II SA/Bd 184/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Bydgoszczy oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie pobierającej rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy.
Skarżąca J. C. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem, jednak organ odmówił jej prawa do świadczenia, wskazując na posiadanie przez nią renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. Skarżąca argumentowała, że przepis wyłączający prawo do świadczenia w takiej sytuacji jest niezgodny z Konstytucją i że powinna mieć możliwość otrzymania świadczenia przynajmniej w części stanowiącej różnicę między rentą a świadczeniem pielęgnacyjnym. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że posiadanie ustalonego prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, która nie jest rentą z tytułu częściowej niezdolności do pracy, stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Głównym powodem odmowy było posiadanie przez skarżącą prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, co zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi przesłankę negatywną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca podnosiła, że przepis ten jest niezgodny z Konstytucją, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 2/17, który uznał za niekonstytucyjny przepis w zakresie, w jakim wyłączał świadczenie pielęgnacyjne dla osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Skarżąca argumentowała również, że powinna mieć możliwość otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między wysokością renty a świadczeniem pielęgnacyjnym, a także zarzucała naruszenie przepisów postępowania przez organy. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że posiadane przez skarżącą prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy (nie będącej rentą z tytułu częściowej niezdolności do pracy) stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd podkreślił, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych należy interpretować literalnie, a ustawodawca nie przewidział mechanizmu "złotówka za złotówkę" ani możliwości wyboru między świadczeniami. Dodatkowo, sąd wskazał, że skarżąca nie spełnia podstawowego warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jakim jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, ponieważ jest całkowicie niezdolna do pracy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, która nie jest rentą z tytułu częściowej niezdolności do pracy, stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny uznał, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych należy interpretować literalnie. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 2/17 dotyczył jedynie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a nie renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, która jest w posiadaniu skarżącej. Ustawodawca nie przewidział mechanizmu "złotówka za złotówkę" ani możliwości wyboru między świadczeniami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami.
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 1 lit. a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej [...], renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.
Dz.U. 2020 poz 111 art. 17 § ust. 5 pkt 1a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 1 lit. a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. SK 2/17 uznał przepis w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, za niezgodny z Konstytucją. W pozostałym zakresie przepis nadal obowiązuje.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.r.o.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Ustawa z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym
Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 71 § ust. 1 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 178 § ust. 1
Argumenty
Odrzucone argumenty
Posiadanie prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy nie wyłącza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych jest niezgodny z Konstytucją RP w całości, a nie tylko w zakresie dotyczącym renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne przynajmniej w części stanowiącej różnicę między wysokością renty a świadczeniem pielęgnacyjnym. Organ nie poinformował o możliwości usunięcia przeszkody w przyznaniu świadczenia poprzez zawieszenie renty.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie pielęgnacyjne ma charakter subsydiarny, częściowo rekompensujący utracony zarobek osoby aktywnej uprzednio zawodowo i ma zastąpić dochód ze świadczenia pracy, której nie może podjąć opiekun ustawodawca nie przewidział możliwości wyboru pomiędzy świadczeniem rentowym czy innym świadczeniu FUS, a świadczeniem pielęgnacyjnym, czy ewentualnej dopłaty wyrównującej niższe świadczenie w przypadku posiadania ustalonego prawa do emerytury, renty [...] wyeliminowana będzie możliwość przyznania tak świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości jak i świadczenia pomniejszonego o kwotę otrzymywanej emerytury lub renty brak wprowadzenia przez okres tylu lat w przepisach dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego mechanizmu "złotówka za złotówkę" nie może być uznane za wynik przeoczenia ustawodawcy, lecz za jego świadome zaniechanie prawodawcze
Skład orzekający
Renata Owczarzak
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Korycka
sędzia
Mariusz Pawełczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego i wyłączenia możliwości przyznania go osobie pobierającej rentę z tytułu niezdolności do pracy, pomimo wyroku TK SK 2/17."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów, które mogą być przedmiotem dalszych zmian legislacyjnych lub orzeczniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie świadczenia pielęgnacyjnego i jego kolizji z prawem do renty, co jest częstym problemem dla wielu osób. Interpretacja przepisów i odwołanie do wyroku TK dodają jej znaczenia.
“Renta rolnicza blokuje świadczenie pielęgnacyjne – sąd wyjaśnia, dlaczego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 184/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2022-07-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-02-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Katarzyna Korycka Mariusz Pawełczak Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 62/23 - Wyrok NSA z 2024-01-30 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 111 art. 17 ust. 5 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2022 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Uzasadnienie II SA/Bd 184/ 22 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. Nr [...], Burmistrz B. K. działając na wniosek strony z [...] września 2021 r., odmówił J. C. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem - S. P.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Wnioskodawczyni nie spełnia wymogu, o którym mowa w treści art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ wywiódł, iż posiadanie uprawnienia do renty rolniczej z KRUS stanowi o negatywnej przesłance do przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ podkreślił również, że wnioskodawczyni ma stwierdzoną okresowo całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. Organ opisał stan zdrowia osoby wymagającej opieki ze wskazaniem na jej samodzielność w wykonywaniu czynności dnia codziennego, a także zakres sprawowanej opieki przez Wnioskodawczynię, ograniczającą się do pomocy w czynnościach dnia codziennego. W tych okolicznościach odmówiono wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Odwołując się od negatywnego rozstrzygnięcia J. C. zakwestionowała przesłankę stanowiącą podstawę jego wydania, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych i skarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a ) naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej powołanego przepisu i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania przez Odwołującą się renty, pozbawia ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem faktu, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. SK 2/17 uznał, iż w/w przepis w zakresie w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty jest niezgodny z art. 71 ust.1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP; 2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 8, 9, 77 § 1, art. 7 w zw. art. 80 K.p.a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Przyjęcie, iż sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez osobę pobierająca rentę, skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Wskazując na powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. SK 2/17, Skarżąca wskazała, iż przepis art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przedmiotowy przepis utracił moc po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Biorąc pod uwagę treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego i obowiązek realizowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, wniesione odwołanie jest w pełni zasadne. Ponadto, w ocenie Odwołującej, zastosowanie przez organ rozstrzygający w niniejszej sprawie wykładni gramatycznej doprowadziło do rozstrzygnięcia, które w świetle powszechnie akceptowanych wartości jest rażąco niesłuszne, niesprawiedliwe, nieracjonalne i niweczące ratio legis ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podniesiono, iż prawidłowe odczytanie treści wskazanej normy prawnej ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy uwzględnieniu niepodważalnego faktu zobowiązania Odwołującej do alimentacji na rzecz ojca, prowadzi do wniosku, że Odwołująca opiekująca się niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. W tych okolicznościach, zaskarżona decyzja z uwagi na wydanie jej w oparciu o błędną wykładnię prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania winna być uchylona. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2022 r. Nr [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Kolegium, odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 3 oraz ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( tj. Dz, U. z 2020, poz. 111 ze zm. ) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. -Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Wnioskodawczyni w dniu [...] września 2021r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem - S. P.. Z przedłożonego orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z [...] listopada 2019 r. wynika, że S. P., urodzony w 1934 r. legitymuje się trwałą niezdolnością do samodzielnej egzystencji od –" nie da się ustalić". Z przedłożonych akt sprawy wynika także, iż wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z [...] kwietnia 2019 r,. uznającym ją za okresowo całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym do kwietnia 2022 r. W związku z tym orzeczeniem, wnioskodawczyni jest uprawniona do renty rolniczej, co wynika z decyzji Prezesa KRUS z [...] lutego 2021 r. Okoliczność ta, w ocenie Kolegium skutkuje brakiem uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Normy zawarte w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych nie budzą wątpliwości. Osoba uprawniona do pobierania świadczenia rentowego, a taką jest skarżąca, nie ma prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca nie pozostawił osobie posiadającej ustalone prawo do renty, możliwości wyboru pomiędzy świadczeniami z FUS i z ustawy o świadczeniach rodzinnych - zob. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt IV SA/G1 13/17 - system Lex. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Stąd też ustawodawca przyjął założenie, że osoba posiadająca już zabezpieczenie materialne w postaci dochodu z tytułu emerytury lub renty powinna być wyłączona z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest możliwy zatem zbieg obu tych świadczeń ani ich wzajemna kompensata tak m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 maja 2019 r. sygn. IV SA/Wr 105/19. Stanowisko to potwierdza także podzielane przez Kolegium orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach: z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 134/18, wyrok z dnia 19 stycznia 2017 r. o sygn. akt I OSK 1831/15, a także wyroki: I OSK 2950/15 z 6 kwietnia 2017 r., I OSK 3269/15 z dnia 20 kwietnia 2017r. i z 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3209/14 - system Lex. Ustawodawca nie przewidział możliwości wyboru pomiędzy świadczeniem emerytalnym czy rentowym a świadczeniem pielęgnacyjnym, czy też ewentualnej dopłaty wyrównującej niższe świadczenie. Organy administracji nie mają żadnej podstawy prawnej, by w zaistniałej sytuacji dokonać swoistego "wyrównania" pomiędzy kwotą przyznanej renty a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, ani nie mogą pomijać okoliczności, że renta jest stronie skarżącej wypłacana, co skutkuje wykluczeniem z kręgu uprawnionych do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. W sprawie tej na uwagę zasługuje także fakt, że przedmiotowy przepis był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK/2/17 orzekł, że art. 17. ust. 5. pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymieniony przepis (art. 17 ust. 5. pkt 1 lit. a) we wskazanym zakresie, stracił moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Ogłoszenie nastąpiło zaś w Dz. U. z 2019 r. poz. 1257 z dnia 8 lipca 2019 r. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż za niekonstytucyjny przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, Trybunał Konstytucyjny uznał tylko w części dotyczącej, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, przy czym w pozostałym zakresie przepis ten nadal obowiązuje. Z przedłożonej decyzji KRUS wynika, że stronie przyznano rentę rolniczą z tytułu niezdolności i nie jest to renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy, której dotyczyło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Mając powyższe na uwadze, Kolegium nie podziela zawartej w odwołaniu argumentacji popartej orzeczeniami zawierającymi odmienną wykładnię przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samo zróżnicowanie pobieranej renty i świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na jego wysokość nie oznacza naruszenia zasady równości. Nie można bowiem pominąć, że świadczenia rentowe są stabilne i silniej chronione niż świadczenia pielęgnacyjne. Przede wszystkim więc świadczenie rentowe, choć niższe niż świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem stabilnym. Natomiast świadczenie pielęgnacyjne nie stanowiące elementu systemu zabezpieczeń społecznych, takim pewnym i stabilnym świadczeniem nie jest. Okoliczność, że świadczenie pielęgnacyjne jest wyższe aniżeli renta nie oznacza naruszenia norm konstytucyjnych. Trzeba mieć na uwadze, że z art. 17 ust.5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych wiążą się regulacje przyjęte w 3 pkt 24 lit. d, art. 24 ust. 7 i art. art. 62 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, które są konsekwencją przyjętego przez ustawodawcę założenia, że osoba pobierająca emeryturę lub rentę a także mająca inne źródła dochodu, o których mowa w tych przepisach, nie może otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazuje to na rozwiązania systemowe i określony, przyjęty przez ustawodawcę model przyznawania świadczeń rodzinnych (wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2950/15 ). Kolegium podzieliło ponadto stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 20 kwietnia 2017r. sygn. akt I OSK 3269/15, iż gdyby ustawodawca, mając na względzie rozwiązanie systemowe pomocy publicznej, przewidywał możliwość wyboru pomiędzy świadczeniem, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a), a świadczeniem pielęgnacyjnym, dałby temu niewątpliwie wyraz w zapisie ustawowym. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 17 ust. 5 pkt. 3 przedmiotowej ustawy, brak jest możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nawet w przypadku, gdy inna niż ubiegająca się o to świadczenie osoba ma ustalone na osobę wymagającą opieki prawo do wcześniejszej emerytury lub renty. Zaznaczenia wymaga, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od spełnienia łącznie wszystkich przesłanek określonych przepisem art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Niespełnienie jednej z nich uniemożliwia podjęcie pozytywnego rozstrzygnięcia. Zwrócenia uwagi także wymaga brak zaistnienia w przedmiotowej sprawie związku przyczynowo - skutkowego, o którym mowa w art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Strona nie zrezygnowała z pracy w gospodarstwie rolnym w związku z koniecznością sprawowania opieki. Rezygnacja z zatrudnienia -"zaprzestanie pracy w gospodarstwie rolnym", nastąpiła wobec niezdolności do pracy w tym gospodarstwie, a w konsekwencji uzyskania uprawnienia do renty. Nadmienić także należy, iż ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia stałej opieki. Przyjąć jednak trzeba, że z samej swojej istoty stała opieka powinna być opieką ciągłą, nieprzerwaną, codzienną. W rozpoznawanej sprawie nie można natomiast stwierdzić, iż konieczność i zakres sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną ma charakter, który uniemożliwia podjęcie pracy, czy konieczność rezygnacji z pracy. Zakres opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, uprawniający w świetle art. 17 ust. 1 do świadczenia pielęgnacyjnego, nie może ograniczać się do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy (niezależnie od systemu czasu pracy). Jak wyżej wskazano, świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest z powodu niemożności wykonywania pracy zarobkowej w związku z koniecznością zapewnienia opieki niepełnosprawnemu członkowi rodziny, a nie jedynie z tytułu sprawowania tej opieki. Jednym z niezbędnych warunków przyznania tego świadczenia jest konieczność zapewnienia opieki w takim zakresie, aby uniemożliwiało to wykonywanie osobie sprawującej opiekę, pracy zawodowej. Podkreślenia wymaga, iż czynności życia codziennego (sprzątanie, pranie, zrobienie zakupów, przygotowanie posiłków, podawanie leków, wizyty u lekarza, czy też czynności higieniczne) nie stanowią czynności zajmujących cały dzień przez siedem lub większość dni w tygodniu - por. wyroki WSA: sygn. akt II SA/Bd 762/19. sygn. II SA/Ol 849/19 - system Lex. Jak wskazują akta sprawy, osoba wymagająca opieki jest osobą chodzącą, samodzielnie wykonującą czynności dnia codziennego i nie wymaga stałej opieki. Wnioskodawczyni dwa razy dzienne podaje lek i w razie jej nieobecności, opiekę sprawuje jej mąż – (zob. wywiad środowiskowy z dnia [...] października 2021 r.). Taki zakres opieki nie wskazuje zatem, że ojciec Odwołującej się wymaga stałej opieki i nie uzasadnia konieczności rezygnacji z zatrudnienia, gdyż tego rodzaju czynności mogą być wykonywane poza godzinami pracy, zwłaszcza przy pracy w gospodarstwie rolnym. Z założenia, świadczenie pielęgnacyjne ma charakter rekompensaty za niepodejmowanie zatrudnienia lub rezygnację z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, stąd bezsporne jest, że powinien istnieć związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudniania lub rezygnacją z zatrudnienia, a podjęciem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Jak wyżej wskazano, w omawianej sprawie związek ten nie występuje. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza całkowitą możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi tu zatem o sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W skardze do Sądu J. C. zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 17 ust.1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych i art. 17 ust. 5 pkt. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej powołanych przepisów i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że brak jest zawiązku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem opieki nad ojcem ( jak stwierdził organ, zakres opieki nie wypełnia normy pierwszego przepisu) a nadto, że fakt pobierania przez Skarżącą renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy pozbawia ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nadto Skarżąca zarzuciła w kontekście ww. zarzutów: . naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 32 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a rentą z tytułu niezdolności do pracy uzyskiwaną przez Skarżącą, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia; . naruszenie art. 7, art. 77 KPA poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, tj. brak ustalenia różnicy wysokości świadczeń tj. renty w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji brak rozważenia, czy różnica wysokości świadczeń, uzasadnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, chociażby w części stanowiącej tę różnicę oraz naruszenie tego przepisu poprzez brak uwzględnienia przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności, pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. art. 9 KPA. w zw. z art. 79a KPA. oraz art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 KPA., poprzez zaniechanie poinformowania o uznaniu okoliczności pobierania przez Skarżącą renty za negatywną przesłankę ustalenia jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zobowiązania Skarżącej do usunięcia takiej przesłanki poprzez przedłożenie w toku postępowania dokumentów potwierdzających zawieszenie prawa do renty, tym samym niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Przyjęcie, iż sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez osobę pobierającą rentę skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu Strony. W odniesieniu do zarzutu oparcia decyzji na błędnej wykładni normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust 5 pkt 1 lit. a) i w konsekwencji, nieprawidłowe stwierdzenie, że przepis ten uniemożliwia ustalenie prawa Skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego w części przewyższającej otrzymywaną rentę (lub w pełnej wysokości), co godzi w słuszny interes Skarżącej oraz konstytucyjne zasady równości, skarżąca wskazała, że mimo, iż literalna treść ww. przepisu może sugerować, że fakt pobierania przez osobę wnioskującą o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego emerytury (lub renty) stanowi przeszkodę trwale uniemożliwiającą przyznanie takiego świadczenia, (co Organ II instancji uznał za zasadne i na co powołał stosowne orzecznictwo), to jednak tezie Organu zawartej w zaskarżonej decyzji jak i powołanej linii orzeczniczej, zdaniem skarżącej, nie można przypisać waloru aktualności. Reprezentowane przez Skarżącą stanowisko, zgodnie z którym fakt pobierania renty nie stanowi nieusuwalnej przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ugruntowało się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 15.12.2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20, LEX nr 3101140). Zdaniem skarżącej, normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. nie należy stosować w oderwaniu od zasad wykładni systemowej i celowościowej. Celem ustawodawcy na etapie tworzenia systemu zabezpieczenia społecznego - w tym konstrukcji świadczenia pielęgnacyjnego - było zapewnienie osobom zmuszonym do zaprzestania pracy z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bliskim chociaż minimum zabezpieczenia społecznego w postaci minimalnego świadczenia pozwalającego na zaspokojenie podstawowych potrzeb. O ile można zaryzykować tezę, że (z uwagi na wprowadzony w ustawie o świadczeniach rodzinnych mechanizm waloryzacji) świadczenie pielęgnacyjne w obecnej wysokości - [...] zł - spełnia ten warunek, o tyle zdaniem skarżącej, nie sposób stwierdzić, że walor taki zachowała otrzymywana przez Skarżącą renta. Dlatego z uwagi na zasady wykładni celowościowej i aksjologicznej, aktualizacji uległ sposób wykładni przywołanych przepisów. Wymienione świadczenia obecnie nie mogą być traktowane jako świadczenia równoważne, stąd też daleko niesprawiedliwe i sprzeczne z założeniami ustawodawcy byłoby zabranie osobom, na rzecz których ustalono prawo do renty, możliwości otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, zrównującego poziom ich zabezpieczenia społecznego z osobami nie posiadającymi ustalonego prawa do renty. Z ostrożności procesowej, Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, iż nawet przy założeniu, że aktualnie obowiązujące przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie pozwalają na wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego w części przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia emerytalno-rentowego, zaskarżoną decyzję należy uznać za błędną, a także niezgodną ze złożonym w sprawie wnioskiem, bowiem przeszkodą ustalenia prawa Skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania renty, lecz nie jest to negatywna przesłanka, której nie można usunąć w toku postępowania, ponieważ skarżąca pozostaje uprawniona do zawieszenia prawa do renty na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sprawy o analogicznym stanie faktycznym były kilkukrotnie rozpoznawane przez sądy administracyjne (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 23.01.2020 r., sygn. akt: IV SA/Po 824/19). Skarżąca zarzuciła przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. art. 9 KPA. w zw. z art. 79a KPA. oraz art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 KPA., poprzez zaniechanie poinformowania o uznaniu okoliczności pobierania przez Skarżącą renty za negatywną przesłankę ustalenia jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zobowiązania Skarżącej do usunięcia takiej przesłanki, poprzez przedłożenie w toku postępowania dokumentów potwierdzających zawieszenie prawa do renty, tym samym niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Podsumowując powyżej sformułowane zarzuty oraz całokształt sytuacji związanej ze sprawowaniem opieki nad ojcem, Skarżąca stwierdziła, że zaskarżona decyzja dotknięta jest szeregiem wad mających bezpośredni wpływ na wynik sprawy, a ustalenie prawa do renty, nie uniemożliwia osobie na rzecz której prawo to zostało ustalone - podjęcia pracy, a jej podjęcie może co najwyżej skutkować zawieszeniem lub pozbawieniem takiego prawa. W ocenie Skarżącej, w niniejszej sprawie należy zastosować analogiczny tok rozumowania, zgodnie z którym ustalenie prawa do renty nie powinno stanowić negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku zawieszenia prawa do renty, zwłaszcza z uwagi na fakt, że w przedmiotowym stanie faktycznym Skarżąca nie może podjąć pracy (nie z uwagi na przysługiwanie takiego czy innego świadczenia) ale z uwagi na niesporny fakt całkowitego zaangażowania w opiekę nad niepełnosprawnym ojcem. Zdaniem Skarżącej, nie powinno budzić wątpliwości Organu, że przedstawiony i udowodniony stan faktyczny, wyczerpuje wszelkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a wyłączenie z kręgu uprawnionych do uzyskania wsparcia tylko dlatego, że będąc pozbawionym w sposób niekonstytucyjny wsparcia państwa w postaci świadczeń opiekuńczych, skorzystała z oferowanej możliwości uzyskania jakiejkolwiek pomocy pozwalającej na zapewnienie egzystencji, pozostaje w sprzeczności z aksjologiczną racjonalnością ustawodawcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przesłanki materialnoprawne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zostały uregulowane w art. 17 u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: pkt 1 - matce albo ojcu, pkt 2 - opiekunowi faktycznemu dziecka, pkt 3 - osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, pkt 4 - innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 17 ust. 1). Świadczenie pielęgnacyjne według art. 17 ust. 5 nie przysługuje natomiast, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; 4) (uchylony); 5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Z przywołanych wyżej unormowań wynika, że ustawodawca ściśle sprecyzował warunki ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, które musi spełniać wnioskodawca (osoba sprawująca opiekę) oraz osoba wymagająca opieki, przy jednoczesnym braku wystąpienia przesłanek negatywnych określonych w art. 17 ust. 5 u.ś.r. Jednym z warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, by opiekun osoby niepełnosprawnej, którym z woli ustawodawcy mogą być podmioty wymienione expressis verbis w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r., nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z [...] kwietnia 2019 r. uznano Skarżącą za okresowo całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym do kwietnia 2022 r. Z decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] lutego 2021 r. wynika, że Skarżąca posiada prawo do renty rolniczej. Z art. 17 ust. 1 u.ś.r jasno zatem wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Skarżąca nie może wypełnić normy tego przepisu ponieważ jest całkowicie niezdolna do pracy, co potwierdzają wymienione dokumenty. Musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Sprawowanie opieki musi zatem wiązać się z zaprzestaniem z tego powodu wykonywania zatrudnienia i utratą wcześniej uzyskiwanych dochodów z pracy zawodowej. Świadczenie pielęgnacyjne ma charakter subsydiarny, częściowo rekompensujący utracony zarobek osoby aktywnej uprzednio zawodowo i ma zastąpić dochód ze świadczenia pracy, której nie może podjąć opiekun. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego utraconego dochodu i strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Co do zasady świadczenie odnosi się do osoby, która jest czynna zawodowo, a nie do osoby, która z racji wieku, czy stanu zdrowia (całkowita niezdolność do pracy) przestaje być czynna zawodowo. Przeszkodą dla uwzględnienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego stało się też samo ustalenie, że skarżąca posiada ustalone prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. określa jednoznacznie, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. SK 2/17 stwierdzono przy tym niezgodność art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. z przepisami ustawy zasadniczej w zakresie w jakim przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zestawienie treści powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z treścią przepisu, którego dotyczy wskazuje, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do jakiejkolwiek emerytury, renty czy innych świadczeń wymienionych w tym przepisie, za wyjątkiem renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, która nie stanowi przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela w tym zakresie tę linię orzecznictwa sądów administracyjnych, która opowiada się za ścisłym, literalnym rozumieniem normy określonej w omawianym przepisie. Biorąc przede wszystkim pod uwagę, że przepis art. 17 ust. 5 u.ś.r. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych należy zaakceptować stanowisko organu, że uzyskanie świadczeń wymienionych w tym przepisie stanowi przeszkodę do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego . Skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika od momentu złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Pełnomocnik ma pełną świadomość konieczności wykazania okoliczności pozwalających skutecznie domagać się przyznania wnioskowanego świadczenia, a więc wykazania przesłanek wynikających z obowiązujących przepisów. Organ natomiast wypowiada się w formie orzeczeń a nie oświadczeń o możliwości wydania decyzji określonej treści. Rolą profesjonalnego pełnomocnika jest więc, by uznając wystąpienie możliwości doprowadzenia do usunięcia przeszkody do uwzględnienia wniosku, podjąć działania w tym kierunku, co w niniejszej sprawie oznacza podjęcie działania zmierzającego do usunięcia kolizji w korzystaniu ze świadczeń i podjęcie ryzyka związanego z zawieszeniem świadczenia rentowego, choć i to na gruncie obowiązujących przepisów jest wątpliwe, gdyż przeszkodą do wypłaty świadczenia jest nie tylko fakt pobierania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, lecz fakt ustalenia takiego prawa. Organ nie może tej przeszkody usunąć, gdyż nie jest organem właściwym do decydowania o świadczeniu przyznanym przez inny organ. Poza tym zasadniczą przeszkodą w uzyskaniu świadczenia w okolicznościach niniejszej sprawy jest fakt, że skarżąca nie spełnia warunku, że jako opiekun osoby niepełnosprawnej, nie podejmowała lub rezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca jest całkowicie niezdolna do pracy, zatem ani nie może podjąć ani zrezygnować z zatrudnienia. Ustawodawca nie przewidział też możliwości wyboru pomiędzy świadczeniem rentowym czy innym świadczeniu FUS, a świadczeniem pielęgnacyjnym, czy ewentualnej dopłaty wyrównującej niższe świadczenie. Organy administracji nie mają żadnej podstawy prawnej, by dokonać swoistego "wyrównania" pomiędzy kwotą przyznanej renty, a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, ani nie mogą pomijać okoliczności, że renta czy emerytura jest stronie skarżącej przyznana, co skutkuje wykluczeniem z kręgu uprawnionych do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. W art. 17 ust. 5 u.ś.r. operuje zwrotem "ustalone prawo do renty", a nie otrzymywane, czy pobierane świadczenie. Ustawodawca w treści art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewidział możliwości wyboru pomiędzy świadczeniem rentowym, a świadczeniem pielęgnacyjnym pomimo, iż w regulacjach w zakresie zabezpieczenia społecznego takie zapisy zamieścił w przypadku zbiegu innych świadczeń. Sytuacja osoby, która nabyła prawo do renty jest nieco inna niż osoby, która takiego prawa nie ma, a jest osobą czynną zawodowo. Samo zróżnicowanie wysokości pobieranej renty czy emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego nie oznacza naruszenia konstytucyjnej zasady równości. Zasada równości oznacza obowiązek takiego samego traktowania podmiotów w sytuacjach podobnych. Sąd nie podziela stanowiska przedstawionego w skardze, a mającego przemawiać za tym, iż przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. prawidłowo zinterpretowany powinien znaleźć zastosowanie do sytuacji osoby pobierającej świadczenie rentowe, w ten sposób, że pozbawia ją przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 u.ś.r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej renty. Tego rodzaju stanowisko sprowadza się nie tylko do oceny zgodności z normami rangi konstytucyjnej rozwiązań przyjętych w powyższym przepisie rangi ustawowej, ale jednocześnie, pod pozorem dokonywania wykładni przepisów prawa prowadzi do sytuacji kreowania przez sąd zupełnie nowej, nie istniejącej dotąd w systemie prawnym normy przyznającej danej osobie prawo do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w pomniejszonej wysokości. Zauważyć zaś należy, iż w takich sytuacjach gdyby racjonalny ustawodawca chciał wprowadzić tego rodzaju regulacje przewidujące pomniejszanie przysługujących świadczeń, ze względu na zaistnienie okoliczności co do zasady wykluczających ich przyznanie, to uczyniłby to wprost, czego przykładem jest chociażby mechanizm pozwalający na przyznanie zasiłku rodzinnego przy przekroczeniu kryterium dochodowego wprowadzony w art. 5 ust. 3 u.ś.r. Odnosząc się do podnoszonej w orzecznictwie sądowym, w tym w wyrokach przywoływanych w skardze, argumentacji o charakterze historycznym (a sprowadzającej się do wskazania, że wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. winna uwzględniać także, iż w dacie uchwalenia ustawy o świadczeniach rodzinnych wysokość ówczesnego świadczenia pielęgnacyjnego była niższa niż najniższe ówczesne wysokości świadczeń wyłączających prawo do tego świadczenia), ta relacja ekonomiczna przedmiotowych świadczeń utrzymywała się do [...] maja 2014r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do [...] zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury czy renty, a następnie było waloryzowane i obecnie jest często znacząco wyższe od otrzymywanej przez daną osobę emerytury czy renty. Zauważyć natomiast należy, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie albowiem brak wprowadzenia przez okres tylu lat w przepisach dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego mechanizmu "złotówka za złotówkę" nie może być uznane za wynik przeoczenia ustawodawcy, lecz za jego świadome zaniechanie prawodawcze, które nie może być usunięte ze względów słusznościowych, przez orzekający w sprawie sąd poprzez wprowadzenie do systemu prawnego odpowiedniej normy. Nawet bowiem w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności, orzekający w sprawie indywidualnej sąd na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP uprawniony jest do odmowy zastosowania przepisu ustawy pozostającego w sprzeczności z Konstytucją, lecz nie do tworzenia prawa i zastępowania wyeliminowanej normy inną. Skoro zatem ustawodawca nie wprowadził w art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a u.ś.r. w tym zakresie żadnych wyjątków, ani nie przewidział mechanizmu "złotówka za złotówkę", tak jak to ma miejsce w art. 5 ust. 3 u.ś.r., w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego, to w rezultacie tego, w przypadku posiadania ustalonego prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, wyeliminowana będzie możliwość przyznania tak świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości jak i świadczenia pomniejszonego o kwotę otrzymywanej emerytury lub renty. Okoliczność, że świadczenie emerytalne bądź rentowe pewnej grupy osób mającej ustalone takie prawo jest kwotowo niższe od świadczenia pielęgnacyjnego, nie uprawnia do stosowania takich zabiegów interpretacyjnych w odniesieniu do przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., które przeczą jego treści wywiedzionej wedle dyrektyw językowych, systemowych i funkcjonalnych. W tych okolicznościach Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI