin, ale nie rozstrzygnął o samej zasadności nałożonego obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając ją za wadliwą proceduralnie. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy, stosując art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, miał obowiązek rozstrzygnąć o całości sprawy, w tym o pozostałej części decyzji organu pierwszej instancji, która dotyczyła zasadności nałożonego obowiązku. Brak takiego rozstrzygnięcia w sentencji decyzji organu odwoławczego stanowił naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, uchylając decyzję organu odwoławczego z przyczyn proceduralnych. Jednakże organy administracji (zarówno I, jak i II instancji) stały na stanowisku, że obowiązany jest zarządca infrastruktury kolejowej jako podmiot stwarzający zagrożenie pożarowe.
Uzasadnienie
Spółka argumentowała, że przepisy ustawy o lasach i ustawy o ochronie przeciwpożarowej nakładają obowiązek na właściciela lasu, a ustawa o transporcie kolejowym jedynie przyznaje zarządcy prawo do urządzenia pasów, a nie obowiązek. Organy administracji powoływały się na przepisy ustawy o transporcie kolejowym oraz rozporządzenia MSWiA, wskazując na obowiązek zarządcy jako podmiotu stwarzającego zagrożenie i faktycznie władającego terenem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.p.p. art. 26 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej
u.o.p.p. art. 27
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej
u.o.p.p. art. 4 § ust. 1a zdanie 2
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
u.o.p.p. art. 4 § ust. 1 i 1a
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
u.t.k. art. 17 § ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
u.t.k. art. 17 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
u.t.k. art. 55 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
u.t.k. art. 55 § ust. 3
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
u.l. art. 13 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
u.l. art. 13 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
rozp. MSWiA art. 38 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
rozp. MSWiA art. 38 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. MS art. 14 § ust. 2 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie rozpoznał całości sprawy, uchylając decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu, ale nie rozstrzygając o zasadności nałożonego obowiązku.
Odrzucone argumenty
Argumenty spółki dotyczące tego, kto jest zobowiązany do wykonania pasów przeciwpożarowych (zarządca infrastruktury vs. właściciel lasu).
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy nie orzekł o całości sprawy, lecz jedynie o jej części rozstrzygnięcia nie można domniemywać orzeczenie o uchyleniu decyzji organu I instancji w części wymaga, aby organ odwoławczy wypowiedział się jednocześnie o pozostałym zakresie decyzji organu I instancji
Skład orzekający
Elżbieta Piechowiak
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Saniewski
członek
Jarosław Wichrowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących zakresu rozstrzygnięcia organu odwoławczego w przypadku uchylenia decyzji organu I instancji w części."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu administracyjnym, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii odpowiedzialności za pasy przeciwpożarowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczna argumentacja stron jest złożona.
“Błąd proceduralny uchylił decyzję o pasach przeciwpożarowych – co przeoczył organ odwoławczy?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 874/12 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2012-12-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-09-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Elżbieta Piechowiak /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Saniewski Jarosław Wichrowski Symbol z opisem 6016 Ochrona przeciwpożarowa Hasła tematyczne Straż pożarna Sygn. powiązane II OZ 1005/12 - Postanowienie NSA z 2012-11-15 II OZ 1105/12 - Postanowienie NSA z 2012-12-13 II SA/Kr 699/11 - Wyrok WSA w Krakowie z 2012-07-06 II OZ 276/12 - Postanowienie NSA z 2012-04-18 Skarżony organ Komendant Państwowej Straży Pożarnej Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2009 nr 12 poz 68 art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 27 Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi spółki P. w W. Zakład L. w B. na decyzję K. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od K. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w T. na rzecz strony skarżącej – spółki P. w W. Zakład L. w B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz strony skarżącej – spółki P. w W. Zakład L. w B. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...], nr [...], Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w T. na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tj. Dz.U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o Państwowej Straży Pożarnej), § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. z 2010 r. Nr 109, poz. 719, dalej powoływanego jako rozporządzenie MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r.), art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.; dalej powoływanej jako ustawa o transporcie kolejowym), nakazał zarządcy infrastruktury kolejowej Spółka P., Zakład Linii Kolejowych w B. wykonanie do dnia [...] pasów przeciwpożarowych na terenie Nadleśnictwa G., Leśnictwo G., powiat [...], przy szlaku kolejowym: trasa T.-O. w zakresie prawej i lewej strony. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w wyniku czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w dniu [...] stwierdzono brak wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej na terenie ww. Nadleśnictwa zarówno po prawej jak i lewej stronie trasy T.-O. oraz, że taki stan rzeczy jest niezgodny z § 38 ust. 2 rozporządzenie MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. oraz z art. 17 ust. 1 pkt 1, 3 i art. 55 ustawy o transporcie kolejowym. Wyjaśnił, iż ze względu na fakt, że ruch kolejowy, a w szczególności proces hamowania pociągu, jest źródłem zagrożenia pożarowego dla obszarów leśnych położonych wzdłuż szlaków kolejowych, zwłaszcza w okresie letnim przy braku opadów deszczu i występowaniu wysokich temperatur, wykonanie obowiązku zawartego w sentencji decyzji w wyznaczonym terminie jest nieodzowne i konieczne. Podkreślił, że brak wykonania pasów przeciwpożarowych w obrębie linii kolejowych drastycznie obniża poziom zabezpieczenia przeciwpożarowego obszarów leśnych. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka P. w W. Zakład Linii Kolejowych w B. wniosła o uchylnie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - § 38 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż podmiotem obowiązanym do odnowienia pasów przeciwpożarowych na terenach leśnych jest zarządca linii kolejowej w wypadku, gdy żaden przepis obecnie obowiązującego prawa nie nakłada na niego tego obowiązku, a jednocześnie art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach oraz art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej obowiązek ten nakładają na właściciela lasu; - art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż stanowi on podstawę do przyjęcia obowiązku zarządcy linii kolejowej do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych w wypadku, gdy przewiduje on jedynie prawo zarządcy w tym zakresie; - art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż przewiduje on obowiązek zarządcy linii kolejowej mineralizacji pasów przeciwpożarowych położonych na terenach leśnych w wypadku, gdy stanowi on jedynie normę generalną i odnosi się wyłącznie do warunków technicznych i organizacyjnych przewozu zapewniających m.in. ochronę przeciwpożarową; - art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j.: Dz.U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o lasach) poprzez jego niezastosowanie i brak uznania zgodnie z jego treścią, iż do ochrony przeciwpożarowej lasów obowiązani są właściciele lasów; - art. 4 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j.: Dz.U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm., dalej powoływanej jako ustawo o ochronie przeciwpożarowej) poprzez jego niezastosowanie i brak uznania zgodnie z jego treścią, iż odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej na terenie leśnym spoczywa na faktycznie władającym terenem leśnym (właścicielu lasu). W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła, iż z analizy przepisów art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej wynika, że odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa co do zasady na faktycznie władającym terenem pasów przeciwpożarowych, a jedynie wyjątkowo - w wypadku zawarcia umowy cywilnoprawnej między właścicielem a zarządcą terenu - może spoczywać na zarządcy. W przedmiotowej sprawie spółka P. Zakład Linii Kolejowych w B. nie zawarł umowy cywilnoprawnej z właścicielem terenu pasów przeciwpożarowych, tym samym obowiązki związane z przygotowaniem i utrzymywaniem pasów przeciwpożarowych ciążą na właścicielu terenu, na którym pasy są usytuowane, tj. właściwym miejscowo nadleśnictwu. Regulacje ustawy o ochronie przeciwpożarowej są zbieżne z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach, w myśl którego to właściciele lasów są obowiązani do pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej. Ponadto przepisy ustawy o ochronie przeciwpożarowej i ustawy o lasach są spójne także z przepisami ustawy o transporcie kolejowym, która w art. 55 ust. 1 przewiduje, iż zarządca ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach (w tym także na sąsiadujących z linią kolejową terenach leśnych), za odszkodowaniem urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe. Wskazany przepis nie nakłada na zarządcę linii kolejowej obowiązku urządzenia i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, lecz jedynie przewiduje prawo do urządzania i utrzymywania takich pasów, przyznając mu przy tym możliwość uzyskania odszkodowania od właściciela lub zarządcy lasu z tytułu wykonywanych czynności. Natomiast przepis art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o transporcie kolejowym, zgodnie z którym zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego oraz ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska, wyraża jedynie generalną zasadę, której adresatami są podmioty korzystające z infrastruktury kolejowej, a ponadto odnosi się on jedynie do warunków technicznych i organizacyjnych przewozu zapewniających m.in. ochronę przeciwpożarową. Poza tym odwołująca wskazała, że skoro do końca [...] obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U z 2006 r. Nr 80, poz. 563), które wprost wskazywało jako podmiot obowiązany do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych m.in. właścicieli linii kolejowych, oraz że ustawodawca uchylając to rozporządzenie jednocześnie nie wprowadził do nowego rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej zapisów o obowiązku urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych przez właścicieli linii kolejowych, to tym samym wyraźnie wyraził on swoją wolę uchylenia tego obowiązku i nałożenia go na właścicieli lasów. Ponadto zaznaczyła, że ww. stanowisko odwołującej znalazło potwierdzenie w piśmie Podsekretarza Stanu MSWiA Z. S. z dnia [...] skierowanym do Ministra Środowiska. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, K. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w T. decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa), art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, art. 26 ust. 1 i art. 27 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, art. 4 ust. 1a zdanie 2 i art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz § 38 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku (tj. do dnia [...]), i wyznaczył nowy termin jego wykonania do dnia [...]. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż decyzja wydana przez Komendanta Powiatowego PSP nakładająca na Spółkę P. Zakład Linii Kolejowych wykonanie zawartych w niej obowiązków pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego nie budzi zastrzeżeń. Zaznaczył, że już z treści § 38 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. wynika, iż to stwarzający zagrożenie dla lasów, a te powstaje w wyniku działalności Spółki P. , powinien podejmować działania zabezpieczające, w tym więc i pasy przeciwpożarowe. Podkreślił, że niezgodne z zasadami współżycia społecznego byłoby nałożenie na Lasy obowiązku utrzymania pasów przeciwpożarowych przy torowiskach, skoro obecność tych torowisk w lasach nie wiąże się z działalnością Lasów, lecz z działalnością Spółki P. Wskazując na przepisy art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym stwierdził, że argumentacja przyjęta w odwołaniu jest nieuzasadniona i, że wbrew stanowisku strony odwołującej, podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca infrastruktury kolejowej, którym w sprawie jest Spółka P. Zakład Linii Kolejowych w B. W myśl art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym tylko bowiem wówczas, gdy posadzenie drzew lub krzewów, powodujące urządzenie pasów przeciwpożarowych, nastąpiło po wybudowaniu linii kolejowej, koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów obciążają właściciela gruntu. Prawo zarządcy, o którym w art. 55 ust. 1 ww. ustawy dotyczy zaś możliwości korzystania z tych gruntów celem prowadzenia niezbędnych dla ruchu pociągów prac, przy czym urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych pozostaje obowiązkiem zarządcy infrastruktury. W ocenie organu to w ustawie o transporcie kolejowym i o lasach należy szukać podmiotów odpowiedzialnych za realizację obowiązku, a ustawę o ochronie przeciwpożarowej należy traktować jedynie jako wskazanie ogólne mające zastosowanie tam, gdzie ww. ustawy sprawy nie rozstrzygają. Nawet jednak gdyby przyjąć, jak twierdzi strona odwołująca, że to ustawa o ochronie przeciwpożarowej wskazuje zobowiązanego do wykonania pasów przy torach kolejowych, to biorąc pod uwagę treść art. 4 ust. 1a tej ustawy oraz okoliczność że pomiędzy właścicielem terenu a jego zarządcą nie zostawała zawarta umowa cywilnoprawna, należy stwierdzić, że odpowiedzialnym za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej jest Spółka P. jako podmiot faktyczne władający linią kolejową, której integralną częścią są pasy przeciwpożarowe. Organ zaznaczył także, że w spawie należało mieć na uwadze fakt, że źródłem zagrożenia pożarowego dla obszarów leśnych, wzdłuż których położone są szlaki kolejowe jest ruch kolejowy, a w szczególności proces hamowania pociągu. Wskazał, że podstawową zasadą skutecznego zabezpieczenia obszarów leśnych wzdłuż linii kolejowych jest ciągłość wykonania pasów przeciwpożarowych i, że w związku z tym niezwłoczne ich wykonanie gwarantuje właściwy poziom bezpieczeństwa pożarowego na przedmiotowych odcinkach. Reasumując stwierdził, że obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych ciąży na potencjalnym sprawcy powstania pożaru, czyli zarządcy linii kolejowych, który zobowiązany jest do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego, zapewniającego ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska, oraz który jest jednocześnie faktycznie władającym terenem przyległym do linii kolejowej (art. 4 ust. 1a zdanie 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej). Nie wnosząc zatem uwag do merytorycznego rozstrzygnięcia organu I instancji, organ odwoławczy wskazał, że w sprawie należało wyznaczyć nowy termin wykonanie nałożonego obowiązku tj. do dnia [...], jako termin jak najbardziej realny i adekwatny zarówno do zakresu stwierdzonych uchybień, jak i możliwości technicznych ich usunięcia. Zaznaczył, że wykonanie pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej na terenie T.-O. na terenie Nadleśnictwa G. poprzez mineralizację jest możliwe do wykonania w zmienionym terminie, i że zabieg ten nie jest ani skomplikowany technicznie, ani też nie wymaga specjalistycznego sprzętu. W skardze na powyższą decyzję Spółka P. w W. Zakład Linii Kolejowych w B. wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji, powtórzyła w całości zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz dodatkowo zarzuciła: - brak merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie wykraczającym poza termin wykonania pasów przeciwpożarowych, z uwagi na okoliczność, iż organ uchylając zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczając nowy termin w tym zakresie, nie orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie; - naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 4 pkt 2 i 3 ustawy o transporcie drogowym w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 153, poz. 955) poprzez ich nieuwzględnienie i brak uznania, iż teren, na którym są położone pasy przeciwpożarowe nie stanowi elementu linii kolejowej i nie znajduje się w zarządzenie i władaniu skarżącej; - naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania w postaci art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż art. 55 ust. 3 ww. ustawy stanowi podstawę do przyjęcia obowiązku zarządcy linii kolejowej do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, w wypadku, gdy organ administracji nie prowadził żadnego postępowania dowodowego na okoliczność, czy posadzenie drzew krzewów, powodujące potrzebę urządzenia pasów przeciwpożarowych, nastąpiło przed czy po wybudowaniu linii kolejowej, w wypadku gdy w rzeczywistości linia kolejowa została wybudowana dużo wcześniej niż nastąpiło nasadzenie drzew i art. 55 ust. 3 ww. ustawy w ogóle nie ma zastosowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i podkreślając, że uchylając decyzję organu I instancji w części nie miał on prawnego obowiązku orzeczenia o utrzymaniu w mocy tej decyzji w pozostałej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1269 ze zm.), Sąd uznał skargę za uzasadnioną z przyczyn proceduralnych, bez badania zarzutów merytorycznych. W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu podlegała podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzja K. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w T. uchylająca decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w T. w części dotyczącej terminu wykonania spornego między stronami obowiązku zrealizowania pasów przeciwpożarowych na terenie Nadleśnictwa G. przy szlaku kolejowym T.-O. w zakresie prawej i lewej strony, i wyznaczająca nowy termin jego wykonania do dnia [...]. Wskazać należy, że podejmując powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy nie orzekł o całości decyzji organu I instancji, albowiem ta zawierała zarówno uchylone przez organ odwoławczy rozstrzygniecie co do terminu wykonania nałożonego obowiązku ([...] r.), jaki i rozstrzygnięcie nakładające na skarżącego sam obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych na terenie Nadleśnictwa G. przy ww. szlaku kolejowym. Organ odwoławczy natomiast nie zawarł w sentencji wydanej decyzji rozstrzygnięcia w zakresie nałożonego przez organ I instancji obowiązku wykonania pasów przeciwpożarowych, wypowiadając się jedynie co do terminu wykonania nałożonego obowiązku. Biorąc pod uwagę powyższe wymaga wyjaśnienia, że na tle art. 138 kpa można wyróżnić następujące rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego tj. decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję (art. 138 § 1 pkt 1 kpa), decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie bądź orzekającą co do istoty sprawy bądź umarzającą postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 kpa), decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 kpa) oraz decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 kpa). Przepis art. 138 zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego, określając w sposób wyczerpujący zakres możliwych rozstrzygnięć, w związku z czym organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w komentowanym przepisie. Pochodząc do problematyki charakteru rozstrzygnięcia organu II instancji wskazanego w przepisie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, należy zauważyć, iż przepis ten odnosi się do dwóch sytuacji, a mianowicie: po pierwsze przewiduje uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, zaś po drugie przewiduje uchylenie decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji. W tym pierwszym przypadku osnowa decyzji powinna zawierać następujące elementy: rozstrzygnięcie o uchyleniu zaskarżonej decyzji i o zakresie tego uchylenia (w całości lub w części), rozstrzygnięcie w co do jej istoty sprawy w zakresie uchylonym, oraz w przypadku uchylenia decyzji organu I instancji w części rozstrzygnięcie co do pozostałej części zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu brak tego ostatniego elementu decyzji uchylającej w części rozstrzygnięcie organu I instancji nie mieści się w granicach wskazanych powyżej możliwych rozstrzygnięć organu odwoławczego wynikających z art. 138 kpa i uzasadnia wniosek, że organ odwoławczy nie orzekł o całości sprawy, lecz jedynie o jej części. Rozstrzygnięcia organu administracji nie można bowiem domniemywać, w związku z tym orzeczenie o uchyleniu decyzji organu I instancji w części wymaga, aby organ odwoławczy wypowiedział się jednocześnie o pozostałym zakresie decyzji organu I instancji (patrz: wyroki NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I GSK 98/10 i z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 607/10; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 109/12, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Jak zasadnie wskazuje się w Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego prof. dr hab. Barbary Adamiak i prof. dr hab. Janusza Borkowskiego (wydawnictwo C.H.BECK, 10 wydanie, str. 490-491), że w sytuacji gdy organ odwoławczy nie ustosunkował się do całości rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji organu I instancji, uchylając decyzję w części i w tym zakresie rozstrzygając sprawę, nie utrzymując w mocy decyzji w pozostałym zakresie, to w tych granicach zachodzi brak ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa nie mogą być bowiem interpretowane jako odrębne normy prawne i nie można przyjąć domniemania utrzymania w mocy w pozostałej części zaskarżonej decyzji. Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku zrealizowania pasów przeciwpożarowych i wyznaczając w tym zakresie nowy termin wykonania obowiązku, zobligowany był do wypowiedzenie się w osnowie decyzji co do pozostałej części rozstrzygnięcia organu I instancji, a więc czy utrzymuje ją w mocy w tej pozostałej części, która w niniejszej sprawie stanowiła istotę sporu i dotyczyła zasadności nałożenia na skarżącego samego obowiązku wykonania pasa przeciwpożarowego. Zaniechanie orzeczenia w tym zakresie nie może być usprawiedliwione tym, że organ odwoławczy odniósł się do tej kwestii w treści uzasadnienia decyzji, albowiem nie jest dopuszczalne orzeczenie o części sprawy w osnowie decyzji, a o pozostałej w jej uzasadnieniu, gdyż jak już Sąd wyżej wskazał, rozstrzygnięcia nie można domniemywać i wnioskować z treści uzasadnienia, lecz winno być ono wyraźnie wskazane w sentencji decyzji. Koniecznym było zatem orzeczenie co do pozostałej, nie uchylonej części decyzji organu I instancji, jako że tylko wówczas sprawa rozpoznawanego odwołania wniesionego od całej decyzji będzie odnosiła się do całego rozstrzygnięcia organu I instancji i tylko wówczas osnowa decyzji, stanowiąca jej najistotniejszy element, będzie wyrażała rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku. Skoro więc w niniejszej sprawie uchylone rozstrzygnięcie i nowe rozstrzygnięcie w zakresie uchylonym dotyczyło tylko części decyzji organu I instancji, to tym samym stwierdzić należy, że z uwagi na brak orzeczenie o pozostałej, nie uchylonej części rozstrzygnięcia organu I instancji, zaskarżona decyzja K. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w T. jest wadliwe w świetle art. 138 § 1 pkt 2 kpa i narusza go w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż nie odnosi się do całości sprawy załatwionej decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w T. W tym stanie rzeczy, Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji. O wstrzymaniu jej wykonania orzeczono na postawie art. 152 ww. ustawy, a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI