II SA/Bd 854/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na postanowienie SKO odrzucające wniosek o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi, uznając, że takie decyzje są już niekontrolowane sądownie po zmianach prawnych.
Skarżący J. Ż. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które zwróciło jego wniosek o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi. SKO argumentowało, że sprawy te przeszły do właściwości sądów powszechnych. Po utrzymaniu w mocy tego postanowienia, skarżący zarzucił naruszenie prawa. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, stwierdzając, że akty własności ziemi wydane na podstawie ustawy z 1971 r. są ostateczne i niepodlegają kontroli administracyjnej ani sądowej po wejściu w życie art. 63 ustawy z 1991 r.
Sprawa dotyczyła skargi J. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które zwróciło wniosek o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi. SKO uznało, że od 1982 r. sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych, a kolegium nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, SKO utrzymało w mocy swoje wcześniejsze postanowienie. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, twierdząc, że uzasadnienie organu sankcjonuje przestępstwo i pozostawia dwuwłasność nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podkreślono, że ostateczne decyzje administracyjne wydane na podstawie ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, w tym akty własności ziemi, nie podlegają wzruszeniu ani kontroli administracyjnej, ani sądowej po wejściu w życie art. 63 ustawy z 1991 r. Spory o własność nieruchomości rolnych należą do właściwości sądów powszechnych. W związku z tym, że zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku, a brak było podstaw do uwzględnienia skargi z urzędu, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, po wejściu w życie art. 63 ustawy z 1991 r. stała się niemożliwa kontrola administracyjna ani sądowa decyzji administracyjnych wydanych przed 6 kwietnia 1982 r., stwierdzających nabycie własności nieruchomości rolnych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 63 ustawy z 1991 r., który wyłączył możliwość wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych wydanych na podstawie ustawy z 1971 r., w tym stwierdzających nabycie własności ziemi, poprzez przepisy k.p.a. dotyczące wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji. Wyłączenie to obejmuje zarówno kontrolę administracyjną, jak i sądową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.g.n.r.s.p. art. 63
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw
Przepis ten wyłączył możliwość kontroli administracyjnej i sądowej decyzji administracyjnych wydanych przed 6 kwietnia 1982 r. stwierdzających nabycie własności nieruchomości rolnych.
u.u.w.g.r.
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Decyzje wydane na podstawie tej ustawy (akty własności ziemi) po wejściu w życie art. 63 ustawy z 1991 r. nie podlegają kontroli sądowej.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy – kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 8 § § 4
k.p.a. art. 66 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
PUSA art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.c. art. 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 2 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1 i 2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po wejściu w życie art. 63 ustawy z 1991 r. akty własności ziemi wydane na podstawie ustawy z 1971 r. nie podlegają kontroli sądowej ani administracyjnej. Spory o własność nieruchomości rolnych należą do właściwości sądów powszechnych.
Odrzucone argumenty
Zarzut skarżącego, że uzasadnienie SKO sankcjonuje przestępstwo kryminalne i pozostawia dwuwłasność nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
wyłączenie dopuszczalności wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych stała się niemożliwa kontrola administracyjna, ani też sądowa, decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 6 kwietnia 1982 r., stwierdzających nabycie przez rolnika z mocy prawa [...] własności nieruchomości rolnych, czyli decyzji zwanych aktami własności ziemi. Spór o własność nieruchomości jest typową sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c., do której rozpoznania powołany jest - z mocy art. 2 § 1 k.p.c. - sąd powszechny
Skład orzekający
Jan Grzęda
przewodniczący
Wojciech Jarzembski
członek
Ireneusz Fornalik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca braku możliwości kwestionowania aktów własności ziemi po zmianach prawnych z lat 90."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie aktów własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. i po wejściu w życie art. 63 ustawy z 1991 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego ostateczności decyzji administracyjnych i ich kontroli sądowej, co ma znaczenie dla wielu właścicieli nieruchomości rolnych.
“Czy można podważyć akt własności ziemi sprzed lat? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 854/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2004-11-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-09-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Ireneusz Fornalik /sprawozdawca/ Jan Grzęda /przewodniczący/ Wojciech Jarzembski Symbol z opisem 6169 Inne o symbolu podstawowym 616 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1991 nr 107 poz 464 art. 63 Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw. Dz.U. 1964 nr 43 poz 296 art. 1 i 2 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Asesor WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji – aktu własności ziemi oddala skargę Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku postanowieniem z dnia [...] 2004r. Nr [...] na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. zwróciło wniosek J. Ż. o uchylenie decyzji – aktu własności ziemi nr [...] – [...] Naczelnika Miasta L., wskazując w uzasadnieniu, że z dniem 6.04.1982 r. kwestie związane ze stwierdzeniem nabycia własności nieruchomości przeszły do właściwości sądów powszechnych na mocy ustawy z dnia 26.03.1982 r. o zmianie ustawy – kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. z 1982 r. Nr 11, poz. 81, ze zmianami ), konsekwencją czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowego aktu. Na skutek złożonego przez J. Ż. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym to podniósł, iż nie ma zwłaszcza w jego sprawie zastosowania cytowana ustawa z dnia 26.03.1982 r., wobec nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa, powołując się przy tym na treść art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...] 2004 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2004 r., sygn. akt [...], przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu powyższego postanowienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. Ż. podnosząc zarzut sprzeczności przedmiotowych orzeczeń z obowiązującym prawem uznając, że uzasadnienie w nim zawarte "sankcjonuje przestępstwo kryminalne i jego skutki, pozostawiając bezprawną dwuwłasność przedmiotowej nieruchomości oraz traktuje własność Skarbu Państwa jako własność wirtualną, której nie należy traktować poważnie". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi przestawiając wcześniej prezentowane w uzasadnieniu orzeczeń stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Dokonując na mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sadów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, czy proceduralnego. Na wstępie zaznaczyć trzeba, ze skarga w przeważającej części zawiera powtórzenie zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, co do których organ wypowiedział się, przedstawiając w uzasadnieniu wyczerpującą argumentację. W aktach administracyjnych znajduje się decyzja administracyjna - akt własności ziemi nr [...] Naczelnika Miasta L. z 1977 r., stwierdzający nabycie własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w L. przy ul. A., a nadto postanowienie Sądu Powiatowego w Lipnie z dnia [...] 1974 r. – sygn. akt [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, z treści którego wynika, iż spadek po S. S. w skład którego wchodzi przedmiotowe gospodarstwo rolne dziedziczy z ustawy Skarb Państwa. Mając na uwadze treść zaskarżonych decyzji oraz podnoszone przez skarżącego zarzuty, Sąd uznał, że wyłączenie dopuszczalności wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych, wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.), obejmuje również sytuacje, w których organ administracji wydał w różnych datach dwie decyzje dotyczące tego samego przedmiotu uwłaszczenia, na rzecz dwóch różnych osób. Powstały między tymi osobami spór o własność rozstrzyga sąd powszechny w postępowaniu, w którym jego rozstrzygnięcie jest niezbędne do załatwienia sprawy. Zasadnym zatem jest argument prezentowany przez organ administracji co do braku możliwości kontrolowania przez sądy decyzji administracyjnych - aktów własności ziemi - po wejściu w życie powołanego już art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. Przepis ten, podkreślając § 4 art. 8 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 81) i postanawiając, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, wyłączył zarówno administracyjną, jak i sądową kontrolę. Po wejściu w życie art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464), czyli po dniu 1 stycznia 1992 r., stała się niemożliwa kontrola administracyjna, ani też sądowa, decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 6 kwietnia 1982 r., stwierdzających nabycie przez rolnika z mocy prawa - na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.) - własności nieruchomości rolnych, czyli decyzji zwanych aktami własności ziemi. Powyższe względy uzasadniają stanowisko pozytywne w kwestii niedopuszczalności kontroli sądowej aktów własności ziemi wydanych przez właściwe organy, również w sytuacji, gdy organ administracyjny "wydał w różnych latach dwie decyzje dotyczące tego samego przedmiotu uwłaszczenia z tym, że na rzecz dwóch różnych właścicieli". Spór o własność nieruchomości jest typową sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c., do której rozpoznania powołany jest - z mocy art. 2 § 1 k.p.c. - sąd powszechny (oraz Sąd Najwyższy). Spory o własność nieruchomości rolnych nie zostały bowiem przekazane (art. 2 § 3 k.p.c.) do właściwości innych organów. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI