II SA/Bd 87/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę radnego na uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie jego mandatu z powodu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego.
Skarżący radny J. W. zaskarżył uchwałę Rady Miasta stwierdzającą wygaśnięcie jego mandatu z powodu naruszenia zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Radny prowadził naukę pływania, korzystając z pływalni miejskiej, co organ uznał za naruszenie zakazu. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że korzystanie z mienia komunalnego przy prowadzeniu działalności gospodarczej, nawet w formie wolontariatu lub poprzez wykup karnetów, stanowi podstawę do wygaśnięcia mandatu.
Sprawa dotyczyła skargi radnego J. W. na uchwałę Rady Miasta stwierdzającą wygaśnięcie jego mandatu. Podstawą uchwały było naruszenie przez radnego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy J. Radny prowadził działalność gospodarczą polegającą na nauce pływania, korzystając z pływalni miejskiej. Rada Miasta uznała, że takie korzystanie z mienia komunalnego, nawet jeśli odbywało się poprzez wykup karnetów dla uczestników zajęć, stanowiło naruszenie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Radny argumentował, że umowa o wolontariat z Miejskim Klubem Sportowym wyłączała możliwość uznania jego działalności za gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego, a także że prowadził działalność gospodarczą przed objęciem mandatu i powinien mieć 3 miesiące na jej zaprzestanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organu, że wykorzystanie mienia komunalnego przy prowadzeniu działalności gospodarczej, niezależnie od podstawy prawnej, częstotliwości czy odpłatności, jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu. Sąd podkreślił, że celem przepisów antykorupcyjnych jest zapobieganie sytuacjom, w których radni mogliby osiągać korzyści z tytułu sprawowanego mandatu lub wpływać na decyzje dotyczące mienia komunalnego, co mogłoby podważać zaufanie do organów samorządu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego przez radnego, niezależnie od formy prawnej (np. umowa o wolontariat, wykup karnetów), stanowi naruszenie zakazu i jest podstawą do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykorzystanie mienia komunalnego przy prowadzeniu działalności gospodarczej jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego, zgodnie z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 383 Kodeksu wyborczego. Cel przepisów antykorupcyjnych to zapobieganie korzyściom radnych z mandatu i zapewnienie przejrzystości działania samorządu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.s.g. art. 24f § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 24f § 1a
Ustawa o samorządzie gminnym
k.w. art. 383 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
k.w. art. 383 § 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
k.w. art. 383 § 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
u.s.g. art. 24f § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 24f § 1a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
k.w. art. 383 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
k.w. art. 383 § 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
k.w. art. 383 § 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § 2 pkt 15
Ustawa o samorządzie gminnym
p.p. art. 3
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 148
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.s.g. art. 18 § 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 24f ust. 1 u.s.g. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że umowa o wolontariat z MKS J. jest prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Naruszenie art. 24f ust. 1a u.s.g. poprzez uznanie, że radny powinien zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od złożenia ślubowania, podczas gdy nie prowadził działalności z wykorzystaniem mienia komunalnego. Naruszenie art. 383 § 1 pkt 5 k.w. poprzez stwierdzenie naruszenia zakazu łączenia mandatu z działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy. Naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
Wykorzystanie mienia komunalnego gminy obejmuje wszystkie przypadki korzystania z tego mienia bez względu na jego podstawę, częstotliwość, a także to, czy pozostaje działaniem odpłatnym czy też nieodpłatnym. Przepis art. 24f ust. 1 u.s.g. nie uzależnia wygaśnięcia mandatu radnego w szczególności od osiągnięcia zysku z korzystania z mienia komunalnego, rozstrzygający pozostaje jedynie sam fakt korzystania z tego mienia przy prowadzeniu działalności gospodarczej bądź zarządzaniu taką działalnością. Celem omawianego zakazu z art. 24f ust. 1 u.s.g. jest nie tylko uniemożliwienie radnemu uzyskiwania korzyści majątkowych w sposób wiążący się z działaniem w istocie na szkodę gminy, lecz również wyeliminowanie sytuacji, w której radny pozostawałby z gminą w takiej relacji ekonomiczno-prawnej, która w społecznym odbiorze mogłaby rodzić chociażby wątpliwości co do przejrzystości w zakresie finansowania zadań gminy.
Skład orzekający
Jerzy Bortkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Korycka
członek
Renata Owczarzak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakazu łączenia mandatu radnego z działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego, w tym znaczenie korzystania z mienia komunalnego, umowy o wolontariat oraz terminu na zaprzestanie działalności."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji radnego i wykorzystania mienia komunalnego w konkretnej gminie, jednak zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu interesów radnych i wykorzystania mienia publicznego, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Radny stracił mandat przez naukę pływania na basenie miejskim – sąd wyjaśnia, kiedy wolontariat staje się nielegalnym biznesem.”
Sektor
samorząd terytorialny
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Bd 87/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2025-05-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-02-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Katarzyna Korycka Renata Owczarzak Symbol z opisem 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) 6262 Radni Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane III OZ 38/26 - Postanowienie NSA z 2026-02-24 III OZ 39/26 - Postanowienie NSA z 2026-02-24 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2408 art. 383 par. 1 pkt 5 Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy Dz.U. 2023 poz 2408 par. 6 Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant sekretarz sądowy Dominika Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. W. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. Uzasadnienie U z a s a d n i e n i e: Rada Miasta, na podstawie art. 383 § 1 pkt 5 i § 6 ustawy z 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408), zwanej dalej: "kodeksem wyborczym", w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 24f ust. 1 i 1a, ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465), zwanej dalej: "u.s.g.", podjęła [...] 2024 r., uchwałę nr [...], w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego J. W., zwanego dalej: "skarżącym". W ww. uchwale stwierdzono wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miasta skarżącego z powodu naruszenia przez niego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy J.. W uzasadnieniu uchwały wskazano zasadniczo, co następuje: Radny prowadził działalność gospodarczą - naukę pływania - w ramach, której korzystał z pływali miejskiej przy OSiR w J., a uczestnicy zajęć wchodzili na pływalnię na podstawie karnetów. Taką działalność należałoby uznać za działalność gospodarczą na mieniu Gminy, co potwierdza uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2023 r., w sprawie o sygn. akt III OSK 1438/22. Według danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej skarżący od [...] 2022 r. prowadził działalność gospodarczą pod firmą [...] J. W.. Wśród przedmiotów działalności tego przedsiębiorstwa były: pozaszkolne formy edukacji sportowej oraz zajęć sportowych i rekreacyjnych, pozostała działalność związana ze sportem, działalność usługowa związana z poprawą kondycji fizycznej. Działalność ta została zawieszona dnia [...] 2024 r. Wedle wyjaśnień skarżącego od [...] 2024 r. w praktyce nie wykonywał on już działalności w zakresie nauki pływania, a prowadził nadal przedsiębiorstwo, w ramach którego realizował inne usługi. Z informacji uzyskanych na piśmie z Ośrodka Sportu i Rekreacji w J. z dnia [...] 2024 r. wskazane zostało, że skarżący prowadził zajęcia nauki pływania w ten sposób, że z OSiR w J. rozliczał się wykupując karnety dla uczestników nauki pływania i przekazywał karnety do odpisania pobytu, kasie pływalni, zgodnie z przeprowadzonymi zajęciami. Takie działania miały mieć miejsce do dnia [...] 2024 r. W piśmie z dnia [...] 2024 r. OSiR w J. wskazał, że w listopadzie 2024r. powstała sekcja pływacka MKS J., gdzie trenerem został skarżący. Wedle informacji od pracowników obsługi pływalni w J. obok ustalonych godzin zajęć sekcji pływackiej MKS J. prowadzone są dodatkowe indywidualne zajęcia. Skarżący współpracuje z MKS J. w ramach wolontariatu na podstawie umowy z dnia [...] 2024 r. W ramach tej współpracy powstała sekcja pływacka MKS J.. Nie ulega więc wątpliwości, że radny nie mógłby prowadzić zajęć nauki pływania zawierając umowę najmu pływalni i pobierając wynagrodzenie od uczestników zajęć. W przedmiotowej sprawie taka umowa najmu nie została zawarta. Jednakże wobec informacji z pisma OSiR w J. z dnia [...] 2024 r. rozważyć należy czy za taką działalność można uznać prowadzenie zajęć dla osób, które korzystają z basenu nie na podstawie umowy najmu pływalni, ale wchodząc na basen na podstawie karnetów. Wykorzystanie mienia komunalnego gminy obejmuje wszystkie przypadki korzystania z tego mienia bez względu na jego podstawę, częstotliwość, a także to, czy pozostaje działaniem odpłatnym czy też nieodpłatnym. Przepis art. 24f ust. 1 u.s.g. nie uzależnia wygaśnięcia mandatu radnego w szczególności od osiągnięcia zysku z korzystania z mienia komunalnego, rozstrzygający pozostaje jedynie sam fakt korzystania z tego mienia przy prowadzeniu działalności gospodarczej bądź zarządzaniu taką działalnością. W podobnej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 maja 2023 r., o sygn. akt akt III OSK 1438/22, przesądził, że skoro nie budzi wątpliwości, że radny prowadził działalność gospodarczą, która polegała na korzystaniu z pływalni miejskiej oraz dzierżawieniu płyty piłkarskiej, to tym samym naruszono w ten sposób normatywny zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego jednostki samorządu terytorialnego, w której uzyskał mandat. W skardze złożonej do Sądu, skarżący wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały bądź jej uchylenie w całości oraz o zwrot kosztów postępowania obejmującego koszty zastępstwa procesowego. Zaskarżonej uchwale zarzucono: 1/ naruszenie art. 24fust. 1 u.s.g. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zawarcie przez skarżącego, jako osobę fizyczną, umowy o wolontariat z Miejskim Klubem Sportowym w J., na mocy której podjął on się prowadzenia zajęć szkoleniowych jest prowadzeniem działalności gospodarczej przez radnego z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, podczas gdy radny prowadząc czynności szkolenia dobrowolnie i bez wynagrodzenia nie korzysta z mienia Gminy w sposób uprzywilejowany; 2/ naruszenie art. 24fust. 1a u.s.g. poprzez uznanie, że radny, który prowadził przed rozpoczęciem wykonywania mandatu działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 24f ust. 1 u.s.g. powinien zaprzestać prowadzenia tej działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania, podczas gdy na radnym nie spoczywał taki obowiązek, bowiem nie prowadził on działalności gospodarczej, o której mowa w art. 24f ust. 1 u.s.g. tj. z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy J.; 3/ naruszenie art. 383 § 1 pkt 5 k.w. poprzez stwierdzenie, że radny naruszył ustawowy zakaz łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach działalności, podczas gdy radny nie prowadził działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy w rozumieniu art. 24fust. 1 u.s.g. 4/ naruszenie art. 7 kpa w zw. Art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, dokładnego wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym skarżonej uchwały co do zaistnienia przesłanek do wygaszenia mandatu skarżącego w związku z naruszeniem przez niego zakazu określonego w treści przepisu art. 24f u.s.g. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że skarżący uprawniony był do prowadzenia działalności gospodarczej na mieniu Gminy do trzech miesięcy od wyborów samorządowych tj. do dnia [...].2024 r. Basen "W. " nieczynny był w okresie od [...].2024 r. do [...].08.2024 r., a mowa o wolontariat zawarta została [...].2024 r. Od [...] 2024 r. działalność gospodarcza radnego ograniczona była do świadczenia usług ogrodniczych oraz wpływów ze sprzedaży internetowej. Aktualnie jest ona zawieszona. Podkreślono, że przepisy u.s.g., nie zawierają własnej definicji pojęcia działalności gospodarczej, do jakiego odwołuje się art. 24f ust. 1 u.s.g., dlatego pojęciu "działalności gospodarczej", należy przypisywać znaczenie, o którym mowa w art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1292), a wcześniej w art. 2 nieobowiązującej już ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2168). Wywodzono, że zgodnie z art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców do uznania określonej działalności za działalność gospodarczą konieczne jest łączne zaistnienie trzech jej cech funkcjonalnych: zarobkowości, zorganizowania i ciągłości, co oznacza, że brak faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej nie rodzi niebezpieczeństwa kolizji pomiędzy interesem radnego a interesem publicznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści pisma. W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdzono, że Rada Miejska w swojej uchwale, ani w jej uzasadnieniu nie wskazała ażeby uznawała wykonywanie czynności na podstawie umowy o wolontariat za prowadzenie działalności gospodarczej. Natomiast, jak wynika z orzecznictwa i poglądów doktryny przepis art. 24f ust. 1 u.s.g. nie uzależnia wygaśnięcia mandatu radnego w szczególności od osiągnięcia zysku z korzystania z mienia komunalnego, rozstrzygający pozostaje jedynie sam fakt korzystania z tego mienia przy prowadzeniu działalności gospodarczej bądź zarządzaniu taką działalnością (tak wyrok NSA, w sprawie o sygn. akt III OSK 1438/22, z dnia 17 maja 2023 r.). Wskazano, że jak wynika z ustaleń organu radny wykonywał swoją działalność w inny sposób niż w oparciu o umowę o wolontariat. Mianowicie w piśmie z Ośrodka Sportu i Rekreacji w J. z dnia 9 grudnia 2024 r. wskazane zostało, że skarżący prowadził zajęcia nauki pływania w ten sposób, że z OSiR w J. rozliczał się wykupując karnety dla uczestników nauki pływania i przekazywał karnety do odpisania pobytu, kasie pływalni, zgodnie z przeprowadzonymi zajęciami. Takie działania miały mieć miejsce do dnia [...] 2024 r., co oznacza, że nie działał jako wolontariusz, ale prowadził swoją działalność gospodarczą. Podniesiono, że bardzo podobną sytuację badał Naczelny Sąd Administracyjny, w ww. sprawie o sygn. akt III OSK 1438/22, która dotyczyła radnego, który korzystał z boisk oraz pływalni w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W tej sprawie radny nie dokonywał żadnej rezerwacji, czy też nie zawierał umowy najmu, a po prostu przychodził do pływalni i kupował bilety, na takich samych zasadach jak każdy inny klient pływalni, tyle że dla większej grupy. NSA wskazał w uzasadnieniu wyroku, że wszelkie wątpliwości związane z interpretacją art. 24f ust. 1 u.s.g. nie powinny prowadzić do obejścia ratio legis tej regulacji i do działalności niezgodnej ze standardami uczciwego wykonywania mandatu radnego. Wywodzono, że wykorzystanie mienia komunalnego gminy obejmuje wszystkie przypadki korzystania z tego mienia bez względu na jego podstawę, częstotliwość, a także to, czy pozostaje działaniem odpłatnym czy też nieodpłatnym. Przepis art. 24f ust. 1 u.s.g. nie uzależnia wygaśnięcia mandatu radnego w szczególności od osiągnięcia zysku z korzystania z mienia komunalnego, rozstrzygający pozostaje jedynie sam fakt korzystania z tego mienia przy prowadzeniu działalności gospodarczej bądź zarządzaniu taką działalnością. Wygaśnięcia mandatu radnego nie należy bowiem postrzegać w kategoriach elementu sankcji za czyny o charakterze korupcyjnym. Jest on elementem instytucji prawnej, która ma na celu zwiększać zaufanie do działalności organów samorządu terytorialnego i zapewnić prawidłowe ich funkcjonowanie. Wywodzono, że celem omawianego zakazu z art. 24f ust. 1 u.s.g. jest nie tylko uniemożliwienie radnemu uzyskiwania korzyści majątkowych w sposób wiążący się z działaniem w istocie na szkodę gminy, lecz również wyeliminowanie sytuacji, w której radny pozostawałby z gmina w takiej relacji ekonomiczno-prawnej, która w społecznym odbiorze mogłaby rodzić chociażby wątpliwości co do przejrzystości w zakresie finansowania zadań gminy. Ustanawiając zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, ustawodawca chciał bowiem zapobiec ewentualnemu wykorzystaniu mandatu w celu ułatwienia dostępu do tego mienia. Rozstrzygający jest zatem sam fakt korzystania z mienia komunalnego, które to wykorzystywanie pozostaje w związku funkcjonalnym z działalnością gospodarczą radnego. Powyższe potwierdza orzecznictwo sądowe, m.in. wyrok z dnia 12 czerwca 2007 r., II OSK 132/07, w którym Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zasadniczym celem rozwiązań antykorupcyjnych zawartych w ustawach samorządowych jest wyeliminowanie sytuacji, gdy radny poprzez wykorzystywanie funkcji radnego uzyskiwałby nieuprawnione korzyści dla siebie lub bliskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej zwaną "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, przy czym, zgodnie z art. 148 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na akt nadzoru powoduje uchylenie zaskarżonego aktu. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miasta z [...] 2024 r., stwierdzająca wygaśnięcia mandatu radnego w związku z naruszeniem ustawowego zakazu łączenia zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy J., wydana na podstawie art. 24 f ust. 1 u.s.g. Przepis ten stanowi, że radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Co do ustalonego przez Radę Miasta stanu faktycznego sprawy skarżący zakwestionował prowadzenie przez siebie działalności gospodarczej, o której mowa w art. 24f ust. 1 u.s.g. tj. z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy J., skutkiem czego w jego ocenie błędna była konkluzja organu, iż powinien zaprzestać prowadzenia tej działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Skarżący wskazywał, że organ wadliwie zakwalifikował zawarcie przez stronę, jako osoby fizycznej, umowy o wolontariat z Miejskim Klubem Sportowym w J., na mocy której skarżący podjął się prowadzenia zajęć szkoleniowych - jako prowadzenie działalności gospodarczej przez radnego z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy - podczas gdy radny prowadząc czynności szkolenia dobrowolnie i bez wynagrodzenia nie korzysta z mienia Gminy w sposób uprzywilejowany. Poddając analizie tak ukształtowany spór w zakresie okoliczności faktycznych, należało podzielić ocenę organu, że skarżący przed objęciem funkcji radnego, co nastąpiło [...] 2024 r., po złożeniu ślubowania (vide: protokół z I sesji Rady Miasta odbytej [...] 2024r., w sali konferencyjnej Urzędu Miejskiego w J.:[...]), prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem majątku gminy. Z załączonej do akt administracyjnych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z [...].2024 r., wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą od [...].2022 r., m.in. w zakresie: - działalności usługowej związanej z poprawą kondycji fizycznej, - pozostałą działalność związaną ze sportem, - pozaszkolne formy edukacji sportowej oraz zajęć sportowych i edukacyjnych. Jak wynika z ww. ewidencji, działalność tę z dniem [...].2024 r., zawiesił. Z informacji zawartych w piśmie Ośrodka Sportu i Rekreacji w J. z [...].2024 r., wynika, że skarżący w okresie od [...].2016 r. do [...].2020 r., pracował na pływalni W. w J. w ramach umowy zlecenia, jako ratownik. Natomiast po tym okresie jako firma [...] J. W. prowadził zajęcia nauki pływania. Z ww. ośrodkiem rozliczał się wykupując karnety dla uczestników nauki pływania i taka sytuacja miała miejsce do [...] 2024 r. Sytuacja taka oznacza, że skarżący prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem majątku gminnego w okresie powyżej 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania tj. od [...] 2024 r., albowiem działalność tę formalnie zawiesił dopiero [...].2024 r., a faktycznie zaprzestał w ramach firmy [...] J. W. [...].2024 r. Jest to dla sprawy okoliczność istotna, albowiem, z art. 383 § 5 kodeksu wyborczego, wynika, że jeżeli radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w § 1 pkt 5, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Działalność objęta art. 383 § 1 pkt 5, to m.in. działalność gospodarcza, o której mowa w art. 24f, u.s.g., polegająca na prowadzeniu jej na własny rachunek z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat. Przepis art. 383 § 5 kodeksu wyborczego, wskazuje zatem obowiązek zrzeczenia się funkcji radnego lub zaprzestania działalności gospodarczej, w ww. terminie, której to powinności skarżący zaniechał. Skutkiem ww. zaniechania jest stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 383 kodeksu wyborczego, o czym stanowi art. 24f, ust. 1a. Stosownie do art. 383 § 1 pkt 5 oraz § 2 kodeksu wyborczego, wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności, co w przedmiotowej sprawie dotyczy opinanej wyżej działalności skarżącego. O wygaśnięciu mandatu radnego stwierdza rada w drodze uchwały. W sprawie nastąpiły przesłanki wskazanych przepisów, co uzasadniało podjęcie zaskarżonej uchwały. Zarzuty skargi nie są zasadne. W szczególności budzi zdumienie zarzut w przedmiocie twierdzenia, że skarżący nie prowadził działalności z wykorzystaniem mienia gminy w rozumieniu art. 24fust. 1 u.s.g. Twierdzenie to w sposób ewidentny stoi w sprzeczności tak z danymi, które zawiera Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej z [...].2024 r., jak i pisma Ośrodka Sportu i Rekreacji w J. [...].2024 r. Ze skargi wynika też, że skarżący próbuje wykazać, że umowa wolontariatu wyłącza możliwość uznania, że prowadził on zarzucaną mu działalność gospodarczą. Zabiegu tego jednak nie można ocenić jako trafnej argumentacji. Akta administracyjne zawierają umowę zawartą przez skarżącego w dniu [...].2024 r. z Miejskim Klubem Sportowym w J. umowy o prowadzeniu nieodpłatnie jako trenera zawodników szkółki pływackiej, lecz fakt ten nie świadczy o zasadności skargi. Po pierwsze, nie sprawia, że prowadzona przez skarżącego równolegle działalność gospodarcza, może zostać uznana za niebyłą, a po wtóre podstawą faktyczną zaskarżonej uchwały jest fakt działalności gospodarczej skarżącego pod firmą [...] J. W.. W konsekwencji wystarczającą przesłanką uznania skargi za niezasadną stanowi niezaprzestanie po upływnie 3 miesięcy od złożenia przyrzeczenia [...] 2024 r. działalności gospodarczej pod firmą [...] J. W. i w tym zakresie wbrew wywodom skargi materiał zebrany w sprawie jest wystarczający. Nietrafne są również zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego w zakresie przepisów art. 7 kpa w zw. Art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa. Zaskarżona uchwała nie jest decyzją administracyjną. Organy miały obowiązek prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy u.s.g. oraz kodeksu wyborczego. Skarżący nie był pozbawiony możliwość wypowiedzenia się przed podjęciem uchwały. Ubocznie natomiast należy zwrócić uwagę, że fakt równoległego do zarzucanej skarżącemu działalności gospodarczej, prowadzenia przez skarżącego tożsamej działalności faktycznej (nauki pływania) z wykorzystaniem mienia gminnego, tyle że w ramach umowy wolontariatu. Jest to zabieg, który nie wykazuje intencji skarżącego do jednoznacznego zdystansowania się od swojej dotychczasowej działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminnego, albowiem po [...].2024 r., zmieniła się jedynie forma prawna tej działalności, co sprawia, że nie zaniknęły istotne więzi pomiędzy tą działalnością, a działalnością w ramach wolontariatu. Skarżący nadal jest postrzegany jako czynny trener szkółki pływackiej i nadal wykorzystuje do tego celu mienie gminne. Te czynniki niewątpliwie wspierają jego obraz jako przedsiębiorcy uczącego pływać i potencjalnie działają na korzyść jego biznesu (wszak działalności gospodarczej nie wyrejestrował, a jedynie zawiesił). Jest nadal osobą rozpoznawalną na rynku pływackim, nadal ma czynny kontakt z osobami zarządzającymi basenem, przez co jest potencjalnie bardziej konkurencyjny w stosunku do innych potencjalnych nauczycieli pływania. Jego zresztą rozpoznawalność i pozycja w gminie jako uznanego nauczyciela pływania znalazła wyraz w sprawowanych przez niego funkcjach Rady Miasta, np. Przewodniczącego Komisji Kultury, Sportu, Zdrowia i Oświaty, czy członka Komisji Rewizyjnej. Należy podkreślić, że w utrwalonym orzecznictwie, przyjęto, że przepis art. 24f ust. 1 u.s.g., ma na celu zapobiegać sytuacjom, w których radni mogliby osiągać jakiekolwiek korzyści z tytułu sprawowanego mandatu. O potencjalnie korupcyjnym wykorzystywaniu mienia jednostki samorządowej przez radnego można mówić wtedy, gdy radny, uczestnicząc w pracach organów właściwej jednostki samorządu, może wpływać na treść uchwał i decyzji podejmowanych przez te organy w prowadzonej działalności gospodarczej, bądź zarządzaniu taką działalnością. Dlatego przepisy te powszechnie nazywane są antykorupcyjnymi i pełnią również charakter prewencyjny, celem uniknięcia sytuacji mogących posłużyć do stworzenia warunków korupcyjnych. Celem regulacji wprowadzających ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne było "zapobieżenie angażowaniu się tych osób w sytuacje i uwikłania mogące poddawać w wątpliwość autorytet konstytucyjnych organów Państwa oraz osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 1999 r. sygn. akt K 30/98, OTK ZU 1999, nr 5, poz. 103 oraz uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 kwietnia 1994 r. sygn. akt W 2/94, OTK 1994, nr 1, poz. 21). "Antykorupcyjne" przepisy ustaw samorządowych wprowadzają gwarancje mające zapewnić uczciwe sprawowanie przez radnego mandatu i wykluczyć wykorzystywanie mandatu dla własnych korzyści. Wyjaśnić również należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż występujące w art. 24f ust. 1 u.s.g. pojęcie "wykorzystywanie" odnosi się do wszystkich przypadków korzystania z mienia komunalnego gminy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, bez względu na to, czy wykorzystanie to ma podstawę prawną czy też nie, jest stałe bądź jednorazowe, wreszcie czy jest odpłatne czy też nieodpłatne (por. np. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., II OSK 1714/10; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 kwietnia 2012 r., III SA/Wr 66/12). Nie jest też istotne, czy radny prowadzący działalność gospodarczą, jako jedyny korzysta z mienia komunalnego, czy też korzystają z niego także inne osoby. Wykorzystanie mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego i nie ma znaczenia, czy przy wykorzystaniu tego mienia komunalnego radny odniósł korzyści, czy też nie. Przepis art. 24f ust. 1 u.s.g. nie uniezależnia bowiem wygaśnięcia mandatu radnego od osiągnięcia zysku z korzystania z mienia komunalnego, lecz rozstrzygający jest sam fakt korzystania z tego mienia (por. wyrok NSA z 1 lipca 2010 r., sygn. II OSK 921/10). Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżona uchwała nie narusza obowiązujących przepisów prawa, Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę