II SA/Bd 846/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję Wojewody o sprzeciwie wobec budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, uznając, że organy nie wyjaśniły wystarczająco technicznej możliwości przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.
Spółka zgłosiła zamiar budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, jednak Prezydent wniósł sprzeciw, powołując się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wymagający podłączenia do sieci kanalizacyjnej. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Spółka odwołała się do WSA, argumentując niemożliwość techniczną i ekonomiczną przyłączenia do sieci oraz powołując się na ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Sąd uchylił decyzję, wskazując na potrzebę dokładniejszego zbadania technicznych możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy sprzeciw Prezydenta wobec zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Spółka skarżąca chciała zainstalować oczyszczalnię na swojej nieruchomości, argumentując, że przyłączenie do miejskiej sieci kanalizacyjnej jest technicznie i ekonomicznie nieuzasadnione. Organy administracji oparły sprzeciw na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który nakazywał podłączenie do sieci. Sąd uznał, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, aby jednoznacznie stwierdzić, czy przyłączenie do sieci jest technicznie możliwe. Wskazano na sprzeczne informacje dotyczące możliwości przyłączenia do sieci miejskiej lub prywatnej oraz na pismo gestora sieci, które można interpretować na różne sposoby. Sąd podkreślił, że władztwo planistyczne gminy nie może stać w sprzeczności z przepisami ustawowymi, w tym z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który dopuszcza budowę przydomowej oczyszczalni w przypadku technicznej lub ekonomicznej nieuzasadnioności budowy sieci kanalizacyjnej. W ponownym postępowaniu organ ma obowiązek uzyskać jasną wypowiedź gestora sieci co do technicznych możliwości przyłączenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wykładnia przepisów prawa miejscowego nie może być dokonywana w oderwaniu od zapisów innych aktów prawa powszechnie obowiązującego, w tym ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że władztwo planistyczne gminy nie może przekraczać ram ustawowych. W przypadku braku możliwości technicznych lub ekonomicznych budowy sieci kanalizacyjnej, właściciel ma prawo wyposażyć nieruchomość w przydomową oczyszczalnię ścieków, co wynika z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
P.b. art. 30 § ust. 6 pkt 2
Prawo budowlane
u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
W przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, właściciel nieruchomości zapewnia wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 3 § ust. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niemożliwość techniczna lub ekonomiczna przyłączenia nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Wykładnia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego musi uwzględniać przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do ustalenia technicznych możliwości przyłączenia.
Godne uwagi sformułowania
władztwo planistyczne gminy nie może przekraczać ram ustawowych nie można intepretować zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w oderwaniu od zapisów innych aktów prawa powszechnie obowiązującego nie można uznać za 'istniejącą' takiej sieci kanalizacyjnej, do której przyłączenie technicznie nie jest i nigdy nie będzie możliwe nie jest techniczną przeszkodą w przyłączeniu do miejskiej sieci kanalizacyjnej konieczność uzyskania służebności celem przeprowadzenia przyłącza przez cudzą nieruchomość
Skład orzekający
Grzegorz Saniewski
sprawozdawca
Jarosław Wichrowski
przewodniczący
Mariusz Pawełczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w sprawach dotyczących infrastruktury technicznej (kanalizacja) i możliwości budowy alternatywnych rozwiązań (oczyszczalnie). Podkreślenie obowiązku organów do dokładnego badania stanu faktycznego i zgodności z prawem powszechnie obowiązującym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie istnieją wątpliwości co do technicznej możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, a plan miejscowy nakazuje takie przyłączenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między rygorystycznym stosowaniem planu miejscowego a praktycznymi realiami technicznymi i prawnymi, co jest częstym problemem w procesach budowlanych i administracyjnych.
“Czy plan miejscowy może zmusić do budowy kanalizacji, gdy jest to niemożliwe?”
Dane finansowe
WPS: 997 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 846/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Jarosław Wichrowski /przewodniczący/
Mariusz Pawełczak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi "M B. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej spółki 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezydenta M. B., działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., zwanej dalej "Prawem budowlanym") decyzją z [...] maja 2022 r. wniósł sprzeciw wobec złożonego przez [...] Sp. z o.o. (tj Skarżącą) zgłoszenia z [...] kwietnia 2022 r. o zamiarze przystąpienia do robót budowlanych obejmujących montaż oczyszczalni ścieków socjalno-bytowych o wydajności do 2,4 mł/dobę na nieruchomości przy ul. [...] w B. (dz. o nr ew. 7/24 w obrębie 0132).
Prezydent wskazał, że przedstawiony projekt nie spełnia warunków miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Ł. - P. T. w B., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady M. B. dnia [...] września 2005 r. (publ. Dz. Urz Woj. Kuj. – Pom z 2005 r. Nr 123, poz. 2090 ze zm., zwany dalej "m.p.z.p. Ł. - P. T."), który określa konieczność odprowadzenia ścieków do miejskiej sieci kanalizacyjnej.
W odwołaniu od powyższej Skarżąca wskazała, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą być intepretowane w oderwaniu od innych przepisów, w szczególności od przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 888). Z art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wynika, że w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, właściciel nieruchomości zapewnia wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone przepisach odrębnych.
Zdaniem odwołującej Spółki jej nieruchomość powinna być wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, gdyż z przyczyn ekonomicznych i prawnych nie da się przyłączyć nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej. Budynek warsztatowy z częścią administracyjno-socjalną został wybudowany w 1943 r. Z tego samego okresu pochodzi szambo betonowe, do którego były i są do dnia dzisiejszego odprowadzane ścieki socjalno-bytowe. W ciągu następnych dekad budynek nie był uwzględniany w budowanych sieciach kanalizacyjnych na terenie Z. C. "Z." oraz obecnie, na terenie "Ł. - P. T." w B..
Skarżąca spółka podniosła, że jako właściciel, występowała w ostatnich latach dwukrotnie do gestora sieci kanalizacyjnych na tym terenie, czyli [...] sp. z o.o. o wydanie warunków technicznych na odprowadzenie ścieków sanitarnych z przedmiotowej nieruchomości. Warunki techniczne [...] sp. z o.o. [...] z [...] października 2020 r. wskazywały dwa potencjalne punkty przyłączenia do istniejących kanalizacji ścieków sanitarnych. Spełnienie tych warunków jest niezwykle trudne pod względem technicznym i związane z nieadekwatnym poziomem kosztów do poniesienia (chodzi o odprowadzenie ścieków w ilości do 2,4 mł/dobę). Na trudny charakter przedsięwzięcia składa się konieczność przejścia przez kilka działek należących do innych właścicieli (w tym terenu kolejowego lub drogowego), którzy nie wyrazili zgody na poprowadzenie kanalizacji przez ich teren.
Warunki techniczne wydane przez [...] sp. z o.o. [...] z dnia [...] września 2021 r. wskazywały studzienkę zlokalizowaną na sąsiedniej działce i należącą do niezależnej instalacji kanalizacji sanitarnej. Przyłącze zrealizowane miało być za pomocą przewodu tłocznego. Niezależna sieć kanalizacji sanitarnej przebiega przez działki należące do różnych właścicieli. Inwestor nie uzyskał zgody właściciela działki sąsiedniej na realizację tego przedsięwzięcia.
Odwołująca podniosła, że uchwalony w 2005 r. m.p.z.p. Ł. - P. T. nie uwzględnia istniejących już od kilkudziesięciu lat obiektów bez czynnych przyłączy kanalizacyjnych. Funkcjonowanie zakładu pracy z koniecznością cyklicznego opróżniania szamba jest niewątpliwie bardzo uciążliwe. Do odprowadzenia są wyłącznie ścieki socjalno-bytowe. Działka jest natomiast o odpowiedniej wielkości do zbudowania własnej oczyszczalni ścieków. Występują bardzo dobre warunki gruntowo-wodne do zastosowania drenażu rozsączającego Oferowane obecnie rozwiązania w zakresie oczyszczania biologicznego zapewniają należyty stopień oczyszczenia i rozprowadzenia ścieków bez uszczerbku dla środowiska naturalnego.
Wojewoda K. – P. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] lipca 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewoda ustalił, że będąca własnością Skarżącej działka nr [...] położona jest na terenie objętym m.p.z.p. Ł. - P. T., w jednostce planistycznej oznaczonej symbolem A34P. Teren ten jest przeznaczony pod zabudowę obiektów produkcyjnych, składów i magazynów. Stosownie do § 16 ppkt 6 tego planu, na terenach, o których mowa w § 6, obowiązują następujące zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej dla strefy "A" – doprowadzanie ścieków do miejskiej kanalizacji, z oczyszczaniem w oczyszczalni ścieków "Kapuściska" – odprowadzanie do zlewni kolektora A0 poprzez kolektor A04 projektowaną siecią kanalizacji sanitarnej, w części południowej poprzez przepompownię ścieków.
Wobec tego Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że zamierzenie inwestycyjne Skarżącej narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż na terenie objętym zgłoszeniem występuje konieczność odprowadzania ścieków do miejskiej kanalizacji sanitarnej. Stosownie do art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego skutkuje koniecznością wniesienia przez organ sprzeciwu.
Wojewoda podkreślił, że zasady i tryb sporządzenia aktów prawa miejscowego nie mogą być rozstrzygane w toku postępowania odwoławczego od decyzji w sprawie sprzeciwu wniesionego na podstawie ustawy - Prawo budowlane, zarówno z uwagi na zakres przedmiotowego postępowania, jak i kompetencje organu. Zapisy miejscowego planu zawierają zapisy wiążące nie tylko właścicieli nieruchomości gruntowych położonych na jego obszarze, ale i organy gminy oraz inne organy państwa.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż dla istniejącego budynku administracyjno-produkcyjnego nr [...], na wniosek Inwestora, [...] sp. z o.o. wydał warunki techniczne z [...] października 2020 r., znak: [...] dla odprowadzania ścieków sanitarnych, na jakich należy zaprojektować i wybudować przyłącze kanalizacji sanitarnej z włączeniem do istniejącego kanału sanitarnego KI o średnicy 200 mm, ułożonego w pasie drogowym ul. [...] na działkach nr [...] i 7/416 lub z włączeniem do istniejącego kanału sanitarnego K2 o średnicy 250 lub 300 m ułożonego na terenie działki nr [...]. W nawiązaniu do poprzednich warunków technicznych [...] Spółka z o.o. wydał warunki techniczne z [...] września 2021 r. RT.403/0696/2021, informując, że w zamian przyłączenia ww. nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej K2 o średnicy 250 ułożonej na terenie działki nr [...], należy zaprojektować i wybudować przyłącze kanalizacji sanitarnej z włączeniem do istniejącej instalacji 150 mm, zlokalizowanej na działce nr [...] obr. 132. Ponadto włączenie projektowanej kanalizacji sanitarnej z działki nr [...] do istniejącego kanału sanitarnego na dz. 7/70 będzie możliwe po uzyskaniu pisemnej zgody właściciela działki nr [...] (lub notarialnej służebności gruntowej) w zakresie budowy i eksploatacji niezależnej instalacji kanalizacji sanitarnej wraz z lokalizacją urządzeń kanalizacyjnych.
Wojewoda podniósł, że wydane warunki techniczne, wprost określają sposób odprowadzania ścieków do miejskiej kanalizacji sanitarnej.
Powołując się na treść art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Wojewoda wskazał, że dla realizacji celów ustawy, na właściciela nieruchomości ustawodawca nałożył obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a w sytuacji gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona - obowiązek wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Od obowiązku podłączenia do istniejącej sieci kanalizacji zwalnia tylko posiadanie przydomowej oczyszczalni ścieków bytowych, spełniającej wymagania określone w przepisach odrębnych.
Ponadto organ odwoławczy zauważył, że inwestor nie udowodnił, że budowa instalacji kanalizacji sanitarnej z wnioskowanej nieruchomości jest techniczne niemożliwa, czy ekonomiczne nieopłacalna. Podstawą jest brak pisemnej zgody właściciela działki nr [...] na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, w zakresie budowy i eksploatacji instalacji kanalizacji sanitarnej wraz z lokalizacją urządzeń kanalizacyjnych.
W skardze do Sądu [...] Sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 735 ze zm., zwanej w skrócie "k.p.a.") poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy i dowolną interpretację zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz art. 7a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięte sprawy na korzyść strony, mimo wątpliwości co do zgodności treści planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez wadliwą wykładnię przepisów § 16 pkt. 6 ppkt a) m.p.z.p. Ł. - P. T. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach,
3) naruszenie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego przez jego nieuzasadnione zastosowanie wobec dokonanego zgłoszenia zamiaru wykonania oczyszczalni ścieków socjalno-bytowych o wydajności do 2,4 mł na dobę na nieruchomości przy ul. [...] w B. (działka nr ew. 7/24 obręb 0132).
Skarżąca powtórzyła swoje stanowisko z odwołania, podnosząc, iż przedmiotowa nieruchomość - działka nr [...] jest zabudowana budynkiem warsztatowym z częścią administracyjno-socjalną i jest wyposażona w szambo betonowe, do którego były i są odprowadzane ścieki socjalno-bytowe. Budynek nie był uwzględniany w budowanych sieciach kanalizacyjnych na terenie Z. C. "Z." oraz obecnie, na terenie "Ł.-P. T." w B..
Skarżąca powtórzyła także, że występowała dwukrotnie do gestora sieci kanalizacyjnych na tym terenie czyli firmy [...] sp. z o.o. o wydanie warunków technicznych na odprowadzenie ścieków sanitarnych z przedmiotowej nieruchomości.
Skarżąca podniosła, że spełnienie przedstawionych przez [...] warunków z [...] października 2020 r. jest niezwykle trudne pod względem technicznym i związane z nieadekwatnym poziomem kosztów do poniesienia Na trudny charakter przedsięwzięcia składa się konieczność przejścia przez kilka działek należących do innych właścicieli (w tym terenu kolejowego lub drogowego), którzy nie wyrazili zgody na poprowadzenie kanalizacji przez ich teren.
Kolejne warunki techniczne [...] sp. z o.o. z [...] września 2021 r. wskazywały studzienkę zlokalizowaną na sąsiedniej działce i należącą do niezależnej instalacji kanalizacji sanitarnej. Przyłącze zrealizowane miało być za pomocą przewodu tłocznego. Właściciel sąsiedniej działki [...], obręb 132, postawił Skarżącej takie warunki korzystania z jego działki, które z przyczyn ekonomicznych były nie do przyjęcia. Poza tym zgoda na ewentualne podłączenie instalacji kanalizacyjnej do studzienki położonej na sąsiedniej działce nie była nieodwołalna, co rodziło niebezpieczeństwo, że Skarżąca poniesie koszty inwestycji, a za jakiś czas będzie znowu musiała poszukiwać innego sposobu na odprowadzanie ścieków. Ostatecznie strony nie doszły do porozumienia, dlatego też Skarżąca nie mogła zrealizować tego przyłącza na warunkach określonych przez [...].
Wobec tego Skarżąca doszła do wniosku, że nieruchomość powinna być wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, gdyż z przyczyn ekonomicznych i prawnych nie da się przyłączyć nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej.
W ocenie skarżącej Spółki konkluzja o niezgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - wynika z wadliwego sposobu wykładni postanowień planu i dokonywaniu tej wykładni w oderwaniu od treści powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
Organ administracji dokonując oceny zgodności zamierzenia budowlanego z postanowieniami planu miejscowego w sposób nieuprawniony ograniczył się bowiem jedynie do bezpośredniego porównania rozwiązań zawartych w zgłoszeniu z założeniami przyjętymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem, jak to wynika z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, władztwo planistyczne, pod pojęciem którego rozumie się kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, na terenie gminy należy do gminy. Uchwała rady gminy o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stanowi akt prawa miejscowego, która jako akt podjęty w ramach upoważnienia ustawowego, udzielonego gminie do tworzenia aktów prawa miejscowego, musi respektować postanowienia innych aktów prawnych powszechnie obowiązujących, czyli ustaw oraz wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych. Poszanowanie to oznacza, iż wykładnia przepisów prawa miejscowego nie może dokonywać się w oderwaniu od zapisów innych aktów prawa powszechnie obowiązującego.
Powyższe zdaniem Skarżącej oznacza, że w rozpoznawanej sprawie wykładania postanowień miejscowego planu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy winna być dokonana przede wszystkim z uwzględnieniem przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. Z treści powyższego przepisu wynika, że w przypadku braku sieci kanalizacyjnej właściciel nieruchomości może wyposażyć nieruchomość w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych.
W toku postępowania zdaniem Skarżącej organ wbrew przepisom art. 7 i 7a k.p.a. nie przyjął twierdzeń Skarżącej dotyczących niemożliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej, a sam nie podjął próby wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy i dokonał niewłaściwej interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego, a przy wydawaniu decyzji istniejące wątpliwości rozstrzygnął na niekorzyść strony.
Skarżąca podniosła także, że zwróciła się do gestora sieci kanalizacyjnej [...] Sp. z o.o. , który po sprawdzeniu technicznych i prawnych możliwości dokonania przyłącza, w szczególności po przeprowadzeniu rozmów z właścicielami przylegających działek, potwierdził brak możliwości przyłączenia nieruchomości Skarżącej do istniejącej sieci kanalizacyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy.
W rozpoznawanej sprawie podstawą wniesienia sprzeciwu było przyjęcie, że objęty zgłoszeniem zamiar budowy przydomowej oczyszczalni ścieków wraz z drenażem rozsączającym dla budynku administracyjno - produkcyjnego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ulicy [...] w B. (na działce o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie 0132), jest niezgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Nr [...] Rady M. B. z dnia [...] września 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Łęgowo - Park Technologiczny w B..
Nie jest sporne, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie, do którego odnosi się § 16 pkt. 6 ppkt a) tej uchwały. Zgodnie z tym przepisem na terenach, o których mowa w § 6, obowiązują następujące zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej dla strefy "A" - doprowadzanie ścieków do miejskiej kanalizacji, z oczyszczaniem w oczyszczalni ścieków "Kapuściska" - odprowadzanie do zlewni kolektora A0 poprzez kolektor A04 projektowaną siecią kanalizacji sanitarnej, w części południowej poprzez przepompownię ścieków.
Słusznie jednak Skarżąca wskazała na konieczność interpretacji postanowień ww. m.p.z.p. Ł. - P. T. z uwzględnieniem innych przepisów powszechnie obowiązujących, w szczególności z uwzględnieniem art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawa z dnia [...] września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ("w skrócie "u.c.p.g."). Zgodnie z tym przepisem właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
W przepisie art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. ustawodawca przewidział alternatywę pomiędzy przypadkiem, gdy istnieje sieć kanalizacyjna i gdy sieci kanalizacyjnej nie ma, a jej budowa jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona. W przypadku kiedy istnieje sieć kanalizacyjna, zasadą jest, że nieruchomość ma być podłączona do tej sieci. Z obowiązku podłączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej w takim przypadku zwalania okoliczność, że nieruchomość jest już wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Innymi słowy – mamy do czynienia z sytuacją, kiedy przydomowa oczyszczalnia ścieków powstała wcześniej, niż została wybudowana kanalizacja. Drugim przypadkiem jest sytuacja, kiedy sieci kanalizacyjnej nie ma, a jej budowa jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona - wówczas właścicielowi nieruchomości przysługuje wybór między wyposażeniem nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków.
Odczytując powyższy przepis należy zauważyć, że z obowiązku przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej nie zwalnia wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy spełniający wszystkie wymagania. Z obowiązku przyłączenia nie zwalniają także okoliczności dotyczące warunków ekonomicznych wykonania przyłącza i trudności korzystania z sieci kanalizacyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2017 r. sygn. II OSK 991/15 oraz z 25 września 2019 r. sygn. II OSK 1417/18 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - w skrócie "CBOSA", dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Należy jednakże zauważyć także, że nie istnieje obowiązek przyłączenia do sieci kanalizacyjnej w przypadku kiedy sieć kanalizacyjna nie istnieje. Nie istnieje także obowiązek przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, jeżeli jej budowa jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona. W takim przypadku właściciel ma wybór pomiędzy wyposażeniem nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Słusznie podnosi Skarżąca, że władztwo planistyczne gminy nie może przekraczać ram ustawowych, w tym wyznaczonych cytowanym art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Nie można zatem intepretować zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym przedmiotowego m.p.z.p. Ł. - P. T. w taki sposób, że właściciel nieruchomości ma obowiązek podłączenia się do sieci kanalizacyjnej, która nie istnieje lub że należy egzekwować określony w m.p.z.p. obowiązek podłączenia do sieci kanalizacyjnej (uniemożliwiając właścicielowi nieruchomości budowę przydomowej oczyszczalni ścieków bytowych) nawet wówczas, kiedy budowa takiej sieci kanalizacyjnej jest technicznie nieuzasadniona. Innymi słowy – nie można uznać za "istniejącą’ takiej sieci kanalizacyjnej, do której przyłączenie technicznie nie jest i nigdy nie będzie możliwe.
W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu zachodzi wątpliwość, czy rzeczywiście miejska sieć kanalizacyjna, do której miałaby być przyłączona nieruchomość Skarżącej "istnieje" ewentualnie czy budowa takiej sieci kanalizacyjnej, na terenie który zgodnie z przedmiotowym m.p.z.p. jest objęty obowiązkiem przyłączenia, jest technicznie możliwa.
Wątpliwość ta wynika z treści przedłożonych przez Skarżącą Sądowi dokumentów: projektu umowy z właścicielem działki nr [...] (na której według opisanych przez Wojewodę warunków przyłączenia z [...] września 2021 r. miałby znajdować się kanał sanitarny, do którego miałaby Skarżąca przyłączyć swoją nieruchomość) oraz pisma [...] Sp. z o.o. – gestora sieci kanalizacyjnej z [...] sierpnia 2022 r.
W pierwszym ze wskazanych dokumentów właściciel działki nr [...] oświadcza, że jest "właścicielem sieci kanalizacyjnej znajdującej się na nieruchomości objętej dz. 7/70" oraz że owa sieć kanalizacyjna jest "podłączona do studzienki kanalizacyjnej kolektora KsD300 w ulicy [...] (Z. )". Właściciel tej "sieci kanalizacyjnej na działce nr [...]" miałby według projektu umowy oddać ją do używania Skarżącej Spółce. Innymi słowy – z projektu umowy wynika, że Skarżąca Spółka realizując warunki przyłączenia z [...] września 2021 miałaby się przyłączać nie bezpośrednio do miejskiej sieci kanalizacyjnej, ale do prywatnej sieci kanalizacyjnej, która posiada przyłączenie do miejskiej sieci kanalizacyjnej.
Z kolei w piśmie z [...] sierpnia 2022 r. [...] Sp. z o.o. – gestor sieci kanalizacyjnej oświadcza, że "wobec odmowy działek przylegających do działki należącej do [...] Sp. z o.o. (działka nr [...], obręb 0132) oraz wyczerpania możliwości technicznych na wykonanie przyłącza, stwierdza brak możliwości przyłączenia nieruchomości [...] Sp. z o.o. przy ul. [...] w B. do istniejącej sieci kanalizacyjnej".
Z pierwszego z wymienionych dokumentów można by wnioskować, że nie ma technicznej możliwości przyłączenia nieruchomości Skarżącej bezpośrednio do miejskiej sieci kanalizacyjnej – istnieje techniczna możliwość bezpośredniego podłączenia się tylko do prywatnej sieci kanalizacyjnej. Wątpliwości w tym względzie nie rozwiewa pismo gestora sieci z [...] sierpnia 2022 r., które można odczytywać dwojako:
– albo że gestor miejskiej sieci kanalizacyjnej nie widzi innych możliwości technicznych umożliwienia Skarżącej podłączenia jej nieruchomości niż te, które wskazał w warunkach z [...] października 2020 r. i [...] września 2021 r. - co oznacza, że nie jest w stanie zaoferować innych możliwości przyłączenia, poza tymi, które już zaoferował (z tym że faktycznej realizacji wcześniejszych propozycji nie kwestionuje),
- albo że gestor miejskiej sieci kanalizacyjnej uznał argumenty Skarżącej Spółki i stwierdza, że w ogóle nie ma żadnej technicznej możliwości, aby przyłączyć nieruchomość Skarżącej do miejskiej sieci kanalizacyjnej.
W tym stanie faktycznym nie jest możliwe rozstrzygnięcie, czy technicznie możliwe jest, aby nieruchomość Skarżącej mogła być przyłączona do istniejącej miejskiej sieci kanalizacyjnej ewentualnie, o ile jest to w tej chwili niemożliwe – czy w ogóle możliwe jest technicznie zbudowanie miejskiej sieci kanalizacyjnej na terenie objętym m.p.z.p. w taki sposób, aby ta możliwość powstała.
Powyższe prowadzi do wniosku, że w kontrolowanej sprawie organ uchybiając ciążącemu na nim na mocy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do załatwienia sprawy, nie zgromadził i nie rozważył materiału dowodowego koniecznego do ustalenia, czy stan faktyczny w przedmiotowej sprawie pozwala na stwierdzenie, że istnieje obowiązek podłączenia nieruchomości Skarżącej do miejskiej sieci kanalizacyjnej, stosownie do zapisów § 16 m.p.z.p. Ł. - P. T.. Uchybienie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez stwierdzenie, że nie ma takiego obowiązku, co czyniłoby niezasadnym zgłoszenie sprzeciwu w oparciu o 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329) należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.
W ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć sprawę po uzupełnieniu materiału dowodowy stosownie do powyższego stanowiska Sądu, w szczególności powinien uzyskać jasną wypowiedź gestora sieci kanalizacyjnej, czy istnieje jakakolwiek techniczna możliwość przyłączenia nieruchomości Skarżącej bezpośrednio do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Należy przy tym podkreślić, że nie jest techniczną przeszkodą w przyłączeniu do miejskiej sieci kanalizacyjnej konieczność uzyskania służebności celem przeprowadzenia przyłącza przez cudzą nieruchomość (jest to usuwalna przeszkoda prawna, a nie techniczna). Przeszkodą techniczną natomiast jest natomiast sytuacja kiedy nie jest możliwe podłączenie danej nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacyjnej w inny sposób niż poprzez skorzystanie z prywatnej sieci kanalizacyjnej (tzn. brak możliwości - np. ze względu na lokalne warunki terenowe - budowy przyłącza prowadzącego z danej nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacyjnej).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) w sprawie opłat za czynności radców prawnych, biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu (500 zł), wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) oraz uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI