II SA/BD 817/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2024-01-09
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
hałasochrona środowiskaprawo administracyjnedecyzja administracyjnaparafiadzwonyk.p.a.wsa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę parafii na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej dopuszczalny poziom hałasu z dzwonów kościelnych, uznając brak rażącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji.

Parafia Rzymskokatolicka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej dopuszczalny poziom hałasu z dzwonów kościelnych, zarzucając jej brak oznaczenia strony i organu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę parafii, uznając, że mimo pewnych uchybień formalnych w decyzji organu pierwszej instancji, nie doszło do rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności.

Sprawa dotyczyła skargi Parafii Rzymskokatolickiej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy ustalającej dopuszczalny poziom hałasu z dzwonów kościelnych. Parafia zarzucała organowi pierwszej instancji rażące naruszenie prawa, w szczególności brak oznaczenia strony i organu wydającego decyzję, co miało być podstawą do stwierdzenia jej nieważności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopatrzyło się takich wad. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, rozpoznając skargę, uznał, że chociaż decyzja Prezydenta Miasta mogła zawierać pewne uchybienia formalne (np. brak precyzyjnego oznaczenia strony w komparycji decyzji, wskazanie proboszcza zamiast parafii jako osoby prawnej), to nie stanowiły one rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że z kontekstu sprawy i zgromadzonej dokumentacji wynikało, kto jest stroną postępowania i jaki jest przedmiot decyzji. Ponadto, charakter decyzji ustalającej dopuszczalny poziom hałasu nie nakładał bezpośrednich obowiązków podlegających egzekucji, a wskazanie proboszcza jako organu strony nie było równoznaczne z skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie uchybienia, jeśli z kontekstu sprawy wynika tożsamość strony i przedmiotu decyzji, nie stanowią rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo pewnych niedokładności formalnych w oznaczeniu strony i organu w decyzji organu pierwszej instancji, nie doszło do rażącego naruszenia prawa, ponieważ tożsamość strony (parafii) i przedmiotu decyzji (ustalenie poziomu hałasu z dzwonów) była oczywista z kontekstu sprawy i dokumentacji. Wskazanie proboszcza jako organu strony nie było równoznaczne z skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną, a charakter decyzji nie nakładał bezpośrednich obowiązków egzekucyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji (wydanie bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa).

p.o.ś. art. 115a § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Nakłada obowiązek wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu w przypadku stwierdzenia przekroczenia norm.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutek oddalenia skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa elementy, które powinna zawierać decyzja administracyjna, w tym oznaczenie organu i strony.

p.o.ś. art. 3 § pkt 48

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Definicja zakładu na gruncie przepisów o ochronie środowiska.

p.o.ś. art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Definicja instalacji.

p.o.ś. art. 3 § pkt 4

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Definicja emisji.

u.s.p.k.k. art. 7 § ust. 1 pkt 5 i ust. 3 pkt 5

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej

Określa status prawny parafii jako osoby prawnej i proboszcza jako jej organu.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa granice kontroli sądu administracyjnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji z uwagi na brak oznaczenia strony i organu w decyzji. Zarzut naruszenia przepisów ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego poprzez zrównanie proboszcza z parafią. Zarzut niepodjęcia przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one w jawnej sprzeczności.

Skład orzekający

Joanna Janiszewska - Ziołek

przewodniczący sprawozdawca

Renata Owczarzak

sędzia

Grzegorz Saniewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście wad formalnych decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących ochrony środowiska i specyfiki podmiotów prawnych takich jak parafie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania poziomu hałasu z instalacji sakralnych i interpretacji przepisów k.p.a. w kontekście prawa kościelnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu hałasu, ale w specyficznym kontekście dzwonów kościelnych i kwestii formalnych decyzji administracyjnych. Może być interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ochrony środowiska.

Czy hałas dzwonów kościelnych narusza prawo? Sąd rozstrzyga formalne wady decyzji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 817/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-01-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Owczarzak
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2556
art.115 a ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej dopuszczalne poziomy hałasu oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2023r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i w zw. z art. 115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2556 ze zm. – dalej powoływanej jako "p.o.ś.") odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta M. B. z [...] grudnia 2022r. nr [...].
Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach sprawy.
Prezydent M. B., po otrzymaniu wyników pomiarów akustycznych na terenie nieruchomości należącej do Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] U. L. w B. przy ul. [...], postanowieniem z [...] listopada 2022r. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu związanego z biciem dzwonów na dzwonnicy kościoła pod wezwaniem Św. U. L. w B., o czym zawiadomił stronę – Parafię Rzymskokatolicką p.w. Św. U. L.. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że na granicy terenu chronionego akustycznie w punkcie pomiarowym przy ul. [...] występują przekroczenia dopuszczalnych norm, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2007r. w porze dziennej o 11,08 dB.
Ksiądz A. K. – Proboszcz P. L. (dalej powoływanej jako "Skarżącej") – skierował do organu pismo, datowane na [...] listopada 2022r., informujące o podjętych działaniach ograniczających poziom hałasu.
Decyzją z [...] grudnia 2022r. nr [...] Prezydent M. B. orzekł o ustaleniu dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska od urządzeń i instalacji kościoła pod wezwaniem Św. U. L. przy ul. [...] w B. na poziomie:
1. wskaźnik LAeqD – 55 dB,
2. wskaźnik LAeqN – 45 dB,
dla terenu zabudowy mieszkaniowo-usługowej przy ul. [...] i [...] w B..
Decyzja ta została doręczona na adres Parafii, skierowana została imiennie na Proboszcza Parafii Ks. A. K. – co uwidoczniono w rozdzielniku.
Parafia nie złożyła odwołania od powyższej decyzji. Decyzja stała się ostateczna.
Pismem z [...] kwietnia 2023r. (data wpływu do organu) P. L. w B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta M. B. z [...] grudnia 2022r. – jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na brak elementów koniecznych decyzji określonych w art. 107 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a.
W uzasadnieniu wniosku wskazano m.in. na przepisy ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 7 ust. 1 pkt 5 , ust. 3 pkt 5) i na konieczność zauważenia, że osobowość prawną posiada parafia, a nie proboszcz. Ponadto zarzucono, że w decyzji organu I instancji nie oznaczono organu, który wydał rozstrzygnięcie i nie oznaczono strony (w sentencji decyzji wskazano jedynie kościół – budynek, który nie jest stroną postępowania).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze negatywnie rozpoznało powyższy wniosek, wydając decyzję opisaną na wstępie.
W jej uzasadnieniu Kolegium przedstawiło przebieg postępowania, przytoczyło brzmienie art. 156 § 1 k.p.a. i wyjaśniło charakter postępowania nieważnościowego i konieczność ustalenia istnienia wad kwalifikowanych dla stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącej, organ odwoławczy przyznał, że decyzja Prezydenta M. B. nie wskazuje wprost adresata decyzji, ani tego, że tym adresatem jest Parafia jako podmiot administrujący zakładem. W ocenie organu, w okolicznościach sprawy adresata decyzji można ustalić pośrednio – tj. na podstawie dokumentacji zgromadzonej przed organem I instancji; oznaczenie zaś strony w "rozdzielniku" do decyzji nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Kolegium podkreśliło, że strona nie formułuje zarzutów wobec treści merytorycznej decyzji, nie kwestionuje ustalenia przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska z urządzeń instalacji kościoła pw. Św. U. L.. Kolegium nie podzieliło przekonania strony, że za uchyleniem decyzji organu I instancji nie przemawia interes publiczny i słuszny interes strony z uwagi na niemożliwość uzyskania przy obecnych dzwonach kościelnych wskaźników określonych w decyzji. Kolegium podkreśliło, że standardy (wskaźniki dopuszczalnego poziomu hałasu) dla terenów zabudowy mieszkaniowo-usługowej zostały określone w przepisach powszechnie obowiązujących – w tym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, zdaniem organu, że obowiązkiem Inwestora jest zadbanie by moc akustyczna instalowanych dzwonów nie powodowała przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Parafia pw. Św. U. L., zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2022r. i stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Alternatywnie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo spełnienia przesłanek ustawowych – tj. rażącego naruszenia prawa z uwagi na brak elementów koniecznych decyzji określonych w art. 107 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a.,
- art. 7 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 pkt 5 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nie zastosowanie – co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, dokonując zrównania podmiotowego skarżącej Parafii z jej organem – Proboszczem , co miało wpływ na wynik sprawy,
- art. 7 k.pa. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu skargi powtórzono zasadnicze argumenty podniesione w uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę dotychczas prezentowane stanowisko.
Na rozprawie [...] stycznia 2024r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał wnioski i zarzuty skargi, wskazując, że organy inspekcji ochrony środowiska wszczęły postępowanie celem nałożenia na stronę kary administracyjnej za stwierdzone przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. (ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stał się głównie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z nim organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Orzekając w rozpoznawanej sprawie Sąd miał na uwadze, że postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym ma ograniczony zakres, gdyż w jego trakcie nie następuje ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady ich trwałości, wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. i dlatego może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy akt dotknięty został w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej orzekający w nadzwyczajnym trybie nieważnościowym ma jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia w dacie wydania aktu przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., a zatem rozstrzygając kwestie czysto prawne (np. wyrok WSA w Poznaniu z 4 grudnia 2013 r., sygn. IV SA/Po 592/13 – dostępny na stronie internetowej:www.nsa.gov.pl – baza CBOSA).
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przyjęte w orzecznictwie sądowym stanowisko, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one w jawnej sprzeczności. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu (por. np. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04).
Przy ocenie naruszenia prawa jako "rażące" należy brać pod uwagę ustalenia wynikające z teorii gradacji wad decyzji administracyjnych. Chodzi tu niewątpliwie o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji aktów administracyjnych z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W orzecznictwie sądów administracyjnych stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować (wyroki NSA z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92 i 436-466/92, ONSA 1993 Nr 1, poz. 23, z dnia 17 września 1997 r., sygn. akt III SA 1425/96, z dnia 9 marca 1999 r., sygn. akt V SA 1970/98 – dostępne w bazie Lex nr 50195).
W ocenie Skarżącej decyzja Prezydenta M. B. z [...] grudnia 2022r. w sposób rażący narusza art. 107 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a. poprzez brak określenia stron, w szczególności adresata rozstrzygnięcia.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. decyzja zawiera oznaczenie strony lub stron. Zgodnie natomiast z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Przepis ten znajduje zastosowanie w razie błędnego ukształtowania stosunku prawnego, tj. wyznaczenia praw i obowiązków podmiotu, którego takie rozstrzygnięcie w ogóle nie dotyczy. Tym samym do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wystarczy nieprawidłowe oznaczenie strony, takie jak błędna pisownia imienia, nazwiska albo nazwy strony bądź też doręczenie decyzji uczestnikom postępowania administracyjnego. Konieczne jest natomiast, by decyzja administracyjna kształtowała sytuację prawną podmiotów, którzy nie powinni być jej adresatami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 440/18 – dostępny w bazie Lex 2632958). Jednocześnie, w judykaturze jednolicie przyjmuje się, że o tym, do kogo dana decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony. Nie ma przy tym uzasadnienia przypisywanie decydującego znaczenia nagłówkowi decyzji, w której wskazano jej adresata. To, czy strona zostanie prawidłowo oznaczona w nagłówku decyzji, czy też w jej dalszej treści, nie jest najistotniejsze. Decydujące jest bowiem to, komu według treści decyzji, organ przypisał uprawnienia lub obowiązki. Jeżeli z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną, to warunek z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. zostaje spełniony. Nie będzie miało znamion ciężkiej wadliwości niepełne określenie strony, które może być usunięte w trybie rektyfikacji.
Organ odwoławczy, w ocenie Sądu, zasadnie uznał, że taka sytuacja zachodzi w okolicznościach niniejszej sprawy.
Należy bowiem zauważyć, że ustalając stan faktyczny sprawy w zakresie pomiaru poziomu hałasu wykazano, co nie jest kwestią sporną, że dopuszczalny poziom hałasu został przekroczony. Automatyczną konsekwencją takiego ustalenia jest wydanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu. Ustawodawca tak ujął przepis art. 115a ust. 1 p.o.ś., że wydanie takiej decyzji nie zależy od uznania organu, ale jest jego obowiązkiem, który organ zobligowany jest wykonać, w przypadku stwierdzenia naruszenia dopuszczalnych poziomów hałasu.
Rekonstrukcja normy z przywołanego przepisu wymaga wykazania, że w sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której przekroczenie norm hałasu nastąpiło poza zakładem, i w wyniku jego działalności. Realia sprawy pokazują, że źródłem hałasu jest dzwonnica kościelna, znajdująca się na terenie należącym do P. L.. Okoliczność ta nie jest przez Skarżącą kwestionowana. Nie budzi też wątpliwości, że kościół i dzwonnica stanowią zakład w rozumieniu art. 115a ust. 1 p.o.ś.
Definicja zakładu na gruncie przepisów o ochronie środowiska odbiega od zasadniczego, słownikowego znaczenia - jako przedsiębiorstwa, zakładu wytwórczego. Według art. 3 pkt 48 p.o.ś. zakład to jedna lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami. Z kolei instalacja to:
a) stacjonarne urządzenie techniczne,
b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu,
c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami - których eksploatacja może spowodować emisję (art. 3 pkt 6 p.o.ś.). Natomiast emisja - jak definiuje art. 3 pkt 4 p.o.ś. - to wprowadzane bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności człowieka, do powietrza, wody, gleby lub ziemi: a) substancje, b) energie, takie jak ciepło, hałas, wibracje lub pola elektromagnetyczne.
Okoliczność oczywistą, i przez nikogo niekwestionowaną, stanowi to, że źródłem hałasu są dzwony, umieszczone w dzwonnicy, znajdującej się na terenie Parafii. Mamy więc do czynienia z emisją, ponieważ do środowiska (powietrza), w następstwie działań osób obsługujących parafię (czyli w wyniku działalności człowieka) wprowadza się energię w postaci hałasu (co wykazały stosowne pomiary).
Dzwonnica zaś wraz z umieszczonymi w niej dzwonami niewątpliwie jest stacjonarnym urządzeniem technicznym. Jest trwale posadowiona na gruncie (stacjonarna), składają się na nią mechanizmy - elementy dzwonów wykonujące określone czynności bazujące na technice (cecha urządzenia technicznego).
W sprawie mamy więc do czynienia z zakładem (Parafią), którego działalność powoduje, poza jego terenem, przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu, co z kolei potwierdziły stosowne pomiary, uwidocznione w materiałach sprawy. Stwierdzenia tej okoliczności dokonał, jak nakazuje przepis, organ ochrony środowiska – Prezydent B., a art. 376 p.o.ś. wskazuje, że organem ochrony środowiska jest m.in. prezydent miasta.
Prezydent M. B. prowadził postępowanie z udziałem Parafii pw. Św. U. L. – co wynika z treści postanowienia z [...] listopada 2022r. (k. 36 akt adm. organu I instancji) o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia poziomu hałasu, doręczonego na adres Parafii. Okoliczność ta także nie jest kwestionowana w sprawie, a co więcej Parafia, reprezentowana przez Księdza Proboszcza, brała czynny udział w postępowaniu, proponując (w piśmie z [...] listopada 2022r.) rozwiązania możliwe do podjęcia celem ograniczenia uciążliwości hałasowej. W rozpoznawanej sprawie nie ma także żadnych wątpliwości, że określono źródło ponadnormatywnego hałasu (urządzenia i instalacje należące do Parafii pw. Św. [...]), wynika to wprost z decyzji. Ponadto okoliczność przekroczenia norm określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku nie jest kwestionowana przez stronę. W związku z powyższym nie można mówić o zaistnieniu przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. – czyli sytuacji skierowania decyzji do podmiotu, który nie posiada statusu strony postępowania. Sąd podziela zatem stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania sankcji nieważności decyzji organu I instancji.
W myśl art. 107 § 1 k.p.a. prawidłowo wydana decyzja winna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Jeżeli od decyzji służy powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, to decyzja winna zawierać stosowne pouczenie. Należy zaznaczyć, że są to minimalne wymogi stawiane prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej, ponieważ jak zostało to sformułowane w art. 107 § 2 k.p.a., przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja.
Sąd nie podziela przekonania Skarżącej, że decyzja organu I instancji była wadliwa z uwagi brak oznaczenia stron postępowania. Organ określił strony postępowania, wszczynając postępowanie z urzędu. Co prawda w decyzji kończącej postępowanie nie określono w jej komparycji Parafii jako strony postępowania, a jedynie w rozdzielniku wskazano na Księdza Proboszcza Parafii jako adresata rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu powyższe uchybienia nie mają jednak, scharakteryzowanej na wstępie rozważań, cechy rażącego naruszenia prawa, ponieważ mimo tych mankamentów, nie ma bowiem wątpliwości na jakiej podstawie prawnej organ ochrony środowiska ustalił dopuszczalny poziom hałasu i z uwagi na jakie okoliczności. Także brak podania przy oznaczeniu organu, adresu jego siedziby jest okolicznością nie mającą znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Należy też podkreślić, że decyzja Prezydenta M. B. z [...] grudnia 2022r., ustalająca dopuszczalne poziomy hałasu, jedynie zobowiązuje do dostosowania tych poziomów do konkretnych parametrów, nie nakłada jednak na stronę jakichkolwiek obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej, nie eliminuje też możliwości korzystania z dzwonnicy stanowiącej element budynku należącego do Parafii. Skierowanie zatem decyzji do organu parafii, a nie do Parafii jako strony (zakładu posiadającego tytuł prawny do urządzeń i instalacji stanowiących źródło ponadnormatywnego hałasu), z uwagi na charakter decyzji wydanej w oparciu o art. 115 a p.o.ś., nie daje w ocenie Sądu, podstaw do zakwalifikowania omówionej powyżej wadliwości jako rażąco naruszającej art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019r., poz. 1347 ze zm. – dalej jako "u.s.p.k.k.").
Jak wynika z art. 7 ust. 1 u.s.p.k.k. parafia jest jedną z jednostek organizacyjnych Kościoła, będącą osobą prawną. Organem parafii jako osoby prawnej jest proboszcz parafii (art. 7 ust. 3 u.s.p.k.k.). Co prawda z przepisów u.s.p.k.k. wynika, że proboszcz parafii pełni nie tylko funkcję organu osoby prawnej, ale pełni także odrębną funkcję tj. jest jednym z przedstawicieli "władzy kościelnej". Osoby będące przedstawicielami "władzy kościelnej" prawodawca wskazał w art. 5 ust. 2 u.s.p.k.k. stwierdzając, że ilekroć w ustawie jest mowa o władzy kościelnej, rozumie się przez to organ właściwej kościelnej osoby prawnej. Nie oznacza to utożsamienia władzy kościelnej z osobą prawną – parafią, jak zauważa to Skarżąca, jednak rozróżnienie to widoczne jest w odniesieniu do działalności możliwej do podejmowania przez osoby prawne Kościoła oraz przedstawiciela "władzy kościelnej". Przykładowo - zgodnie z art. 15 ust. 1 i 18 ust. 2 u.s.p.k.k. wyłącznie w gestii władzy kościelnej (a nie parafii) pozostaje sprawowanie kultu publicznego i ustalenie programu nauczania religii. W świetle tych uregulowań odpowiedzialność za działalność zakładu w rozumieniu przepisów p.o.ś. z pewnością spoczywa na Parafii, a nie na Proboszczu jako przedstawicielu "władzy kościelnej". Decyzja organu I instancji, ustalająca zatem dopuszczalny poziom hałasu emitowanego przez dzwonnicę powinna być zatem skierowana właśnie do jednostki organizacyjnej Kościoła jako osoby prawnej posiadającej tytuł prawny do nieruchomości. Jednakże, jak wskazano już powyżej, rozróżnienie osoby prawnej – parafii od proboszcza parafii miałoby znaczenia jedynie dla egzekwowania nałożonych obowiązków, a takich nie określono w decyzji z [...] grudnia 2022r. Skierowanie zatem decyzji do Księdza Proboszcza należy potraktować jako skierowanie jej do organu strony, a to nie może być uznane za równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną.
Z tych wszystkich względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi i ją oddalił jako bezzasadną w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI