II SA/BD 805/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzje odmawiające przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu urodzenia dziecka, wskazując na błędy proceduralne organów i konieczność wyjaśnienia legalności pobytu skarżącej.
Skarżąca, obywatelka Ukrainy, wnioskowała o zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu urodzenia dziecka. Organy odmówiły przyznania świadczeń na dziecko M. V., powołując się na brak karty pobytu dziecka oraz przekroczenie kryterium dochodowego na drugie dziecko. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów KPA przez organy obu instancji. Sąd podkreślił, że kluczowe jest wyjaśnienie legalności pobytu skarżącej na terenie RP oraz że wymóg posiadania karty pobytu dotyczy wnioskodawcy, a nie dziecka.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu urodzenia dziecka obywatelce Ukrainy. Organy administracji odmówiły przyznania świadczeń na dziecko M. V., argumentując, że nie spełniono warunku posiadania karty pobytu przez dziecko, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dodatkowo, odmówiono zasiłku na drugie dziecko z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Skarżąca odwołała się, wskazując, że wniosek o kartę pobytu została złożona, a czas oczekiwania jest długi, oraz że przepis dotyczy karty pobytu rodzica, a nie dziecka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy KPA (art. 7, 77 § 1, art. 80) poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i niepodjęcie czynności celem wyjaśnienia legalności pobytu skarżącej na terenie RP. Sąd podkreślił, że wymóg posiadania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" dotyczy wnioskodawcy (rodzica), a nie dziecka, i że w przypadku opóźnień w wydawaniu dokumentów przez instytucje, negatywne konsekwencje nie powinny obciążać wnioskodawcy. Sąd nakazał organom ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej sądu, w tym ustalenie legalności pobytu skarżącej i złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pobyt jest legalny i spełnione są pozostałe warunki, a opóźnienie w wydaniu dokumentów przez instytucje nie powinno obciążać wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że kluczowe jest ustalenie legalności pobytu skarżącej i terminowości złożenia wniosku o przedłużenie zezwolenia na pobyt. Podkreślono, że wymóg posiadania karty pobytu dotyczy wnioskodawcy, a nie dziecka, i że opóźnienia w procedurach administracyjnych nie powinny skutkować odmową świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.ś.r. art. 1 § ust. 2 pkt 2 lit. d
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Przepis ten stanowi wymóg posiadania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" dla cudzoziemców ubiegających się o świadczenia rodzinne, jednakże dotyczy on osoby wnioskującej, a nie dziecka.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.c. art. 105 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 108 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24a § ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych przez organy obu instancji, które uznały, że karta pobytu jest wymagana od dziecka, a nie od wnioskodawcy. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy przez organy, w szczególności w zakresie legalności pobytu skarżącej na terytorium RP i terminowości złożenia wniosku o przedłużenie zezwolenia na pobyt. Opóźnienie w wydaniu dokumentów przez instytucje państwowe nie powinno obciążać wnioskodawcy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną organy administracji publicznej ustaliły stan faktyczny sprawy z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego zawarty w treści art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" dotyczy rodzica wnioskującego o przyznanie świadczenia rodzinnego, a nie małoletniego dziecka.
Skład orzekający
Joanna Brzezińska
przewodniczący
Mariusz Pawełczak
sprawozdawca
Jerzy Bortkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień cudzoziemców do świadczeń rodzinnych, zwłaszcza w kontekście posiadania karty pobytu i legalności pobytu, a także procedury administracyjnej w przypadku opóźnień instytucji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemców, w tym obywateli Ukrainy, i może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach dotyczących pobytu cudzoziemców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami socjalnymi cudzoziemców i ich dostępem do świadczeń rodzinnych, co jest istotne dla wielu osób i budzi zainteresowanie.
“Karta pobytu dziecka czy rodzica? Sąd wyjaśnia, kto musi ją mieć, by dostać zasiłek rodzinny.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 805/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2025-02-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Jerzy Bortkiewicz Joanna Brzezińska /przewodniczący/ Mariusz Pawełczak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 323 art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 77 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ś. z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...]. Uzasadnienie 1. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2024 r., S. B. (dalej: skarżąca, strona) wystąpiła do Burmistrza Ś. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres od [...] kwietnia 2024 r. do [...] października 2024 r. na dzieci: V. B. oraz M. V.. 2. Decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. Burmistrz Ś. przyznał zasiłek rodzinny na dziecko V. B. w kwocie [...]zł na okres od [...] kwietnia 2024 r. do [...] kwietnia 2024 r., odmówił przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko V. B. na okres od [...] maja 2024 r. do [...] października 2024 r., odmówił przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko M. V. na okres od [...] kwietnia 2024 r. do [...] października 2024 r. oraz odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia się dziecka M. V.. W uzasadnieniu organ przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczenia rodzinnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 323 ze zm. – "u.ś.r.") wskazując, że zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu urodzenia się dziecka na dziecko M. V. nie przysługuje ponieważ nie został spełniony warunek przyznania ww. świadczenia cudzoziemcom, jakim jest posiadanie karty pobytu dla wnioskowanego dziecka (art. 1 ust. 2 pkt 2lit d u.ś.r.) Ponadto jako powód odmowy przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko V. B. od [...] maja 2024 r. organ wskazał przekroczenie kwoty kryterium dochodowego, uprawniającego do świadczeń rodzinnych. Organ ustalił, że dochód rodziny strony na przeliczeniu na osobę, przy uwzględnieniu jej pięcioosobowego składu, wynosi [...] zł. Przekracza więc kryterium dochodowe wynoszące [...] zł na osobę. 3. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca w pierwszej kolejności wskazała, że odwołuje się od powyższej decyzji w części dotyczącej dziecka M. V.. Dalej wyjaśniła, że wniosek o kartę pobytu wysłała listownie dnia [...] czerwca 2024 r., a ponadto oczekuje także na paszport córki. Podkreśliła, że czas oczekiwania na kartę pobytu jest bardzo długi i nie zależy od niej. 4. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdziło, że na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji brak jest podstaw do uchylenia ww. decyzji, ponieważ córka skarżącej M. V. ma jedynie nadany numer PESEL. Nie posiada karty pobytu ani paszportu. Warunkiem niezbędnym do przyznania w przedmiotowej sytuacji świadczeń rodzinnych na dziecko jest posiadanie przez dziecko karty pobytu. 6. W skardze do tut. Sądu skarżąca zarzucając naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia rodzinnego na dziecka M. V. jest posiadanie przez dziecko karty pobytu, podczas gdy prawidłowa interpretacja przepisu prowadzi do wniosku, że warunek posiadania kary pobytu dotyczy osoby wnioskującej czyli matki dziecka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Uzasadniając sformułowany zarzut strona podniosła, że uprawnionym do świadczeń rodzinnych jest rodzic dziecka i jednym z warunków dla otrzymania świadczenia jest karta pobytu, jeżeli zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z członkami rodziny. W ustawie nie ma żadnego przepisu, że dziecko powinno posiadać kartę pobytu. Kartę pobytu powinien posiadać rodzic, który złożył wniosek o świadczenie, a dziecko powinno zamieszkiwać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nadto, zgodnie z nowelizacją ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym, termin ważności kart pobytu został przedłużony do 30 września 2025 r. Opisane zmiany wprowadza ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw. 7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz podkreślił, że brak karty pobytu zarówno matki jak i samego dziecka jest podstawą odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu urodzenia się dziecka na dziecko M. V.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: 8. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl natomiast art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. 9. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lipca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Ś. z [...] czerwca 2024 r., którą organ przyznał zasiłek rodzinny na dziecko V. B. w kwocie [...]zł na okres od [...] kwietnia 2024 r. do [...] kwietnia 2024 r., odmówił przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko V. B. na okres od [...] maja 2024 r. do [...] października 2024 r., odmówił przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko M. V. na okres od [...] kwietnia 2024 r. do [...] października 2024 r. oraz odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia się dziecka na dziecko M. V.. Przy czym podkreślenia wymaga, że w odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wprost wskazała, że odwołuje się od powyższej decyzji w części dotyczącej dziecka M. V., a zatem od pkt 3 i 4 decyzji. Zatem kontroli Sądu podlega ocena zasadności odmowy przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego na córkę M. V.. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć organów obu instancji są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest spełnienie przez skarżącą przesłanek podmiotowych do przyznania wnioskowanego świadczenia, a wynikających z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.ś.r., świadczenia rodzinne przysługują: 1) obywatelom polskim; 2) cudzoziemcom: a) do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym, c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354, z późn. zm.), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy, e) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: - na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub - w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa na warunkach określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z członkami rodzin, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na okres nieprzekraczający 9 miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej, f) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: - na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151 lub art. 151b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, - na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych, - w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach określonych w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Wskazania w tym miejscu należy, że przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. który stanowił podstawę do odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń został dodany do art. 1 w ust. 2 w pkt 2 przepisem art. 486 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2013 r., poz.1650). W uzasadnieniu projektu wskazano przy tym: "W ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych wprowadzona zmiana, polegająca na dodaniu w art. 1 w ust. 2 w pkt 2 lit. d ma na celu rozszerzenie kręgu osób uprawnionych do świadczeń rodzinnych o cudzoziemców posiadających kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Zmiana ta służy wdrożeniu do polskiego porządku prawnego art. 12 ust. 1 lit. e dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim". Z powołanej regulacji wynika, że dla ustalenia wobec cudzoziemca prawa do świadczeń rodzinnych wymagane jest spełnienie łącznie dwóch warunków. Po pierwsze, pobyt tego cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej musi być legalny. Po drugie, cudzoziemiec ten musi posiadać uprawnienie do wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej pracy, w oparciu o stosowne zezwolenie na pracę lub wskutek zwolnienia ex lege cudzoziemca z obowiązku legitymowania się takim zezwoleniem (por. wyrok NSA z 14 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1164/16, wyrok w WSA w Gliwicach z 17 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1380/20). Nadto Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2337/17 - że przypadki, w których nie jest konieczne uzyskanie zezwolenia dla powierzenia cudzoziemcowi pracy są wyjątkami i jako takie muszą być interpretowane w sposób ścisły (zgodnie z regułą exceptiones non sunt extendendae). Oznacza to, że cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jest to legalna praca. Jak przy tym wynika z ww. wyroku NSA - jeżeli cudzoziemcowi przysługuje z mocy prawa uprawnienie do wykonywania pracy w Polsce, to adnotacja na karcie pobytu jako potwierdzająca to uprawnienie, ma charakter jedynie informacyjny. 10. Jak wynika z akt postępowania przeprowadzonego przez organy administracji publicznej skarżąca jest obywatelką Ukrainy przebywającą od 2020 r. w Polsce. Zatem w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583 ze zm. - dalej "u.p.o.u.") dotyczące obywateli Ukrainy, którzy wjechali do Polski po 24 lutego 2022 r. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 i 2 u.p.o.u. ustawa dotyczy każdego, kto jest obywatelem Ukrainy który przybył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa oraz obywatelem Ukrainy posiadającym Kartę Polaka, który wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 1) bądź też nieposiadającym obywatelstwa ukraińskiego małżonkiem obywatela Ukrainy, o ile przybył on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego, niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej (ust. 2). U.p.o.u. została uchwalona w celu stworzenia szczególnej regulacji prawnej zapewniającej doraźną podstawę do legalnego pobytu obywatelom Ukrainy, którzy w wyniku działań wojennych zostali zmuszeniu do opuszczenia kraju swojego pochodzenia. Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy jest regulacją szczególną i z tego względu jej przepisy nie powinny być interpretowane rozszerzająco (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/Wr 1523/22). W konsekwencji, rozważenia wymagało zastosowanie reguł ogólnych ustanowionych dla cudzoziemców w zakresie uzyskania świadczeń rodzinnych, wynikających z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. Ze względu na konieczność zastosowania regulacji ogólnej jaką stanowią przepisy ustawy, w pierwszej kolejności obowiązkiem organów było odniesienie się do kwestii legalności pobytu skarżącej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, czego nie uczyniły. W ocenie Sądu organy administracji publicznej ustaliły stan faktyczny sprawy z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - dalej "k.p.a."), bowiem nie podjęły żadnych czynności celem wyjaśnienia w pierwszej kolejności legalności pobytu skarżącej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na dzień złożenia wniosku skoro na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2020 r. skarżąca posiadała zezwolenie na pobyt czasowy do dnia [...] marca 2023 r. Organy orzekające w sprawie nie kwestionują legalności pobytu skarżącej na terytorium Polski, przy czym nie precyzują, z jakich przepisów prawa wywodzą ową legalność pobytu. W aktach sprawy znajdują się tylko oświadczenia skarżącej z dnia [...] kwietnia 2024 r., że ma "przeterminowaną kartę pobytu" i w marcu 2023 r. złożyła wniosek o wydanie nowej karty i nadal czeka na nową kartę (k. 25 akt administracyjnych) oraz oświadczenie z dnia [...] czerwca 2024 r., iż złożyła wniosek "o wydanie karty pobytu dla M. pocztą w dniu dzisiejszym. Nadal oczekujemy na paszport dziecka." W aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających terminowe złożenie przez skarżącą wniosku o udzielenie jej zezwolenia na pobyt na terytorium RP. Okoliczność legalnego pobytu skarżącej na terenie RP jest niezbędna dla oceny wystąpienia w sprawie skutku prawnego, o którym mowa w art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten stanowi, że jeżeli termin na złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. Z przywołanego przepisu art. 108 ustawy o cudzoziemcach wynika, że warunkiem uznania pobytu cudzoziemca za legalny od dnia złożenia wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy jest to by kompletny wniosek o wydanie takiego zezwolenia został złożony w terminie. Art. 105 ust. 1 przywołanej ustawy stanowi natomiast, że cudzoziemiec powinien wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy złożyć nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Innymi słowy, w pierwszej kolejności ustalić należy czy cudzoziemiec przebywał na terenie Rzeczypospolitej Polskiej legalnie, a następnie czy nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy. Z uwagi na to, że w dotychczasowym postępowaniu nie został zgromadzony materiał dowodowy pozwalający na dokonanie tych ustaleń Sąd uznał za wystarczające uchylenie decyzji organów obu instancji. Podkreślenia przy tym wymaga, że z treści art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. wynika, że prawo do świadczenia rodzinnego przysługuje cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2 u.ś.r.). Jednocześnie ta sama ustawa w art. 24a ust. 1, ust. 2 i ust. 3 stanowi, że w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku podmiot realizujący świadczenia wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenia do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. W przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. W przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą wniosek jest niewydanie dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym, w odrębnych przepisach, terminie oraz osoba może to udokumentować, świadczenia przysługują począwszy od miesiąca, w którym wniosek został złożony. W ocenie sądu ze wskazanych wyżej regulacji jednoznacznie wynika, że termin ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych jest ściśle związany z terminem złożenia wniosku przez osobę uprawnioną. Zatem złożenie takiego wniosku i ewentualne jego uzupełnienie w późniejszym terminie o wymagane prawem dokumenty, w tym decyzję zezwalającą na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP nie może skutkować przyznaniem świadczenia dopiero od momentu wydania decyzji zezwalającej na pobyt czasowy i pracę w Polsce. Z uwagi na okoliczność, że pozyskanie niektórych dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia przez organ prawidłowego postępowania w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych, wymaga współdziałania wnioskodawcy z innymi instytucjami (w tym przypadku z Wojewodą), a wnioskodawca dokumentów wydawanych przez te instytucje nie przedkłada wraz z wnioskiem o świadczenie rodzinne z uwagi na okoliczność, że instytucja zobowiązana do wydania wnioskodawcy takiego dokumentu tego nie czyni w ustawowym terminie, to ujemne konsekwencje niezłożenia w terminie wniosku o świadczenie wraz z wszystkim wymaganymi dokumentami, w ocenie sądu nie mogą dotykać wnioskodawcy, w sytuacji gdy poczynił on w zakreślonym mu terminie działania, aby brakujący dokument pozyskać. Ewentualne ustalenie przez organ prowadzący postępowanie w sprawie świadczenia rodzinnego, dowodu że wnioskodawca wystąpił do właściwej instytucji o wydanie określonego dokumenty, a ta ostatnia zwleka z jego wydaniem, stanowi podstawę do przyznania wnioskodawcy świadczenia począwszy od miesiąca w którym został złożony wniosek. 11. Reasumując Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie organy naruszyły art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, biorąc pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku, powinien dokonać konkretnych ustaleń, czy pobyt skarżącej ma charakter legalny, tj. czy przed datą utraty zezwolenia na pobyt czasowy skarżąca złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na kolejny pobyt. Dopiero uzyskanie przez skarżącą ważnej karty pobytu umożliwi organowi wydanie merytorycznej decyzji o przyznaniu bądź odmowie przyznania świadczeń rodzinnych, przy czym podkreślenia wymaga, że zawarty w treści art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" dotyczy rodzica wnioskującego o przyznanie świadczenia rodzinnego, a nie małoletniego dziecka. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie sprawy uwzględniać powinno ocenę prawną i wytyczne przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI