IV SA 2418/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą doprowadzenie rozbudowanego bez pozwolenia budynku sklepu do stanu zgodnego z prawem, uznając prawidłowość zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.
Skarżący A. B. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz doprowadzenia rozbudowanego bez pozwolenia budynku sklepu do stanu zgodnego z prawem. Nakaz obejmował m.in. zabezpieczenie dachu z eternitem, zamurowanie otworów okiennych oraz wykonanie tynków. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki oraz pominięcie toczącego się postępowania o rozgraniczenie. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. do samowoli budowlanej wykonanej przed 1995 r. i że kwestie granicy działki należą do właściwości sądu cywilnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która częściowo uchyliła i utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja nakazywała Gminnej Spółdzielni "[...]" doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku sklepu spożywczego, rozbudowanego bez pozwolenia na budowę. Nakaz obejmował zabezpieczenie dachu z płyt cementowo-azbestowych, zamurowanie otworów okiennych od strony granicy działki oraz wykonanie tynków wewnętrznych w części dobudowanej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki (1,43 m zamiast wymaganych 4 m) oraz pominięcie postępowania o rozgraniczenie działek. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., ponieważ rozbudowa nastąpiła przed wejściem w życie ustawy z 1994 r. Stwierdzono, że nie było bezwzględnych przesłanek do nakazania rozbiórki (art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.), a możliwe było doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40 tej ustawy. Sąd podkreślił, że nakaz rozbiórki stosuje się, gdy nie ma możliwości usunięcia zagrożeń na zasadzie art. 40. Wskazano, że zarzuty skarżącego dotyczące warunków technicznych są chybione, gdyż należy stosować przepisy obowiązujące w dacie samowoli (rozporządzenie z 1980 r.). Kwestie sporne dotyczące przebiegu granicy działek należą do właściwości sądu cywilnego i nie mogą być rozstrzygane przez organy nadzoru budowlanego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., ponieważ rozbudowa nastąpiła przed 1 stycznia 1995 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro samowola budowlana miała miejsce przed wejściem w życie nowej ustawy Prawo budowlane, właściwe jest stosowanie przepisów dotychczasowych, zgodnie z przepisem przejściowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Podstawa do nakazania wykonania zmian i przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Pomocnicze
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 37
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Nakaz rozbiórki stosowany tylko, gdy brak możliwości usunięcia zagrożeń na zasadzie art. 40.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271 art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269 art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r.
Warunki techniczne dotyczące odległości otworów okiennych od granicy działki (4m).
Dz.U. z 1998 r.. Nr 138, póz. 895
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r.
Sposoby bezpiecznego użytkowania oraz warunki usuwania wyrobów zawierających azbest.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do samowoli budowlanej wykonanej przed 1995 r. Możliwość legalizacji samowoli budowlanej na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., gdy nie ma konieczności rozbiórki. Niewłaściwość organów nadzoru budowlanego do rozstrzygania sporów o granice działek. Stosowanie przepisów technicznych obowiązujących w dacie samowoli budowlanej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki (powołanie się na przepisy późniejsze niż obowiązujące w dacie samowoli). Zarzut pominięcia toczącego się postępowania o rozgraniczenie działek.
Godne uwagi sformułowania
nakaz rozbiórki [...] powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 w/w ustawy. W przypadku samowoli budowlanej art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. znajdzie zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność. Kwestią nowego rozgraniczenia działek, [...] a tym samym ewentualne naruszenia prawa własności w/w może podlegać rozstrzygnięciu przez właściwy sąd powszechny w drodze postępowania cywilnego. W w/w zakresie organy nadzoru budowlanego nie posiadają żadnych kompetencji.
Skład orzekający
Ewa Machlejd
przewodniczący
Halina Kuśmirek
członek
Mirosława Kowalska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów Prawa budowlanego z okresu przed 1995 r. do samowoli budowlanych, zasady legalizacji samowoli budowlanej, rozgraniczenie kompetencji organów nadzoru budowlanego i sądów cywilnych w sprawach granicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. i przejściowymi przepisami ustawy z 1994 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowego problemu samowoli budowlanej i jej legalizacji, ale zawiera ciekawe rozważania dotyczące przepisów przejściowych i rozgraniczenia kompetencji organów.
“Samowola budowlana sprzed lat: Jak prawo budowlane z 1974 roku nadal wpływa na współczesne sprawy?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA 2418/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-06-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Machlejd /przewodniczący/ Halina Kuśmirek Mirosława Kowalska /sprawozdawca/ Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 408/05 - Wyrok NSA z 2006-01-18 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 37, 40 Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271 art. 97 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269 art. 1 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), sędzia NSA Halina Kuśmirek, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2003 r., znak: [...], nakazującej Gminnej Spółdzielni "[...]" w [...] doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku sklepu spożywczego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...], gm. [...], rozbudowanego bez pozwolenia na budowę poprzez: 1) pokrycie powierzchni dachu budynku zawierającej płyty cementowo-azbestowe szczelną powłoką z głęboko penetrujących środków wiążących azbest, posiadających odpowiednią aprobatę techniczną, 2) zamurowanie lub wypełnienie luksferami 2 sztuk otworów okiennych istniejących w ścianie budynku (elewacja południowa) od strony granicy działki nr [...], 3) wykonania tynków wewnętrznych w części dobudowanej. gdzie zastrzeżono, że nakazane czynności należy wykonać oraz zgłosić ich wykonanie w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] w terminie do dnia [...].15.2003 r. - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej oznaczenia terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył termin jego wykonania do dnia [...] lipca 2003 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. Przeprowadzając czynności kontrolne pracownicy Powiatowi Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdzili, iż dokonano rozbudowy bez wymaganego pozwolenia na budowę istniejącego na działce nr [...], położonej w [...], gm. [...], będącej w użytkowaniu wieczystym Gminnej Spółdzielni "[...]" w [...] budynku sklepu spożywczego. Powyższa rozbudowa nastąpiła o szerokość budynku, tj. 9,42 m oraz długość 3,25 m, w stronę granicy z działką nr [...], stanowiącej własność J. B. (obecnie jego syna). Odległość pozostająca do istniejącego ogrodzenia z tą działką wynosi 1,43 m. Przed rozbudową przedmiotowy budynek posiadał stropodach, który obecnie pełni funkcję stropu. Na budynku powstał dach dwuspadowy. Organ i instancji ustalił, iż w/w obiekt został rozbudowany przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, tj. przed 1 stycznia 1995 r., co zgodnie z art. 103 ust. 2 powyższej ustawy daje podstawę do zastosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...].08.2002 r. zobowiązał właściciela budynku do wykonania określonych czynności celem doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem, tj. inwentaryzacji obiektu, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych i ekspertyzy technicznej potwierdzającej zdolność obiektu do użytkowania. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, ze w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono bezwzględnych przesłanek do zastosowania art. 37, czyli rozbiórki rozbudowanej bez pozwolenia na budowę części obiektu. W dniu kontroli nie stwierdzono spowodowania poprzez wybudowanie obiektów niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Działka nr [...], na której zlokalizowany jest omawiany obiekt zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...], leży na terenach przeznaczonych na usługi, tak więc nie ma bezwzględnych przesłanek do nakazania rozbi orki przedmiotowej części obiektu. Właściciel budynku przedstawił dokumentację, z której wynikało, iż w ścianie budynku od strony południowej, tj. od strony działki sąsiedniej nr [...], zlokalizowanej w odległości 1,43 m od istniejącego ogrodzenia z tą działką, istnieją dwa otwory okienne. Przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, dopuszczają istnienie otworów okiennych lub drzwiowych tylko w ścianie obiektu oddalonej od granicy działki sąsiedniej o 4.00 m. Zalecono pokrycie powierzchni dachu budynku (eternit azbestowy) szczelną powłoką z głęboko penetrujących środków wiążących azbest, posiadających odpowiednią aprobatę techniczną w celu zachowania przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie sposobów bezpiecznego użytkowania oraz warunków i usuwania wyrobów zawierających azbest (DZ.U z 1998 r.. Nr 138, póz. 895). Dokumentacja techniczna wykazała również brak tynków wewnętrznych, które winny być wykonane przed przystąpieniem do użytkowania (po uzyskaniu stosownego pozwolenia). Wobec powyższych ustaleń i faktów organ I instancji nakazał w trybie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane wykonanie określonych robót budowlanych (zmian i przeróbek) w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził legalizację przedmiotowej rozbudowy zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym. Kwestią nowego rozgraniczenia działek, tj. działki na której znajduje się budynek będący przedmiotem orzeczenia, a działki A. B., a tym samym ewentualne naruszenia prawa własności w/w może podlegać rozstrzygnięciu przez właściwy sąd powszechny w drodze postępowania cywilnego. W w/w zakresie organy nadzoru budowlanego nie posiadają żadnych kompetencji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. B. zarzucił, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął fakt usytuowania sklepu w odległości 1,43m od istniejącego ogrodzenia, co rażąco narusza przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto organ pominął zupełnie sygnalizowaną przez skarżącego kwestię toczącego się postępowania o rozgraniczenie jego działki [...] z działką nr [...] zabudowaną sklepem. W tym postępowaniu zaś wykaże, że część sklepu powstała na gruncie stanowiącym własność skarżącego. Zdaniem skarżącego do czasu zakończenia postępowania rozgraniczającego nie powinno dojść do zalegalizowania rozbudowanej części sklepu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest jej sądowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zdaniem Sądu wobec niekwestionowanej okoliczności, że budynek sklepu rozbudowany został przed [...] stycznia 1995 r., organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w związku z treścią art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W toku postępowania administracyjnego wykluczono podstawy do zastosowania przepisu art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w tym zakresie poczynił i wypowiedział się w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] – obiekt wybudowany jest na terenie przeznaczonym pod tego typu zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1), ponadto obiekt nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 20). W przedmiotowej sprawie należy podkreślić, że nakaz rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 w/w ustawy. W przypadku samowoli budowlanej art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. znajdzie zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt IV SA 83/89, ONSA 1989/1/38). Organ, po tym jak ustalił, że samowolnie wzniesiony obiekt można w drodze zmian i przeróbek doprowadzić do stanu, w którym ustałoby niebezpieczeństwo dla ludzi i niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, zasadnie wydał decyzję przewidzianą w art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. i objął nią zakres prac, które inwestor zobowiązany jest wykonać. Zgodnie z obowiązującymi w dacie realizacji samowoli warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki z 1980 r. w przedmiotowym budynku usytuowanym w odległości mniejszej niż 4m od granicy należało zamurować otwory okienne. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki w sprawie sposobu bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 1998 r. nr 138, poz. 895) należało nałożyć obowiązek szczegółowo opisany w decyzji, a dotyczący pokrycia dachu budynku. Zdaniem Sądu, zarzuty skarżącego zawarte w skardze na w/w decyzję są chybione. Skarżący błędnie powołuje się na warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki z późniejszego okresu niż obowiązujące w czasie dokonania samowoli. Jak już wyżej wskazał Sąd zastosowanie ma w tym przedmiocie rozporządzenie z 1980 r. Zasadnie organy nie wzięły pod uwagę postępowania rozgraniczającego, na które powoływał się skarżący. Kwestie przebiegu granicy między działką objętą inwestycją a działką skarżącego mogą być podnoszone w postępowaniu cywilnym. Organy nadzoru budowlanego w tym zakresie nie mogą podejmować żądnych decyzji, a realizacja ich uprawnienia pozostaje bez związku z postępowaniem rozgraniczającym. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie artykułu 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz 1270 z 2002 r.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI