II SA/BD 868/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2022-10-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie administracyjneskarżącyinteres prawnycesja wierzytelnościnastępstwo prawnespółkawykreślenie z KRSzbywalność prawdecyzja środowiskowaodrzucenie skargi

WSA w Bydgoszczy odrzucił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego do jej wniesienia, gdyż umowa przelewu wierzytelności nie przenosiła uprawnień w postępowaniu administracyjnym po rozwiązaniu spółki.

Skarżąca H. G. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, twierdząc, że jest następcą prawnym spółki G. Sp. z o.o. na mocy umowy przelewu wierzytelności. Spółka została jednak prawomocnie wykreślona z KRS przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że umowa cesji nie przyznaje skarżącej legitymacji do wniesienia skargi, ponieważ prawa w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza po odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, nie są zbywalne w drodze cesji, a spółka utraciła byt prawny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 25 października 2022 r. odrzucił skargę H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. Skarżąca twierdziła, że nabyła prawa od G. Sp. z o.o. na mocy umowy przelewu wierzytelności z [...] września 2020 r., która obejmowała wszelkie prawa i roszczenia związane z postępowaniem dotyczącym środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Sąd zbadał dopuszczalność skargi i stwierdził, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego do jej wniesienia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że spółka G. Sp. z o.o. została prawomocnie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego na mocy postanowienia z [...] grudnia 2020 r., co oznaczało utratę przez nią bytu prawnego i statusu strony postępowania. Sąd podkreślił, że uprawnienia i obowiązki z zakresu prawa publicznego co do zasady są niezbywalne, chyba że istnieje szczególna norma prawna. W przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, możliwość przeniesienia praw na inny podmiot jest uregulowana w art. 72a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale wymaga to wydania decyzji administracyjnej i zgody stron, a także przyjęcia warunków przez nowy podmiot. Ponieważ w sprawie wydano decyzję odmowną, a spółka utraciła byt prawny, umowa cesji wierzytelności nie mogła przenieść legitymacji do wniesienia skargi. Sąd uznał, że skarżąca nie jest następcą prawnym w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego i nie posiada interesu prawnego, co skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa przelewu wierzytelności nie przenosi legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w takiej sytuacji, ponieważ prawa w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza po odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, nie są zbywalne w drodze cesji, a spółka utraciła byt prawny.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że uprawnienia z zakresu prawa publicznego co do zasady są niezbywalne. Możliwość przeniesienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest uregulowana w art. 72a P.p.s.a. i wymaga formy decyzji administracyjnej oraz zgody stron. Ponieważ w sprawie wydano decyzję odmowną, a spółka utraciła byt prawny, umowa cesji nie mogła przenieść legitymacji. Skarżąca nie wykazała interesu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn, niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1-5a, jest niedopuszczalne. Brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi.

p.p.s.a. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Legitymacja do złożenia skargi oparta jest na kryterium interesu prawnego.

Pomocnicze

u.o.ś. art. 72a § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on warunki zawarte w tej decyzji. Przepis ten reguluje możliwość przeniesienia decyzji środowiskowej.

k.p.a. art. 30 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Sąd uznał, że przepisy te nie mają zastosowania do zbywalności praw w postępowaniu administracyjnym w tej konkretnej sytuacji.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego. Sąd odniósł się do pojęcia strony w kontekście interesu prawnego.

u.g.n. art. 136 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przykład przepisu prawa materialnego regulującego możliwość następstwa prawnego (dziedziczenie roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości), wskazujący na specyfikę przenoszenia praw w prawie administracyjnym.

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej art. 3 § 2

Przykład przepisu prawa materialnego przyznającego prawo do rekompensaty spadkobiercom.

k.c. art. 509

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Przepis dotyczący przelewu wierzytelności, który został przywołany przez skarżącą, ale uznany przez sąd za nieadekwatny do przeniesienia legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym.

u.k.r.s. art. 25d § 1

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

Przepis dotyczący rozwiązania spółki z urzędu bez postępowania likwidacyjnego, który miał zastosowanie w przypadku spółki G. Sp. z o.o.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała interesu prawnego do wniesienia skargi, ponieważ umowa cesji wierzytelności nie przenosi skutecznie uprawnień w postępowaniu administracyjnym po rozwiązaniu spółki. Spółka G. Sp. z o.o. utraciła byt prawny przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co uniemożliwiało jej bycie stroną postępowania i przeniesienie jakichkolwiek praw. Prawa w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza po odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, nie są zbywalne w drodze cesji cywilnoprawnej.

Odrzucone argumenty

Skarżąca jest następcą prawnym G. Sp. z o.o. na mocy umowy przelewu wierzytelności i posiada interes prawny do wniesienia skargi.

Godne uwagi sformułowania

Skarżąca nie ma interesu prawnego, by kwestionować decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanej inwestycji. Podmiot nie mający interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Uprawnienia i obowiązki z zakresu prawa publicznego co do zasady są niezbywalne i wygasają wraz ze śmiercią podmiotu uprawnionego, chyba że istnieje szczególna norma prawna dająca podstawę do zachowania takiego uprawnienia lub jego przeniesienia. W przypadku decyzji odmownej strona nie nabyła żadnych praw. Już ta okoliczność wyklucza przeniesienie uprawnień na drugi podmiot.

Skład orzekający

Anna Klotz

sprawozdawca

Joanna Janiszewska - Ziołek

przewodniczący

Katarzyna Korycka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legitymacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zbywalności praw w postępowaniu administracyjnym, następstwa prawnego po rozwiązaniu spółki oraz specyfiki przenoszenia decyzji środowiskowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego wynikającego z cesji wierzytelności po rozwiązaniu spółki w kontekście decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów spraw lub innych form następstwa prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie statusu strony i interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście zmian podmiotowych (np. rozwiązania spółki) i prób przeniesienia praw za pomocą instrumentów prawa cywilnego.

Czy cesja wierzytelności ratuje spółkę przed utratą praw w sądzie? Sąd administracyjny rozwiewa wątpliwości.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 868/21 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /sprawozdawca/
Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący/
Katarzyna Korycka
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III OSK 2080/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 par 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz H. G. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2019r. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku G. Sp. z o. o. w B., Prezydent Miasta T. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa instalacji plazmowej w T. przy ul. P. w T. (dz. nr [...] - powstała z podziału działki nr [...] - obręb [...] oraz dz. nr [...], [...], [...] - obręb [...])".
Odwołanie od tej decyzji wniosła G. Sp. z o. o. z siedzibą w B. reprezentowana przez Prezesa Zarządu [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., decyzją z [...] kwietnia 2020 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z [...] grudnia 2019 r. znak: [...].
G. Sp. z o. o. w B., reprezentowana przez Prezesa Zarządu [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję SKO w T. z [...] kwietnia 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z 29 września 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 632/20 uchylił zaskarżoną decyzję SKO z [...] kwietnia 2020 r. [...]. Wyrok uprawomocnił się 9 stycznia 2021 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., działając na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 66, art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 77, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247 t.j.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256) decyzją z [...] kwietnia 2021 r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...].
H. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z [...] kwietnia 2021 r.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca jest następcą prawnym po G. Sp. z o. o. z siedzibą w B. w wyniku zawartej w dniu [...] września 2020 r. umowy przelewu wierzytelności, obejmującej wszelkie prawa oraz roszczenia związane z ustaleniem środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia objętego postępowaniem z G. Sp. z o. o., jednocześnie formułując zarzut, że decyzja nie została skierowana do skarżącej, gdyż w dniu wydania decyzji nabyła ona uprawnienia jako strona postępowania. Do skargi dołączono umowę przelewu wierzytelności z [...] września 2020r. Zaznaczono również, że G. Sp. z o. o. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. wydanego w dniu [...] lipca 2020 r., które uprawomocniło się w dniu [...] grudnia 2020 r. na mocy art. 25d ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym została rozwiązana z urzędu bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Tym samym G. Sp. z o. o. utraciła status strony niniejszego postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym Sąd zobowiązał pełnomocnika skarżącej do:
- przedłożenia postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lipca 2020 r. wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności (postanowienie wymienione w uzasadnieniu skargi),
- przedłożenia aktualnego wyciągu z KRS lub ostatniego, jeśli spółka została wykreślona z rejestru wraz z danymi dotyczącymi zasad reprezentacji i wskazaniem osób reprezentujących spółkę w dacie podpisania umowy cesji,
- przedłożenia wniosku o rozwiązanie spółki skierowanego do KRS na podstawie art. 25 d ust. 1 ustawy o KRS,
- wykazania interesu prawnego skarżącej do wniesienia skargi w świetle informacji zawartej w uzasadnieniu skargi, że spółka została rozwiązana na podstawie art. 25d ust. 1 ustawy o KRS.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu pełnomocnik poinformował, że spółka została prawomocnie wykreślona z KRS - wpis o wykreśleniu miał miejsce [...] lipca 2020 r. i stał się prawomocny [...] grudnia 2020 r. Nastąpiło to z urzędu, stąd spółka posiada tylko wydruk informacji pełnych z KRS. Do pisma dołączono wyciąg z KRS.
W odniesieniu do wykazania interesu prawnego skarżącej do wniesienia skargi w świetle informacji zawartej w uzasadnieniu skargi, że spółka została rozwiązana na podstawie art. 25 d ust. 1 ustawy o KRS pełnomocnik wyjaśnił, że nabycie praw i obowiązków G. Sp. z o. o. nastąpiło na mocy powołanej już umowy cesji z [...] .09.2020 r.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - zwanej dalej jako: "p.p.s.a." Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6).
Wyjaśnić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne oparte jest na zasadzie skargowości, a więc może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi określają przepisy art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. Zgodnie art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Legitymacja do złożenia skargi oparta została - co do zasady - o kryterium interesu prawnego, co oznacza, że skargę może wnieść podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego lub procesowego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej, w ramach którego domaga się ochrony tego interesu. Przy czym stwierdzić należy, że interes prawny, jako legitymacja do wniesienia skargi, pozostaje w ścisłym związku z pojęciem strony postępowania, którego dotyczy skarga.
Jednocześnie gdy skargę na decyzję administracyjną, czy bezczynność organu złożył podmiot, który nie ma legitymacji, przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia sądu administracyjnego jest ograniczony tylko do oceny interesu prawnego strony skarżącej z wyłączeniem wkroczenia w spór o zgodność z prawem i stosowania środków określonych w ustawie.
W ocenie Sądu, Skarżąca nie jest następcą prawnym G. Sp. z o. o. z siedzibą w B. w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z [...] kwietnia 2021 r. znak: [...].
Skarżąca upatruje posiadanie legitymacji do wniesienia skargi wskutek cesji wierzytelności. Na poparcie interesu prawnego załączyła do skargi umowę przelewu wierzytelności z [...] września 2020 r. z której wynika, że przedmiotem umowy jest cesja następujących wierzytelności:
a) wszelkich praw do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w przedmiocie "Budowy instalacji plazmowej w T. przy ul. P. w T." (T. – B. 2018/2019) oraz rozporządzania nim, w szczególności w celach prowadzenia działalności oraz celach inwestycyjnych z uwzględnieniem poszanowania praw autorskich i pokrewnych przysługujących właściwym osobom.
b) wszelkich praw oraz roszczeń związanych z postępowaniem w związku z decyzją Prezydenta Miasta T. z [...] grudnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia "Budowa instalacji plazmowej w T. przy ul. P. w T. (dz. nr [...] - powstała z podziału działki nr [...] - obręb [...] oraz dz. nr [...], [...], [...] - obręb [...])", w tym do ewentualnego odszkodowania za wydanie decyzji z naruszeniem prawa, a także w zakresie decyzji lub orzeczeń organów wyższego stopnia oraz instancji odwoławczych.
W chwili sporządzenia umowy cesji toczyło się postępowanie na skutek skargi G. Sp. z o.o. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] kwietnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta T. z [...] grudnia 2019 r. [...] ; złożonej i zawisłej pod sygn. akt II SA/Bd 632/20.
W ocenie Sądu, powyższa umowa cesji wierzytelności nie przyznaje skarżącej legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie odmowy G. Sp. z o.o. w B. ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla wnioskowanego przedsięwzięcia. Skarżąca nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi na powyższe orzeczenie i tym samym nie posiada przymiotu strony postępowania. Z tego też względu decyzja zaskarżona nie może podlegać kontroli sądu administracyjnego pod kątem jej zgodności z prawem i stosowania środków określonych w ustawie.
Postępowanie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r. poz. 256). Stroną postępowania i jednocześnie inwestorem przedsięwzięcia była G. Sp. z o. o. z siedzibą w B., która na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. wydanego [...] lipca 2020 r., które uprawomocniło się dnia [...] grudnia 2020 r., na mocy art. 25d ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym została rozwiązana z urzędu bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Tym samym Spółka utraciła status strony niniejszego postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 28 kpa, regulujący pojęcie strony. Przepis ten stanowi, że Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Skarżąca wywodzi swój interes prawny z umowy wierzytelności z [...] września 2020 r., uznając że w wyniku jej zawarcia doszło do zbycia prawa, a przysługujący jej interes prawny należy rozpatrywać z uwzględnieniem art. 30 § 4 kpa. W myśl powyższego przepisu w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. W ocenie Sądu, Skarżąca pozostaje w błędnym przekonaniu o posiadaniu interesu prawnego.
Z treści przytoczonego przepisu wynika, że istnieją dwie odrębne sytuacje związane z następstwem prawnym. Pierwszą jest przeniesienie na inny podmiot praw zbywalnych w drodze czynności prawnej. Druga sytuacja związana jest ze śmiercią strony i wstąpieniem w jej miejsce spadkobierców. Zbywalność i dziedziczenie praw to instytucje prawa cywilnego. Natomiast w postępowaniu administracyjnym ustawodawca oparł następstwo prawne, tj. przeniesienie praw, które musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego.
W orzecznictwie i literaturze zauważa się, że uprawnienia i obowiązki z zakresu prawa publicznego co do zasady są niezbywalne i wygasają wraz ze śmiercią podmiotu uprawnionego, chyba że istnieje szczególna norma prawna dająca podstawę do zachowania takiego uprawnienia lub jego przeniesienia (zob. M. Kruszyńska-Kośmicka, Wyjątki od zasady nieprzenoszalności praw i obowiązków administracyjnych, PiZ 2019, t. 20, z. 3, str. 39-48; wyrok NSA z 2 września 2015 r. sygn. I OSK 187/14; wyrok NSA z 15 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 879/17; wyrok NSA z 27 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 1849/18, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W prawie administracyjnym można doszukać się wielu przykładów norm prawa materialnego, dotyczących instytucji przeniesienia praw na drugi podmiot. Jako przykład wskazuje się art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.) stanowiący, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części. Także przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097), który przyznaje prawo do żądania rekompensaty także spadkobiercom osoby uprawnionej. Dla przykładu, art. 136 ust. 3 u.g.n. nie tylko wskazuje na dziedziczny charakter roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, ale zawiera także zamknięty katalog podmiotów, którym przysługuje prawo żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (poprzedni właściciel lub jego spadkobierca). Żadna inna osoba nie może skorzystać z prawa określonego w tym przepisie. Bezpośrednie wskazanie osób, którym przysługuje roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wyklucza możliwość przejścia roszczenia na inne osoby, więc niedopuszczalna jest cesja praw pomiędzy osobami, które złożyły wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest bowiem uprawnieniem podmiotowym ściśle powiązanym z wywłaszczeniem.
W przedmiotowej sprawie, postępowanie administracyjne prowadzone było o udzielenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i zakończone zostało decyzją negatywną dla wnioskodawcy. Prezydent Miasta T. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla wnioskowanego przedsięwzięcia.
W przypadku decyzji odmownej strona nie nabyła żadnych praw. Już ta okoliczność wyklucza przeniesienie uprawnień na drugi podmiot. Kolejną przeszkodą są przepisy ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.
Zaznaczyć należy, że w polskim systemie prawnym ilekroć ustawodawca ma zamiar wprowadzić dopuszczalność przeniesienia aktu administracyjnego (pozwolenia) na inny podmiot, to wprowadza taką szczególną regulację. Możliwość cesji decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań ustawodawca uregulował w art. 72a ww. ustawy. Warunkiem przeniesienia praw jest jednak ich wcześniejsze nabycie w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z brzmieniem art. 72a ww. ustawy, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on warunki zawarte w tej decyzji. Decyzja środowiskowa jest wydawana dla przedsięwzięcia (choć adresowana do podmiotu, który je realizuje). Przepis reaguje na zmiany w sferze gospodarczej i uelastycznia w ten sposób wymogi administracyjne. Wejście jednego podmiotu na miejsce innego, w już ustalone dla zamierzonego przedsięwzięcia reguły, pozwala na uniknięcie niepotrzebnych opóźnień w jego realizacji. Zmiana podmiotu realizującego przedsięwzięcie może wynikać z wielu zdarzeń, na ogół na płaszczyźnie prawa cywilnego, ale przyczyny tej zmiany nie mają dla cesji decyzji środowiskowej żadnego znaczenia. Artykuł 72a ww. ustawy nie pozostawia organom swobody działania. Organ jest zobowiązany do przeniesienia decyzji, jeżeli jej dotychczasowy beneficjent się na to zgadza, a podmiot, na który decyzja ma być przeniesiona, przyjmuje jej warunki.
Przeniesienie decyzji środowiskowej, czy to w całości, czy w części, następuje w formie kolejnej decyzji administracyjnej. Wnioskodawcami są wszystkie podmioty zainteresowane przeniesieniem lub też tylko te, na które ma zostać przeniesiona decyzja; w takiej sytuacji musi zostać przedstawiona zgoda podmiotu, który pierwotnie otrzymał decyzję. W praktyce inwestor, na którego przeniesiono decyzję środowiskową, posługuje się obiema decyzjami – pierwotną decyzją środowiskową i decyzją o cesji.
Zgodnie z art. 72a ust. 1 ww. ustawy stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji środowiskowej są te podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji. Dzięki temu rozwiązaniu nie ma potrzeby angażowania w sprawę wszystkich stron postępowania pierwotnego. Treść przepisu wskazuje jednoznacznie, że stronami postępowania mają być podmioty, pomiędzy którymi następuje przeniesienie decyzji środowiskowej, zatem takie, które istnieją w chwili jej wydania.
W przedmiotowej sprawie została wydana decyzja odmawiająca ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Tym samym przepis prawa materialnego – art. 72 a ust. 1 ww. ustawy nie miał zastosowania. Wnioskodawca nie nabył żadnych uprawnień w związku z decyzją o odmowie.
Uprawnienia wynikające z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są uprawnieniami zbywalnymi, jednakże tylko i wyłącznie z zachowaniem warunków przewidzianych w ustawie. Przeniesienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej, a dotychczasowy uprawniony musi wyrazić zgodę na przeniesienie tej decyzji na inny podmiot. Podmiot, na który decyzja ma zostać przeniesiona, musi bezwzględnie przyjąć wszystkie warunki z tej decyzji. Przedmiotem przeniesienia może być wyłącznie decyzja ostateczna. W orzecznictwie przyjmuje się, że uprawnienia wynikające z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach choć są zbywalne, to jednak nie podlegają dziedziczeniu. Świadczy o tym konieczność przeniesienia tych uprawnień w formie kwalifikowanego aktu, jakim jest decyzja administracyjna, a także spełnienia pozostałych warunków, czyli uzyskanie zgody uprawnionego (zatem tylko podmiotu, któremu przysługuje zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych) i wstąpienie w całokształt uprawnień i obowiązków, jakie niesie ze sobą ostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Skoro ustawodawca uzależnił przeniesienie (zbycie) takiej decyzji od określonych warunków, to oczywiste jest, że bezwarunkowe przejście tych uprawnień w drodze dziedziczenia jest wykluczone. Nie ma bowiem przepisu prawa materialnego, który by na to zezwalał. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 2 października 2012 r. II SA/Łd 563/12, Lexis.pl nr 7436575.
Możliwość przeniesienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na inny podmiot stanowi przykład sukcesji singularnej, która w prawie administracyjnym może być stosowana w drodze wyjątku w sytuacjach, gdy przepis ustawy tak stanowi. W związku z tym przepisu ustawy regulującego taką możliwość nie należy interpretować rozszerzająco na inne rodzaje sukcesji.
Decyzja organu I instancji została wydana [...] grudnia 2019 r. Postanowieniem z [...] listopada 2020 r. sygn. sprawy [...] Sąd Rejonowy w B. VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego po rozpoznaniu skargi na postanowienie referendarza sądowego z [...] lipca 2020 r. sygn. akt NS Rej. KRS [...] w przedmiocie wykreślenia podmiotu, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdził, że wykreślenie ma charakter techniczny i zostało oparte o prawomocne postanowienie o rozpoznaniu spółki. Orzeczenie stało się prawomocne [...] grudnia 2020 r. (k. akt sądowych od 79-168). Umowa przelewu wierzytelności została zawarta [...] września 2020 r. Zaskarżona decyzja została wydana [...] kwietnia 2021 r. znak: [...] i doręczona pełnomocnikowi G. Sp. z o.o.- adwokatowi [...] [...] kwietnia 2021. Pełnomocnictwo skarżącej dla ww. adwokata zostało udzielone [...] maja 2021 r., jako następcy prawnego G. Sp. z o.o. z siedzibą w B.
Skarżąca w wyniku umowy przelewu wierzytelności nie stała się stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, a tym bardziej postępowania sądowoadministracyjnego. Pomimo "Umowy przelewu wierzytelności" zawartej w T. [...] września 2020 r., a więc po wydaniu decyzji organu I instancji [...] grudnia 2019 r. w toku postępowania odwoławczego zakończonego decyzją SKO z [...] kwietnia 2021 r. skarżąca nie zgłosiła udziału w sprawie jako strona postępowania. Poprzedni podmiot został wykreślony, przestał istnieć. Tożsamość pełnomocnika nie powoduje automatycznie przyznania statusu strony.
W przedmiotowej sprawie poprzednik prawny skarżącej utracił byt prawny. "Byt prawny spółki ustaje więc z chwilą jej wykreślenia z rejestru przedsiębiorców (zob. A. Szajkowski, M. Tarska (w:) Kodeks, 2005, t. II, s. 854)." A. Kidyba [w:] M. Dumkiewicz, A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 1-300 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el. 2022, art. 272.
Skarżąca nie ma interesu prawnego, by kwestionować decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanej inwestycji. A skoro nie posiada ona interesu prawnego, to nie miała ona przymiotu strony w rozpatrywanym postępowaniu administracyjnym. Podmiot nie mający interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który nie ma legitymacji skargowej podlega odrzuceniu. Ze skargą do sądu administracyjnego może wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną i normą prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2009, s. 275, uzasadnienie uchwały NSA z 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04, ONSAiWSA 2005 Nr 4, poz. 62). W konsekwencji, postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Istnienie legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny. Podmioty mają legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, natomiast brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi.
Skarga taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem Sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn, tj. innych niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1 - 5a, jest niedopuszczalne.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarżąca nie posiada indywidualnego interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., nie jest również podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie szczególnego przepisu. Z uwagi więc na brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że interes prawny skarżącej wynika z przepisów prawa materialnego, a ponadto żaden przepis ustawy szczególnej nie przyznaje skarżącej uprawnienia do wniesienia skargi w niniejszej sprawie należało uznać, że skarżąca nie zalicza się do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w art. 50 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., co uzasadniało odrzucenie skargi.
W konsekwencji uznać należało, że skarżącej nie przysługuje legitymacja do złożenia skargi w niniejszej sprawie. Oczywisty brak po jej stronie interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu powodował natomiast niedopuszczalność jej skargi, skutkując jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt I FNP/14; z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1337/06 oraz z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt II OSK 2300/12 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 związku z art. 50 § 1 p.p.s.a., odrzucił skargę. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI